Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zamykajace luk zaladunkowy wagonu towarowego, przeznaczonego do przewozu materialów sypkich.Wsród wielu róznych urzadzen do zamykania luku zaladunkowego najczesciej spotykanym jest rozwiazanie polegajace na pokryciu powierzchni luku kilkoma pokrywami, otwieranymi i zamykanymi indywidualnie z pomostu umieszczonego na dachu wagonu wzdluz luku. Znane jest równiez z polskiego opisu wzoru uzytkowego nr 27 604 rozwiazanie wagonu, którego pokrywy posiadaja sztywno zamocowany wzdluz jednego boku wal rurowy, lozyskowany na górnej krawe¬ dzi sciany bocznej skrzyni wagonu. Wal rurowy wraz z pokrywa wychylane sa obrotowo od usytuowanego na scianie czolowej skrzyni wagonu, dzwigniowego czworoboku przegubowego.Dzwignia czynna czworoboku znajduje sie w strefie podwozia, natomiast dzwignia bierna osa¬ dzona jest na wale rurowym.Przy otwieraniu i zamykaniu pokryw przykrywajacych luk zaladunkowy wystepuje przekro¬ czenie skrajni taboru kolejowego stanowiace zagrozenie bezpieczenstwa ruchu. Obsluga indywi¬ dualna pokryw z pomostu na dachu wagonu wiaze sie zawsze z niebezpieczenstwem upadku pracownika, zwlaszcza przy oblodzeniu w okresie zimowym. Ponadto, niezaleznie od rozwiazania, obsluga ta wymaga duzego wysilku, co wynika miedzy innymi z nieosloniecia punktów lozyskowa¬ nia pokryw przed wplywami atmosferycznymi. W wyniku czas postoju przy zaladunku wagonujest wydluzony.Rozwiazanie wedlug wynalazku ma wyeliminowac wskazane wady dotychczasowych kons¬ trukcji, zapewniajac pelne bezpieczenstwo ruchu kolejowego oraz bezpieczenstwo i zmniejszenie wysilu fizycznego przy obsludze procesu zaladunkowego.W tym celu zwora, napedzajacego pokrywe dzwigniowego czworoboku przegubowego, zam¬ ocowana jest wewnatrz wagonu, ponizej luku zaladunkowego a pokrywa uchwycona jest przegu¬ bowo na górnych koncach dzwigni czynnych i biernych. Dzwignie czynne i bierne maja ksztalt zblizony do litery „L" i skierowane sa narozem lub wypukloscia zgiecia do wnetrza czworoboku przegubowego. Przegub dolnego konca dzwigni czynnej usytuowany jest pod krawedzia luku zaladunkowego a górny przegub tej dzwigni mocowany jest do pokrywy w jej strefie srodkowej.2 142 262 Rozwiniecie wynalazku polega na przemiennym rozmieszczeniu dzwigni czynnych i biernych wzdluz luku zaladunkowego, w odleglosciach odpowiadajacych krokwi dachowych wagonu oraz sztywnym polaczeniu dolnych konców dzwigni czynnych do walu poziomego lozyskowanego w zworach. Ponadto, wal poziomy na koncu wagonu polaczony jest przez przekladnie slimakowa z walem pionowym, który przez stozkowa przekladnie zebata sprzezony jest z kolem pokretnym.Przedstawione rozwiazanie zapewnia bardzo plaski, prawie równolegly do dachu wagonu, tor przemieszczania pokrywy. Umozliwia to wykonanie urzadzenia, w którym zaden punkt pokrywy luku zaladunkowego, w dowolnym jej polozeniu, nie przekroczy skrajni taboru. Wszystkie punkty lozyskowania przegubowego pokrywy znajduja sie wewnatrz skrzyni wagonu. Ponadto, specyfi¬ czne uksztaltowanie i mocowanie dzwigni czynnych i biernych powoduje, ze przy pelnym otwarciu pokrywy zajmuja one polozenie wzdluz boku luku zaladunkowego. W wyniku, mozliwym jest bardzo korzystne zabudowanie pomostu dachowego, wewnatrz luku, a krawedz pokrywy spelnia równoczesnie funkcje poreczy.Urzadzenie wedlug wynalazku przedstawione jest w przykladzie wykonania na rysunku, którego fig. 1 przedstawia luk zaladunkowy w przekroju poprzecznym z zaznaczeniem drogi punktów charakterystycznych pokrywy przy jej otwieraniu, fig. 2 przedstawia w ujeciu schematy¬ cznym widok perspektywiczny urzadzenia na tle skrzyni wagonu.Wzdluz luku zaladunkowego 1 rozmieszczone sa na przemian dzwignie czynne 2 i dzwignie 3. Odleglosc miedzy dzwigniami odpowiada odleglosci rozmieszczenia krokwi dachowych 4. Dolne konce dzwigni czynnych 2 polaczone sa sztywno z walem poziomym 5, natomiast górne konce polaczone sa przegubowo w osi symetrii z pokrywa 6. Walpoziomy 5 lozyskowanyjest w zworach 7 pod krawedzia luku zaladunkowego 1. Dolne konce dzwigni biernych 3 mocowane sa przegubowo w zworach 7 w poblizu walu poziomego 5, górne konce laczone sa przegubami do pokrywy 6 przy przeciwleglym boku. Dzwignie czynne 2 i bierne 3 maja ksztalt litery „L" i mocowane sa zagieciem do wnetrza utworzonego przegubami A, B, C, D czworoboku przegubowego. Os srodków ciezkosci przekrojów poprzecznych dzwigni jest linia plaska, moze byc równiez przestrzenna. Punkty pod¬ parcia pokrywy 6 przez dzwignie czynne 2 i bierne 3 sa przestrzennie rozmieszczone, przez co zwiekszona jest sztywnosc ukladu. Przy czolowej scianie skrzyni wagonu zabudowane jest kolo pokretne 9, którym obslugujacy pracownik recznie wytwarza moment obrotowy. Kolo pokretne 9 polaczone jest poprzez zebata przekladnie stozkowa 10 z walem pionowym 11, który z kolei za posrednictwem przekladni slimakowej 12 sprzezony jest z walem poziomym 5. Przekladnia slima¬ kowa 12 zapewnia samohamownosc ukladu. Wewnatrzluku zaladunkowego 1 zabudowanyjest na zworach 7 pomost dachowy 13, dla ewentualnej obslugi na przyklad rekawa zaladunkowego.Pracownik obslugujacy urzadzenie z poziomu ostoi 8 wagonu, przez obrót kola pokretnego 9 dokonuje dla pelnego otwarcia luku zaladunkowego 1 wychylenia dzwigni czynnych 2 o kat okolo 94°. Plaski tor przemieszczania pokrywy 6 nie przekracza skrajni 14 taboru kolejowego. Ramiona dzwigni czynnych 2 i biernych 3 przyjmuja wtedy polozenia wzdluz boku luku zaladunkowego 1, nie kolidujac z przestrzenia pomostu dachowego 13.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie zamykajace luk zaladunkowy wagonu towarowego, zawierajace pokrywe zam¬ ykajaca zamocowana na konstrukcji nosnej nad lukiem zaladunkowym, napedzana dzwigniowym czworobokiem przegubowym, którego przeciwlegle boki stanowiace dzwignie czynne i bierne ustalone sa przegubowo do zwory, znamienne tym, ze zwora (7) zamocowanajest wewnatrz wagonu ponizej luku zaladunkowego, a pokrywa (6) uchwycona jest przegubowo na górnych koncach dzwigni czynnych (2) i biernych (3), przy czym dzwignie czynne (2) i bierne (3) majace ksztalt zblizony do litery „L" skierowane sa narozem lub wypukloscia zgiecia do wnetrza czworoboku przegubowego, ponadto, przegub (5) dolnego konca dzwigni czynnej (2) usytuowany jest pod krawedzia luku zaladunkowego, a górny przegub tej dzwigni (2) mocowany jest do pokrywy (6) w jej strefie srodkowej.142 262 3 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze dzwignie czynne (2) i dzwignie bierne (3) rozmieszczone sa na przemian wzdluz luku zaladunkowego w odleglosciach odpowiadajacych krokwi dachowych, a dolne konce dzwigni czynnych (2) polaczone sa sztywno do walu poziomego (5) lozyskowanego w zworach (7). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2 znamienne tym, ze wal poziomy (5) na koncu wagonu pola¬ czony jest przez przekladnie slimakowa (12) z walem pionowym (11), który przez stozkowa przekladnie zebata (10) sprzezony jest z kolem pokretnym (9). o-142262 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 Cena 220 zl PL