Znane i sttosowane dotychczas zapalni¬ ki do granatów posiadaja te wade, iz cze¬ sto powoduja wybuch przed zetknieciem sie z celem lub nawet w lufie dziala.Przyczyne tego zjawiska nalezy upa¬ trywac w wadliwem zabezpieczeniu iglicy lub splonki zapalnika. Zabezpieczenie to oparte jest bowiem na sile bezwladnosci mas, dzialajacej wzdluz osi pocisku, wsku¬ tek czego raptowne zmniejszenie szybko¬ sci pocisku powoduje odbezpieczenie igli¬ cy lub splonki.Istnieja wprawdzie zapalniki posiada¬ jace urzadzenia do zabezpieczania iglicy lub splonki oparte na dzialaniu sily od¬ srodkowej, wytwarzajacej sie wskutek ob¬ rotu pocisku podczas lotu. Urzadzenia te odbezpieczaja iglice lub splonke dopiero po wystrzeleniu pocisku i osiagnieciu przez ten ostatni pewnej ilosci obrotów na se¬ kunde. Jednak te urzadzenia wskutek bar¬ dzo zlozonej budowy czesto zawodza.Istniejace zapalniki uderzeniowe posiada¬ ja ponadto i te wade, iz opózniacze wybu¬ chu nie daja sie latwo regulowac na czas, w granicach dostatecznie szerokich, wzglednie nie daja sie regulowac z jedne¬ go opóznienia na drugie.Wynalazek niniejszy usuwa te wady.W mysl wynalazku osiaga sie to w ten sposób, ze iglice lub splonke umieszcza sie na koncu nagwintowanego trzpienia, mo¬ gacego sie obracac w kadlubie lub glówce zapalnika i posiadajacego tak duza mase, iz podczasi lotu i obracania sie pocisku do¬ okola swej osi nie bierze udzialu w obrorcie pocisku, wsktrtek czego kadlub zapal¬ nika nakreca sie nan lub glówka zapalnika wykreca! sie zen, powodujac przesuniecie sie nagwintowanego trzpienia wraz z igli¬ ca wzdluz osi zapalnika i odbezpieczenie iglicy lub splonki. Okazalo sie, ze mase nagwintowanego trzpienia najkorzystniej jest rozmiescic mimosrodkowo, jednakze zadowalajace wyniki mozna takze osia¬ gnac, rozmieszczajac te mase spólsrodko- wo. Wynalazek niniejszy dotyczy równiez zapalnika uderzeniowego, posiadajacego opózniacz wybuchu, dajacy sie latwo re¬ gulowac z zewnatrz w dostatecznie szero¬ kich granicach.Na zalaczonych rysunkach dla przy¬ kladu przedstawiono kilka form wykona¬ nia zapalnika w mysl wynalazku. Fig. 1 i 2 przedstawiaja jego przekrój podluzny i widok zgóry, fig. 3, 4 i 5 — inna forme wy¬ konania, przyczem przedstawiony tu za¬ palnik posiada opózniacz, zbudowany w mysl wynalazku.Zapalnik (fig. 1) sklada sie z polaczo¬ nych ze soba w sposób wlasciwy glówki / i kadluba 2. Wewnatrz zapalnika wzdluz jego osi jest osadzony nagwintowany trzpien 3, posiadajacy iglice 73, którego górny koniec, pozbawiony gwintu, moze -sie obracac w otworze srodkowym glówki 1, czesc zas nagwintowana w srodkowym nagwintowanym otworze 12 kadluba 2 lub odwrotnie, W dolnej czesci srodkowego otworu 12 jest umieszczona w bezwladni- ku 7 splonka 11, zabezpieczona zapomoca sprezyny 8, opierajacej sie z drugiej strony o tarcze 14. Bezwladnik 7 posiada kanal srodkowy wiodacy wewnatrz oslony 4 detonatora. Nagwintowany trzpien 3 po¬ siada ciezarek 15 przesuwajacy sie wzdluz trzpienia 5 z osadzona na nim sprezyna 9.Do zabezpieczenia, trzpienia 3 od obrotu wewnatrz otworu 12 podczas przewozu ^tfzy zawleczka 10.Zapalnik ten dziala w sposób nastepu¬ jacy.Przed wlozeniem granatu do lufy wyj¬ muje sie zatyczke 10. Po wystrzeleniu poi- cisku kadlub zapalnika obraca sie okolo trzpienia 3, który wskutek sily bezwladno¬ sci nie bierze udzialu w obrocie pocisku, wobec czego przesuwa sie wzdluz osi za¬ palnika dopóty, dopóki nie zostanie za¬ trzymany przez tarcze 14.Przy uderzeniu pocisku o przeszkode bezwladnik 7 ze splonka 11 zostanie rzu¬ cony na iglice, powodujac zbicie splonki.Uwidoczniany na fi|g. 3, 4 i 5 zapalnik rózni sie od opisanego powyzej tylko drobnemi udoskonaleniami w budowie o- raz tem, ze posiada opózniacz, zbudowany w mysl wynalazku niniejszego.Trzpien 3 (fig. 3) posiada wystep 3\ którego srodek ciezkosci znajduje sie na pewnej odleglosci od osi zapalnika. Dol¬ ny koniec otworu srodkowego 12 jest za¬ mkniety krazkiem 16, wkreconym w ka¬ dlub zapalnika 2 i posiadajacym otwór 17, który przypada nad wypelnionym pro¬ chem rowkiem 18 (fig. 3 i 4), umieszczo¬ nym na górnej czolowej stronie oslony 4 detonatora. Rowek ten konczy sie z jednej strony otworem 23 wiodacym wewnatrz o- slony 4. Oslona 4 jest wkrecona w otwór dolny kadluba 2 zapalnika i uszczelniona zapomoca pierscienia 19 z metalu miek¬ kiego, np. olowiu. Uszczelka 19 jest doci¬ skana zapomoca pierscienia 20. Dolny ko¬ niec oslony 4 posiada wglebienie 21, zapo¬ moca którego mozna ja obrócic o pewien kat w kadlubie 2. Zapalnik posiada za¬ wleczke 10, która zabezpiecza nagwinto¬ wany trzpien 3 od obrotu podczas przecho¬ wywania i przewozenia pocisków. W prze¬ strzeni pierscieniowej miedzy trzpieniem J 1 glówka 1 jest umieszczona tulejka 22, która posiada otwór dla przejscia zawlecz¬ ki 10 i która przy wystrzale pod dziala¬ niem sily bezwladnosci przecina za¬ wleczke.Opisany powyzej zapalnik dziala tak samo, jaki opisany poprzednio, z ta tylko.róznica, ze zawleczki 10 nie potrzeba wyj¬ mowac przed wlozeniem pocisku do lufy dziala, gdyz zawleczka ta przy wystrzale dzieki sile bezwladnosci tulejki 22 zostaje przerwana samoczynnie. Ponadto ogien po zbiciu splonki nie przedostaje sie bezpo¬ srednio wewnatrz detonatora, lecz przez otwór 17 do sciezki prochowej 18, która zaleznie od przesuniecia otworu 23 wzgle¬ dem otworu 17 daje zadane opóznienie wybuchu. Opózniacz ten posiada po¬ nadto i te zalete, ze przy Ustawieniu pod¬ czas przechowywania zapalnika otworu 17 poza sciezke prochowa w miejsce 24, za¬ bezpiecza przed przedostaniem sie ognia, wywolanego przypadkowo. PL