Przedmiotem wynalazku jest miekki lut na osnowie olowiu przeznaczony do miekkiego luto¬ wania miedzianych lub mcnelowych doprowadników pradu z trzonkami i plytkami stykowymi zaró¬ wek posiadajacych oprawke z aluminium lub stopu na osnowie aluminium.Do miekkiego lutowania doprowadników pradu w zarówkach z aluminiowymi oprawkami stosuje sie spoiwa typu Pb-Sn, najczesciej spoiwa PbSn 30 lub Pb Sn20Sb1, znane z polskiej normy PN-76/M-69400. Spoiwo PbSn30 zawiera wagowo 29*30% Sn, reszte stanowi Pb, natomiast spoiwo Pb3n20 Sb1 zawiera wagowo 19*2056 Sn, 0,8*1,296 Sb, reszte stanowi Pb.Niekiedy do lutowania zarówek z oprawkami aluminiowymi stosuje sie znane z Soldering Manual American Welding Society. New York, 1964, spoiwa zawierajace oprócz Zn okolo 40% wa¬ gowych Cd.Znany jest takze ze zgloszenia patentowego nr P. 233065- miekki lut na osnowie olowiu zawierajacy wagowo 10*20% kadmu, 0,5+1,5% cynku, 0,01*0,4% sodu, reszte stanowi olów, nato¬ miast miekki lut znany ze zgloszenia patentowego nr P. 233066 zawiera oprócz Pb 10*20% wa¬ gowych Cd, 0,5+1,5% wagowych Zn i 0,05+0,5% wagowych Bi.Znany jest równiez ze zgloszenia patentowego nr P. 233064 miekki lut zawierajacy wago¬ wo 10+20% Cd, 0,5*1,5% Zn, 0,05*0,4% Bi, 0,05+0,4% Li, reszte stanowi olów.Wada spoiw typu Pb-Sn jest ich niekorzystny zakres temperatur topnienia, zblizony do maksymalnej temperatury pracy zarówek, co stwarza niebezpieczenstwo rozlutowania sie zlacz a tym samym uszkodzenia zarówki. Ponadto stopy te maja tendencje do utleniania sie w tem¬ peraturach podwyzszonych, a takze wykazuja duzy spadek wlasnosci wytrzymalosciowych ze wzrostem temperatury. Takze przy zarówkach posiadajacych oprawki z aluminium lub stopów aluminium, w wilgotnej atmosferze pracy zarówek, na skutek stosunkowo duzej róznicy poten¬ cjalu elektrochemicznego pomiedzy aluminiowa oprawka a spoiwem typu Pb-Sn, powstaja warunki sprzyjajace korozji elektrochemicznej, w wyniku której dochodzi do calkowitego zniszczenia lutowanego polaczenia, uniemozliwiajacego dalsza eksploatacje zarówki.2 136 754 Z kolei spoiwo zawierajace oprócz Zn okolo 40$ wagowych Cd posiada stosunkowo wysoka górna temperature topnienia, co czesto bywa przyczyna nadtopienia badz pekniecia szklanej banki zarówki podczas lutowania. Ponadto wystepuja trudnosci z uzyciem w procesie lutowa¬ nia niekorozyjnych topników organicznych, które w temperaturze okolo 300°C traca zdolnosc do redukcji bardzo trwalych tlenków A^O,, ulegajac przedwczesnemu zwegleniu.Fakt ten zmusza do stosowania aktywnych topników o silnych wlasnosciach korozyjnych, a z kolei, z uwagi na konstrukcje zarówki, usuniecie i zneutralizowanie resztek topnika jest praktycznie niemozliwe, w efekcie stosowania spoiw typu Zn-Cd, lutowane zlacze jest narazone na dzialanie korozji spowodowanej pozostalosciami topnika reakcyjnego. Znany ze zgloszenia patentowego nr P. 233065 miekki lut najczesciej jest uzywany do lutowania blach stalowych ocynkowanych lub cynkowych. Lut ten nie moze byc stosowany do lutowania zarówek ze wzgledu na jego stosunkowo niska odpornosc na utlenianie w temperaturach pod¬ wyzszonych i niekorzystne wlasnosci lutownicze w stosunku do miedzi, aluminium i ich sto¬ pów.Z tych samych powodów nie nadaja sie do lutowania zarówek miekkie luty opisane w zgloszeniach patentowych nr nr P. 233066 i P. 233064 .Zgodnie z wynalazkiem, miekki lut na osnowie olowiu, zawierajacy 6+20$ wagowych Cd i C,1+3,15$ wagowych Zn* charakteryzuje sie tym, ze zawiera dodatkowo 0,002+0,12$ wagowych magnezu lub aluminium, lub magnezu i aluminium.Miekki lut wedlug wynalazku charakteryzuje sie korzystna temperatura topnienia, któ¬ ra powoduje iz lutowane zlacze ma dobra odpornosc termiczna, a takze pozwala w pelni sto¬ sowac w procesie lutowania niekorozyjne topniki organiczne. Stosowanie do lutowania za¬ rówek z oprawkami aluminiowymi lub z oprawkami ze stopów aluminium spoiw wedlug wynalazku znacznie przedluza zywotnosc eksploatacyjna larówek.Ponizej podano przyklady stopów wedlug wynalazku.Przyklad I. Miekki lut na osnowie olowiu zawiera wagowo: 12$ kadmu, 0,4$ cyn¬ ku i 0,05/o magnezu, reszte stanowi olów. Y/ytrzymalosc na scinanie zlacza aluminiowego lu¬ towanego tym spoiwem wynosi okolo 45 MPa.Przyklad II. Miekki lut na osnowie olowiu zawiera wagowo: 17$ kadmu, 0,8$ cynku, 0,04$ magnezu, 0,08$ aluminium, reszte stanowi olów. Y/ytrzymalosc na scinanie zla¬ cza aluminiowego lutowanego tym spoiwem wynosi okolo 48 MPa.Przyklad III. Miekki lut na osnowie olowiu zawiera wagowo: 14$ kadmu, 2,15'i cynku, 0,05$ aluminium, reszte stanowi olów. Wytrzymalosc na scinanie zlacza aluminiowe¬ go lutowanego tym spoiwem wynosi okolo 49 MPa.Zastrzezenia patentowe 1. Miekki lut na osnowie olowiu, zawierajacy kadm i cynk, znamienny tyra, ze zawiera dodatkowo magnez, przy czym zawartosc wagowa magnezu wynosi 0,002+0t120$, kad- tai 6+20$, cynku 0,1+3,1$, reszte stanowi olów. 2. Miekki lut na osnowie olowiu, zawierajacy kadm i cynk, znamienny tym, ze zawiera dodatkowo aluminium, przy czym zawartosc wagowa aluminium wynosi 0,002+0,12055, kadmu 6+20$, cynku 0,1+3,1$, reszte stanowi olów. 3. Miekki lut na osnowie olowiu, zawierajacy kadm i cynk, znatmienny tym, ze zawiera dodatkowo magnez i aluminium, przy czym zawartosc wagowa magnezu i aluminium wynosi 0,002+0,120$, kadmu 6+20$, cynku 0,1+3,1$, reszte stanowi Qlów.Pracownia Poligraficzna V? PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl. PL