Przedmiotem wynalazku jest ogniwo do oznaczania w gazach niewielkich ilosci par i ga¬ zów utleniajacych, zwlaszcza chlorowców.Elektrochemiczne okreslenie zawartosci gazów utleniajacych polega na redukcji oznacza¬ nego skladnika w ogniwie galwanicznym i okresleniu jego stezenia w badanym gazie z uzyskane¬ go w ogniwie natezenia pradu.Stosowane dotychczas do tego celu ogniwo galwaniczne do oznaczania w gazach niewielkich ilosci par i gazów utleniajacych, zwlaszcza chlorowców, znane z polskiego opisu patentowego nr 50 961; sklada sie z obudowy wykonanej ze szkla lub innego tworzywa odpornego na dzialanie badanego gazu i stosowanego elektrolitu, elektrody zlotej w postaci folii oraz umieszczonej nad nia elektrody srebrnej oraz zbiorniczka.Ogniwo polaczone jest poprzez separator ze spirala, w której badany gaz styka sie z e- lektrolitem. W separatorze nastepuje rozdzielenie gazu od cieczy, gaz wychodzi na zewnatrz, a elektrolit wraz z rozpuszczonym w nim gazem splywa do ogniwa galwanicznego, gdzie zachodzi redukcja badanego skladnika na elektrodzie zlotej* Po przejsciu przez ogniwo galwaniczne elek¬ trolit przechodzi do zbiorniczka, z którego ponownie splywa do spirali. W ogniwie tym elek¬ trolit krazy wiec w zewnetrznym obiegu zamknietym.Znane jest równiez z polskiego opisu patentowego nr 109 457 ogniwo skladajace sie z dwóch równolegle polaczonych ze soba naczyil szklanych za pomoca rurki szklanej z odpowietrze¬ niem. W jednym naczyniu umieszczona jest elektroda zlota, a w drugim srebrowa. Naczynia wy¬ pelnione sa elektrolitem, który krazy w obiegu zamknietym przez umieszczona na zewnatrz ogni¬ wa rurka absorpcyjna i separator. Badany gaz wprowadzany jest do rurki absorpcyjnej, gdzie zostaje pochloniety w elektrolicie. W separatorze gaz oddziela sie od elektrolitu i przez dolaczone do ogniwa naczynko, lapacz kropel i przeplywomierz wypuszczony jest na zewnatrz.Natomiast elektrolit wraz z rozpuszczonym w nim gazem splywa do naczynia zawierajacego zlota elektrode, gdzie zachodzi redukcja badanego skladnika.2 136 752 Ogniwa takie wykazuja szereg niedogodnosci podczas ich uzytkowania. Szczególne utrudnie¬ nie w pracy wystepuje w przypadku uszkodzenia elektrod, gdyz zachodzi wtedy koniecznosc cal¬ kowitego demontazu ogniwa. Ponadto zewnetrzny obieg elektrolitu zwieksza wymiary tych ogniw, a tym samym analizatorów, w których znajduja zastosowanie. Zewnetrzny obieg elektrolitu w og¬ niwie niekorzystny jest równiez ze wzgledu na dlugi okres rozpuszczania gazu w elektrolicie, co znacznie wydluza czas trwania pomiaru i uniemozliwia wykonanie serii szybkich pomiarów.Poza tym duza niedogodnosc stanowi koniecznosc recznego uzupelniania poziomu elektrolitu w ogniwie, zmieniajacego sie na skutek parowania elektrolitu.Wszystkich tych wad i niedogodnosci pozbawione jest ogniwo wedlug wynalazku.Ogniwo wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze w cylindrycznym naczynku posiada wto¬ pione koncentrycznie w dno cylindryczne przegrody szklane wewnetrzne i zewnetrzne, zawieraja¬ ce w dolnej czesci co najmniej cztery naprzemianlegle otwory. Przegroda wewnetrzna wypelniona jest elektroda redukujaca, a przestrzen miedzy przegroda wewnetrzna i zewnetrzna wypelniona jest elektroda utleniana, przy czym w dno ograniczenia wewnetrznego wtopiony jest spiek szkla¬ ny zakonczony króccem doprowadzajacym gaz. Na wysokosci ograniczen szklanych umieszczony jest króciec doprowadzajacy elektrolit. Wyprowadzenie galwaniczne elektrod w postaci drutów platy¬ nowych wtopione jest w korek zamykajacy naczynie.Korzystnie jest, jezeli ogniwo zaopatrzone jest w skraplacz polaczony z naczyniem elek¬ trolitycznym przez lacznik elastyczny umieszczony przy dnie naczynia oraz przez lacznik elas¬ tyczny usytuowany powyzej poziomu elektrolitu w naczyniu elektorlitycznym i wyposazony w kró¬ ciec wylotowy. Do ogniwa moze byc dolaczony rezerwowy zbiorniczek elektrolitu, polaczony elastycznym lacznikiem z naczyniem elektrolitycznym na wysokosci poziomu elektrolitu w naczy¬ niu. Zbiorniczek ten automatycznie reguluje poziom elektrolitu w ogniwie.W porównaniu do dotychczasowych rozwiazan ogniwo wedlug wynalazku jest prostsze w obslu¬ dze w przypadku uszkodzenia ze wzgledu na latwy dostep do elektrod. Bezposrednie wprowadze¬ nie badanego gazu poprzez spiek szklany do naczynia elektrolitycznego pozwala na szybkie na¬ sycenie elektrolitu oznaczanym gazem, co znacznie skraca czas pojedynczego pomiaru. Zwarta konstrukcja ogniwa umozliwia uzyskanie niewielkich jego rozmiarów, jak równiez pozwala na zmniejszenie rozmiarów analizatorów, w których jest stosowane. Zastosowanie skraplacza umoz¬ liwia wyeliminowanie ubytków elektrolitu przez parowanie, a podlaczenie do ogniwa rezerwowego zbiorniczka na elektrolit zapewnia staly poziom elektrolitu w ogniwie.Ogniwo wedlug wynalazku pokazane jest v przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia ogniwo w przekroju pionowym, a fig. 2 przedstawia ogniwo w rzucie z góry.Ogniwo sklada sie z cylindrycznego naczynia szklanego 1, wypelnionego elektrolitem.W dno naczynia wtopione sa koncentrycznie cylindryczne przegrody szklane zewnetrzne 3 i wew¬ netrzne 4, przy czym w dno przegrody wewnetrznej 4 wtopiony jest spiek szklany 2. Cylin¬ dryczne przegrody szklane posiadaja cztery naprzemianlegle otwory 18. \tfnetrze zewnetrznej przegrody szklanej 4 wypelnione jest elektroda zlota w postaci folii o grubosci 0,01 mm uksz¬ taltowanej gwiazdziscie, natomiast przestrzen miedzy przegroda zewnetrzna 4 a przegroda wew¬ netrzna 3 wypelniona jest elektroda srebrna 6 w postaci siatki uformowanej cylindrycznie.Naczynie 1 zamkniete jest korkiem szklanym 7, w który wtopione jest galwaniczne wyprowadzenie elektrod w postaci drutów platynowych 8 i 9. Spiek szklany 2 zakonczony jest króccem 10 do¬ prowadzajacym badany gaz do ogniwa. Na wysokosci górnej krawedzi przegród szklanych 3 i 4 umieszczony jest króciec 11 doprowadzajacy elektrolit z rezerwowego zbiorniczka 16. Zbiorni¬ czek rezerwowy polaczony jest elastycznym lacznikiem 12 z naczyniem 1. Skraplacz 15 polaczo¬ ny jest z naczyniem poprzez polietylenowy lacznik 13 usytuowany przy dnie naczynia oraz przez polietylenowy lacznik 14 usytuowany powyzej poziomu elektrolitu w naczyniu 1.Na przykladzie oznaczania zawartosci chloru w powietrzu wyjasniono zasade dzialania og¬ niwa wedlug wynalazku.Badane powietrze doprowadzano króccem 10 do naczynia 1 wypelnionego elektrolitem, który stanowil roztwór 100 g NaCl i 10 g NaBr w 1 litrze 0,01 n HC1. Na spieku szklanym 2 powietrze136 752 3 ulega rozbiciu na pecherzyki, po czym miesza sie z elektrolitem* Pecherzyki gazu obmywaja elek¬ trode redukujaca zlota 5, na której zachodzi redukcja chloru do jonów chlorkowych. Elektroda srebrowa 6 utlenia sie natomiast do jonów srebrowych. Gaz opuszcza nastepnie naczynko poprzez lacznik 14 i przedostaje sie do skraplacza 15, w którym nastepuje dodatkowe wylapywanie wydo¬ stajacych sie z ogniwa kropel elektrolitu. Gaz opuszcza skraplacz przez króciec 19, a elektro¬ lit zawracany jest do naczynia 1 przez lacznik 13. Ubytki elektrolitu w naczyniu elektroli¬ tycznym uzupelnia sie automatycznie ze zbiorniczka rezerwowego 16. Do obwodu zewnetrznego og¬ niwa poprzez druty platynowe 8 i 9 podlaczony byl mikroamperomierz mierzacy natezenie przeply¬ wajacego w ogniwie pradu, proporcjonalne do stezenia chloru w badanym powietrzu.Zastrzezenia patentowe 1. Ogniwo do oznaczania w gazach niewielkich ilosci par i gazów utleniajacych, zwlaszcza chlorowców, skladajace sie z elektrody utleniajacej i elektrody redukujacej nierozpuszczalnych w stosowanym elektrolicie, umieszczonych w naczyniu z elektrolitem oraz z doprowadzania gazu i elektrolitu oraz z doprowadzenia gazu, znamienne tym, ze cylindryczne naczynie /^/ wypelnione elektrolitem posiada koncentrycznie wtopione w dno cylindryczne przegrody szkla- v ne wewnetrzna /ki i zewnetrzna /3/f posiadajace w dolnej czesci co najmniej cztery naprzemian- legle otwory /18/, a wnetrze wewnetrznej przegrody Iki wypelnione jest elektroda redukujaca /5/, natomiast pomiedzy przegroda wewnetrzna /4/, a przegroda zewnetrzna /3/ zawiera elektrode utleniana /6/f przy czym w dno przegrody wewnetrznej Iki wtopiony jest spiek szklany /2/ za¬ konczony króccem /10/ doprowadzajacym gaz, a króciec /11/ doprowadzajacy elektrolit umieszczo¬ ny jest na wysokosci górnej krawedzi przegród szklanych /3 i 4/, natomiast wyprowadzanie gal¬ waniczne elektrod w postaci drutów platynowych /8 i 9/ wtopione jest w korek szklany liI zamy¬ kajacy naczynie /1/. 2. Ogniwo wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze naczynie /1/ polaczone jest ze skraplaczem /15/ poprzez elastyczny lacznik /13/ usytuowany przy dnie naczynia /1/ oraz po¬ przez elastyczny lacznik /14/usytuowany powyzej poziomu elektrolitu w naczyniu /1/ i wyposa¬ zony w króciec wylotowy /19/« 3. Ogniwo wedlug zastrz. 2 albo 3, znamienne tym, ze naczynie /1/ polaczone jest z rezerwowym zbiorniczkiem /16/ elektrolitu poprzez elastyczny lacznik /12/ na wysokosci poziomu elektrolitu w naczyniu i zaopatrzony w zatyczke /17/«136 752 A-A Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl. PL