PL135593B1 - Herbicide and method of obtaining a new substituted derivatives of phenylsulfonylurea - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobój¬ czy oraz sposób wytwarzania nowych podstawio¬ nych pochodnych fenylosulfonylomocznika stano¬ wiacych substancje czynna.W opisach patentowych Stanów Zjednoczonycli Ameryki 4127 405 i 4169 719 oraz w ogloszonym japonskim opisie patentowym 52 —122 384 podaje sie, ze aktywnosc chwastobójcza wykazuja zwiazki o ogólnym wzorze 5, w którym R oznacza grupe o wzorze 6 lub 7, a R1 oznacza grupe o wzorze 8, 9 lub 10, w których to wzorach R3 i R6 niezaleznie od siebie oznaczaja atom wodoru, fluoru, bromu lub jodu, grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, grupe alkoksylowa o 1—4 atomach wegla, grupe nitrowa, trójfluorometylowa lub cyjanowa, albo grupe CH3S(0)n lub CH3CH2S(0)n , gdzie n ozna¬ cza 0, 1 lub 2, R4 oznacza atom wodoru, fluoru, chloru, bromu albo rodnik metylowy, R5 oznacza atom wodoru, fluoru, chloru, bromu, grupe mety¬ lowa lub metoksylowa, R7 oznacza atom wodoru, fluoru lub bromu, rodnik alkilowy o 1 lub 2 ato¬ mach wegla albo grupe alkoksylowa o 1 lub 2 ato¬ mach wegla, Rs, R9 i Rio niezaleznie od siebie ozna¬ czaja atom wodoru, chloru lub bromu, albo rodnik metylowy, W i Q niezaleznie od siebie oznaczaja atom tlenu lub siarki, X oznacza atom wodoru, chloru lub bromu, rodnik metylowy lub etylowy, grupe alkoksylowa o 1—3 atomach wegla, grupe trójfluorometylowa albo grupe CH3S- lub CH3OCH2-, a Z oznacza grupe metylowa lub me¬ toksylowa, z dodatkowymi warunkami, ze a) gdy R5 nie oznacza atomu wodoru, co najmniej jeden z podstawników R3, R4, Re i R7 nie oznacza atomu wodoru, i co najmniej dwa sposród podstawników 5 R3, R4, R6 i R7 musza oznaczac atomy wodoru, b) gdy R5 oznacza atom wodoru i wszystkie pod¬ stawniki R3, R4, R6 i R7 nie oznaczaja atomów wo¬ doru, wszystkie podstawniki R3, R4, R6 i R7 musza oznaczac atom chloru lub grupe metylowa, i c) gdy 10 zarówno R3 jak i R7 oznaczaja atomy wodoru, co najmniej jeden z podstawników R3, R4, R5 i R6 musi oznaczac atom wodoru, oraz ich fizjologicznie dopuszczalne sole.Jednak wlasciwosci chwastobójcze tych zwiaz¬ ków pod wzgledem zakresu dzialania oraz selek¬ tywnosci nie zawsze sa w pelni zadowalajace.Nowe podstawione pochodne fenylosulfonylo¬ mocznika przedstawione sa wzorem ogólnym 1, w którym X oznacza atom tlenu lub pejdyncze wia¬ zanie, Y i Z niezaleznie od siebie oznaczaja atom chlorowca, grupe alkilowa o 1—6 atomach wegla, grupe alkoksylowa o 1—6 atomach wegla albo grupe nitrowa, a R oznacza grupe o wzorze 11 lub 12, w których to grupach Ri i R2 niezaleznie od siebie oznaczaja grupe alkilowa o 1—6 ato¬ mach wegla albo grupe alkoksylowa o 1—6 ato¬ mach wegla, amin niezaleznie od siebie ozna¬ czaja 0, 1 lub 2, z tym, ze m i n nie oznaczaja rów¬ noczesnie 0. 15 135 593s 135 593 4 Wedlug wynalazku sposób wytwarzania zwiaz¬ ków o wzorze 1 polega na tym, ze zwiazek o wzo- "* rze*~2T^w_ Jctórym X, Y, Z, m i n maja znaczenie / wyie/jj podane, -poddaje sie reakcji ze zwiazkiem I o wzorze 3, w "którym R ma znaczenie wyzej po¬ ddane. I ^^octetewione frejizenosulfonyloizocyjaniany o wzo- ^iTe^-^^JltóYyA^X, Y, Z, m i n maja znaczenie wyzej podane, sa nowymi zwiazkami. Otrzymuje sie je przez reakcje podstawionego benzenosulfo- namidu o wzorze 4, w którym X, Y, Z, m i n maja znaczenie wyzej podane, z fosgenem COCl2 albo z estrem trójchlorometylowym kwasu chloromrów- kowego CCI3OCOCI w obecnosci weglowodoroizo- cyjanianu.Stwierdzono, ze podstawione pochodne fenylo- sulfonylomocznika o wzorze 1 wykazuja doskonale selektywne dzialanie chwastobójcze, co bylo nie¬ oczekiwanie w swietle wlasciwosci zwiazków ze znanego stanu techniki. W porównaniu ze znanymi herbicydami o znacznej fitotoksycznosci w stosunku do roslin ryzu nawet przy niskich dawkach, nowe substancje nie wykazuja w ogóle fitotoksycznosci wobec roslin ryzu oraz wykazuja doskonale selek¬ tywne dzialanie chwastobójcze przy niskich daw¬ kach. Tak wiec wynalazek niniejszy stanowi znacz¬ ny postep techniczny.Korzystne sa zwiazki o wzorze 1, w którym X oznacza atom tlenu lub pojedyncze wiazanie, Y i Z niezaleznie od siebie oznaczaja atom fluoru, chloru, bromu lub jodu albo grupe metylowa, etylowa, pro¬ pylowa, izopropylowa, n- (izo-, II-rzed.- lub III- -rzed.-)butylowa, metoksylowa, etoksylowa, propo- ksylowa, izopropoksylowa, n- (izo-, II-rzed.- lub III-rzed.-)-butoksylowa albo nitrowa, R oznacza grupe 2-pirymidynylowa albo l,3,5-tiazyn-2-ylowa, przy czym pierscien pirymidynowy lub 1,3,5-triazy- nowy podstawiony jest w polozeniach 4 i 6 pod¬ stawnikami takimi, jak grupa metylowa, etylowa, propylowa, izopropylowa, n- (izo-, II-rzed.- lub HI-rzed.-)-butylowa, metoksylowa, etoksylowa, pro- poksylowa, izopropoksylowa i n- (izo-, II-rzed- lub III-rzed.-)-butoksylowa, amin niezaleznie od siebie oznaczaja 0, 1 lub 2, z tym, ze m i n nie oznaczaja równoczesnie 0.Sposób wedlug wynalazku blizej ilustruje sche¬ mat 1, w którym X, Y, Z, R, m i n maja znaczenie wyzej podane.Korzystnymi zwiazkami wyjsciowymi o wzorze 2 sa takie zwiazki, w których X, Y, Z, m i n maja znaczenie okreslone przy omawianiu korzystnych zwiazków o wzorze 1.Jako przyklady zwiazków o wzorze 2 wymienia sie 2-(2-chlorofenoksy)-benzenosulfonyloizocyjanian, 2-(4-chlorofenoksy(-benzenosulfonyloizocyjanian, 2- -metoksy-5-fenylobenzenosulfonyloizocyjanian, 2-(4- -nitrofenylo)-benzenosulfonyloizocyjanian, 2-bromo- -4-nitro-6-fenylobenzenosulfonyloizocyjanian, 2-(2- -fluorofenoksy)-benzenosulfonyloizocyjanian, 2-chlo- ro-6-fenoksybenzenosulfonyloizocyjanian, 2-(o-toli- loksy)-benzenosulfonyloizocyjanian, 5-metylo-2-fe- noksybenzenosulfonyloizocyjanian, 2-etoksy-5-feny- lobenzenosulfonyloizocyjanian, 2-(4-izopropylofeno- ksy)-benzenosulfonyloizocyjanian, 2-chlor0-6-feny - lobenzenosulfonyloizocyjanian, 2-(2-metoksyfeno- ksy)-benzenosulfonyloizocyjanian i 2-(2,4-dwuchlo- rofenoksy)-benzenosulfonyloizocyjanian.Korzystnymi substancjami wyjsciowymi o wzo¬ rze 3 sa zwiazki, w których R ma znaczenie podane 5 przy omawianiu korzystnych zwiazków o wzorze 1.Jako przyklady zwiazków o wzorze 3 wymienia sie 2-amino-4-metoksy-6-metylopirymidyne, 2-ami- no-4,6-dwumetoksy-l,3,5-triazyne, 2-amino-4-meto- ksy-6-metylo-l,3,5-triazyne, 2-amino-4,6-dwumeto- w ksypirymidyne, 2-amino-4,6-dwumetylopirymidyne, 2-amino-4,6-dwumetylo-l ,3,5-triazyne, 2-amino-4,6- -dwuetoksy-1,3,5-triazyne, 2-amino-4,6-dwupropylo- pirymidyne i 2-amino-4-metylo-6-propoksy-l,3,5- -triazyne. u W przypadku stosowania na przyklad 2-(2-chlo- rofenoksy)-benzenosulfonyloizocyjanianu i 2-amino- -4-metoksy-6-metylopirymidyny jako zwiazków wyjsciowych, przebieg reakcji ilustruje schemat 2.Reakcje wytwarzania zwiazków o wzorze 1 pro- 20 wadzi sie korzystnie w srodowisku rozpuszczalnika lub rozcienczalnika. Mozna tu stosowac wszelkie obojetne rozpuszczalniki lub rozcienczalniki, a zwlaszcza alifatyczne, alicykliczne i aromatyczne, ewentualnie chlorowane weglowodory, takie jak 25 heksan, cykloheksan, eter naftowy, ligroina, ben¬ zen, toluen, ksylen, chlorek metylenu, chloroform, czterochlorek wegla, chlorek etylenu, trójchloro¬ etylen i chlorobenzen, etery, takie jak eter dwu- etylowy, metyloetylowy, dwuizopropylowy, dwubu- 30 tylowy, tlenek propylenu, dioksan i czterowodoro- furan, ketony, takie jak aceton, metyloetyloketon, metyloizopropyloketon i metyloizobutyloketon, nitryle, takie jak acetonitryl, propionitryl i akry¬ lonitryl, estry, takie jak octan etylu i octan amylu, M amidy kwasowe, takie jak dwumetyloformamid i dwumetyloacetamid, sulfony i sulfotlenki, jak sulfotlenek dwumetylowy, sulfolan i zasady, takie jak pirydyna.Reakcje prowadzi sie korzystnie w obecnosci ka- ^ talizatora, takiego jak 1,4-dwuazabicyklo[2.2.2]oktan.Temperatura reakcji moze zmieniac sie w szero¬ kim zakresie. Na ogól reakcje prowadzi sie w tem¬ peraturze od —20°C do temperatury wrzenia mie¬ szaniny reakcyjnej, korzystnie w temperaturze 4, 0—100°C. Reakcje prowadzi sie korzystnie pod cisnieniem normalnym, ale mozna tez stosowac cisnienie podwyzszone lub zmniejszone.Jak juz wspomniano, podstawione benzenosulfo- nyloizocyjaniany o wzorze 2 sa nowymi zwiazkami.M Proces ich wytwarzania ilustruje schemat 3, w którym X, Y, Z, m i n maja znaczenie wyzej po¬ dane. W schemacie tym zamiast fosgenu COCl2 mozna tez stosowac ester trójchlorometylowy kwa¬ su chloromrówkowego CCI3OCOCI. i5 Jako przyklady podstawionych benzenosulfonami- dcw o wzorze 4 stosowanych jako material wej¬ sciowy do wytwarzania podstawionych berizenosul- fonyloizocyjanianów o wzorze 2 wymienia sie 2-(2- -chlorofenoksy)-benzenosulfonamid, 2-(4-chlorofeno- 00 ksy)-benzenosulfonamid, 2-metoksy-5-fenylobenze- nosulfonamid, 2-(4-nitrofenylo)-benzenosulfonamid, 2-bromo-4-nitro-6-fenylobenzenosulfonamid, 2-(2- fluorofenoksy)-benzenosulfonamid, 2-chloro-6-fe- noksybenzenosulfonamid, 2-(o-toliloksy)-benzeno- 01 sulfonamid, 5-metylo-2-fenoksybenzenosulfona.mid,135 5«3 6 2-etoksy-5-fenylobenzenosulfonamid, 2-(4^izopropy- lofenoksy)-benzenGsulfonamid, 2-chloro-6-fenylo- benzenosulfonamid, 2-(2-metoksyfenoksy)-benzeno- sulfonamid i 2-(2,4-dwuchlorofenoksy)-benzenosul- fonamid.Reakcje wytwarzania zwiazków o wzorze 2 pro¬ wadzi sie w obecnosci weglowodoro-izocyjanianu, w którym grupa weglowodorowa moze oznaczac rodnik alkilowy o 3—8 atomach wegla lub rodnik cykloalkilowy o 5—8 atomach wegla. Jako przy¬ klady odpowiednich wegiowodoro-izocyjanianów wymienia sie n-butyloizocyjanian, n-heksyloizocy- janian i cykloheksyloizocyjanian.W przypadku stosowania na przyklad 2-(2-chlo- rofenoksy)-benzenosulfonamidu, estau trójchlaro- metylowego kwasu chloromrówkowego i n-butylo- izocyjanianu jako skladników reakcji, proces wy¬ twarzania zwiazków o wzorze 2 mozna przedstawic za pomoca schematu 4.Weglowodoro-izocyjanian, bedacy istotnym sklad¬ nikiem reakcji w procesie wytwarzania zwiazków o wzorze 2, mozna odzyskac po zakonczeniu reakcji, co jest bardzo korzystne w metodzie przemyslowej.Proces wytwarzania zwiazków o wzorze 2. mozna prowadzic w kazdym obojetnym organicznym roz¬ puszczalniku lub rozcienczalniku, które wymienio¬ no wyzej jako rozcienczalniki w reakcji wytwarza¬ nia zwiazków o wzorze 1. Reakcje wytwarzania zwiazków o wzorze 2 prowadzi sie korzystnie w obecnosci katalizatora, takiego jak amina trzecio¬ rzedowa, np. trójetyloamina, dwumetylocykloheksy- loamina i 1,4-dwuazabicyklo [2.2.2] oktan.Temperatura reakcji moze sie zmieniac w sze¬ rokich granicach. Na ogól proces prowadzi sie w temperaturze od —20°C do temperatury wrzenia mieszaniny reakcyjnej, korzystnie Q^100°C. Re¬ akcje wytwarzania zwiazków o wzorze 2 prowadzi sie korzystnie pod cisnieniem normalnym, ale moz¬ na tez stosowac cisnienie podwyzszone lub obnizone.Nowe substancje czynne mozna stosowac w srod¬ kach do zwalczania chwastów. Pod pojeciem chwas¬ tów nalezy rozumiec wszelkie rosliny rosnace w miejscach, w których sa niepozadane.Nowe substancje czynne sa doskonale pod wzgle¬ dem bezpieczenstwa oraz wykazuja lepsze wlasci¬ wosci chwastobójcze i szerszy zakres dzialania chwastobójczego w porównaniu ze znanymi srod¬ kami.Srodki wedlug wynalazku mozna stosowac np. do zwalczania nastepujacych roslin. — chwasty dwuliscienne z gatunków Sinapis, Lepidium, Galium, Stellaria, Matricaria, Anthemis, Galinsoga, Chenopodium, Urtica, Se- necio, Amaranthus, Portulaca, Xanthium, Convolvulus, Ipomoea, Polygonum, Ses- bania, Ambrosia, Cirsium, Carduus, Sonchus, Rorippa, Rotala, Lindernia, Lamium, Veronica, Abutilon, Emex, Datura, Viola, Galeopsis, Pa- paver, Centaurea i Solanum; — chwasty jednoliscienne z gatunków Echinochloa, Setaria, Panicum, Digitaria, Phle- um, Poa, Festuca, Eleusine, Brachiaria, Lolium, Bromus, Avena, Cyperus, Sorghum, Agropyron, Cynodon, Monochoria, Fimbristylis, Sagittaria, Eleocharis, Scirpus, Paspalum, Ischaemum, Sphe- noclea, Dactylsctenium, Agrostis, AJapecurus i Apera.Srodki wedlug wynalazku mozna stosowac np. jako herbicydy selektywne w nastepujacych upra- 5 wach: — uprawy dwuliscienne z gatunków Gossypium, Glycine, Beta, Daucus, Phaseolus, Pisum, Solanum, Linum, Ipomoea, Vicia, Nico- tiana, Lycopersicon, Arachis, Brassica, Lactuca, io Cocumis i Cucurbita; — uprawy jednoliscienne z gatunków Oryza, Zea, Triticum, Hordeum, Avena, Secale, Sorghum, Panicum, Saccharum, Ananas, Aspa¬ ragus i Allium. 15 Zakres stosowania srodków wedlug wynalazku nie jest jednak w zadnym przypadku ograniczony tylko do tych gatunków, lecz obejmuje równiez inne rosliny.W zaleznosci od stezenia nowe zwiazki mozna sto- 20 sowac do totalnego zwalczania chwastów, na przy¬ klad na terenach przemyslowych czy torowiskach, na drogach i placach, zadrzewionych lub nie za¬ drzewionych. Zwiazki te mozna stosowac tez do zwalczania chwastów w uprawach wieloletnich, 2j takich, jak lasy, krzewy ozdobne, sady, winnice, ogrody cytrusowe, plantacje orzechów, bananów, kawy, herbaty, kauczuku, oliwek, kakao, uprawy owoców miekkich i uprawy chmielu, jak równiez do selektywnego zwalczania chwastów w uprawach 30 jednorocznych.Nowe substancje czynne wykazuja doskonale se¬ lektywne dzialanie, zwlaszcza gdy stosuje sie je jako srodki do traktowania gleby przed kielowa- niem, albo jako srodki do traktowania lodyg i lisci 31 chwastów oraz gleby na polach ryzowyeh. Zwiazki te wykazuja np. dzialanie chwastobójcze na polach ryzowych w stosunku do nastepujacych chwastów bez uszkodzenia roslin ryzu: — chwasty dwuliscienne: Rotala indica Koehne, 40 Lindernia procumbens Philcox, Ludwiga pros- trata Roxburgh, Potamogeton distinctics A Ben- net, Elatine triandra Schkuhr; — chwasty jednoliscienne: Echinochloa crus-galli Beauvis var., Monochoria vaginalis Presl, Eteo- 45 charis acicularis L., Eleocharis kuroguwai Ohwi, Cyperus diffarmisL., Cyperus seratinus Rottbaell, Sagittaria pymaea Miauel, Alisma canalicula- tum A. Braun et Bouche, Scirpus juncoides Roxburgh var.I0 Nowe substancje czynne mozna przeprowadzac w zwykle preparaty, takie jak roztwory, emulsje, za¬ wiesiny, proszki, srodki do opylania, pianki, pasty, proszki rozpuszczalne, granulaty, aerozole, koncen¬ traty zawiesinowo-emulsyjne, materialy naturalne w i syntetyczne impregnowane substancja czynna, drobne kapsulki w substancjach polimerycznych oraz preparaty ULV do mglawicowego rozpylania na zimno i cieplo.Preparaty te mozna wytwarzac w znany sposób, 60 na przyklad przez zmieszanie substancji czynnej z rozcienczalnikami, to jest cieklymi lub stalymi rozcienczalnikami lub nosnikami, ewentualnie z do¬ datkiem srodków powierzchniowo czynnych, to jest emulgatorów i/lub dyspergatorów i/lub srodków 65 wytwarzajacych piane, W przypadku stosowania7 135 593 8 wody jako rozcienczalnika mozna równiez stoso¬ wac rozpuszczalniki organiczne jako rozpuszczalniki pomocnicze.Jako ciekle rozcienczalniki lub nosniki, zwlaszcza jako rozpuszczalniki, stosuje sie zasadniczo weglo¬ wodory aromatyczne, takie jak ksylen, toluen lub alkilonaftaleny, chlorowane aromatyczne lub chlo¬ rowane alifatyczne weglowodory, takie jak chloro- berizeny, chloroetyleny lub chlorek metylenu, we¬ glowodory alifatyczne lub alicykliczne, takie jak cykloheksan lub parafiny, np. frakcje ropy nafto¬ wej, alkohole, takie jak butanol lub glikol, oraz ich etery i estry, ketony, takie jak aceton, metyloetylo- keton, metyloizobutyloketon lub cykloheksanon, albo rozpuszczalniki silnie polarne, takie jak dwumety- loformamid lub sulfotlenek dwumetylpwy, oraz woda.Jako stale nosniki mozna stosowac zmielone mi¬ neraly naturalne, takie jak kaoliny, glinki, talk, kreda, kwarc, atapulgit, montmorylonit lub ziemia okrzemkowa, jak równiez zmielone mineraly syn¬ tetyczne, takie jak kwas krzemowy o wysokim stopniu dyspersji, tlenek glinu i krzemiany. Jako stale nosniki dla granulatów mozna stosowac roz¬ drobniony i frakcjonowany naturalny material skal¬ ny, taki jak kalcyt, marmur, pumeks, sepiolit i do¬ lomit, oraz granulat syntetyczny z maczek nieorga¬ nicznych lub organicznych oraz granulat z materia¬ lu organicznego, takiego jak trociny, lupiny orze¬ chów kokosowych, kolby kukurydzy i lodygi tyto¬ niu.Jako emulgatory i/lub srodki wytwarzajace piane mozna stotowac emulgatory niejonotwórcze lub anionowe, takie jak estry polioksyetylenowe kwa¬ sów tluszczowych, etery polioksyetylenowe alkoholi tluszczowych, np. etery alkiloarylopoliglikolowe, alkiiosulfoniany, siarczany alkilowe i arylosulfo- niany oraz produkty hydrolizy albuminy. Jako dys- pergatory stosuje sie np. lugi posulfitowe i metylo- celuloze.W preparatach tych mozna tez stosowac srodki zwiekszajace przyczepnosc, takie jak karboksyme- tyloceluloza oraz polimery naturalne i syntetyczne w postaci proszków, granulatów lub lateksów, np. guma arabska, alkohol poliwinylowy i polioctan winylu.Mozna tez dodawac barwniki, takie jak pigmenty nieorganiczne, np. tlenek zelaza, tlenek tytanu i blekit pruski, jak równiez barwniki organiczne, takie jak barwniki alizarynowe, azowe i metalo- ftalocyjaninowe, oraz substancje sladowe, jak sole zelaza, manganu, boru, miedzi, kobaltu, molibdenu i cynku.Preparaty zawieraja na ogól 0,001—100% wago¬ wych, korzystnie 0,05—95% wagowych substancji czynnej.Nowe substancje czynne moga wystepowac w preparatach lub róznych postaciach uzytkowych jako takie, albo w polaczeniu z innymi substancja¬ mi czynnymi, takimi jak substancje grzybobójcze, bakteriobójcze, owadobójcze, nicieniobójcze, srodki odstraszajace ptaki, substancje wzrostowe, srodki odzywcze dla roslin oraz srodki do polepszania struktury gleby.Przez dodanie odpowiedniej ilosci innych sub¬ stancji czynnych do srodków wedlug wynalazku mozna uzyskac szerszy zakres dzialania chwasto¬ bójczego oraz dokladniejsze dzialanie niszczace, 5 przy czym w drodze takiego mieszania mozna tez uzyskac efekt synergetyczny.Jako inne substancje czynne, które mozna sto¬ sowac w srodkach wedlug wynalazku, wymienia sie nastepujace zwiazki: 2-chloro-2',6'-dwuetylo- 10 -N-(butoksymetylo)-acetanilid, N-(0,0-dwupropylo- - dwuetylo - fosforyloacetylo) - 2 - metylopiperydyna, N,N-dwuetylotiolokarbaminian S-(4-chlorobenzylu), N,N~szesciometylenotiolokarbaminian S-etylu, N- N-izopropyloamid kwasu 0-metylo-0-(2-nitro-p-to- 15 lilo)-tiofosforowego, N-II-rzed.butyloamid kwasu 0-etylo-0-(2-nitro - 5 - metylofenylo) - tiofosforowego, 3,4-dwumetylo-2,6-dwunitro-N-l - etylopropyloanilid, a,a,a-trójfluoro-2,6-dwunitro - N,N-dwupropylo-p-to- luidyna, 2-chloro-2',6'-dwuetylo-N-(n-propoksyety- 20 lo)-acetanilid, N-izopropylo-N-etoksyksyetoksyamid kwasu 4,5-dwuchloro-l,3-tiazol-2-yloksyoctowego, r,2',3',4'-czterowodorochinolid kwasu 5-etylo-l,3,4- -tiadiazol-2-yloksydctowego, N,N-dwualliloamid kwasu benzotiazol-2-yloksyoctowego, N-II-rzed.bu- M tylo-N-metyloamid kwasu benzoksazol-2-yloksyoc- towego, N-cykloheksylo-N-metyloamid kwasu ben- zoksazol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N-(l -metylo- propargilo)-amid kwasu benzotiazol-2-yloksyocto- wego, N-benzylo-N-propargiloamid kwasu benzo- 30 ksazol-2-yloksyoctowego, 2'-etylopiperydyd kwasu benzotiazol-2-yloksyoctowego, 2',4,-dwumetylopipe- rydyd kwasu benzotiazol-2-yloksyoctowego, 2',4',6'- -trójmetylopiperydyd kwasu benzoksazol-2-yloksy- octowego, szesciometylenoamid kwasu benzoksazol- 35 -2-yloksyoctowego, perhydroindolid kwasu benzo- tiazol-2-yloksyoctowego, perhydroindolid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowego, l',2',3,,4'-czterowodo- rochinolid kwasu benzotiazol-2-yloksyoctowego, 2'- -metylo-r,2',3\4'-czterowodorochinolid kwasu ben- ^ zoksazol-2-yloksyoctowego, N-metyloanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowego, N-metyloanilid kwa¬ su benzotiazol-2-yloksyoctowego, N-etyloanilid kwa¬ su benzoksazol-2-yloksyoctowego, N-propyloanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowego, N-izopropylo- 45 anilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowego, N-me- tylo-N^-metoksyanilid kwasu benzotiazol-2-ylo- ksyoctowego, N-metylo-N-2'-metoksyanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N-2'-trój- fluorometyloanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoc- 50 towego, N-metylo-N-2'-chloroanilid kwasu benzo- tiazol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N^-chloroanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N- -2'-fluoroanilid kwasu benzotiazol-2-yloksazowego, N-metylo-N-2'-fluoroanilid kwasu benzoksazol-2- H -yloksyoctowego, N-metylo-N-3'-metyloanilid kwa¬ su bei:zotiazol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N-3'- -metyloanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N-3'-metoksyanilid kwasu benzotiazol-2- -yloksyoctowego, N-metylo-N-3'-metoksyanilid kwa- 60 su benzotiazol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N-3'- -metoksyanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowe- go, N-metylo-N-3'-izopropyloanilid kwasu benzotia- zol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N-3'-izopropoksy- anilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowego, N-me- w tylo-N-3'-trójfluorometyloanilid kwasu benzotiazol-135 593 9 10 -2-yloksyoctowego, N-metylo-N-3'-trójfluorometylo- anilid kwasu benzoks?.zol-2-yloksyoctowego, N-me- tylo-N-3'-chloroanilid kwasu benzotiazol-2-yloksy- octowego, N-metylo-N-3'-chloroanilid kwasu benzo- ksazol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N-3'-fluoroani- lid kwasu benzotiazol-2-yloksyoctowego, N-metylo- -N-3'-fluoroanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyocto- wego, N-metylo-N-S^bromoanilid kwasu benzotia- zol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N-3'-bromoanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N- -4'-metyloanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowe- go, N-metylo-N-4'-metoksyanilid kwasu benzoksa- zol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N-4'-fluoroanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N- -2',3'-dwumetyloanilid kwasu benzoksazol-2-yloksy- octowego, N-metylo-N-2',3'-dwuchloroanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N-4'-chlo- ro-2'-metyloanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyocto- wego, N-metylo-N-2',5'-dwuchloroanilid kwasu ben- zotiazol-2-yloksyoctowego N-metylo-N-2',5'-dwu- chloroanilid kwasu benzoksal-2-yloksyoctowego, N- -metylo-N-3',5'-dwumetyloetyloanilid kwasu benzo- tiazol -2-yloksyoctowego, N-metylo-N-3',5'-dwume- tyloanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowego, N- -metylo-N-3',5'-dwu-trójfluorometyloanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowego, N-metylo-N-5'-inda- nyloanilid kwasu benzoksazol-2-yloksyoctowego, N- -metylo-N-3'-etyloanilid kwasu benzotiazol-2-ylo- ksyoctowego, N-metylo-N-3'-etyloanilid kwasu ben- zoksazol-2-yloksyoctowego i N-izopropyloanilid kwasu benzotiazol-2-yloksyoctowego.Substancje czynne mo;:na stosowac jako takie, w postaci preparatów lub jako formy uzytkowe uzyskane z nich droga dalszego rozcienczania, takie jak gotowe do uzytku roztwory, zawiesiny, emulsje, proszki, pasty i granulaty. Stosuje sie je w zwykly sposób, na przyklad przez podlewanie, opryskiwa¬ nie, rozpylanie, rozsypywanie lub opylanie.Srodki wedlug wynalazku mozna stosowac przed lub po wzejsciu roslin, jednak korzystnie przed wzejsciem. Mozna je takze wprowadzac do gleby przed wysiewem. Mozna tez stosowac metode ULV (Ultra Low Volume), w której mozna stosowac nowe substancje czynne w stezeniu do 100%.W praktyce stezenie substancji czynnej w pre¬ paratach lub postaciach gotowych do uzytku wy¬ nosi na ogól 0,01—95% wagowych, korzystnie 0,05— —60% wagowych. Dawki substancji czynnej w sto¬ sunku do traktowanej powierzchni wynosza na ogól 0,1—3 kg/ha, korzystnie 0,2—1 kg/ha. W nie¬ których przypadkach mozna jednak tez stosowac ilosci wieksze lub mniejsze. Srodki wedlug wyna¬ lazku zawieraja jako substancje czynna zwiazek o wzorze 1 w mieszaninie z rozcienczalnikiem lub nosnikiem stalym lub uzyskanym ze skroplonego gazu, albo w mieszaninie z cieklym rozcienczalni¬ kiem lub nosnikiem zawierajacym srodek powierz¬ chniowo czynny.Ponizej podaje sie przyklady preparatów srodka wedlug wynalazku, przy czym podane w nawiasach numery oznaczaja numer kodowy zwiazku podany w przykladach wytwarzania substancji czynnej.Przyklad I. 15 czesci wagowych zwiazku (1), 80 czesci wagowych mieszaniny 1:5 sproszkowanej ziemi okrzemkowej i sproszkowanej glinki, 2 czesci wagowe alkilobenzenosulfonianu sodu i 3 czesci wagowe produktu kondensacji alkilonaftalenosul- fonianu sodu i formaldehydu miele sie i miesza, uzyskujac proszek zwilzalny. Przed opryskiwaniem i rozciencza sie go woda.Przyklad II. 10 czesci wagowych zwiazku (2), 75 czesci wagowych dwumetyloformamidu, 8 czesci wagowych eteru alkilofenylowego polioksyetylenu i 7 czesci wagowych alkilobenzenosulfonianu wap- io nia miesza sie ze soba, uzyskujac emulsje, która przed opryskiwaniem rozciencza sie woda.Przyklad III. 2 czesci wagowe zwiazku (3) i 98 czesci wagowych sproszkowanej glinki miele sie i miesza, otrzymujac srodek do opylania. ii Przyklad IV. 1,5 czesci wagowych zwiazku (4), 0,5 czesci wagowych wodorofosforanu izopropylu (PAP) i 98 czesci wagowych sproszkowanej glinki iriele siej i miesza, uzyskujac srodek do opylania.Przyklad V. 10 czesci wagowych zwiazku (5), 20 30 czesci wagowych bentonitu (montmorylonitu), 58 czesci wagowych talku i 2 czesci wagowe ligni- nosulfonianu miesza sie i po dodaniu 25 czesci wagowych wody calosc ponownie dokladnie miesza.Otrzymana mieszanine przerabia sie w wytlaczarce 25 na granulat o uziarnieniu 0,43—2,0 mm i suszy w temperaturze 40—50°C, uzyskujac granulat, który stosuje sie metoda rozsypywania.Przyklad VI. 98 czesci wagowych sproszko¬ wanej glinki o uziarnieniu 0,2—2 mm wprowadza 30 sie do obrotowego mieszalnika, zwilza równomier¬ nie 5 czesciami wagowymi zwiazku (6) przez sprys¬ kiwanie roztworem zwiazku (6) w organicznym rozpuszczalniku, po czym suszy w temperaturze 40—50°C, uzyskujac granulat, który nanosi sie 35 droga rozsypywania.Nastepujacy przyklad ilustruje chwastobójcze dzialanie nowych zwiazków, przy czym podane w nawiasach numery oznaczaja numery kodowe zwiazków podane w przykladach wytwarzania sub- 40 stancji czynnej. Jako znany zwiazek porównawczy stosuje sie zwiazek o wzorze 13 oznaczony jako (V-l), a mianowicie N-2-chlorofenylosulfonylo-N'- -(4-metoksy-6-metylo-l,3,5-triazyn-2-ylo)-mocznik.Przyklad VIL :Dzialanie przeciw rosnacym 45 w wodzie chwastom na polach ryzowych przez traktowanie gleby oraz lodyg i lisci w warunkach nawadniajacych (test w doniczkach).Rozpuszczalnik: 5 czesci wagowych acetonu Emulgator: 1 czesc wagowa eteru benzyloksypoli- 14 glikolowego.W celu uzyskania odpowiedniego preparatu sub¬ stancji czynnej miesza sie 1 czesc wagowa substan¬ cji czynnej z podana iloscia rozpuszczalnika, do¬ daje podana ilosc emulgatora i koncentrat rozcien- 55 cza sie woda do zadanego stezenia. Doniczki Wag¬ nera (2 dma) napelnia sie gleba do uprawy ryzu i sadzi w kazdej doniczce po dwie sadzonki ryzu .gatunku Kinmaze w stadium 2—3 lisci (wysokosc roslin okolo 10 cm). Nastepnie wprowadza sie na- 60 siona Echinochloa crus-galli Beauvois var., Gyperus iria L., Monochoria vaginalis Presl, Scirpus jun- coides Roxburgh var. i chwastów szerokolistnych, niewielkie kawalki Eleocharis acicularis L. oraz paki Cyperus serotinus Rottboell i Sagittaria to pygmaea Miauel, po czym doniczki przetrzymuje11 135 593 12 sie w stanie wilgotnym. Gdy Echinochloa crus- -galli Beauvois var osiagnie stadium okolo 2 lisci (okolo 7—9 dni. po wysiewie), doniczki napelnia sie woda do glebokosci okolo 6 cm i pipetka do¬ daje sie do wody uprzednio okreslona ilosc sub¬ stancji czynnej w postaci emulsji. Po traktowaniu pozwala sie na wyparowywanie wody z doniczek w ciagu 2 dni z predkoscia 2—3 cm dziennie. Nas¬ tepnie utrzymuje sie poziom wody w doniczkach okolo 3 cm. W 4 tygodnie po chemicznym trakto¬ waniu ocenia sie dzialanie chwastobójcze oraz sto¬ pien fitotoksycznosci w skali 0—10 w porównaniu z nietraktowanymi roslinami kontrolnymi.Ocena 1 10 9 8 7 6 5 4 3 2 Stopien zniszczenia chwastów 1 (w stosunku do nietraktowanych l roslin kontrolnych) 2 100 co najmniej 90 80 70 60 50 40 30 20 3 (zwiedniete) lecz mniej niz 100 90 80 70 60 50 40 30 1 1 1 1 ° 2 | 3 10 mniej niz 10 20 (nieczynne) Fitotoksycznosc ocenia sie za pomoca -nastepuja¬ cej skali 0—10 w porównaniu z nietraktowanymi roslinami kontrolnymi. 10 ii 20 25 Ocena 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Stopien fitotoksycznosci (w stosunku do nietraktowanych roslin kontrolnych co najmniej 90 80 70 60 50 40 30 20 10 wiecej niz 0 (zniszczone) lecz mniej niz 90 80 70 60 50 ; 40 30 20 10 (brak fitotok- 1 sycznosci) Wyniki testu zebrane sa w tabeli 1.Tabela 1 Nr kodowy zwiazku 1 (1) (2) (3) (5) (16) (17) (18) (20) (22) (23) (V-l) Ilosc substancji czynnej kg/ha 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 A 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 B 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 9 Dzialanie chwastobójcze Chwasty C 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 D 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 E 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 F] 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 G 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 5 H 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 10 Fitotoksycznosc wzgledem ryzu 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 9 Symbole - A—H oznaczaja nastepujace chwasty: A"•—Echinochloa crus-galli Beauv. var., B — Eleo- charis acicularis L., C — Cyperus iria L., D —Scir- pus juncoides Roxburgh war., E — Monochoria vaginalis Presl, F — chwasty szerokolistne (takie jak Lindernia procumbens Philcox, Rotala indica Koehne, Elatine triandra Schkuhr), G — Cyperus serotinus Rottboell, H — Sagittaria pygmaea Miq.Analogicznemu testowaniu poddano równiez zwiazki o nr kodowych 4, 6—15, 19, 21, 24, 25 i 26 i stwierdzono, ze wykazuja doskonale selektywne dzialanie chwastobójcze oraz ze nie wykazuja fito¬ toksycznosci wzgledem roslin ryzu.Ponizsze przyklady ilustruja sposób wytwarzania substancji czynnej srodka wedlug wynalazku. 55 Przyklad VIII. Zwiazek o wzorze 14 (nr ko¬ dowy 1). 3,1 g 2-(2-chlorofenoksy)-benzenosulfonyloizocy- janianu rozpuszcza sie w 13 ml ksylenu. Roztwór ten wkrapla sie, mieszajac, do zawiesiny 1,39 g 2-amino-4-metoksy-6-metylopirymidyny w 13 ml acetonitrylu. Po zakonczeniu dodawania roztwór ogrzewa sie do wrzenia pod chlodnica zwrotna przez 1 godzine i nastepnie pozostawia przez noc w temperaturze pokojowej. Otrzymane krysztaly odsacza sie, uzyskujac 4,3 g N-2-(2-chlorofenoksy)- fenyIosulfonylo-N'-(4-metoksy-6-metylo-2-pirymidy- lo)-mocznika o temperaturze topnienia 216—220°C.W analogiczny sposób otrzymuje sie zwiazki o wzorze la zebrane w tabeli 2.13 135 593 Tabela 2 14 Nr kodowy zwiazku 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 1 15 Grupa o wzorze 15 2 wzór 16 wzór 17 wzór 17 wzór 17 wzór 21 wzór 21 wzór 21 wzór 22 wzór 22 wzór 22 wzór 22 wzór 25 wzór 25 wzór 25 n 3 0 0 0 0 1 1 1 0 0 0 0 2 2 2 Z 4 — — — 2-OCH3 2-OCH3 2-OCHj — — — — 4-NO2 6-Br 4-NO2 6-Br 4-NO2 6-Br R 5 | wzór 18 wzór 19 wzór 20 wzór 18 wzór 23 wzór 19 wzór 18 wzór 24 wzór 19 wzór 20 wzór 18 wzór 19 wzór 20 1 wzór 18 1 Temperatura topnienia (°C) 6 201—204 213—215 157—160 155—158 217—220 203—205 151—152 203—204 207—210 181—185 175—177 146—149 137—140 168—170 W sposób opisany w przykladzie VIII mozna tez wytwarzac zwazki zebrane w tabeli 3 przy uzyciu podanych tam substancji wyjsciowych.Nr kodowy zwiazku 1 16 17 18 Ta Zwiazek wyjsciowy 2 | 2-(2-chlo- rofeno- ksy)-ben- zenosulfo- nyloizocy- janian 2-(2-chlo- rofeno- ksy)-ben- zenosulfo- nyloizocy- janian 2-(2-fluo- rofeno- ksy)-ben- zenosulfo- nyloizocy- janian bela 3 Zwiazek wyjsciowy 3 2-amino- -4-meto- -ksy-6- -metylo- -1,3,5-tria- zyna 2-amino- -4,6-dwu- metoksy- -pirymi- dyna 2-amino- -4,6-dwu- metoksy- -1,3,5-tria- zyna Prcdukt 4 N-[2-(2-chlo- rofenoksy]- -fenylosulfo- nylo]-N'-4- -metoksy-6- -metylo-1,3,5- -triazynylo- -2)-mocznik N-[2-(2-chlo- rofenoksy)- -fenylosulfo- nylo]-N'-4,6- -dwumeto- ksy-2-piry- midylo)- -mocznik | N-[2-(2-flu- orofenoksy)- -fenylosulfo- nylo]-N'-4,6- dwumetoksy- -1,3,5-triazy- nylo-2)-mocz- nik 30 35 40 10 55 60 1 1 1 19 20 21 22 2 2-(2-fluo- rofeno- ksy)-ben- zenosulfo- nyloizocy- janian 2-chloro- -6-feno- ksybenze- nosulfony- loizocyja- nian 2-chloro- -6-feno- ksybenze- nosulfony- loizocyja- nian 2-chloro- -6-fenylo- benzeno- sulfonylo- izocyja- nian 3 2-amino- -4-meto- -ksy-6- -metylo- -1,3,5-tria- zyna 2-amino- -4-meto- " -ksy-6- -metylo- -1,3,5-tria- zyna 2-amino- -4,6-dwu- metylo- -pirymi- dyna 2-amino- -4,6-dwu- metoksy- | -1,3,5-tria- zyna 4 | N-[2-(2-flu- orofenoksy)- -fenylosulfo- nylo]-N'-4- -metoksy-6- -metylo-1,3,5- -triazynylo- -2)-mocznik N-2-chloro-6- -fenoksyfe- nylosulfony- lo-N'-(4-me- toksy-6-me- tylo-1,3,5- -triazynylo-2)- -mocznik N-2-chloro- -6-fenoksyfe- nylosulfony- lo-N'-(4,6- 1 -dwumetylo- -2-pirymidy- lo)-mocznik N-(3-chloro- -2-bifenylo- sulfonylo)- N'-(4,6-dwu- 1 metoksy- -1,3,5-triazy- nylo-2)-mocz- nik15 1 1 1 2 | 3 | 4 J 23 1 24 25 2t 2-chloro- -6-fenylo- benzeno- sulfonylo- izocyja- nian 5-metylo- -2-feno- ksybenze- nosulfo- nyloizocy- janian 2-(2-meto- ksyfeno- ksy)-ben- zenosulfo- nyloizocy- janian 2-(2,4- -dwuchlo- rofeno- ksy)-ben- zenosulfo- nyloizo- cyjanian 2-amino- -4-meto- ksy-6-me- tylo-1,3,5- -triazyna 2-amino- 4,6-dwu- metoksy- -1,3,5- -triazyna 2-amino- -4-meto- ksy-6-me- tylopiry- midyna 2-amino- -4-meto- ksy-6-me- tylo-1,3,5- -triazyna N-(3-chloro- -2-bifenylo- sulfonylo)- ^'^-meto- ksy-6-mety- lo-l,3,5-tria- zynylo-2)- -mocznik N-(5-metylo- 2-fenoksyfe- nylosulfony- lo)-N,-(4,6- -dwumeto- ksy-l,3,5-tria- zynylo-2)- mocznik 1 N-[2-(2-me- ksy-fenoksy)- -fenylo- -sulfonylo)- -N'-(4-meto- ksy-6-mety- lo-2-pirymi- dylo)-mocz- nik N-[2-(2,4- -dwuchloro- fenoksy)-fe- nylosulfony- lo]-N'-(4-me- toksy-6-me- lylo-1,3,5- -triazynylo- 2)-mocznik Nastepujacy przyklad ilustruje sposób wytwarza¬ nia zwiazków wyjsciowych.Przyklad IX. Zwiazek o wzorze 26. 11,4 g 2-(2-chlorofenoksy)-benzenosulfonamidu, 4 g n-butyloizocyjanianu i 0,5 g 1,4-dwuazabicyklo- -I2.2.2.]oktanu wprowadza sie do 50 ml ksylenu i mieszanine ogrzewa mieszajac, pod chlodnica zwrotwa w ciagu 2 godzin. Nastepnie temperature wewnetrzna obniza sie do 125°C i do otrzymanego roztworu wkrapla roztwór 6 g estru trójchlororrle- tylowego kwasu chloromrówkowego w 15 ml ksy¬ lenu w ciagu 2 godzin w temperaturze 120—125°C.Po zakonczeniu dodawania roztwór ogrzewa sie przez 2 godziny^ po czym chlodzi, odsacza sklad¬ niki nierozpuszczalne, oddestylowuje rozpuszczal¬ nik, a pozostalosc destyluje, otrzymujac 9,3 g 2-(2- -chlorofenoksy)-benzenosulfonyloizocyjanianu o temperaturze wrzenia 145—148°C/0,67 mbar.W analogiczny sposób mozna tez wytwarzac dal¬ sze podstawione benzenosulfonyloizocyjaniany o wzorze 2 zebrane w tabeli 4 przy uzyciu podanych tam zwiazków wyjsciowych. 593 16 Tabela 4 Nr 1 kodowy zwiazku 1 | 28 29 30 31 1 32 33 1 M 1 35 36 Zwiazek wyjsciowy | 2 | 2-(4-chlo- rofeno- ksy)-ben- zenosul- fonamid 2-(2-flu- orofeno- ksy)-ben- zenosulfo- namid 2-chloro- -6-feno- ksybenze- nosulfona- mid 2-chloro- -6-fenylo- benzeno- sulfona mid 2-meto- ksy-5-fe- nyloben- zcriosul- for? mic 2-eto- ksy-5-fe- nyloben- zenosul- fonamid 2-(2-meto- ksyfeno- ksy)-ben- zenosulfo- namid 2-(4-nitro- fenylo)- -benzeno- sulfona- mid 2-(o-toli- loksyben- zenosulfo- namid Zwiazek wyjsciowy ~3 1 ester trój- chlorome- tylowy kwasu chloro- mrówko- wego fosgen ester trój- chlorome- tylowy kwasu chloro- mrówko- wego ester trój- chlorome- tylowy kwasu chloro- mrówko- wego fosgen x fosgen fosgen ester trój- chlorome- tylowy kwasu chloro- mrówko- wego fosgen Produkt 4 2-(4-chlorofe- noksy)-ben- zenosulfony- loizocyjanian 2-(2-fluorofe- 1 noksy)-ben- zenosulfony- loizocyjanian 2-chloro-6- -fenoksyben- zenosulfony- loizocyjanian 2-chloro-6- -fenyloben- zenosulfony- loizocyjanian 2-metoksy- -5-fenyloben- zenosulfony- loizocyjanian 2-etoksy-5- -fenylobenz- zenosulfony- loizocyjanian i 2-(2-meto- ksyfenoksy)- -benzenosul- fonyloizocy- janian 2-(4-nitrofe- nylo)-benze- nosulfonylo- izocyjanian 2-(o-tolilo- ksy)-benze- nosulfonylo- izcrcyjanian135 593 17 18 1 1 37 38 39 40 Z 5-rretylo- -2-feno- ksybenze- nosulfo- namid 2-(4-izo- propylofe- noksy)- -benzeno- sulfona- mid 2-bromo- -4-nitro- -6-fenylo- benzeno- sulfona- -mid 2-(2,4-dwu chlorofeno ksy)-ben- zenosuJfo- namid 1 3 fosgen ester trój- chlorome- tylowy kwasu chloro- mrówko- wego ester trój- chlorome- tylowy kwasu chloro- mrówko- wego fosgen 1 4 1 5-metylo-2- -fenoksyben- zenosulfony- loizocyjanian 2-(4-izopro- 1 pylofenoksy)- -benzenosul- fonyloizocy- janian 2-bromo-4- nitro-6-feny- lobenzenosul- fonyloizocy- janian 2-(2,4-dwu- chlorofeno- ksy)-benzeno- sulfonyloizo- cyjanian Zastrzezenia patentowe 1. Srodek chwastobójczy zawierajacy substancje czynna oraz staly lub ciekly nosnik, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera przynaj¬ mniej jedna nowa podstawiona pochodna fenyio- sulfonylomocznika o wzorze 1, w którym X ozna¬ cza atom tlenu lub pojedyncze wiazanie, Y i Z niezaleznie od siebie oznaczaja atom chlorowca, rodnik alkilowy o 1—6 atomach wegla, grupe alko- ksylowa o 1—6 atomach wegla albo grupe nitrowa, R oznacza grupe o wzorze 11 lub 12, w których to grupach R1 i R2 niezaleznie od siebie oznaczaja grupe alkilowa o 1—6 atomach wegla lub grupe ii 20 40 alkoksylowa o 1—6 atomach wegla, amin nieza¬ leznie od siebie oznaczaja 0, 1 lub 2, z tym, ze m i n równoczesnie nie oznaczaja 0. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera zwiazek o wzorze 1, w którym X oznacza atom tlenu lub pojedyncze wiazanie, Y i Z nieza¬ leznie od siebie oznaczaja atom fluoru, chloru, bromu lub jodu albo grupe metylowa, etylowa, propylowa, izopropylowa, n-, izo-, II-rzed.- lub III-rzed.butylowa, metoksylowa, etoksylowa, pro- poksylowa, izopropoksylowa, n-, izo-, II-rzed.- lub III-rzed.butoksylówa albo grupe nitrowa, R ozna¬ cza grupe pirymidynyIowa-2 albo grupe 1,3,5-tria- zynylowa-2, w których w polozeniu 4 i 6 pierscie¬ nia pirymidyny lub 1,3,5-triazyny wystepuja pod¬ stawniki takie, jak grupa metylowa, etylowa, pro¬ pylowa, izopropylowa, n-, izo-, II-rzed.- lub III- -rzed.butyiowa, metoksylowa, etoksylowa, propo- ksylowa, izopropoksylowa i n-, izo-, II-rzed. lub III-rzed.butoksylowa, amin niezaleznie od siebie oznaczaja 0, 1 lub 2, z tym, ze m i n równoczesnie nie oznaczaja 0. 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera zwiazek o wzorze 14. 4. Sposób wytwarzania nowych podstawionych pochodnych fenylosulfonylomocznika o wzorze 1, w którym X oznacza atom tlenu lub pojedyncze wiazanie, Y i Z niezaleznie od siebie oznaczaja atom chlorowca, rodnik alkilowy o 1—6 atomach wegla, grupe alkoksylowa o 1—6 atomach wegla albo grupe nitrowa, R oznacza grupe o wzorze 11 lub 12, w których to grupach R1 i R2 niezaleznie od siebie oznaczaja grupe alkilowa o 1—6 atomach wegla lub grupe alkoksylowa o 1—6 atomach we¬ gla, amin niezaleznie od siebie oznaczaja 0, 1 lub 2, z tym, ze m i n równoczesnie nie ozna¬ czaja 0, znamienny tym, ze zwiazek o ogólnym wzorze 2, w którym X, Y, Z, m i n maja znaczenie wyzej podane, poddaje sie reakcji ze zwiazkiem o wzorze 3, w którym R ma znaczenie wyzej po¬ dane, ewentualnie w obecnosci obojetnego orga¬ nicznego rozpuszczalnika lub rozcienczalnika i/lub w obecnosci katalizatora.135 593 f. \-a // \_SO-NH-C-NH-R —SO,—N=C=0 WZÓR 1 r.\-A 1)_S02-NH-C-NH-R WZÓR 1a WZÓR 2 h^N —R WZÓR 3 Zn i v\— S02NH2 f\ WZÓR 4 W R1—SÓ2—NH —C—NH—R WZÓR 5 \ v IM \ X WZÓR 6 -< Z WZÓR 7 R3 R4 _ ~Rs R7 R5 WZÓR 8 S WZÓR 9 O R9 R„ WZÓR 10 N=( R2 WZÓR 11 R1 V WZ3R 12 CH, /\ =J—50,-NH-C-NH —("^j \ N- W Cl WZÓR 13 O OCH, CH.(^J— SO-NH-C-NH— \ K o och3 WZÓR 14 WZÓR 15135 593 / Cl WZdR 16 2-0 -Cl WZdR 17 0CH3 -< V 0CH3 WZdR 18 CHq -O N=< OCH.WZÓR 19 H3 "O OCH, WZdR 20 5- WZdR 21 f\_ NO., WZÓR 22 OCH3 N W \ OCH, CH3 CH3 WZdR 24 2-« WZÓR 25 f~\— S0o—N=C=0 \ O \ ci-/ \ WZÓR 23 WZÓR 26 m_ S09—N =C=0 + H9N —R —X CS-** '/ \- -N —C —NH—R SCHEMAT 1 f \ S09— N= C=0 + \ 0v CH, H2N-( ) OCH PH X=( I XN=/ \ H X0CH, Cl- x SCHEMAT 2135 593 r\-- — SO?NH, + COCL weglowodoro — izocyjanian t X Ky V—S02—N=C=0 4- 2HCI SCHEMAT 3 —S02NH2 + 1/2 CCl3OC0Cl Cl— n-butylo- izcrcyjanian { \— 509 — N = C = 0 + 2HCI CI¬ SC HE MAT 4 OZGraf. Z.P. Dz-wo, z. 969 (80+15) IM Ona 100 zl PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek chwastobójczy zawierajacy substancje czynna oraz staly lub ciekly nosnik, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera przynaj¬ mniej jedna nowa podstawiona pochodna fenyio- sulfonylomocznika o wzorze 1, w którym X ozna¬ cza atom tlenu lub pojedyncze wiazanie, Y i Z niezaleznie od siebie oznaczaja atom chlorowca, rodnik alkilowy o 1—6 atomach wegla, grupe alko- ksylowa o 1—6 atomach wegla albo grupe nitrowa, R oznacza grupe o wzorze 11 lub 12, w których to grupach R1 i R2 niezaleznie od siebie oznaczaja grupe alkilowa o 1—6 atomach wegla lub grupe ii 20 40 alkoksylowa o 1—6 atomach wegla, amin nieza¬ leznie od siebie oznaczaja 0, 1 lub 2, z tym, ze m i n równoczesnie nie oznaczaja 0.
2. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera zwiazek o wzorze 1, w którym X oznacza atom tlenu lub pojedyncze wiazanie, Y i Z nieza¬ leznie od siebie oznaczaja atom fluoru, chloru, bromu lub jodu albo grupe metylowa, etylowa, propylowa, izopropylowa, n-, izo-, II-rzed.- lub III-rzed.butylowa, metoksylowa, etoksylowa, pro- poksylowa, izopropoksylowa, n-, izo-, II-rzed.- lub III-rzed.butoksylówa albo grupe nitrowa, R ozna¬ cza grupe pirymidynyIowa-2 albo grupe 1,3,5-tria- zynylowa-2, w których w polozeniu 4 i 6 pierscie¬ nia pirymidyny lub 1,3,5-triazyny wystepuja pod¬ stawniki takie, jak grupa metylowa, etylowa, pro¬ pylowa, izopropylowa, n-, izo-, II-rzed.- lub III- -rzed.butyiowa, metoksylowa, etoksylowa, propo- ksylowa, izopropoksylowa i n-, izo-, II-rzed. lub III-rzed.butoksylowa, amin niezaleznie od siebie oznaczaja 0, 1 lub 2, z tym, ze m i n równoczesnie nie oznaczaja 0.
3. 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera zwiazek o wzorze 14.
4. 4. Sposób wytwarzania nowych podstawionych pochodnych fenylosulfonylomocznika o wzorze 1, w którym X oznacza atom tlenu lub pojedyncze wiazanie, Y i Z niezaleznie od siebie oznaczaja atom chlorowca, rodnik alkilowy o 1—6 atomach wegla, grupe alkoksylowa o 1—6 atomach wegla albo grupe nitrowa, R oznacza grupe o wzorze 11 lub 12, w których to grupach R1 i R2 niezaleznie od siebie oznaczaja grupe alkilowa o 1—6 atomach wegla lub grupe alkoksylowa o 1—6 atomach we¬ gla, amin niezaleznie od siebie oznaczaja 0, 1 lub 2, z tym, ze m i n równoczesnie nie ozna¬ czaja 0, znamienny tym, ze zwiazek o ogólnym wzorze 2, w którym X, Y, Z, m i n maja znaczenie wyzej podane, poddaje sie reakcji ze zwiazkiem o wzorze 3, w którym R ma znaczenie wyzej po¬ dane, ewentualnie w obecnosci obojetnego orga¬ nicznego rozpuszczalnika lub rozcienczalnika i/lub w obecnosci katalizatora.135 593 f. \-a // \_SO-NH-C-NH-R —SO,—N=C=0 WZÓR 1 r.\-A 1)_S02-NH-C-NH-R WZÓR 1a WZÓR 2 h^N —R WZÓR 3 Zn i v\— S02NH2 f\ WZÓR 4 W R1—SÓ2—NH —C—NH—R WZÓR 5 \ v IM \ X WZÓR 6 -< Z WZÓR 7 R3 R4 _ ~Rs R7 R5 WZÓR 8 S WZÓR 9 O R9 R„ WZÓR 10 N=( R2 WZÓR 11 R1 V WZ3R 12 CH, /\ =J—50,-NH-C-NH —("^j \ N- W Cl WZÓR 13 O OCH, CH. (^J— SO-NH-C-NH— \ K o och3 WZÓR 14 WZÓR 15135 593 / Cl WZdR 16 2-0 -Cl WZdR 17 0CH3 -< V 0CH3 WZdR 18 CHq -O N=< OCH. WZÓR 19 H3 "O OCH, WZdR 20
5. 5. - WZdR 21 f\_ NO., WZÓR 22 OCH3 N W \ OCH, CH3 CH3 WZdR 24 2-« WZÓR 25 f~\— S0o—N=C=0 \ O \ ci-/ \ WZÓR 23 WZÓR 26 m_ S09—N =C=0 + H9N —R —X CS-** '/ \- -N —C —NH—R SCHEMAT 1 f \ S09— N= C=0 + \ 0v CH, H2N-( ) OCH PH X=( I XN=/ \ H X0CH, Cl- x SCHEMAT 2135 593 r\-- — SO?NH, + COCL weglowodoro — izocyjanian t X Ky V—S02—N=C=0 4- 2HCI SCHEMAT 3 —S02NH2 + 1/2 CCl3OC0Cl Cl— n-butylo- izcrcyjanian { \— 509 — N = C = 0 + 2HCI CI¬ SC HE MAT 4 OZGraf. Z.P. Dz-wo, z. 969 (80+15) IM Ona 100 zl PL