Przedmiotem wynalazku jest obudowa glosnika niskotonowego z biernym radiatorem stanowiaca rezonator akustyczny dostrojony do okreslonej czestotliwosci dla wspólpracy z glosnikiem niskotonowynu Obudowy z biernymi radiatorami stosowane sa w zespolach glosnikowych dla uzyskania korekcji charakterystyki czestotliwoscio¬ wej od strony najnizszych czestotliwosci.Znane obudowy glosników niskotonowych posiadaja bierne radiatory umieszczone w otworach w sciankach budowane w oparciu o konstrukcje wzorowane na glosnikach, to znaczy w formie stozkowej lub plaskiej membrany z papieru lub innego tworzywa, moco¬ wanej sprezyscie do kosza metalowego lub innej podstawy symetrycznie wzgledem geome¬ trycznego srodka ciezkosci rzutu tej membrany na plaszczyzne otworu w obudowie. Taki sposób mocowania stanowi zawieszenie membrany jako elementu drgajacego radiatora zezwalajace na Jej ruch postepowo-zwrotny pod wplywem zmiennego cisnienia akustycz¬ nego wewnatrz obudowy. W przypadku gdy wymagana jest mala objetosc obudowy, a uklad obudowy z radiatorem ma tworzyc rezonator o niskiej czestotliwosci rezonansowej, bierny radiator musi posiadac duza mase czesci drgajacej i bardzo miekkie zawiesze¬ nie, co wprowadza znaczne kom;-ik^rJe konstrukcji* Znane jest s opisu w Journal of Audio Enaineering Society wolumen 21 Nr 6 z 1973 r. strona 450, rozwiazanie firmy Electro-Voice, gdzie radiator posiada oprócz papierowej membrany stozkowej zamoco¬ wanej elastycznie na obrzezu w swej obudowie, równiez stalowa tuleje, która spelnia role obciaznika a takze laczy membrane z drugim sprezystym resorem umocowanym w plaszczyznie równoleglej do plaszczyzny sprezystego obrzeza i odleglej od niej o kilka centymetrów* Istota wynalazku polega na tym, ze element drgajacy biernego radiatora jest zamocowany do obudowy przy pomocy zawieszenie zezwalajacego na jego ruch wahadlowy pod wplywem zmiennego cisnienia akustycznego wewnatrz obudowy*2 132 576 Element drgajacy biernego radiatora moze stanowic prostokatna plytka a do obudowy przy pomocy zawieszenia, które stanowi material elastyczny laczacy jeden bok plytki z górna krawedzia otworu,. Plytka ta pod wplywem zmiennego cisnie¬ nia akustycznego wewnatrz obudowy bedzie sie odchylac wykonujac ruch wahadlowy wzgledem osi zawieszenia.Element drgajacy biernego radiatora moze byc zamocowany do obudowy przy pomocy zawieszenia, które stanowia zawiasy. Element drgajacy biernego radiatora moze byc zamocowany do obudowy przy pomocy elementu sprezystego stanowiacego jego zawie¬ szenie. Element sprezysty stanowi tu rodzaj wysiegnika polaczonego jednym koncem z obudowa i z elementem drgajacym osadzonym na drugim jego koncu, który jest usytuowany w ten sposób, ze zaslania otwór w obudowie. Element drgajacy pod wplywem zmiennego cisnienie akustycznego wewnatrz obudowy bedzie sie odchylal ruchem wahadlowym w ramach sprezystosci elementu mocujacego go do obudowy.Czestotliwosc wlasna rezonatora jest okreslona przez objetosc komory obudowy przez mase akustyczna i podatnosc akustyczna radiatora. Dla radiatora wedlug wynalazku masa akustyczna okreslona jest wzorem: % =rsV a podatnosc akustyczna wzorem: % A2s2 gdzie: MAp " masa a^u^y02*18 C*. - podatnosc akustyczna I - moment bezwladnosci radiatora wzgledem osi obrotu S - efektywna powierzchnia radiatora w zasadzie równa powierzchni otworu w obudowie A - efektywne ramie parcia powietrza na radiator w przyblizeniu równe ramieniu geometrycznego srodka ciezkosci rzutu radiatora na powierzchnie otworu wzgledem osi obrotu D - moment kierujacy zalezny od rodzaju i-wielkosci sil powodujacych powrotny ruch radiatora do polozenia równowagi.Kazda nieszczelnosc wystepujaca w konstrukcji wedlug wynalazku ma wplyw na czestotliwosc wlasna tego rezonatora, Z tego wzgledu korzystne jest zlikwido¬ wanie nieszczelnosci pomiedzy radiatorem a krawedziami otworu w obudowie przy ; pomocy srodków nie hamujacych ruchu elementu drgajacego w granicach przewidzianej amplitudy* Obudowa glosnika niskotonowego z biernym radiatorem wedlug wynalazku charaktery¬ zuje sie prosta budowa, zwlaszcza dla ukladów akustycznych gdzie wymagana Jest duza masa czesci drgajacej radiatora* Sposoby zawieszania elementu drgajacego tego radiatora pozwalaja na wykonanie elementu o znacznej masie bez dodatkowych srodków konstrukcyjnych dla kompensacji obciazenia tych zawieszen. Wynalazek zostanie blizej objasniony na podstawie przykladowego wykonania przedstawionego na rysunku, na którym przedstawiono obudowe niskotonowego glosnika z radiatorem biernym wykonanym w postaci plytki prostokatnej i umieszczonym w jednej z bocz¬ nych scian obudowy. Obudowa J, glosnika niskotonowego 5 posiada w jednej z bocz¬ nych scian radiator bierny z elementem drgajacym £ w postaci plytki prostokat-132576. 3 nej jednorodnej o stalej grubosci* Plytka ta Jest zamocowana do obudowy J^ przy pomocy zawieszenie £, które stanowi material elastyczny nie przepuszczajacy powietrza trwale zamocowany do górnej krawedzi otworu w obudowie i do krawedzi tej plytki* Nieszczelnosci powstajace w okolicach bocznych i dolnej krawedzi plytki sa zlikwidowane przez zastosowanie wiotkiej blony 2 nie przepuszczajacej powietrza na przyklad z cienkiej gumy umocowanej tak aby pozwalala na ruchy plytki w granicach przewidywanej amplitudy bez wprowadzania naprezen w tej blonie.Zespól dziala w ten sposób, ze pod wplywem zmiennego cisnienia akustycznego wewnatrz obudowy J., wytwarzanego przez glosnik ,§, element drgajacy 2 radiatora w postaci plytki wykonuje ruch wahadlowy wzgledem krawedzi otworu obudowy do której jest zamocowany przy pomocy zawieszenia J, którym jest material elastyczny, promieniujac odpowiednie fale dzwiekowe. W zaleznosci od akustycznych warunków pracy obudowa _1, glosnika niskotonowego .5 ^oze byc zaprojektowana z ra¬ diatorem w wybranej scianie obudowy i w odpowiednio dobranej wielkosci* Zastrzezenia patentowe 1. Obudowa glosnika niskotonov;ego z biernym radiatorem umieszczonym w otworze jednej ze scian obudowy, znamienna tym, ze element drgajacy /2/ biernego radiatora jest zamocowany do obudowy /J/ przy pomocy zawie¬ szenia /£/ zezwalajacego na jego ruch wahadlowy pod wplywam zmiennego cisnienia akustycznego wewnatrz obudowy* 2. Obudowa wedlug zastrz.1, znamienna tym, ze element drgajacy /2/ biernego radiatora stanowi prostokatna plytka zamocowana do obudowy przy pomocy zawieszenia /£/, które stanowi material elastyczny laczacy jeden bok plytki z górna krawedzia otworu. 3. Obudowa wedlug zastrz*1, znamienna tym, ze zawieszenia /£/ elementu drgajacego /2/ stanowia zawiasy* 4. Obudowa wedlug zastrz*1, znamienna tym, ze zawieszenie /£/ elementu drgajacego /2/ stanowi element sprezysty w postaci wysiegnika polaczonego jednym koncem z obudowa /J/ i z elementem drgajacym /Z/ osadzonym na drugim jego koncu, który jest usytuowany w pozycji zaslaniajacej otwór w obudowie.132 576 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL