Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do odlewania zapomoca wirowania dlu¬ gich i waskich przedmiotów, które podczas odlewania musza byc podparte wiecej niz w dwóch punktach. Urzadzenie to posiada rame, zaopatrzona w pewna ilosc par kraz¬ ków dzwigajacych forme, z których krazki umieszczone z jednego boku ramy obraca¬ ne sa na wspólnym wale lub tez przez od¬ dzielne przekladnie pedne. Krazki te osa¬ dzone sa obrotowo w lozyskach kulkowych i obrotowych, umieszczonych na wsporni¬ kach osadzbnych jednemi koncami obroto¬ wo na ramie urzadzenia, a drugiemi konca¬ mi wspierajacych sie na resorach, zaopa¬ trzonych w amortyzatory. Zapomoca urza¬ dzenia niniejszego mozna odlewac przed¬ mioty dlugie i waskie, stosujac nawet gna¬ ca sie forme, która umieszcza sie w sztyw¬ nym plaszczu zamykanym mechanicznie.Wynalazek niniejszy opisany jest poni¬ zej tytulem przykladu w zwiazku z rysun¬ kiem, gdzie fig. I przedstawia widok od strony konca maszyny, a fig. II — czescio¬ wy widok zboku. Fig. III przedstawia w mniejszej pódzialce widok zboku calego u- rzadzenia, a fig. IV — czesciowy widok zgóry, odpowiadajacy fig. III. Fig. V i VI przedstawiaja w powiekszonej podzialce widok zprzodu oraz czesciowy przekrój przyrzadu, sluzacego do zamykania pla¬ szcza.Urzadzenie w mysl wynalazku posiada rame a, zaopatrzona w poprzeczne belki 6, na których umieszczone sa w pewnych od¬ stepach rozstawione symetrycznie krazkiobrotowe i i t\ Krazki osadzone z jednego tylko boku urzadzenia* sa krazkami nape- dowemi, W niniejszy^ przykladzie krazki te osadzone sa na wspólnym wale w zaopa¬ trzonym w kolo napedowe x (fig. 3 i 4).Przeciwlegle krazki osadzone sa luzno na wale.Gdy forma wspierajaca sie na krazkach /, /' jest scisle cylindryczna, sztywna i na- centrowana dobrze w swych lozyskach, to wtedy obraca sie ona w urzadzeniu prawi¬ dlowo. W rzeczywistosci jednak forma wy¬ pacza sie szybko wskutek uzycia i wtedy jej lozyska staja sie mimosrodami, powo¬ dujacemi uderzenia formy w krazki / i ¥, niszczace forme i maszyne oraz szkodzace odlewanemu przedmiotowi, nawet wów¬ czas kiedy rzeczone krazki sa pokryte gu¬ ma.Aby temu zapobiec, lozyska e krazków f, f sa umieszczone na wspornikach c, któ¬ rych jedne konce osadzone sa obrotowo na ramie urzadzenia, a drugie wspieraja sie na resorach d. Wsporniki c umieszczone sa pochylo w taki sposób, iz krazki przesuwa¬ ja sie prostopadle do stycznej w punkcie zetkniecia sie ich z forma, a to w celu zmniejszenia granic ich ruchu. Wahania wsporników c hamowane sa przez amorty¬ zatory g, przymocowane do belek poprzecz¬ nych b, przyczem wszystkie te czesci urza¬ dzenia sa odpowiednio uregulowane. Lozy¬ ska e sa kulkowe i obrotowe, dzieki czemu umozliwiaja ruchy poszczególnych kraz¬ ków niezaleznie jeden od drugiego, a w tym celu wal jednego szeregu krazków, je¬ zeli jest wspólny, powinien posiadac taka srednice, aby sie mógl wyginac odpowied¬ nio do ruchów wzglednych krazków osa¬ dzonych n* tym wale, a jezeli krazki te o- sadzone sana walkach oddzielnych, to wte¬ dy walki te powinny byc ze soba polaczone lacznikami kardanowemi.Dzieki elastycznosci tego podparcia form mozna odlewac zapomoca wirowania dobre odlewy, stosujac formy nawet wybo- czone lub nierówne pod warunkiem jednak, aby byly sztywne.W razie odlewania przedmiotów stoz¬ kowych, forme nalezy ustawic pochylo i wówczas szczyt jej wspiera sie na oparciu, którego trzon moze wahac sie zgodnie z ru¬ chami bocznemi formy, lecz gdy ta ostatnia jest jednoczesnie nieprawidlowa i gietka, to wtedy mitnosrodowosc formy staje sie zbyt wielka i trzeba ja koniecznie usztyw¬ nic. Urzadzenie nwieisze posiada w tym celu plaszcz n, zaopatrzony w wyjmowany uchwyt o dla formy p, który to uchwyt mo¬ ze przytrzymac w^Stfnie nacentrowanym formy róznegd ro&lbafu, przyczem sila bez¬ wladnosci plaszcza n jest znacznie wieksza od bezwladnosci samej formy. Plaszcz n formy wspiera sie na pierscieniach qf obej¬ mujacych go w pewnych odstepach. Tlocz¬ ki hydrauliczne k, umieszczone w kierunku dlugosci urzadzenia i z obu stron plaszcza n, sluza do zamykania tegoz. Tloczki k u- mieszjczone sa na ramionach / przy pomo¬ cy suwaka /, dzieki czemu reguluja samo¬ czynnie wysokosc swego polozenia podczas zamykania plaszcza i to odpowiednio do scisniecia elastycznego systemu podparcia wsporników c. Poza tern tloczki te zasilane sa zapomoca elastycznej rury m. Skoro tloczki k nie sa uzywane, odsuwa sie je z obu stron od plaszcza, zostaja one dopro¬ wadzone w polozenie zamykania plaszcza przez walek h, napedzany przez tlok hy¬ drauliczny i przy pomocy odpowiedniego ukladu dzwigni.Z drugiej strony urzadzenie posiada przyrzad do zamykania plaszcza n po scia¬ gnieciu. W tym celu w odpowiednich punk¬ tach z kazdej strony plaszcza n umieszczo¬ ne sa obrotowe haki napedzane przez dra¬ zek s. Ten ostatni poruszany jest przy po¬ mocy hydraulicznego tloczka t, powodujac zamkniecie haków oraz przy pomocy dru¬ giego tloczka u, powodujacego otwarcie tychze, przyczem dó tloczków tych woda doplywa pod cisnieniem rura polaczona z — 2 —nim gietkim przewodem (nieprzedstawio- nym na rysunku).Haki r utworzone sa w nastepujacy spo¬ sób (fig, 5 i 6).Skladaja sie one z nieruchomej sruby 1, zaopatrzonej w stozkowe wsporniki 2, po¬ laczone na stale z jedna z czesci n pla¬ szcza, W wsporniku 2 wykonane jest wy¬ drazenie o pochylych krawedziach, w któ¬ re wchodzi wystajaca czesc 3 odpowiednie¬ go ksztaltu, polaczone na stale z druga czescia n2 plaszcza.Na srube 1 nakrecony jest nasrubek 4 zawierajacy stozkowe wydrazenie, odpo¬ wiadajace ksztaltowi wspornika 2 sruby o- raz boczne wydrazenie 5, sluzace do prze¬ suwania czesci 3. Prócz tego nasrubek 4 po¬ siada dzwignie napedowa 6, polaczona przegubowo przy pomocy panewki 7 z drazkiem s.Zamykanie plaszcza odbywa sie w na¬ stepujacy sposób.Haki r znajduja sie w danej chwili w takiem polozeniu, ze wydrazenia 5 znajdu¬ ja sie naprzeciw wystajacych czesci 3, przyczem te znajduja sie zkolei naprzeciw odpowiednich wydrazen wsporników 2 sru¬ by /. Obie czesci plaszcza n zbliza sie i sciaga przy pomocy tloczków k, a wówczas wystajace czesci wchodza w wydrazenia wsporników 2. Gdy czesci zostaja dosta¬ tecznie zblizone, ciecz zostaje wtloczona pod tloczki /; dzwignie 6 zostaja tedy poru¬ szane, a nasrubki 4 obracaja sie na srubach 1 w ten sposób, ze ich wydrazenie 5 odsu¬ wa sie od wystajacych czesci 3, do których teraz zkolei podchodzi pelna czesc nasrub- ka, zamocowujac wystepy 3 we wsporni¬ kach 2.Otwieranie odbywa sie w sposób od¬ wrotny, przyczem ciecz wchodzi pod ci¬ snieniem pod tloczki u.Koniec plaszcza n formy zaopatrzony jest w kolnierz v, wspierajacy sie na jed¬ nym lub kilku krazkach oporowych y, o- graniczajacych ruchy podluzne tego pla¬ szcza, przyczem wysokosc polozenia kraz¬ ków y mozna regulowac zapomoca specjal¬ nego wspornika, umieszczonego na ramie a maszyny.Forma jest dobrze nacentrowana i pod¬ trzymywana sztywnie, dzieki czemu odlew w niej zawarty jest dobrze nacentrowany i równomiernej grubosci, nawet wtedy, gdy forma ta mie jest prosta i gnie sie. Szybkosc obrotu formy mozna przytem zwiekszyc bez obawy przekroczenia szybkosci kry¬ tycznej, w czasie której forma podlega u- derzeniom, dzieki czemu odlewanie zapo¬ moca wirowania, wobec duzej szybkosci obrotów, jest skuteczniejsze.Poniewaz plaszcz n formy dziala czy¬ sto mechanicznie i jest zamykany mniej lub wiecej samoczynnie, wiec forma w nim za¬ warta zamknieta jest szczelnie i nie wyma¬ ga specjalnego uszczelnienia.Plaszcz n zabezpiecza, równiez ze¬ wnetrzny mechanizm maszyny od zanieczy¬ szczenia woda zmieszana z cementem, wy¬ dobywajaca sie z formy zawarte] w tym plaszczu. Wnetrze plaszcza jest gladkie, wiec latwo jest je oczyscic i posmarowac tluszczem, zapobiegajacym przywieraniu odlewanego tworzywa.Chcac odlewac przedmioty stozkowe, nalezy pochylic rame w kierunku wierz¬ cholka danego przedmiotu i wówczas kol¬ nierz v plaszcza n wspiera sie na specjal¬ nych swobodnych krazkach i zapobiega pryskaniu cieczy z formy podczas jej wi¬ rowania. PL