Przedmiotem wynalazku jest mechanizm samoczynnego blokowania i odblokowywania suwaka obciazajacego zwlaszcza w przyrzadach do badan zmeczeniowych przedzy.W badaniach przedzy w których wystepuje cykliczne rozciaganie próbnego odcinka przedzy suwak obciazajacy jeden koniec musi miec mozliwosc przemieszczania sie w jedna strone, nato¬ miast przemieszczenie w druga strone musi byc uniemozliwione. Dotychczas bylo to realizowane przy uzyciu zapadek. Poniewaz dopuszczalny ruch powrotny obciazonego suwakiem konca prze¬ dzy musi byc znacznie mniejszy od amplitudy oscylacji wymuszajacych rozciaganie przedzy, koniecznie jest stosowanie calych zestawów zapadek, w których kolejne zapadki sa wzgledem siebie przestawione. Innym znanym rozwiazaniem jest stosowanie obciaznika posiadajacego w stosunku do czestotliwosci rozciagania odpowiednia bezwladnosc.W wymienionych rozwiazaniach nie mozna calkowicie wyeliminowac ruchu powrotnego konca przedzy oraz zmniejszyc ciezar suwaka obciazajacego do warotsci uzasadnionych przy przedzach slabych.Mechanizm wedlug wynalazku sklada sie z kolumny z prostokatnym kanalem prowadzacym, suwaka obciazajacego nitke, waleczków, wybijaka oraz zapadki. Suwak posiadajacy ksztalt syme¬ trycznej plytki ma symetrycznie po obu stronach po dwa wzajemne do siebie prostopadle i przenikajace sie wyciecia poziome i pionowe, z których wyciecia poziome maja dna wzgledem siebie zbiezne ku górze, a wyciecia pionowe dna wzgledem siebie równolegle. W prostokatnym kanale umieszczony jest suwak posiadajacy w wycieciach waleczki, a ponizej suwaka znajduje sie wybijak. Górna czesc wybijaka ma ksztalt widelek, które mieszcza sie w pionowych wycieciach suwaka. Zapadka zas przymocowana jest do bocznej powierzchni znajdujacej sie poza obrebem prostokatnego kanalu czesci chwytowej wybijaka.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok mechanizmu z przodu, fig. 2-widok mechanizmu z boku, a fig. 3-widok mechanizmu z góry.2 130845 Mechanizm sklada sie z kolumny 9 z podluznym kanalem 1 o przekroju prostokatnym, w którym znajduje sie suwak 2 z trzpieniem 10 i nakretka 11. Suwak 2 ma ksztalt szesciokatnej symetrycznej plytki z symetrycznie umieszczonymi wzajemnie prostopadlymi i przenikajacymi sie z soba wycieciami. Wyciecia 3 poziome maja dna schodzace sie ku górze i w nich umieszczone sa waleczki 5, które opieraja sie o powierzchnie boczne prostokatnego kanalu 1 w kolumnie 9 i zbiezne dna w poziomych wycieciach 3 suwaka 2. Wystajacy z suwaka 2 trzpien 10 z nakretka 11 sluzy do mocowania konca badanego odcinka przedzy 12. Pod suwakiem 2 znajduje sie wybijak 6, który w czasie pracy symulatora spoczywa na plycie 13, do której jest przymocowana kolumna 9. Wybijak 6 ma w górnej czesci widelki 7, które mieszcza sie w pionowych wycieciach 4 suwaka 2 i koncami wchodza w strefe wyciec poziomych 3 suwaka 2. Czesc chwytowa wybijaka 6 wystaje poza obrys prostokatnego kanalu 1. Do kolumny 9 z obu stron kanalu 1 przymocowane sa listwy 15 i 16, które czesciowo zaslaniaja kanal 1 i zabezpieczaja wybijak 6 i suwak 2 przed wypadnieciem. Listwa 15 lewa ma ponadto blizej górnego konca uskok 17, z którym wspólpracuje zapadka 8 polaczona obrotowo z boczna powierzchnia wystajacej poza kanal czesci chwytowej 14 wybijaka 6. Do górnego konca kolumny 9 przymocowana jest zderzakowo plytka 18 zabezpieczajaca przed wypadnieciem suwaka 2. Mechanizm dziala nastepujaco. W czasie kiedy mechanizm nie pracuje wybijak 6 spoczywa na plytce 13 do której przymocowanajest kolumna 9. Na wybijaku 6 spoczywa suwak 2, przy czym konce widelek 7 wybijaka 6 znajduje sie w obrebie poziomych wyciec 3 suwaka 2 i spoczywaja na nich waleczki 5, które z tej przyczyny nie sa zacisniete pomiedzy powierzchniami kanalu 1, a zbieznymi powierzchniami poziomych wyciec 3 suwaka 2. Aby przygotowac mecha¬ nizm do pracy przesuwa sie wybijak 6 wraz z suwakiem 2 ku górze az do momentu zaskoczenia krawedzi zapadki 8 za wystep 17 na listwie 15. W tym polozeniu górna czesc suwaka 2 wraz z trzpieniem 10 i nakretka 11 wystaje ponad kolumne 9. Koniec przeznaczonego do badan odcinka przedzy zawija sie na trzpieniu 10 i dociska nakretka 11. Po nacisnieciu na zapadke krawedz 14 zapadki 8 wychodzi z wystepu 17 listwy 15, a wybijak 6 zostaje opuszczony na dól, zas suwak 2 zawisa na przeznaczonym do badania odcinku przedzy. W trakcie oscylacyjnego rozciagania przedzy ruch suwaka 2 w góre jest niemozliwy poniewaz waleczki 5 zakleszczaja sie miedzy zbieznymi powierzchniami wyciec 3 poziomych suwaka 2, a równoleglymi powierzchniami prosto¬ katnego kanalu 1 kolumny 9.Zastrzezenie patentowe Mechanizm samoczynnego blokowania i odblokowywania suwaka obciazajacego zwlaszcza w przyrzadach do badan zmeczeniowych przedzy skladajacy sie z kolumny z prostokatnym kanalem prowadzacym, suwaka obciazajacego nitke, waleczków, wybijaka i zapadki, znamienny tym, ze umieszczony w prostokatnym kanale (1) suwak (2) o ksztalcie symetrycznej plytki ma symetrycznie po obu stronach po dwa wzajemnie do siebie prostopadle i przenikajace sie wciecia poziome (3) i pionowe (4), z których wyciecia poziome (3) maja dna wzgledem siebie zbiezne ku górzem a wyciecia pionowe (4) dna wzgledem siebie równolegle, przy czym w wycieciach poziomych (3) ulozone sa waleczki (5), zas ponizej suwaka (2) znajduje sie prowadzony w prostokatnym kanale (1) wybijak (6), którego górna czesc ma ksztalt widelek (7) mieszczacych sie w pionowych wycieciach (4) suwaka(2), a do powierzchni bocznej znajdujacej sie poza obrebem prostokatnego kanalu (1) czesci chwytowej (14) wybijaka (6) przymocowana jest zapadka (8).130845 PL