Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do odzyskiwania i oczyszczania czynników chlodni¬ czych, szczególnie freonów uzywanych w przemysle produkujacym agregaty i urzadzenia chlodnicze.Znaczna czesc czynników chlodniczych zuzywanych do wyprodukowania np. agregatów sprezarkowych do lodówek, agregatów adsorpcyjnych, termostatów i innego osprzetu chlodni¬ czego, jest tracona w etapach technologicznych obejmujacych, przed ich wlasciwym napelnieniem, wstepne plukanie czynnikiem chlodniczym, majace na celu obnizenie preznosci parcjalnej powie¬ trza oraz usuniecie zanieczyszczen z ukladu chlodniczego.W trakcie produkcji agregatów chlodniczych i niektórych urzadzen stosowanych w chlodnic¬ twie okolo 25-45% calkowitej ilosci zuzytych czynników chlodniczych np. freonu, jest tracona w wyniku wypuszczenia ich do atmosfery na niektórych stanowiskach technologicznych np. na stanowiskach wstepnego plukania agregatów chlodniczych lub tez na stanowiskach napraw wadli¬ wie pracujacych urzadzen. Te ilosci freonu wypuszczane do atmosfery z opercji wstepnego pluka¬ nia, polegajacej na wstepnym wprowadzeniu do ukladu agregatu poprzez krócce napelniajace okreslonej ilosci cieklego freonu, a nastepnie odpompowaniu jej wraz ze znajdujacym sie w ukladzie powietrzem powoduja znaczna uciazliwosc i szkodliwosc pracy na stanowiskach produk¬ cyjnych oraz sa zródlem powaznego zagrozenia dla czystosci srodowiska naturlanego, a szczegól¬ nie górnych warstw atmosfery.Dotychczas nie sa znane urzadzenia do odzyskiwania i oczyczczania czynników chlodniczych zuzywanych w operacjach technologicznych np. przy produkcji agregatów sprezarkowych.Wynalazek dotyczy urzadzenia do odzyskiwania i oczyszczania czynników chlodniczych.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z zespolu szeregowo polacznych ze soba zbiorników odolejajacych i adsorberów osuszajacych, do których z jednej strony, na wlocie, podlaczona jest za pomoca krócca pompa prózniowa sluzaca do odpompowania czynnika chlodniczego z agregtu sprezarkowego znajdujacego sie na stanowisku plukania, a z drugiej strony do zespolu odolejaczy i adsorberów dolaczona jest sprezarka wraz ze skraplaczem i zbiornikiem cisnieniowym, gdzie sprezone i skroplone pary czynnika chlodniczego, uprzednio odolejonego i osuszonego sa separo¬ wane do gazów niskoskraplajacych sie. Zbiornik cisnienowy zaopatrzonyjest w chlodnice, plynow- skaz i zespól zaworów elektromagnetycznych sluzacych do odprowadzania od dolu skroplonego czynnika chlodniczego oraz od góry nieskraplajacych sie gazów. Do dolnego zaworu spustowego2 130 569 dolaczona jest pompa przetlaczajaca skroplony czynnik chlodniczy ukladu destylacyjnego gdzie nastepuje koncowe oczyszczenie odzyskanego czynnika chlodniczego od ewentualnych sladów oleju lub skroplony czynnik chlodniczy jest przetaczany do zbiornika zbiorczego.Praca sprezarki polacznej ze skraplaczem jest sterowana niezaleznym presostatem podlaczo¬ nym do koncowego adsorbera osuszajacego, znajdujacego sie w zespole szeregowo polaczonych z nim odolejaczy. Praca pompy prózniowej jest sterowana równiezaniezaleznym presostatem podla¬ czonym do zbiornika prózniowego zaopatrzonego w weze ssace, umieszczonego przed króccem ssacym pompy prózniowej.Zasadnicza korzyscia wynikajaca z zastosowania urzadzenia wedlug wynalazku jest niemal calkowite wyeliminowanie strat czynnika chlodniczego, co opróczefektów ekonomicznych, powo¬ duje wyeliminowanie zródel skazenia atomosfery oraz zmniejszenia szkodliwosci i uciazliwosci warunków pracy na stanowiskach produkcyjnych. Istota wynalazku polega na tym, ze poprzez odpowiedni dobór zakresu cisnien pracy presostatów sterujacych praca pompy prózniowej i sprezarki, przeplyw ewakuowanego z agregatu czynnika chlodniczego poprzez zespól odolejaczy orazadsorberów osuszajacych, spelniajacych role ukladu buforowego, nie jest ciagly, co zapewnia optymalne warunki do kondensacji mgly olejowej znajdujacej sie w strumieniu odpompowanego czynnika chlodniczego.Zastosowanie w ukladzie adsorberów osuszajacych i ukladu destylacyjnego pozwala na uzyskanie czynnika o parameterach czystosci znaczenie lepszych niz posiadaja czynniki chlodnicze handlowe, co w przypadku zastosowania odzyskanego czynnika chlodniczego np. freonu do produkcji urzadzen chlodniczych wplywa korzystnie na ich jakosc i trwalosc.Przedmiot wynalazu jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat ideowy urzadzenia do odzyskiwania czynników chlodniczych.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie zpolaczonych szeregowo za pomoca zlacz rurowych: prózniowego zbiornika 1, prózniowej pompy 2, odolejaczy 3, osuszajacego adsorbera 4, sprezarki 5, skraplacza 6 i cisnieniowego zbiornika 7.Prózniowy zbiornik 1 polaczony jest z króccem ssacym prózniowej pompy 2. U dolu zbiornika 1 zamontowany jest spustowy kurek 8, a u góry oprócz ssacych wezy 9 zaopatrzonych w sprzegielka Hansena 10, podlaczony jest presostat 11 sterujacy praca prózniowej pompy 2. Króciec wylotowy prózniowej pompy 2 poprzez zwrotny zawór 12 i przewód rurowy polaczonyjest z dolnym króccem wlotowym odolejacza 3, u podstawy którego zamontowany jest dolny zbiornik 13 zaopatrzony w kurek spustowy 14, sluzacy do upuszczania zgromadzonego kondensatu olejowego. Króciec wylotowy odolejacza 3 polaczny jest z osuszajacym adsorberem 4, którego wlot poprzez zlacza rurowe polaczony jest ze sprezarka 5 i skraplaczem 6, a ten poprzez uklad dwóch elektrozaworów 15 polaczony jest z cisnieniowym zbiornikiem 7. Do adsorbera 4 zamontowany jest przewód niezaleznego presostatu 16 sterujacego praca sprezarki 5.W cisnieniowym zbiorniku 7 umieszczona jest wodna chlodnica 17 oraz zbiornik, ten zaopa¬ trzony jest w zespól elektrozaworów 18 do odprowadzania dolem odzyskanego czynnika chlodni¬ czego, a od góry nieskraplajacych sie gazów. Do spustowego zaworu 19 znajdujacego sie u dolu cisnieniowego zbiornika 7 dolaczona jest pompa 20 sluzaca do przetaczania cieklej fazy do zbiorczego zbiornika 21. Cisnieniowy zbiornik 7 zaopatrzony jest w plynowskaz 22 oraz zawór bezpieczenstwa 23.Po podlaczeniu ssacych wezy 9 poprzez sprzegielka Hansena 10 do agregatu sprezarkowego znajdujacego sie na stanowisku plukania, nastepuje ewakuacja czynnika chlodniczego i powietrza oraz czesciowo nastepuje porywanie oleju, na skutek wytworzonej w zbiorniku 1 prózni, wywolanej praca prózniowej pompy 2. Prózniowa pompa 2 sterowana presostatem 11 podlaczonym do zbiornika 1, wylacza sie samoczynnie w momencie osiagniecia w zbiorniku 1, a tym samym w odpompowywanym agregacie zadanego cisnienia np. 0 -5- 100 mbr, co jest równoznaczne z zakon¬ czeniem operacji ewakuowania czynnika chlodniczego z plukanego agregatu. Odpompowana porcja gazu prózniowa pompa 2, poprzez zwrotny zawór 12, przetaczana jest do ukladu polaczo¬ nego szeregowo odolejacza 3 i osuszajacego adsorbera 4, spelniajacego zarazem role zbiorników' buforowych, w których utrzymywane jest za pomoca presostatu 16 sterujacego prace sprezarki 5, odpowiednio zadane cisnienie np. 700-950 mbr.Kilkakrotne zadzialanie prózniowej pompy 2, tzn. przetoczenie do zespolu odolejacza 3 i adsorbera 4, kilku porcji odpompowanego z agregatów sprezarkowych czynnika chlodniczego np. freonu powoduje, ze w ukladzie tym stanowiacym uklad buforowy, nastepuje wzrost cisnienia130569 3 powyzej wartosci zadanej nastawem presostatu 16, co powoduje jego zadzialanie i wlaczenie srpezarki 5, która ponownie sie wylacza przy osiagnieciu w adsorberze 4 wyjsciowego cisnienia zadanego przez presostat 16. Taki fluktuacyjny przeplyw ewakuowanego z agregatów czynnika chlodniczego, szczególnie przez odolejacz 3, zapewnia na skutek zmian predkosci liniowej przeply¬ wajacego strumienia medium, optymalne warunki dla kondensacji oleju w odolejaczu 3, który splywa do dolnego zbiornika 13 skad okresowo poprzez kurek 14 odprowadzany jest na zewnatrz ukladu. Odolejony strumien gazu przeplywajac przezadsorber 4 wypelniony substancja osuszajaca np. sitami molekularnymi 4A pozbawiony zostaje sladów wilgoci.Objetosc odolejonego i osuszonego gazujest sprezona w sprezarce 5, chlodzona w skraplaczu 6 i tloczona do cisnieniowego zbiornika 7. W zbiorniku 7, chlodzonym za pomoca wodnej chlodnicy 17 nastepuje oddzielanie fazy cieklej od nieksraplajacych sie gazów (powietrza). Fazaciekla bedaca skroplonym czynnikiem chlodniczym np. freonem, odprowadzona jest dolem ze zbiornika 7 poprzez elektrozawór 18 lub poprzez zawór spustowy 19 polaczony z pompa 20 sluzaca do przetlaczania skroplonego np. freonu do zbiorczej butli 21. Nadmiar nieskraplajacego sie gazu (powietrza) ze zbiornika 7 jest odprowadzany góra poprzez elektrozawór 18 i zawór bezpieczen¬ stwa 23 spelniajacy role odpowietrznika.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do odzyskiwania i oczyszczania czynników chlodniczych, znamienne tym, ze sklada sie z zespolu szeregowo polaczonych ze soba odolejajacych zbiorników (3) i osuszajacych odsorberów (4), do których z jednej strony, na wlocie podlaczona jest prózniowo pompa (2), a z drugiej strony do zespolu odolejaczy (13) i adsorberów (4) dolaczona jest sprezarka (5) wraz ze skraplaczem (6) i cisnieniowym zbiornikiem (7), który zaopatrzony jest w chlodnice (17), plyno- wskaz (22) i zespól elektromagnetycznych zaworów (15), zas do dolnego spustowego zaworu (19) dolaczona jest pompa (20) przetlaczajaca skroplony czynnik do ukladu destylacyjnego. PL