Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie z niewywazona masa wirujaca do napedu pulsacyj¬ nego pojazdów mechanicznych, zwlaszcza wolnobieznych pojazdów roboczych, w którym elemen¬ tem transformujacym energie z silnika, przeznaczona do poruszania pojazdu, jest masa wirujaca odpowienio polaczona z ukladem jezdnym danego pojazdu.Znane sa urzadzenia napedowe pojazdów mechanicznych w których energia z silnika przeka¬ zywana jest do zespolu jezdnego pojazdu w postaci momentu obrotowego poprzez róznego typu przekladnie np. zebate, hydrauliczne, pasowe. Zadaniem tych przekladni jest zmniejszenie pred¬ kosci obrotowej silnika do wielkosci wymaganej przez zespóljezdny, przyjednoczesnym zwieksza¬ niu momentu obrotowego na kolach pojazdu. W przypadku pojazdów pracujacych w ciezkich warunkach terenowych przy znanych mocach silnika i wymaganych duzych momentach obroto¬ wych na kolach jezdnych przekladnie te charakteryzuja sie duzymi wymiarami i sa jednym z bardziej kosztownych i trudnych w wykonaniu podzespolów. Powodujac równiez znaczne straty mocy trkcyjnej.Istota urzadzenia wedlug wynalazku polega na tym, ze jako transmisje napedu stosuje sie uklad napedzanej silnikiem, wirujacej niezrównowazonej masy, przy czym powstala pulsujaca sila w czesci cyklu wymusza bezposrednio ruch pojazdu w porzadanym kierunku, a w dalszej czesci cyklu poprzez drag reakcyjny jest przekazywana na uklad jezdny powodujacy kontynuacje ruchu pojazdu.Rozwiazanie wedlug wynalazku zwiera uklad wirujacej masyosadzonej przesuwnie w prowad¬ nicach, w których sie on przemieszcza. Maksymalna dlugosc tego przemieszczania wynosi do 1/2 promienia, który zakresla wirujaca masa. Przemieszczajacy sie uklad wirujacej masy wspólpracuje z dragiem reakcyjnym polaczonym poprzez uklad zapadkowy z zespolem jezdnym pojazdu.Przedmiot wynalazku jest przykladowo omówiony, na podstawie rysunku.Uklad napedowy sklada sie z wirujacego ramienia R na koncu którego umieszczonajest masa M. Ramie to osadzone na przesuwnej osi G wprowadzanejest w ruch obrotowy silnikiem spalino-2 130 067 wym lub elektrycznym S za pomoca ukladu transmisyjnego Ti. Os G wraz z wirujaca masa M jest osadzona w poziomych prowadnicach K zezwalajacych na cykliczny przesuw osi G na odleglosc n.Z osia G jest zwiazany drag D polaczony poprzez zapadke Z z ramieniem R2 osadzonym na osi A sprzezonej w sposób staly z masa pojazdu. Os G polaczona jest równiez ze sprezyna Sp przymoco¬ wana do masy pojazdu— kumulujaca energie.Dzialanie urzadzenia jest nastepujac. Ramie R z masa M wprowadzane jest w ruch obrotowy za pomoca ukladu Tr.Sila odsrodkowa wirujacej masy Mjest przekazywana bezposrednio na mase pojazdu. Jej skladowa w kierunku pionowym przyjmowana jest poprzez prowadnice K czemu przeciwstawia sie masa pojazdu, wzglednie moze byc zastosowany odpowiednio zsynchronizo¬ wany taki sam wirujacy uklad. Skladowa pozioma tej sily powoduje przekazywanie energii, a tym samym pulsacyjne wzbudzanie ruchu pojazdu w zamierzonym kierunku. Przekazywanie energii sily odsrodkowej na pojazd odbywa sie w przedstawionym na rysunku rozwiazaniu poprzez sprezyne Sp i drag D w dwóch przeciwleglych przedzialach polozenia masy M. W przedziale kiedy masa M jest po stronie kierunku ruchu pojazdu, wytwarzanajest sila odsrodkowa Pp powodujaca przemieszczenie osi G zgodnie z ruchem pojazdu i jednoczesny naciag sprezyny Sp, która w efekcie przekazuje sile Pp na mase pojazdu. W ogólnym ukladzie pojazd w tym czasie jest ciagniony przez sile Pp w kierunku ustalonego ruchu.W przedziale kiedy masa M jest po stronie przeciwnej ruchu pojazdu, sila odsrodkowa Pn dzialajaca w kierunku przeciwnym do ruchu pojazdu zostaje poprzez drag D i mechanizm zapad¬ kowy Z przekazywana na uklad tylnych kól pojazdu Ri. Sila Pn rozklada sie tu na sile Hi i H2. Sila Hi jest równowazona przez tarcie kola o nawierzchnie drogi; albowiem mechanizm zapadkowy Z przeciwdziala obróceniu sie kola w przciwnym kierunku. Sila H2 która zostaje przylozona w osi A wyhamowuje mase pojazdu.W pelnym cyklu obrotu masy M powstaje sila wypadkowa Pc równa róznicy sily Pp i sily H2.Sila Pc nadaje ruch pulsacyjny masie pojazdu.Uklad wedlug wynalazku przy niewielkich wymiarach i stosunkowo prostej konstrukcji zapewnia otrzymywanie znacznej skali sil, umozliwiajac przemieszczanie pojazdów o duzych masach, rzedu kilkudziesieciu ton, w ciezkich warunkach terenowych, w tym i po pochylosciach do kilkunastu procent.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie z niewywazona masa wirujaca do napedu pulsacyjnego pojazdów mechanicznych, zwlaszcza wolnobieznych pojazdów roboczych, znamienne tym, ze napedzana silnikiem (S) wiru¬ jaca masa (M) poprzez obrotowe ramie (R) osadzona jest na przesuwnej osi (G) umieszczonej w poziomych prowadnicach (K) i amortyzowanej sprezyna (Sp), przyczym os (G) polaczona jest dragiem (D) poprzez zapadke (Z) z obrotowym ramieniem (R2) osadzonym na osi (A) sprzezonej w sposób staly z kolami jezdnymi (Ri).130 067 PL