Wynalazek dotyczy przyrzadu do roz¬ dzielania wody w filtrze, w którym wla¬ czanie wody, niezbedne do ozywienia ma¬ sy filtrujacej, uskutecznia sie zapomoca kurka wielodrogowego. Przyrzad w istocie swej sklada sie z wymiennego krazka, u- mieszczonego na stozku, i sluzy do dlawie¬ nia odplywu wody w wielodrogowym kurku.Na rysunkach uwidoczniono jedna po¬ stac wykonania wynalazku; fig. I przed¬ stawia widok urzadzenia filtrujacego we¬ dlug wynalazku, fig. II — jego przekrój podluzny, fig. III — powiekszony kurek w przekroju podluznym, fig. IV i V — szczególy, dotyczace zazebiania sie kurka z dzwignia, fig. VI — rózne polozenia stozka kurka.Zbiornik 10 (fig. II) zawiera mase pia¬ sku filtrujacego 11. Miedzy dnem 12 zbior¬ nika i masa filtrujaca 11 jest umieszczona warstwa zwiru 14 oraz bardziej gruboziar¬ nista warstwa 13.Do dna 12 jest przykrecony zbieracz 15. Pokrywka 16, spojona z podpórkami 17, laczy sie z dnem 12. W górnej czesci zbiornika znajduje sie kolano rurowe 18, przepuszczone przez jego scianke. Górny koniec kolana posiada kolnierz 19. W ply¬ cie 20, polaczonej zapomoca spawania z wewnetrzna sciana zbiornika 10, jest wy¬ konany srodkowy otwór 21, ograniczony pierscieniem 22 i zamkniety pokrywa 24, zaopatrzona w uszczelnienie 23. Pokrywa 24 dociskana jest do pierscienia 22 zapo¬ moca strzemienia 25 z gwintem 27, zakon-czonym kólkiem 26, przyczem haczyki 28 strzemienia przylegaja do kolnierza 29 pierscienia 22. W^celu umozliwienia zdej¬ mowania strzemienia, a tern samem i po¬ krywy 24, wykonano w kolnierzu 29 dwa wyciecia.Górna krawedz scianki zbiornika 10 jest przykryta pierscieniowa pokrywa 30, zaslaniajaca wystajace krawedzie zbiornika i nadajaca mu lepszy wyglad zewnetrzny.Wewnetrzna krawedz' pokrywy 30 nie przylega do plyty 20; pozostaje wiec szcze¬ lina 31, przez która woda, wytryskujaca nazewnatrz przy podnoszeniu pokrywy 24, splywa i zbiera sie w pierscieniowej prze¬ strzeni miedzy plyta 20 i pokrywa 30. Do tej przestrzeni doprowadzona jest wygie¬ ta rurka 32, umieszczona wzdluz zewnetrz¬ nej scianki zbiornika. Skoro zebrana w przestrzeni 31 woda podniesie sie az do zagiecia rurki 32, wówczas przez ten syfon odplywa nazewnatrz. W otworze 21 umie¬ szczono niewielki otwarty zbiornik 33, w którego dnie, jak i u dolu scianki, znajdu¬ ja sie otworki 35, zaznaczone kreskami.Dno 34, podtrzymywane przez kolnierz 19, posiada otwór, odpowiadajacy zewnetrz¬ nej srednicy kolana rurowego 18, a do o- tworu tego jest przylaczona rura 36. Gór¬ ny koniec rury 36 zaopatrzony jest w pier¬ scien 37, zwezajacy otwór.Do kolana 18 przylaczona jest rura 38, a do zbieracza 15 — rura 39. Obie rury polaczone sa z kurkiem rozrzadzajacym K. Do kurka K przylaczone sa u góry ru¬ ra 40, a u dolu rura 41 i rura 42.Kurek rozrzadzajacy K sklada sie z kadluba 43, wydrazonego wewnatrz stoz- kowo, w którym jest umieszczony odpo¬ wiednio uksztaltowany stozek 44. Kadlub 43 posiada piec otworów a, b, c, d, e, do których sa przylaczone rury 40, 38, 41, 39, 42. Stozek 44 posiada cztery kanaly x, y, z, v, zapomoca których przez jego obra¬ canie powstaja polaczenia otworów a, b, c, d, e wzglednie rur 40, 38, 41, 39, 42. Poza tern rurka 32 jest polaczona poprzez ku¬ rek z rura odplywowa.Stozek 44 (fig. III) posiada wydrazony czop 45, w którym miesci sie sprezyna 46, przylegajaca do wewnetrznej powierzchni pokrywki 47 i stale wciskajaca kurek do wnetrza stozkowego wydrazenia kadluba 43. Kadlub 43 kurka posiada wydrazenie 48, do którego jest dopasowana pokrywka 47. Poza tern w wydrazeniu jest umie¬ szczone uszczelnienie 49, które, przy do¬ ciskaniu pokrywki 47 zapomoca gwin¬ tów 50, dociskane zostaje w kierunku promieniowym do powierzchni stozka 44. Na koncu czopa 45 wytoczone jest odsadzenie 51, do którego dociskana jest tarcza wskaznikowa 52 zapomoca na¬ kretki 53. Na tarczy zaznaczone sa roz¬ maite polozenia wlaczania stozka 44. Aby uwidocznic z zewnatrz napisy na tarczy wskaznikowej, pokrywka 47 posiada otwór 54, w którym umieszczono wskazówke 55 Na szerszym koncu stozka 44 wykona¬ no cztery wystepy 56. Na czopie 45 obraca sie tarcza 58, posiadajaca dwadziescia u- mieszczonych zboku zebów 57 oraz raczke 59. Odstepy miedzy zebami 57 odpowia¬ daja wystepom 56 i zazebiaja sie z niemi.Raczka 59 wystaje z otworu 60 pokryw¬ ki 47. Otwór posiada taka szerokosc, ze przy jednem pokreceniu raczki 59 do gó¬ ry i do dolu stozek 44 obraca sie tylko o kat, odpowiadajacy odleglosci miedzy dwoma zebami 57, to znaczy, ze raczka musi byc poruszana dwadziescia razy wgó- re i wdól, aby stozek obrócil sie o 360°.Pomiedzy tarcza 58 i tarcza wskaznikowa 52 jest umieszczona sprezyna 61, która powoduje przyleganie tarczy 58 do stoz¬ ka 44.Na waskim koncu stozka 44 umocowa¬ ny jest w sposób wymienny krazek 62, przykrecony zapomoca gwintu 63. Krazek posiada zagiety pod prostym katem wystep 64, który dlawi strumien wody, plynacy z kanalu v przez otwór e. Kadlub 43 posia- — 2 —da otwór 65, w który jest wsrubowana tu- lejowa nakretka 67, zakonczona wystepem 66. Gwint tej nakretki i otworu w kadlu¬ bie jest stozkowy. Ze wzgledu na bezpie¬ czenstwo na nakretke 67 wkrecono dokret- ke 68, a miedzy nia a kadlubem 43 umie¬ szczono uszczelnienie 69. Gdyby stozek 44 zacisnal sie zbyt mocno w wydrazeniu ka¬ dluba, wówczas przykreca sie nieco na¬ kretke 67, wskutek czego wystep 66, przy¬ legajacy do gwintu 63, wysuwa nieco sto¬ zek 44.Urzadzenie dziala w sposób nastepuja¬ cy. Kurek K z poczatku jest ustawiony w polozeniu, przedstawionem na fig. VIA, Jak tylko zacznie sie wyplywanie miekkiej wody z rury 41, woda twarda plynie do filtru przez rure 40, przylaczona do rury z taka woda, dalej przez otwór a, kanal x, rure 38, 18 i 36 do zbiornika 33 i dzieki otworkom 35 w zbiorniku 33 rozdziela sie po calej masie piasku 11, jest w nim oczy¬ szczana i zmiekczana, zbiera sie w zwirze 13 i plynie przez zbieracz 15, rure 39, o- twór d, kanal y, otwór c i rure 41 do miej¬ sca spozycia. Aby woda nie porywala pia¬ sku, zastosowano warstwe 12 drobnego zwiru.Jesli po pewnym czasie zmniejszy sie zdolnosc filtracyjna i odtwardzajaca masy filtrujacej, np, wskutek zatrzymywania nieczystosci, wówczas kurek K obraca sie raczka 59 zapomoca pieciu ruchów wgóre i wdól do nastepnego polozenia (na prze- plókiwanie wstecz lub w przeciwnym kie¬ runku), to znaczy, do polozenia, przedsta¬ wionego na fig, VIB, Wówczas twarda wo¬ da plynie z rury 40 przez otwór a, kanal z, rure 39, zbieracz 15, rozdziela sie w gruboziarnistym zwirze 13 i stamtad prze¬ ciska sie w przeciwnym kierunku przez mase filtrujaca 11, plynie nastepnie przez otworki 35 zbiornika 33, rure 36, 18 i 38, otwór b, kanal u na tarczy dlawiacej 62, przez zagiety wystep 64, otwór e do rury 42, wypuszczajacej wode, O ile to jest po¬ zadane, w czasie przeplókiwania w kierun¬ ku przeciwnym, mozna pobierac wode twarda z rury 41 (fig, VIB). Podczas prze¬ plókiwania zanieczyszczenia masy 11 sply¬ waja nazewnatrz czesciowo, a sama masa zostaje zluzniona, dzieki czemu pózniej latwiej ja przenika roztwór ozywiajacy, Kiedy przeplókiwanie w kierunku prze¬ ciwnym okaze sie wystarczajace, stozek przekreca sie zpowrotem o 90° zapomoca pieciu poruszen raczka 59 do góry i wdól, tak ze stozek ten znajdzie sie wówczas w polozeniu, przedstawionem na fig, VIC, Teraz zbiornik 10 jest zupelnie wypelnio¬ ny woda, a rury 38 i 39, prowadzace do niego, sa zamkniete. Teraz mozna pobierac twarda wode z rury 41. Wówczas zdej¬ muje sie pokrywe 24, poczem do zbiornika 33, równiez napelnionego woda, wsypuje sie srodek ozywiajacy, np, sól kuchenna, która rozpuszcza sie w wodzie. Wreszcie zaklada sie zpowrotem pokrywe.Stozek pokreca sie nastepnie piec ra¬ zy, poczem zajmuje on polozenie, widocz¬ ne na fig, VID, Twarda woda plynie przez rure 40, otwór a, kanal z, otwór b, rury 38, 18 i 36 do zbiornika 33, skad znajdujacy sie tu roztwór soli tloczy ja przez mase 11, która zostaje przez to ozywiona. Woda plynie wówczas przez zbiornik 15, rure 39, otwór d, kanal v, krazek 62, otwór e do rury 42, wypuszczajacej wode. Stozek 44 jest utrzymywany tak dlugo w tern polo¬ zeniu, az woda, odplywajaca przez rure 42, bedzie pozbawiona slonego smaku.Wówczas ozywianie jest ukonczone, po¬ czem stozek obraca sie nastepnie o 90°, az do jego pierwotnego polozenia. Wtedy znów mozna rozpoczac filtrowanie. Rów¬ niez i w polozeniu wedlug fig. VID twarda woda plynie przez otwór a, kanal z i otwór c, a wiec wode twarda mozna pobierac z przewodu 41, omijajac przyrzad filtru¬ jacy.Krazek 62 powoduje to, ze kurka moz¬ na uzywac przy wszelkiem zdarzajacem — 3 —sie cisnieniu wody. Podczas przeplukiwa¬ nia w kierunku przeciwnym i przy doda¬ waniu soli woda nie powinna byc zbyt szybko tloczona przez mase, poniewaz wówczas w pierwszym przypadku masa moglaby zostac poruszona i wyplókana na- zewnatrz, w drugim zas przypadku roz¬ twór soli nie dzialalby w dostatecznej mie¬ rze na mas^ i ozywianie jej byloby niezu¬ pelne. W zaleznosci od panujacego cisnie¬ nia wody umieszcza sie na stozku mniej¬ szy lub wiekszy krazek dlawiacy, Wymia¬ ry tego. krazka sa glównie przystosowane do odpowiedniego rozpuszczania soli; gdy¬ by jednak zachodzila potrzeba wiekszego dlawienia przy przeplókiwaniu w kierun¬ ku przeciwnym anizeli podczas rozpu¬ szczania soli, wówczas osiaga sie je przez ugiety wystep 64. Dlawienie przy prze¬ plókiwaniu w kierunku przeciwnym zalezy nietylko od istniejacego cisnienia wodyf lecz takze i od ciezaru wlasciwego masy. PL