Wynalazek dotyczy przyrzadu do roz¬ dzielania wody w filtrze, w którym wla¬ czanie wody, konieczne do ozywiania ma¬ sy filtrujacej, uskutecznia sie np. zapomo- ca obracanego kurka, który przekreca sie z jednego polozenia wlaczajacego do na¬ stepnego wylacznie skokami.Ten ruch skokami jest uskuteczniany przy pomocy np, raczki o wahaniach ogra¬ niczonych i uksztaltowanej tak, ze znaj¬ dujace sie na niej zeby zazebiaja sie z ze¬ bami kurka, przyczem ograniczenie ruchu raczki powstaje przez to, ze raczka prze¬ suwa sie w otworze, umieszczonym w po¬ krywie kadluba.Na rysunkach pokazano jedna postac wykonania wynalazku; fig. I przedstawia widok urzadzenia filtrujacego wedlug wy¬ nalazku, fig. II — jego przekrój podluzny, fig. III — kurek, powiekszony w przekro¬ ju, fig. IV i V — szczególy, dotyczace za¬ zebiania sie stozka kurka z dzwignia, fig.VI — rózne polozenia stozka kurka.Zbiornik 10 (fig. II) zawiera mase pia¬ sku filtrujacego 11. Miedzy dnem 12 i ma¬ sa piasku 11 jest umieszczona warstwa zwiru 14 oraz bardziej gruboziarnista war¬ stwa 13.Do dna 12 jest przykrecony zbieracz 13. Pokrywka 16, spojona z podpórkami 17, laczy sie z dnem 12. W, górnej czesci zbiornika znajduje sie kolano rurowe 18,przepuszczone przez jego scianke. Górny koniec kolana posiada kolnierz 19. W ply¬ cie 20, polaczonej zapomoca spawania z wewnetrzna sciana zbiornika 10, jest wy¬ konany srodkowy otwór 21, ograniczony pierscieniem 22 i zamkniety pokrywa 24, zaopatrzona w uszczelnienie 23. Pokrywa 24 jest dociskana do pierscienia 22 zapo¬ moca strzemienia 25 z gwintem 27, zakon¬ czonym kólkiem 26, przyczem haczyki 28 strzemienia przylegaja do kolnierza 29 pierscienia 22: W celu umozliwienia zdej¬ mowania strzemienia, a tern samem i po¬ krywy 24 wykonano w kolnierzu 29 dwa wyciecia.Górna krawedz scianki zbiornika 10 jest przykryta pierscieniowa pokrywa 30, zaslaniajaca wystajace krawedzie zbiorni¬ ka i nadajaca mu lepszy wyglad zewnetrz¬ ny. Wewnetrzna krawedz pokrywy 30 nie przylega do plyty 20, pozostaje wiec szczelina 31, przez która woda, wytry¬ skujaca nazewnatrz przy podnoszeniu po¬ krywy 24, splywa i zbiera sie w pierscie¬ niowej przestrzeni miedzy plyta 20 i po¬ krywa 30. Do tej przestrzeni doprowadzo¬ na jest wygieta rurka 32, umieszczona wzdluz zewnetrznej scianki zbiornika. Sko¬ ro zebrana w przestrzeni 31 woda podnie¬ sie sie az do zagiecia rurki 32, wówczas przez ten syfon odplywa nazewnatrz. W otworze 21 umieszczono niewielki otwarty zbiornik 33, w którego dnie 34, jak i u do¬ lu scianki znajduja sie otworki 35, zazna¬ czone kreskami. Dno 34, podtrzymywane przez kolnierz 19, posiada otwór, odpowia¬ dajacy zewnetrznej srednicy kolana ruro¬ wego 18, a do otworu tego jest przylaczo¬ na rura 36. Górny koniec rury 36 zaopa¬ trzony jest w pierscien 37, zwezajacy otwór.Do kolana 18 przykrecona jest rura 38, a do zbieracza 15 — rura 39. Obie ru¬ ry polaczone sa z kurkiem rozrzadzaja¬ cym K. t)o kurka K przylaczone sa u góry rura 40, a u dolu rura 41 i rura 42.Kurek rozrzadzajacy sklada sie z ka¬ dluba 43, wydrazonego wewnatrz stozko- wo, w którym jest umieszczony odpowied¬ nio uksztaltowany stozek 44. Kadlub 43 posiada piec otworów a, b, c, d, e, do któ¬ rych sa przylaczone rury 40, 38, 41, 39 i 42. Stozek 44 posiada cztery kanaly x, y, z, v, zapomoca których przez jego obraca¬ nie (fig. VI) powstaja polaczenia otworów a, b, c, d, e, wzglednie rur 40, 38, 41, 39 i 42. Poza tern rurka 32 jest polaczona po¬ przez kurek z rura odplywowa.Stozek 44 (fig. III) posiada wydrazo¬ ny czop 45, w którym miesci sie sprezyna 46, przylegajaca do wewnetrznej po¬ wierzchni pokrywki 47, i stale wciskajaca kurek do wnetrza stozkowego wydrazenia kadluba 43. Kadlub 43 kurka posiada wy¬ drazenie 48, do którego jest dopasowana pokrywka 47. Poza tern w wydrazeniu jest umieszczone szczeliwo 49, które, przy do¬ ciskaniu pokrywki 47 zapomoca gwintów 50, dociskane jest w kierunku promienio¬ wym do powierzchni stozka 44. Na koncu czopa 45 wytoczone jest odsadzenie 51, do którego jest dociskana tarcza wskazniko¬ wa 52 zapomoca nakretki 53. Na tarczy zaznaczone sa rozmaite polozenia wlacza¬ nia stozka 44. Aby uwidocznic z zewnatrz napisy na tarczy wskaznikowej, pokrywka 47 posiada otwór 54, w którym umieszczo¬ no wskazówke 55.Na szerszym koncu stozka 44 wykona¬ no cztery wystepy 56. Na czopie 45 obra¬ ca sie tarcza 58, posiadajaca dwadziescia umieszczonych zboku zebów 57 oraz racz¬ ke 59. Odstepy miedzy zebami 57 odpo¬ wiadaja wystepom 56 i zazebiaja sie z niemi.Raczka 59 wystaje z otworu 60 po¬ krywki 47. Otwór posiada taka szerokosc, ze przy jednem pokreceniu raczki 59 do góry i do dolu, stozek 44 obraca sie tylko o kat, odpowiadajacy odleglosci miedzy dwoma zebami 57, to znaczy, ze raczka musi byc poruszana dwadziescia razy wgó-re i nadól, aby stozek obrócil sie o 360°* Pomiedzy tarcza 58 i tarcza wskaznikowa 52 umieszczono sprezyne 61, która powo¬ duje przyleganie tarczy 58 do stozka 44.Na waskim koncu stozka 44 umocowa¬ ny jest w sposób wymienny krazek 62, przymocowany zapomoca gwintu 63. Kra* zek posiada zagiety pod prostym katem wystep 64, który dlawi strumien wody, plynacy z kanalu v przez otwór e. Kadlub 43 posiada otwór 65, w który jest wsrubo- wana tulejowa nakretka 67, zakonczona wystepem 66. Gwint tej nakretki i otworu w kadlubie sa wykonane stozkowe Ze wzgledu na bezpieczenstwo na nakretke 67 nakrecono dokretke 68, a miedzy nia i ka¬ dlubem 43 umieszczono uszczelnienie 69.Gdyby stozek 44 zacisnal sie zbyt mocno w wydrazeniu kadluba, wówczas przykre¬ ca sie nieco nakretke 67, wskutek czego wystep 66, przylegajacy do gwintu 63, wy¬ suwa nieco stozek 44.Urzadzenie dziala w nastepujacy spo¬ sób. Kurek K z poczatku jest ustawiony w polozeniu, przedstawionem na fig, VI—A.Jak tylko zacznie sie wyplywanie miekkiej wody z rury 41, woda twarda plynie do filtru przez rure 40, przylaczona do rury z taka woda, dalej przez otwór a, kanal x, rure 38, 18 i 36 do zbiornika 33 i dzieki otworkom 35 w zbiorniku 33 rozdziela sie po calej masie piasku 11, jest w nim oczy¬ szczana i zmiekczana, zbiera sie w zwirze 13 i plynie przez zbieracz 15, rure 39, o- twór d, kanal y, otwór c i rure 41 do miej¬ sca spozycia. Aby woda nie porywala pia¬ sku, zastosowano warstwe 12 drobnego zwiru.Jesli po pewnym czasie zmniejszy sie zdolnosc filtrujaca i odtwardzajaca masy filtrujacej, np. wskutek zatrzymywania nieczystosci, wówczas kurek K obraca sie raczka 59 zapomoca pieciu ruchów wgóre i wdól do nastepnego polozenia (na prze¬ plukiwanie wstecz lub w przeciwnym kie¬ runku), to znaczy, do polozenia, przedsta¬ wionego na fig. VI^B, Wówczas twarda woda plynie z rury 40 przez otwór a, ka¬ nal z, rure 39, zbieracz 15, rozdziela sie w gruboziarnistym zwirze 13 i stamtad prze¬ ciska sie w przeciwnym kierunku przez mase filtrujaca 11, plynie nastepnie przez otworki 35 zbiornika 33, rure 36, 18 i 38, otwór b, kanal v na tarczy dlawiacej 62, przez zagiety wystep 64, otwór e do rury 42, wypuszczajacej wode. O ile to jest po¬ zadane, w czasie przeplókiwania w kierun¬ ku przeciwnym mozna pobierac wode twar¬ da z rury 41 (fig. VIB). Podczas przepló¬ kiwania zanieczyszczenia masy 11 sply¬ waja nazewnatrz czesciowo, a sama masa zostaje zluzniona, dzieki czemu pózniej latwiej ja przenika roztwór ozywiajacy.Kiedy przeplókiwanie w kierunku prze¬ ciwnym okaze sie wystarczajace, stozek przekreca sie zpowrotem o 90° zapomoca pieciu poruszen raczki 59 do góry i wdól, tak iz znajdzie sie on wówczas w poloze¬ niu, przedstawionem na fig. VIC. Teraz zbiornik 10 jest zupelnie wypelniony wo¬ da, a rury 38 i 39, prowadzace do niego, sa zamkniete. Teraz mozna pobierac twar¬ da wode z rury 41. Wówczas zdejmuje sie pokrywe 24, poczem do zbiornika 33, rów¬ niez napelnionego woda, wsypuje sie sro¬ dek ozywiajacy, np. sól kuchenna, która rozpuszcza sie w wodzie. Wreszcie zakla¬ da sie zpowrotem pokrywe.Stozek pokreca sie nastepnie piec razy, poczem zajmuje on polozenie, widoczne na fig. VID. Twarda woda plynie przez rure 40, otwór a, kanal z, otwór b, rury 38, 18 i 36 do zbiornika 33, skad znajdujacy sie tu roztwór soli tloczy ja przez mase 11, która zostaje przez to ozywiona. Woda plynie wówczas przez zbiornik 15, rure 39, otwór* d, kanal v, krazek 62, otwór e do rury 42, wypuszczajacej wode. Stozek 44 jest utrzymywany tak dlugo w tern po¬ lozeniu, az woda, odplywajaca przez rure 42, bedzie pozbawiona slonego smaku. — 3 —Wówczas ozywianie jest ukonczone, po- czem stozek obraca sie nastepnie o 90° az do jego pierwotnego polozenia. Wtedy znów mozna rozpoczac filtrowanie. Rów¬ niez i w polozeniu wedlug fig. VID twar¬ da woda plynie przez otwór a, kanal z i otwór c, a wiec mozna ja pobierac z prze¬ wodu 41, omijajac przyrzad filtrujacy.Krazek 62 powoduje to, ze kurka moz¬ na uzywac przy wszelkiem zdarzajacem sie cisnieniu wody. Podczas przeplukiwa¬ nia w kierunku przeciwnym i przy doda¬ waniu soli woda nie powinna byc zbyt szybko tloczona przez mase, poniewaz wówczas w pierwszym przypadku masa moglaby zostac poruszona i wyplókana na- zewnatrz, w drugim zas przypadku roz¬ twór soli nie dzialalby w dostateczne) mie¬ rze na mase i ozywianie jej byloby niezu¬ pelne. W zaleznosci od panujacego cisnie¬ nia wody umieszcza sie na stozku mniejszy lub wiekszy krazek dlawiacy. Wymiary tego krazka sa glównie przystosowane do odpowiedniego rozpuszczania soli; gdyby jednak zachodzila potrzeba wiekszego dlawienia przy przeplókiwaniu w kierun¬ ku przeciwnym anizeli podczas rozpuszcza¬ nia soli, wówczas osiaga sie je przez za¬ giety wystep 64. Dlawienie przy przepló¬ kiwaniu w kierunku przeciwnym zalezy nietylko od istniejacego cisnienia wody, lecz takze i od ciezaru wlasciwego masy. PL