Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobój osy zamierajaoy ohwastobójozo dzialajace tiokarbaminiany i jako srodek zabezpieozajaoy - odtrutke poohodne dwunitrofenolu.Srodki ohwastobójoze zawieraja zwiazki, które zwalczaja lub modyfikuja wzrost roslin, na przyklad powoduja zniszczenie, opóznienie wzrostu, ogolooenie z lisol, odwodnienie, re¬ gulacje wzrostu, zatrzymanie rozwoju, krzewienie sie, pobudzenie i karlowaoenie. Termin "roslina* odnosi sie do wszystkich fizycznych ozesoi rosliny, takioh jak nasiona, wschody, odrostki, korzenie, bulwy, lodygi, galezie, lisoie i owooe. "Rozwój" lub "wzroat" rosliny oznacza wszystkie fazy rozwoju, od kielkowania nasion do naturalnej lub wywolanej attnoz¬ nie smierci rosliny.Srodki ohwaatobójoze uzywa sie na ogól do zwalczania lub wypleniania szkodliwych chwa¬ stów. Sa ona szeroko stosowane, poniewaz okazala sie, ze zwalczanie ohwaetów moze zwiekszyc wydajnosc upraw i zmniejszyc koszty zbioru.Do najpopularniej szych sposobów stosowania srodków ohwastobójosyeh nalezy wprowadzania ioh do gleby przed posadzeniem roslin, stosowanie do nasion w bruzdach i do otaczajacej ja gleby, obróbka powierzchniowa gleby z nasionami przed wzejsciem roslin oraz traktowania gleby i roslin po wzejsoiu.Wytwórcy srodków ohwaetobójozyoh zalecaja zwykle uzywania ioh w dawkach i stezeniach obliozonyoh na zwal ozanie chwastów w jak najwiekszym stopniu. Dawki ta wynosza okolo 0,00112 - 5f6 g/m2f zazwyczaj 0,0112 - 2,8 g/m2. Pojeoie"ilosó ekuteoznie dzialajaoa ohwa- atobójozo" oznacza ilosc srodka chwastobójczego, która zwaloaa lub modyfikuje wmrost ros¬ liny. Ilosc ta zalety od wielu czynników takioh jak podatnosc chwastu na dzialania srodka i ograniczenie ekonomiczne.Hajistotniejszym osynnikiem wplywajacym na uzyteosnosó danego srodka ohwaetobójozcgo Jeat jaga selektywnosc wzgledem upraw. W niektórych przypadkach korzystna uprawa jeat wraz¬ liwa na srodek ohwaatobój czy. Ponadto niektóra srodki chwastobójcze sa fitotokoyozne w sto-2 129 634 sunku do pewnyoh chwastów a obojetne w odniesieniu do innych* Skuteczny srodek chwastobój¬ czy powinien w minimalny* stopniu szkodzic, korzystnie nie szkodzic, pozytecznym uprawom a maksymalnie niszczyc chwasty szkodzace uprawom.W celu zachowania korzysoi ze stosowania srodków chwastobójczych i zminimalizowanie stopnia uszkodzenia upraw opracowano niele rodzajów srodków zabezpieczajacych - odtrutek, zwanyoh dalej antidotum* Antidotum zmniejsza lub calkowicie zapobiega zniszozeniu upraw nie zmieniajac zasadniczo chwastobójczego dzialania na szkodniki. Antidotum ujawniono, na przy¬ klad, w opisach patentowyoh Stanów Zjednoozonyoh Ameryki nr nr 4 021 224 1 4 021 229 oraz w belgijskim opisie patentowym nr 846 894.Dotyohozas nie wyjasniono dokladnie mechanizmu dzialania antidotum powodujaoego zmniej¬ szenie uszkodzen upraw przez srodki chwastobójcze. Antidotum moze byc srodkiem leoznlozym, srodkiem przeciwdzialajacym, srodkiem ochronnym lub antagonista srodka chwastobójczego* "Antidotum" w znaczeniu tu uzywanym oznacza zwiazek majaoy wplyw na selektywnosc srodka chwastobójczego, to znaczy utrzymujaoy jego fitotoksycznosc w odniesieniu do chwastów a zmniejszajacy lub likwidujaoy fitotoksyozne dzialanie w stosunku do roslin uprawnych* Ter¬ min "akuteoznie dzialajaoa ilosc antidotum" oznacza ilosc antidotum, które przeciwdziala fitotoksycznej reakoji roslin uprawnych na dzialanie srodka chwastobójczego.Srodki ohwastobójoze zawlerajaoe tlokarbamlniany szczególnie akuteoznie zwalczaja chwa¬ sty typu traw, która przeszkadzaja w uprawach rozmaityoh roslin, jak na przyklad jeczmien, kukurydza, soozewioa jadalna, orzeszki ziemne, grooh, ziemniaki, aoja, szpinak, tyton i po¬ midory. Czeste stosowanie tych srodków w ilosci akuteoznie dzialajacej chwastobójczo wymaga uzyoia dodatku antidotum.Stwierdzono, ze pewne pochodne dwunitrofenolu dzialaja jako skuteozne antidotum ohro- niaoe uprawy przed uszkodzeniem przez tiokarbaminianowa srodki chwastobójcze. Sa to zwiazki o ogólnym wzorze 1, w którym R oznaoza atom wodoru lub rodnik alkilowy zawierajacy 1 -4 ato¬ mów wegla, na przyklad rodnik metylowy, etylowy itd. Korzystnie sa zwiazki o wzorze 1, w którym R oznaoza atom wodoru lub rodnik metylowy.Srodek chwastobójczy wedlug wynalazku zawiera akuteoznie dzialajaca ilosc chwastobójczo pochodnej tiokarbaminlanu o ogólnym wzorze 2, w którym R. oznaoza rodnik alkilowy zawiera- jaoy 1-6 atomów wegla, Rp oznaoza rodnik alkilowy zawierajaoy 1-6 atomów wegla lub rod¬ nik oyklohekaylowy, albo tez R* i Rp aa polaczone tworzac rodnik alkilenowy zawierajacy 4-10 atomów wegla, R, oznaoza rodnik alkilowy zawierajacy 1-6 atomów wegla, rodnik ohlo- rowooalkilowy zawierajaoy 1-6 atomów wegla, rodnik alkenylowy zawierajaoy 2-6 atomów wegla, rodnik chlorowooalkenylowy zawierajacy 2-6 atomów wegla, rodnik benzylowy lub rod¬ nik ohlorowoobenzylowy, przy czym chlorowiec we wszystkich wymienionych rodnikach oznaoza atom chloru, bromu lub jodu i skuteozna ilosc srodka zabezpieczajacego - odtrutki (antido¬ tum) oraz ewentualnie znana adjuwanty, i charakteryzuje sie tym, ze jako srodek zabezpie¬ czajacy - odtrutke zawiera zwiazek o wzorze 1, w którym R oznacza atom wodoru lub rodnik alkilowy zawierajaoy 1-4 atomów wegla.Jako aktywny skladnik tiokarbaminianowy srodka chwastobójczego wedlug wynalazku mozna stosowac, na przyklad NfN-dwupropylotiokarbaminian S-propylowy, HtN-dwulzobutylotiokarba- minian S-etyIowy, H,H-dwupropylotiokarbaminian S-a tyIowy, H,N-dwubutylotiokarbaminian S-etylowy, N-butylo-S-etylotiokarbaminian S-etylowy, N-etylo-N-butylotiokarbaainian S-pro¬ pylowy, HfJ-dwul»opropylotiokarbaminlan S-/2,3i3-trójohloroallilowy/, N-etylo-M-oykloheksy- lotiokarbaminlan S-etylowyt N9H-dwu/II-rzed.butylo/ tiolokarbamlnian S-benzylowy, NtH-dwu- etylotiolokarbaminian S-/4-chlorobenzylowy/ i ioh mieszaniny.Sposób nadawania selektywnosci srodkom ohwastobójczym polega na stosowaniu srodka w miejsou gdzie pozadana jest ochrona roslin uprawnych, zwiazku o wzorze 1, w którym R ozna¬ oza atom wodoru lub rodnik alkilowy zawierajacy 1-4 atomów wegla, w ilosci dzialajaoaj akuteoznie jako antidotum. Miejsoem, gdzie pozadana jest selektywna dzialanie srodka chwa¬ stobójczego, mota byc gleba, nasiona, wschody i rosliny w innym stadium rozwoju.Tlokarbamlniany bedaoe skladnikami srodka chwastobójczego wedlug wynalazku sa dostepna w handlu lub mozna ja wytwarzac sposobami przedstawionymi w opiaaoh patentowyoh Stanów Zjed¬ noozonyoh Ameryki nr nr 2 913 327» 2 983 7471 3 133 947, 3 185 720 i 3 198 786,129634 3 Pochodne dwunitrofenolu bedace skladnikasii srodka chwastobójczego wedlug wynalazku sa dostepne w handlu.Badane zwiazki zestawiono w tablicy 1.Tablica 1 Pochodne dwunitrofenolu I Antidotum nr 1 2 R H CH3 Nazwa chemiczna 2,4-dwunitrofenol 2-metylo-4t6-dwunitrofenol Roztwory srodków chwastobójczych przygotowuje sie rozpuszczaJao odpowiednia ilosó srod¬ ka chwastobójczego w wodzie. Przykladowe roztwory i dawki zestawiono w tablioy 2* Tablica 2 Roztwory srodków ohwastobójozyoh Nazwa srodka chwastobójczego R YERNAM 6E NfN-dwupropylo- tiokarbaminian S-propylu Sklad srodek chwasto¬ bójczy (mg)x 197 woda (om3) 100 Dawka I omvdo- niozkaxx 10 ! g/n2 0,45 T R Ciezar gotowego srodka chwastobójczego. YERNAM (25 zawiera 75% skladnika aktywnego, co odpowiada 148 mg. 33 Doniczka o rozmiarach 152 x 216 mm. Dawka 3,7 mg/doniozke odpowiada dawoe 0,112 g/m2.Roztwory antidotum o pozadanym stezeniu przygotowuje sie rozpuszozajac odpowiednia ilosó antidotum w acetonie lub mieszaninie aoetonu z woda w stosunku 50: 50. Przyklady skla¬ dów roztworów, dawek i sposobów stosowania zestawiono w tablioy 3.Tablica 3 Roztwory antidotum Antidotums dwunitrofenole I Sklad antidotum | (n«) 222 20 aceton ! (OB5) 30 2 woda | (om3) 30 Dawka carvdonlozka 6 0,2 cm*/10 g nasion-18 nasion (ok. 5f6 g nasion posadzonyoh w 1 doniczce) g/«2 6,00 Sposób stosowania FPIX 0,031 ST** PPI s wprowadzenie przed posadzeniem roslin.ST 3 zaprawianie nasion4 129 634 Roztwory antidotum stosuje sie do gleby przed posadzeniem roslin lub zaprawia nimi na¬ siona. Jezeli antidotum stosowano do gleby przed posadzeniem roslin, roztwór srodka chwa¬ stobójczego i roztwór antidotum dodawano do gleby mieszajao ja. Jezeli natomiast roztworem antidotum zaprawiano nasiona, wówczas roztwór srodka chwastobójczego wprowadzano do gleby, napelniano doniozki ta gleba i zaprawione nasiona sadzono w glebie.Nasiona zaprawiano dodajao niezbedna ilosc roztworu antidotum do 10 g nasion w kolbie.Kolba wstrzasano w oelu zapewnienia calkowitego pokrycia nasion roztworem. Zaprawione na¬ siona umieszozano na plytkaoh Peti'ego pod wyciagiem, gdzie trzymano jo az do wysuszenia.Alternatywnie, ziarna mozna zaprawiac dodajao poohodne dwunltrofenolu stanowiaca skladniki srodka ohwastobójozego wedlug wynalazku do srodka grzybobójczego, takiego jak CAPTAH R lub TILLAM S i powlekanie nasion sproszkowana mieszanina. Wielkosc dawki zaprawy okreslano ja¬ ko wyrazana w procentach wagowych ilosc antidotum w stosunku do ziara.Kontrolna doniozki zawieraly uprawy nie traktowane ani srodkiem ohwastobójozymf ani antidotum. Niektóre doniozki zawieraly rosliny traktowana tylko srodkiem ohwastobójozym.Wszystkie doniozki umieszozano w cieplarni, gdzie utrzymywano temperature 21,1 - 32,2°C.Doniozki zraszano woda w ilosoi zapewniajacej dobry rozwój roslin.Stopien uszkodzenia roslin ooeniano w 2 - 4 tygodnia po zastosowaniu antidotum* Sku¬ teoznosc dzialania antidotum okreslano wizualnie porównujao stopien uszkodzenia roslin w doniozkaoh z badanymi zwiazkami ze stopniem uszkodzenia roslin w doniczkach kontrolnych.W badaniach uzyto soje odmian Bragg, Amsoy, Williams i Corso?, dobranych tak, aby zmi¬ nimalizowac uszkodzenia pod wplywem srodków ohwastobójozyoh. Badaniami objeto równiez lu¬ cerne siewna, fasole Ventura lima, fasole Fordhook lima, fasole zwykla, fasole wielokwia¬ towa, buraki cukrowe i pomidory. Jako chwasty uzyto ohwastnice jednostronna (Sohinoohloa orusgalli), wlosnioe (Setaria Yiridis), zasla z (AbutjJon theophrasti) f oibore jadalna (Cy- perus esoulentus) i gorczyce (Brassica junoea)• W tablioach 4 15 zestawiono wyniki badan uzywajao oznaczen podanych w tablioach 1. p VERNAM w tych tablioach oznacza srodek chwastobójczy zawierajacy N,N-dwupropylotiokar- p baminian S-propylowy, BPTAM - zawierajacy N,N~dwupropylotiokarbaminian S-etyIowy, SU- R R TAN - zawierajacy NfH-dwuizobutylotiokarbaminian S-etylowy, a TILLAM " - zawierajacy N-butylo^N-etylotiokarbaminian S-propylowy. Symbol PPI w tych tablioach oznaoza wprowadza¬ nie srodka do gleby przed posadzeniem rosliny, a ST - zaprawianie nasion srodkiem.Wyniki przedstawione w tych wierszach opisu nie stosowano antidotum, stanowia wyrazo¬ ny w procentaoh stopien, uszkodzenia w kazdej grupie upraw traktowanej tylko srodkiem ohwa¬ stobójozym w podanej dawca.Wszystkie dawki srodka ohwastobójozego i antidotum, stosowanych przed posadzeniem ros¬ lin, wyrazono w g/m • Dawki przy zaprawianiu nasion stanowia wyrazona w prooentaoh wago¬ wyoh ilosc antidotum w stosunku do nasion.Stopien uszkodzenia soji (tablioa 4), innyoh roslin uprawnyoh (tablica 5) i chwastów (tablica 6) zdefiniowano jako stosunek uszkodzen roslin do roslin nieuszkodzonych w donioz¬ kaoh kontrolnych. Uszkodzenia roslin sa funkoja liozby roslin i stopnia ich zaatakowania.Ooeny dokonywano w 2 - 4 tygodni po zastosowaniu srodka chwastobójczego, samego lub w kom- binaoji % antidotum.Gwiazdka (a) w tablicach 4 15 oznacza, ze stanowiacy antidotum zwiazek zmniejsza usz¬ kodzenia opraw powodowana dzialaniem srodka ohwastobójozego.Dana zamieazozone w tablloy 6 wskazuja, ze zwiazki badana jako antidotum nie maja ja¬ kiegokolwiek wplywu na chwasty, to jest uszkodzenia spowodowane dzialaniem srodka ohwasto¬ bójozego pozostaja niezmienione w obecnosci antidotum.I Anti- dotun itr 1 1 Srodek ohwaato- bójozy 2 YERNAM YERNAM I YERNAM YERNAM YERNAM VERNAM YERNAM VERNAM YERNAM VERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM VERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM I YERNAM I YERNAM I YERNAM YERNAM i YERNAM I YERNAM | Dawka srodka ohwaato- bójozego 5 0,22 0,22 0,22 ! 0,22 j 0,22 0,22 i 0,22 0,34 0,34 I 0,34 I 0,34 0,34 0,34 0,34 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,67 0,67 0,67 0,67 0,67 ! 129 634 Tablioa 4 Skuteoznosó dzialania antidotum Dawka i anti- I dotum ! i A I I i nia na i 0,11 I 0,22 Spoaób I atoao- I wania | anti- j dotum l 5 i PPI i PPI ! 0,34 PPI I i ! nie ma I | 0,0029* 0,02* nia ma 0,11 0,22 0,34 I ST ST i - EPI i PPI i Bragg * uazk. 6 5° " 5 * 5 ! * o 50 * 5 x 0 i 30 x 12 x 0 PPI a 5 ' i nie na 0,0025* 0,02* nie ma 0,11 0,22 0,34 0,45 0,67 1,34 nie ma 0,22 nie ma 0,22 0,34 0,67 nia ma 0,0025* 0,005* 0,01* i 0,02* 0,04* o,oq* nie ma 0,22 0,34 0,45 0,67 ST ST - PPI PPI PPI PPI PPI PPI - PPI - PPI PPI PPI - ST ST ST ST ST ST - PPI PPI PPI PPI 60 m 10 x 0 30 x 10 * 5 ¦ 5 x 0 a 10 100 30 * 5 85 * 13 ¦ 2 m 2 45 * ° " 5 « 17 x 0 I 70 80 71 | s 10 j x 12 « 11 * 3 Odmiana ao.11 Amaoy * uazk. 1 7 40 « 27 " 5 ¦ 15 70 70 * 15 « 15 * 5 x 20 100 60 ¦ 10 92 s 21 a 6 x 2 i I 93 " 45 ¦ 41 ¦ 24 s 11 ] Williama * uazk* ! s ! 50 i ¦ 5 I ¦ 5 x 0 50 ¦ 20 x 10 45 x 10 ¦ 0 « 5 60 * 25 x 10 70 * 5 55 ¦ 5 x 10 x 12 s 0 x 20 90 5 Coraoy * uazk. j 9 | j 1 i | | i 96 ¦ 26 « 13 I x 10 99 *45 ¦ 38 ¦ 39 X 11 I6 129 634 r~r- i j I 2 ] 2 EPTAM BPTAM EPTAM BPTAM BPTAM BPTAM EPT1M BPTAM BPTAM BPTAM SUTAH SUTAH SUTAH SUTAH SUTAH SUTAH SUTAH SUTAH SUTAH SUTAH YERHAM YERHAM YBRKAM YERHAM YERHAM YERHAM YERHAM YERHAM YERHAM YERHAM YERHAM YERHAM YERHAM YERHAM | 3 0,22 0,22 0,22 0,22 0,22 0,34 0,54 0,34 0,34 0,34 0,22 0,22 0,22 0,22 0,22 0,34 0,34 0,34 0,34 0,34 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,67 0,67 0,67 0,67 067 I f h | nie ma I 0,34 0,67 nie ma 0,02% nie ma 0,22 0,34 nie ma 0,02% nie na 0,34 0,67 nie ma 0f0» nie ma 0,22 0,34 nie na 0,02% nie na 0,67 nie na 0,11 0,22 0,34 0,45 0,67 1t34 nie ma 0,22 0,34 0,45 0,67 | [ 5 PPI PPI - ST - PPI PPI - ST - PPI PPI - ST - PPI PPI - ST - PPI - PPI PPI PPI PPI PPI PPI - PPI PPI PPI PPI i 5 70 * 25 | x 10 70 * 0 60 I x 35 ¦ 45 75 * 15 65 x 10 x 2 65 * 5 70 * 50 ¦ 50 65 « 15 30 x 0 85 « 13 « 9 ¦ 7 * 3 * 5 * 64 . 71 ¦ 28 * 17 x 16 x 12 J I 9 80 x 60 « 55 ?5 « 45 « 55 60 ¦ 5 92 x 42 x 11 ¦ 31 x 11 x 12 x 80 93 « 52 x 49 * 51 x 24 i e I 70 « 45 ! z 40 70 * 30 80 x 60 * 55 75 ¦ 45 60 x 20 * 30 60 * 15 80 x 50 « 50 55 * 35 70 ¦ 5 l 9 | 96 x 12 X 1 « 23 x 2 x 20 100 99 x 28 * 9 x 16 « 3 |129634 7 Tablica 5 Skuteoznosó dzialania antidotum I Antl- dotum nr ^ 1 Srodek chwasto¬ bójczy 5 YBRflAM YERNAM VERNAM YERNAM EPTAM EPTAM EPTAM EPTAM EPTAM EPTAM EPTAM EPTAM EPTAM EPTAM EPTAM SUTA* SUTAN SUTAN TILLAM TILLAM TILLAM TILLAM TILLAM TILLAM TILLAM TILLAM Dawka srod¬ ka chwa¬ stobój¬ czego 3 0,34 0,34 0,34 0,34 0,34 0,34 0,34 0,34 0,34 0,34 0,34 0,67 0,67 0,67 0,67 0,34 0,34 0,34 0,34 0,34 0,34 0,34 0,67 0,67 0,67 0,67 i Dawka anti¬ dotum 4 nie ma 0,11 0,22 0,34 nie ma 0,22 0,34 nie ma 0,22 0,45 0,67 nie ma 0,22 0,45 0,67 nie ma 0,22 0,34 nie ma 0,22 0,45 0,67 nie ma 0,22 0,45 0,67 Sposób stoso¬ wania anti¬ dotum 5 PPI PPI PPI PPI PPI — PPI PPI PPI - PPI PPI PPI - PPI PPI - PPI PPI PPI - PPI PPI PPI Luoer- 1 na siew¬ na 6 60 80 x 40 70 90 m 80 96 75 * 50 75 Faso¬ la 7 50 95 50 70 80 80 80 100 50 60 ¦ 20 50 100 ¦ 20 x 10 * ° Faso¬ la 8 100 * 95 ¦ 80 ¦ 50 90 90 90 100 30 95 95 * 20 95 * 20 « 0 * 0 l (Faso¬ la zwyk¬ la fg 0 10 0 20 10 m 0 ¦ 0 20 0 0 20 0 10 20 m 0 m 0 (Faso¬ la wielo¬ kwia¬ towa « 0 15 0 20 95 * 0 ii 0 « 20 0 0 30 0 0 10 0 0 Buraki oukro- we *H 90 m 80 X 0 ¦ 95 99 * 20 ¦ 0 60 6C m 0 * 0 80 m 0 « 0 * 0 Pomi- : dory ' 12 30 30 ¦ 0 z 10 90 x 20 x 10 X 10 10 * ° ¦ 0 x 0 50 m 0 x 0 m 08 129 63* Tablica 6 Skutaoznosó dzialania chwastobójczego Anti¬ dotum nr A 1 i i | I [Srodak ohwaato- bójozy 2 YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM VERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM EPTAM EPTAM EPTAM EPTAM EPTAM [ ¦ I *M IO O MIS «ptO 1 Oma ono r 3 0,22 0,22 0,22 1 0,22 0,22 0,22 0,22 0,3* 0,34 0,34 0,34 0,34 0,34 0,34 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,67 0,67 0,67 0,67 0,67 0,22 0,22 0,22 0,22 0,22 I i Dawka anti¬ dotum i | 4 ni* ma 0,11 0,22 0,34 nie ma 0,0025% 0,02% nia na 0,11 0,22 0,34 nie na 0,0025% 0,02% nie ma 0,11 0,22 0,34 0,45 0,67 1,34 nie na 0,22 nie ma 0,22 0,34 0,67 nie na 0,22 0,34 0,45 0,67 nie ma 0,34 0,67 nie ma 0,02% \m\ | 5 PPI | PPI PPI i ST ST — PPI PPI PPI - ST ST - PPI PPI PPI PPI PPI PPI - PPI — PPI PPI PPI — PPI PPI PPI PPI _ PPI PPI — ST I Chwaat- nioa Jedno- I stronna 6 95 97 97 97 96 96 96 96 96 96 96 96 96 90 90 90 90 I 95 96 95 95 95 i i Wlos- nioa 7 65 i 65 65 i ^ 65 85 I 85 70 75 80 60 90 60 90 90 90 80 90 95 80 80 90 60 75 ! ; Zaslaz i i j a j i i ! ; j ! , i 98 97 80 I 96 ! 80 | 90 99 I ! 70 ! 95 j i Cibora ( Gor- ] jadalna \ czyoa j ' i i I ; I _ l _ i I 9 I Ho ! i i I i i | i [ 100 i | | | . 1 1 j i 1 ' | ; 1 | i 100 j | 100 99 100 100 99 20 20 J12963* 9 I 1 i ; i ! ¦ 1 j 2 1 ! EPTAM EPTAM BPTAII EPTAM BPTIM SUTAN SUTAN SUTAN SUTAN SUTAN SUTAN SUTAN SUTAN SUTAN SUTAN YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM YERNAM 1 * i 0,34 0,3* 0,34 0,34 0,34 0,22 0,22 0,22 0,22 0,22 0,34 0,34 0,34 0,34 0,34 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 0,45 | 0,45 i 0,45 0,67 | 0,67 I 0,67 0,67 0,67 1 « nl« na I 0,22 0,34 ni. na 0,02* ni. aa 0,34 0,67 ni. aa 0,02* nla na 0,22 0,34 nie na 0,02* nie na 0,67 ni* na 0,11 0,22 j 0,34 I 0,45 0,67 1,34 nie na 0,22 0,34 0,45 0,67 I 5 | - i ppi ppi i - ST - PPI ; PPI • ST PPI PPI - ST - PPI - PPI PPI PPI PPI PPI PPI - PPI PPI PPI PPI [ 6 96 96 98 93 96 92 95 90 92 85 80 75 85 96 96 90 90 90 90 90 90 97 95 95 95 95 96 ; y i b - I t i 95 90 90 90 i 70 100 , i 9 ¦ ic—; ! • i i i I | i i i '¦ 20 60 i i i , I i ¦ i Zwiaskl wohodzaoe a sklad srodka wedlug wynalazku wykazuja dobra aktywnosc jako antido¬ tum w atoaunku do wielu roslin uprawnych, awlaaaoaa soji. Zaatoaowanie antidotum nie zmniej¬ sza uszkodzen chwastów wywolanych dzialaniem srodków ohwastobójozyoh.Zwiazki o dzialaniu chwastobójczym oraz antidotum formowane sa w srodki. Srodki te moga zawierac tylko antidotum albo jego kompozycje ae zwiazkiem o dzialania ohwaetobójozym. Ce¬ lem formowania w srodki jeat umozliwienie saatoeowania ioht dogodnym epoaobem, do miejsca, gdzie pozadane jeat selektywne dzialania chwastobójcze. Termin "miejsce" obejmuje glebe, na- aiona9 wschody 1 rosliny w innyoh fazaoh rozwoju.Srodki maja zazwyoaaj postac pylów, zwilzalnyoh proszków, granulek9 roztworów lub nada¬ jacych sie emulgowac koncentratów.Pyly stanowia swobodnie plynace kompozyoje proszkowe zawierajaoe skladnik aktywny zaim¬ pregnowany na ziarnistym nosniku. Rozmiary ziaren nosnika wynoaza zwykle 50-50 mikrome¬ trów. Do odpowiednich nosników zalicza sie talk. bentonit, ziemie okrzemkowa i pirofylit.Kompozycja zawiera na ogól do 50* skladnika aktywnego. Mozna do niej dodac równie1 srodki przeoiw zbrylaniu 1 antystatyczne. Pyly mozna rozpryskiwac z rozpylaczy recznych lub zbior¬ nikowych z eaaolotóm.10 129 634 Zwilzalne proazki stanowia drobno:ziarniste kompozycje zawierajace ziarnisty nosnik na¬ sycony skladnikiem aktywnym oraz co najmniej Jeden srodek powierzohniowoczynny, Srodek po¬ wierzchniowoczynny promotoruje szybkie dyspergowanie proszku w srodowisku wodnym i utworze¬ nie stabilnej zawiesiny latwej do rozpryskiwania. Mozna stosowac wiele srodków powierzchnio- woczynnych, Jak na przyklad dlugolancuchowe alkohole tluszczone, sole metali alkalicznych i sulfonowych alkoholi tluszczowych, sole kwasów sulfonowych, estry dlugolancuohowyoh kwa¬ sów tluszczowych, alkoholu wielowodorotlenowego, w któryoh grupy hydroksylowe sa wolne, oraz poli/glikole etylenowe/ o stosunkowo dlugich lancuchach podstawione w pozycji omega.Wykaz srodków powlerzchniowoczynnyoh odpowiednich do stosowania w kompozycjach dla rolni¬ ctwa mozna znalezc w Pestioide Formulations, Wade Yalkenburg /Marcel Dekker, Ino*, N.Y. 1973/ na stronach 79-84.Granulki zawieraja skladnik aktywny zaimpregnowany na obojetnym nosniku ziarnistym o uziarnieniu okolo 1-2 mm. Granulki mozna wytwarzac opryskujac ziarnisty nosnik roztworem skladnika aktywnego w lotnym rozpuszczalniku. Sposród odpowiednioh nosników mozna, przykla¬ dowo, wymienic glinke, wermikulit, trooiny i wegiel granulowany.Dajace sie emulgowac koncentraty skladaja sie z roztworu skladnika aktywnego w oleju i srodka emulgujacego. Przed uzyoiem koncentrat rozoienoza sie woda w celu utworzenia emulsji kropelek oleju. Jako emulgatory stosuje sie zwykle mieszanine anionowych i niejonowych srod¬ ków powierzchniowoozynnyoh. W sklad dajaoych sie emulgowac koncentratów moga wchodzic inne dodatki, takie Jak srodki ulatwiajace tworzenie zawiesiny i sageszozaoze.Skladnik aktywny w postaoi kompozycji antidotum i zwiazku o dzialaniu chwastobójczym za¬ wiera antidotum w ilosci okolo 0,001 - 30 czesci wagowych na 1 czesc wagowa zwiazku chwasto¬ bójczego.Opróoz skladnika aktywnego i nosnika srodek ponadto zawiera na ogól wiele innych dodat¬ ków. Zalioza sie do nich obojetne skladniki, nosniki rozoienozajaoe, rozpuszczalniki organi¬ czne, wode, olej z woda, wode w emulsjaoh olejowych, nosniki plynów i granulek oraz srodki powierzchniowoczynne? Moze on takze zawierac nawozy, na przyklad azotan amonowy, mocznik i superfosfat, oraz srodki wspomagajace ukorzenianie i wzrost, na przyklad kompost, obornik, humus i piasek.Alternatywnie, skladnik aktywny mozna wprowadzac do gleby w postaoi roztworu w odpowied¬ nim rozpuszczalniku. Do czesto uzywanych rozpuszczalników nalezy nafta, olej opalowy, ksy¬ len, frakcje ropy naftowej wrzace powyzej temperatury wrzenia ksylenu oraz aromatyczne frak- oje ropy naftowej bogate w metylonaftaleny. Ciekle roztwory, podobnie jak pyly, mozna roz¬ pryskiwac z opryskiwaczy recznych i zbiornikowych z samolotów.Zastrzezenia patentowe 1. Srodek chwastobójczy zawierajacy skutecznie dzialajaca chwastobójczo ilosc pochodnej tiokarbaminianu o ogólnym wzorze 2, w którym R^ oznacza rodnik alkilowy zawierajacy 1-6 ato¬ mów wegla, R^ oznacza rodnik alkilowy zawierajacy 1-6 atomów wegla lub rodnik cyklohekeylo- wy, albo tez R^ i Rg sa polao zone w rodnik alkilenowy zawierajaoy 4-10 atomów wegla, R, oznaoza rodnik alkilowy zawierajaoy 1-6 atomów wegla, rodnik ohlorowooalkilowy zawiera¬ jacy 1-6 atomów wegla, w którym chlorowiec oznaoza atom chloru, bromu lub Jodu, rodnik al- kenylowy zawierajaoy 2-6 atomów wegla, rodnik chlorowooalkenylowy zawierajaoy 2-6 atomów wegla, w którym chlorowieo oznaoza atom ohloru, bromu lub Jodu, rodnik benzylowy lub rodnik ohlorowoobenzylowy, w którym chlorowiec oznaoza atom ohloru, bromu lub jodu i skuteczna ilosc srodka zabezpieczajaoego - odtrutki oraz ewentualnie znane adjuwenty, znamien¬ ny tym, ze jako srodek zabezpieczajacy - odtrutke zawiera zwiazek o ogólnym wzorze 1, w którym R oznaoza atom wodoru lub rodnik alkilowy zawierajaoy 1-4 atomów wegla. 2. Srodek wedlug zaatrz. 1, znamienny tym, ze zawiera zwiazek o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza rodnik metylowy.129 63* NOa OH R NO Yizar l Rt o N-C-S-R.R Wzór 2 PL PL