Przedmiotem wynalazku jest srodek do recznego mycia i czyszczenia w gospodarstwie domo¬ wym. Srodek wedlug wynalazku w postaci proszku szybko usuwa tluszcze, przypalenia, sadze, zazólcenia, zabrudzenia po kawie, herbacie i plamy z rdzy — z przedmiotów emaliowanych, aluminiowych, porcelanowych, szklanych, plytek ceramicznych glazurowanych, a takze z powierzchni pokrytych farbe olejna. Srodek wedlug wynalazku przywraca oczyszczonym przed¬ miotom ich pierwotna barwe i polysk.Znane sa srodki proszkowe do mycia i czyszczenia naczyn w gospodarstwie domowym, które usuwaja okreslone rodzaje zabrudzen. Srodki takie zawieraja w swoim skladzie substancje powierzchniowo-czynne, weglany, fosforany, siarczany i krzemiany sodowe, wapno chlorowane, a takze drobny piasek lub pyl kwarcowy jako substancje scierne. Srodki takie posiadaja przede wszystkim niedostateczne wlasciwosci sorpcyjne, co wplywa niekorzystnie na efekt czyszczenia i mycia. Drobny piasek lub pyl kwarcowy sa trudne do usuniecia z czyszczonych przedmiotów, powodujac szybkie zmatowienie powierzchni.Srodki do mycia i czyszczenia zawierajace duze ilosci polifosforanów sodowych trudno degraduja sie w sciekach. Wady takie posiadaja: — srodek wedlug opisu patentowego PRL nr 97 266, zawierajacy: 30-40% wagowych trójpoli- fosforanu sodowego, 25-40% wagowych obojetnego weglanu sodowego, 17-23% wagowych metakrzemianu sodowego pieciowodnego, 0,5-1,6% wagowych eteru mono-n-oktadecylowego glikolu dwunastoetyleno-pietnastopropylenowego, 3-6% wagowych soli sodowych monomerów nienasyconych kwasów tluszczowych Cio-Cig oraz 4,3-9,6% wagowych wody; — srodek wedlug patentu Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3696041 zabierajacy: 62,4% trójpolifosforanu sodowego, 20% wagowych metakrzemianu sodowego, 12% wagowych siarczanu sodowego, 1,6% wagowych dwuchloroizocjanuranu potasowego i 2% wagowych oksyetylowa- nych alkoholi tluszczowych; — srodek wedlug patentu Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 701 735, zawierajacy: 64,4% wagowych trójpolifosforanu sodowego, 1,5% wagowych oksyetylenowanych alkoholi tluszczo¬ wych, 20% wagowych metakrzemianu sodowego, 5,63% wagowych siarczanu sodowego, 6% wagowych sacharozy, 2% wagowych dwuchloroizocyjanuranu potasowego.2 128 722 Istota wynalazku polega na korzystnym doborze skladników, przede wszystkim sciernych, nasyconych produktem kondensacji nonylofenolu z osmioma czasteczkami tlenku etylenu, które równoczesnie usuwaja mechanicznie przywarte warstwy zabrudzen, rozpuszczaja je i adsorbuja.W odróznieniu od znanych, srodek wedlug wynalazku zawiera 5-20% wagowych nonylofe¬ nolu oksyetylowanego osmioma molami tlenku etylenu, który wspóldziala selektywnie z 20-40% wagowymi maczki wapiennej i 10- 30% wagowymi tlenku glinowego, zwiekszajac zdolnosc ad- sorbowania usuwanych zanieczyszczen.Istota wynalazku polega wiec na korzystnym doborze skladników, przede wszystkim scier¬ nych, to jest maczki wapiennej w ilosci 20-40% wagowych i tlenku glinowego w ilosci 10-30% wagowych nasyconych nonylofenolem oksyetylowanym osmioma molami tlenku etylenu w ilosci 5-20% wagowych, które w tym ukladzie nie tylko usuwaja mechanicznie warstwe zabrudzen, ale stanowia glównie szkielet dla granicznej warstwy adsorbujacej zanieczyszczenia.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze dzieki jakosciowo-ilosciowemu polaczeniu skladników srodka wedlug wynalazku uzyskano korzystne synergiczne wspóldzialanie ukladu: srodki scierne nasycone nonylofenolem oksyetylowanym osmioma molami tlenku etylenu — ze skladnikami wspomagajacymi, takimi jak trójpolifosforan sodowy w ilosci 14-18% wagowych, weglan sodowy w ilosci 10-15% wagowych i siarczan sodowy w ilosci 10-15% wagowych, co przedstawia tabela 1.Tabela 1 Srednia zdolnosc Uklad usuwania zabrudzen w% Srodki scierne nasycone nonylofenolem oksyetylowanym osmioma molami tlenku etylenu oskladzie: 69,1 maczka wapienna — 28 cz. wag. tlenekglinu — 22 cz. wag. nonylofenol — 10,7 cz. wag.Skladniki wspomagajace o skladzie: 18,6 trójpolifosforan sodu — 17 cz. wag. weglan sodowy — 11 cz. wag. siarczan sodowy — 11 cz. wag.Srodek wedlug wynalazku (przykladI) 97,3 Srodek wedlug wynalazku przez odpowiedni ilosciowy i jakosciowydobór skladników niejest pylisty. Nie podraznia blon sluzowych i naskórka rak. Nie. wywoluje korozji. Posiada dobra biorozkladalnosc, dobrze splukuje sie woda, a przede wszystkim odznacza sie bardzo dobra efektywnoscia mycia i czyszczenia przy malym wysilku.Najkorzystniejsza kompozycje skladników srodka wedlug wynalazku przedstawia przyklad I, w którym zawartosci poszczególnych skladników sa podane w procentach wagowych.Przyklad I.Weglansodowy — 11,0 Trójpolifosforansodowy — 17,0 Siarczansodowy — 11,0 Nonylofenol oksyetylowany osmioma molami tlenkuetylenu — 10,7 Maczkawapienna — 28,0 Tlenekglinowy — 22,0 Kompozycjazapachowa — 0,3 Sposób wykorzystania srodka wedlug wynalazku: naczynia kuchenne, urzadzenia sanitarne, plytki ceramiczne glazurowane czyscic mala iloscia proszku nasypanego na zwilzona sciereczke lub gabke. Kilkakrotnie i dokladnie splukiwac ciepla woda.128 722 3 Srodek do recznego mycia i czyszczenia otrzymany wedlug receptury z przykladu I poddano badaniom wlasnosci czyszczacych w warunkach laboratoryjnych i w warunkach uzytkowych.Przyklad II. Pomiar pH. Na pehametrze laboratoryjnym typu LBS-66 zmierzono pH 1% wodnego roztworu srodka wedlug wynalazku, w temperaturze 20 ± 1°C.Wynik: pH-9,9.Przyklad III. Badanie wlasnosci czyszczacych w warunkach laboratoryjnych.Plytki porcelanowe, emaliowane, glazurowane, z niepolerowanego aluminium oraz terakoty umyto 1% roztworem Sulfapolu, dokladnie splukano woda i wysuszono. Na tak przygotowane plytki naniesiono nastepujace zabrudzenie: — osad z mydla toaletowego z sadza lampowa, — kurz (naturalne zakurzenie w ciagu 5 dni), — syntetyczny brud tluszczowy o skladzie podanym ponizej w procentach wagowych: a) lójwolowy — 20,0 b) olej z ziaren palmowych — 20,0 c) olej rzepakowy — 29,0 d) margaryna mleczna — 30,0 e) wegielaktywny — 0,5 0 sadzalampowa — 0,5 Plytki z zabrudzeniem tluszczowym oraz osadem mydla przechowywano w komorze klimaty¬ zacyjnej w temperaturze 20°C przy wilgotnosci wzglednej 65% przez okres 24 godzin. Nastepnie zabrudzenia usuwano stosujac srodek wedlug wynalazku. Efekt czyszczenia oceniano wizualnie, zwracajac uwage, czy zabrudzenia sa usuniete calkowicie, a czyszczczona powierzchnia posiada ladny polysk, jest bez zacieków i plam.Klasyfikacje wyczyszczonych powierzchni przeprowadzono wedlug nastepujacej skali: a) powierzchnia czysta, lsniaca, b) powierzchnia posiadajaca niewielka ilosc drobnych plamek, c) powierzchnia posiadajaca spore plamy i zacieki, d) na powierzchni slady brudu i tluszczu.Zwracano równiez uwage na rozprowadzalnosc srodka wedlug wynalazku na czyszczonych powierzchniach oraz jego splukiwalnosc wodna. Oceniany srodek wedlug receptury podanej w przykladzie I posiada bardzo dobre wlasnosci czyszczace. Latwo usuwa zabrudzenia tluszczowe, kurz i osady mydlane. Czyszczone powierzchnie, po dokladnym splukaniu woda sa lsniace, bez plam i zacieków. Zabrudzenia usuniete calkowicie. Srodek wedlug wynalazku bardzo dobrze rozprowadza sie na czyszczonych powierzchniach, wystepuje duzy poslizg, co sprawia, ze srodek jest malo pracochlonny w uzyciu. Usuniecie zabrudzen nie wymaga silnego tarcia. Srodek wedlug wynalazku latwo splukuje sie woda, posiada bardzo przyjemny zapach i nie przyciemnia czyszczo¬ nych powierzchni z niepolerowanego aluminium. Jest bardzo wydajny. Dobry efekt czyszczacy uzyskuje sie juz po zastosowaniu malej ilosci srodka.Przyklad IV. Usuwanie rdzy. Plytki emaliowane, na których umieszczono plytki zeliwne zanurzono w naczyniu z woda na okres 48 godzin. Po uplywie tego czasu emaliowane plytki pokryte rdza wyjeto, wysuszono i pozostawiono na okres 1,3 i 10 dni. Po uplywie okreslonych czasów rdze usuwano srodkiem wedlug wynalazku. Usuwano równiez zastarzala rdze z powierzchni wanien emaliowanych. Srodek wedlug wynalazku latwo usuwa z powierzchni emalio¬ wanych swieza rdze. Srodek wedlug wynalazku nie usuwa silnej, zastarzalej rdzy.Przyklad V. Usuwanie przypalen. Na plytki aluminiowe niepolerowane oraz emaliowane umyte 1% wodnym roztworem Sulfapolu, splukane woda i wysuszone — naniesiono nastepujace testowe przypalenia artykulów spozywczych: — niewielka ilosc bialka i jaj kurzych zmieszano ze smalcem i zabarwiono sadza. Nastepnie mieszanine naniesiono na plytki i umieszczono w suszarce w temperaturze 150°C na okres 30 minut. — pelnotluste mleko w ilosci 20 cm3 zmieszano z 1 g margaryny mlecznej, 0,5 g maki wroclaw¬ skiej i naniesiono na plytki, ogrzewajac je w suszarce w temperaturze 150°C przez 15 minut.4 128 722 Plytki z przypaleniami czyszczono po ich ostygnieciu stosujac oceniany proszek zgodnie ze sposobem uzycia. W czasie czyszczenia zwracano uwage na latwosc oraz calkowitosc usuniecia przypalen z powierzchni aluminowych niepolerowanych oraz emaliowanych.Srodek wedlug wynalazku dobrze usuwa wyzej wymienione przypalenia artykulów spozyw¬ czych. Silnie przylegajace zastarzale przypalenia nalezy odmoczyc woda i nastepnie czyscic.Przypalenia takie calkowicie usunieto bez uprzedniego odmoczenia woda po dwukrotnym zastoso¬ waniu malych ilosci srodka wedlug wynalazku.Przyklad VI. Sprawdzenie wplywu srodka wedlug wynalazku na polysk czyszczonych powierzchni emaliowanych i porcelanowych. Plytki ceramiczne oraz emaliowane o wymiarach 150 X 150 mm zmyto 1 % wodnym roztworem Sulfapolu, dokladnie splukano woda i wysuszono. Za pomoca polyskosciomierza FB-2 produkcji ZSRR, zmierzono polysk przygotowanych plytek.Nastepnie na wilgotna sciereczke flanelowa naniesiono 2 g srodka wedlug wynalazku i pocie¬ rano plytke wykonujac 200 ruchów posuwisto-zwrotnych. Po zakonczonym tarciu plytke doklad¬ nie splukano woda, wysuszono i zmierzono polysk. Opisane badanie wykonano na kazdej plytce 5-krotnie, uzywajac na kazdy cykl 2 g srodka wedlug wynalazku.Uzyskane wyniki przedstawione sa w tabeli 2.Srodek wedlug wynalazku w niewielkim stopniu wplywa na zmiane polysku powierzchni emaliowanych i ceramicznych.Tabela 2 Nazwa srodka 1 Srodek wedlug wynalazku Rodzaj plytki 2 emaliowane ceramiczne Polysk nowej plytki 3 58 54 Polyslc plytki po 1 cyklu w% 4 56,8 56 Zmiana polysku po 1 cyklu w% 5 -1,4 -2,0 Polysk plytki po 5 cyklach w% 6 55,3 49,4 zmiana polysku po 5 cyklach w% 7 -2,7 -4,6 Zmniejszenie polysku: - ; zwiekszenie polysku + Podane wyniki sa srednia z 5 prób.Przyklad VII. Sprawdzenie wlasnosci czyszczacych w warunkach uzytkowych.Srodkiem wedlug wynalazku czyszczono umywalki fajansowe, wanny, zlewozmywaki, plytki ceramiczne, naczynia kuchenne: emaliowane, aluminiowe niepolerowane, jak równez obudowy kuchenek i piecyków gazowych — zabrudzone w czasie ich codziennego uzytkowania. Srodek wedlug wynalazku jest bardzo wydajny, posiada szeroki zakres stosowania i bardzo dobre wlasci¬ wosci czyszczace, usuwajac latwo zabrudzenia tluszczowe, sadze, swieza rdze, osady mydlane, kurz itp. Lekko i z duzym poslizgiem rozprowadza sie po czyszczonych powierzchniach, dobrze splukuje woda. Wyczyszczone powierzchnie sa intensywnie lsniace, bez plam i zacieków.Zastrzezenia patentowe 1. Srodek do recznego mycia i czyszczenia zawierajacy weglan sodowy i siarczan sodowyjako srodki wspomagajace, znamienny tym, ze zawiera 5-20% wagowych nonylofenolu oksyetylowa- nego osmioma molami tlenku etylenu, 20-40% wagowych maczki wapiennej i 10-30% wagowych tlenku glinowego. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 14-18% wagowych trójpolifosforanu sodowego.PracowniaPoligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL