Znane sa juz zabezpieczenia srub, w których nasrubek jest zaopatrzony w kie¬ runku iswej dlugosci w rowek, w którym sprezynujacy narzad zabezpieczajacy, skladajacy sie z dwóch ramion, polaczo¬ nych zagieciem, umieszcza sie tak, ze jedno z ramion przylega do scianki bocznej row¬ ka, drugie zas do zwojów igwintu sworznia sruby. Równiez znane jest nadawanie wzmiankowanemu rowkowi przekroju o ksztalcie klina, aby tarcie, powodowane sprezynowaniem narzadu zabezpieczajace¬ go, potegowalo sie dzieki skosnemu usta¬ wieniu scianki rowka, Przytem zapobiega¬ lo sie wypadnieciu narzadu zabezpieczaja¬ cego jedynie przez tarcie, co nie wystarcza do osiagniecia niezawodnego zabezpiecze¬ nia sruby, zwlaszcza w takich polaczeniach srubowych, które ulegaja czestym wstrza¬ som. Oprócz tego zdarzalo sie, iz ramie sprezynujace ustawialo sie w rowku po¬ chylo, przez co tylko koncem swym doci¬ skalo sie do gwintu sruby.Celem usuniecia powyzszych wad i u- mozliwienia wygodnego wstawiania narza¬ du zabezpieczajacego oraz jego wyjmowa¬ nia, jedno z ramion sprezynujacych jest wyposazone w mysl wynalazku w przedlu¬ zenie, którem przylega do tylnej scianki rowka, koniec zas tego przedluzenia zosta¬ je umieszczony w rowku, wykonanym w jednej z powierzchni czolowych nasrubka, dzieki czemu zostaje uniemozliwione prze- dewszystkiem wypadniecie narzadu zabez-pieczajacego nawet w tym przypadku, gdy¬ by narzad zabezpieczajacy wskutek wstrza- snien mial usunac sie i polozenia zabezpie¬ czenia. Oprócz tego ramie sprezynujace jest przytrzymywane obu koncami tak, iz nie moze ustawic sie pochylo. Celem u- mozliwienia posuwania ramion sprezynuja¬ cych na dlugosc dostateczna, oba ramiona narzadu zabezpieczajacego sa polaczone ze soba w jednej z odmian wykonania wy¬ nalazku palakiem, wykonanym w postaci spirali; palak ten zostaje umieszczony w odpowiednio wykonanym pierscieniowym rowku nasrubka. Zgóry nasrubek wiec jest objety wzmiankowanym palaikiem w posta¬ ci spirali, zdolu zas — zagietym koncem jednego z ramion narzadu zabezpieczaja¬ cego.Otrzymawszy wiec w prosty sposób pro¬ wadzenie sprezynujacego ramienia równo¬ legle do niego, mozna ramie to z polozenia zabezpieczajacego latwo przeprowadzic w polozenie obluznione w ten sposób, ze ob- luznia sie jedynie jeden koniec sprezynu¬ jacego ramienia. Obluznianie to uskutecz¬ nia sie zapomoca odpowiedniego narzedzia, np. przez wprowadzenie trzpienia do row¬ ka nasrubka. Po rozluznieniu zabezpiecze¬ nia, nasrubek daje sie swobodnie obracac na sworzniu sruby, gdy w nasrubku znajdu¬ je sie Wzmiankowany powyzej trzpien.Na rysunku uwidoczniono trzy przy¬ klady wykonania wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia widok zdolu pierwszego przykladu; fig. 2 — przekrój wzdluz linji A—B fig. 1; fig. 3 — przekrój wzdluz linji C—D fig. 1; fig. 4—6 dotycza innej odmiany wykonania wynalazku, mianowicie fig. 4 przedstawia przekrój wzdluz linji /—K fig. 5; fig. 5 — przekrój wzdluz linji E—F fig. 4; fig. 6 — przekrój wzdluz linji G—H fig. 4; fig. 7 — widok zdolu nasrubka, zaopatrzonego w trzecia odmiane zabezpieczenia; fig. 8 — przekrój podluzny Wzdluz linji L—M fig. 7; fig. 9 — przekrój podluzny wzdluz linji N—O fig. 7; fig. 10 — widok czolowy sworznia srubowego, uwidocznionego na fig. 9.W uwidocznionym na fig. 1—3 przykla¬ dzie wykonania wynalazku nasrubek b, wkrecony na sworzen a sruby, posiada ro¬ wek podluzny c, sciety w przekroju w ksztalcie klina, do którego sa wstawione o- ba ramiona e i / narzadu zabezpieczajace¬ go S, przyczem jedno ramie e opiera sie na calej swej dlugosci o tylna scianke rowka c, podczas gdy drugie ramie /, dzieki spre¬ zystosci stosunkowo dlugiego zagiecia d, laczacego oba ramiona e i f, równiez przy¬ legajac na calej swej dlugosci, jest wci¬ sniete do przestrzeni, mieszczacej sie po¬ miedzy tylna scianka rowka i powierzchnia walcowa, styczna do wierzcholków zwojów gwintu sruby. Dzieki duzej dlugosci zagie¬ cia d ramiona e i /, sprezynujac, usiluja za¬ chowac polozenie równolegle. Pomiedzy zagieciem d i kazdem z ramion e i / znajdu¬ je sie zagiecie pod prostym katem d1, które zapobiega wsuwaniu sie narzadu zabezpie¬ czajacego do rowka zbyt daleko i powodu¬ je wytworzenie sie pomiedzy sworzniem a sruby i zagieciem d odstepu i, ulatwiajace¬ go wyjmowanie narzadu zabezpiecza.) a- cego.W miejscu, w którem w polozeniu za¬ bezpieczajacem miesci sie polaczone z ra¬ mieniem f zagiecie d1, w nasrubku po stro¬ nie nieprzykrytej znajduje sie otwór / tak, iz zagiecie pewna czescia grubosci swego drutu pokrywa wylot otworu /. Wskutek scisniecia zagiecia d otwór ten staje sie wolny, dzidki czemu daje sie wen wsunac trzpien, który, skoro pusci sie zagiecie d, lekko sciska rozchodzace sie ponownie ra¬ miona narzadu zabezpieczajacego, przy¬ czem jednak ramie / ciagle utrzymywane jest w malym odstepie od zwojów gwintu sruby. Dzieki temu, dopóki trzpien odsu¬ wajacy znajduje sie jeszcze w otworze /, ramie / nie dziala jako narzad, zabezpie¬ czajacy sworzen, to znaczy, nasrubek daje sie ze sworznia latwo zesrubowac, co - 2 —ulatwia dokrecanie i odkrecanie nasrub¬ ka. i W celu zapobiezenia temu, aby przy na¬ krecaniu, dokonywanem przy wprowadzo¬ nym trzpieniu przyciskajacym, narzad za¬ bezpieczajacy S z cala pewnoscia nie wy¬ skoczyl z nasrubka, oraz, w celu dobrego przytrzymania go, ramie e w koncu, prze¬ ciwleglym zagieciu d, posiada zagiecie g, które zostaje umieszczone w rowku h, wy¬ konanym w powierzchni czolowej nasrub¬ ka. Narzad zabezpieczajacy S osadza sie w nasrubku przed nakreceniem go na swo- rzen, poczem nasrubek wraz z narzadem zabezpieczajacym i wsunietym trzpieniem nakreca sie na sworzen sruby. Skoro wy¬ ciagnie sie trzpien, odsuwajacy ramie / od gwintu sruby, to zaczyna dzialac zabezpie¬ czenie nasrubka.W odmianie wykonania, uwidocznionej na fig. 4—6, zagiecie d1 jest uksztaltowa¬ ne w postaci spirali d2, która miesci sie w otwartym ku srodkowi nasrubka rowku pierscieniowym k, znajdujacym sie wpobli- zu powierzchni czolowej nasrubka- Wpro¬ wadzanie uksztaltowanego w postaci spi¬ rali zagiecia d2 jest umozliwione przez to, iz krawedz k1, posiadajaca postac kolnie¬ rza i oddzielajaca rowek k od czolowej powierzchni nasrubka, wystaje ku srodko¬ wi nasrubka tylko na tak krótka odleglosc, aby scisniete zaigiecie spiralne d2 moglo byc wprowadzone do rowka k. Krawedz po¬ wyzsza zapobiega tez niepozadanemu wy¬ padnieciu narzadu zabezpieczajacego, wo¬ bec czego staje sie zbedna koncowa czesc g, uwidoczniona na fig. 1—3. Oprócz tego krawedz k nie zakrywa otworu /, sluzace¬ go do wprowadzania trzpienia, odsuwaja¬ cego ramie /.Rowek pierscieniowy mozna utworzyc, wytaczajac igo w kadlubie nasrubka lub na¬ kladajac oddzielna podkladke lub tej po¬ dobny przedmiot i zamocowujac go na po¬ wierzchni nasrubka.Ramie / przy wiekszych srubach moze byc wykonane mocniejsze i posiadac prze¬ krój okragly lub jakikolwiek inny; na ra¬ mie / moga byc nasuniete czesci z zelaza ksztaltowego.W przykladzie wykonania, przedsta¬ wionym na fig. 1—3, zagiecie d jest prze¬ waznie umieszczane równolegle do osi sru¬ by, wiec znacznie wystaje poza nasrubek, co mogloby przeszkadzac rozmieszczaniu innych czesci i przyczyniac sie do uszko¬ dzenia narzadu zabezpieczajacego. W od¬ mianie zas, przedstawionej na fig, 4—6, spirala d2 miesci sie w wewnetrznym row¬ ku pierscieniowym nasrubka, co przy ska¬ pych wymiarach nasrubków, odpowiadaja¬ cych normom, zmusza albo do przekracza¬ nia tych norm przy wykonywaniu tego ro¬ dzaju nasrubków, albo tez do stosowania o- sobnej, nalozonej na nasrubek podkladki lub tej podobnego przedmiotu.Zgodnie z fig. 7—10 obie opisane powy¬ zej odmiany wykonania zabezpieczenia sa skojarzone ze soba w ten sposób, ze zagie¬ cie d narzadu zabezpieczajacego znajduje sie w plaszczyznie, prostopadlej do osi sru¬ by, lecz miesci sie nazewnatrz nasrubka.Celem osiagniecia powyzszego wystajace z nasrubka zagiecie narzadu zabezpieczaja¬ cego zostaje odgiete i przycisniete do po¬ wierzchni czolowej nasrubka, przyczem za¬ giecia pod prostym katem d1 sa w tym przy* padku zbedne. Laczace ramiona e i f za¬ giecie ds jest uksztaltowane w postaci pe¬ tlicy i przycisniete do powierzchni czolo¬ wej nasrubka, wystaje wiec o grubosc dru¬ tu. Ramie e posiada równiez i w tej odmia¬ nie wykonania wynalazku przedluzenie w postaci zagietego konca g. Zagiecie to zgod¬ nie z fig. 8 miesci sie w rowku, wykonanym w powierzchni czolowej nasrubka.Celem zwiekszenia skutecznosci dziala¬ nia opisanego powyzej zabezpieczenia swo¬ rzen a sruby moze byc zaopatrzony w row¬ ki podluzne m, jakie znane sa w zabezpie¬ czeniach nasrubków innego rodzaju. Wyna¬ lazek niniejszy polega na tern, iz prowa- — 3 —dzone równolegle do siebie ruchome ramie narzadu zabezpieczajacego o dwóch ramio¬ nach przylega na calej swej dlugosci do scianki takiego rowka. Zamiast rowków mo¬ ze tez byc stosowane nacinanie albo kar¬ bowanie sworznia sruby.Przy dokrecaniu nasrubka ruchome ra¬ mie / narzadu zabezpieczajacego przylega do zwojów gwintu sworznia w miejscu, niedajacem sie zgóry dokladnie okreslic, czyli do pewnego miejsca miedzy dwoma rowkami. Jezeli mimo zwiekszonego tarcia nasrubdk nieco odkreci sie wskutek wstrza- snien, to odkrecanie ustaje, skoro ramie / wsunie sie do pierwszego zkolei rowka podluznego m. PL