Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu i urzadzenia do budowy kanalów, np. do celów komunikacyjnych, meljoracyjnych i innych. Powszechnie dotychczas stosowany sposób budowy kanalów zapomoca pracy recznej, maszyn do kopania lub innych ma¬ szyn podobnych jest drogi i zmudny. Po¬ nadto ziemie (ziemie mineralna lub torf), wybrana recznie lub maszyna, nalezy usu¬ wac zapomoca specjalnych urzadzen trans¬ portowych.' Wedlug niniejszego sposobu budowy ziemie oddziela sie zapomoca wody pod cisnieniem, wzglednie z dodatkowem za¬ stosowaniem srodków wybuchowych w pizypadku bardzo twardych skal, a mie¬ szanine skladajaca sie z wody oddzielaja¬ cej, wzglednie z dodatkiem wody o niskiem cisnieniu, i ziemi usuwa i odprowadza sie nastepnie zapomoca odpowiedniego urza¬ dzenia, np. pompy, w dowolne miejsce.Proponowano juz stosowanie przy roz¬ szerzeniu istniejacych koryt rzecznych i innych dróg wodnych wody pod cisnieniem do oddzielania ziemi, znajdujacej sie po¬ wyzej zwierciadla wody. Ziemie jednak, znajdujaca sie pod poziomem wody wydo¬ stawano kubelkami, wzglednie lopatkowemi lub innemi poglebiarkami i usuwano zapo¬ moca urzadzen tloczacych. Zastosowanie oddzielnych poglebiarek, pracujacych pod woda bylo koniecznoscia, nie mozna bo¬ wiem pracowac pod poziomem wody zapo¬ moca strumienia wody pod cisnieniem.Niniejszy sposób budowy umozliwia u- suwajiiS* ziemi zapomoca wody pod cisnie¬ niem wszedzie, wskutek czego dawniejsze i dotychczas stosowane urzadzenia do ko¬ pania staja sie zbyteczne. Sposób wedlug wynalazku polega w zasadzie na tern, ze ziemie, która ma byc wykopana, oddziela sie zapomoca wody pod wysokiem cisnie¬ niem, wzglednie z dodatkowem zastosowa¬ niem mechanicznych lub wybuchowych srodków, przyczem miejsce pracy jest od¬ grodzone od gotowego juz zupelnie lub cze¬ sciowo odcinka kanalu albo od innych miejsc, a ziemie zmieszana z woda wy- pompowywa sie z miejsca pracy i dostar¬ cza zapomoca pomp lub podobnych ma¬ szyn na wymagane miejsca. Istotna cecha wynalazku niniejszego polega wiec na zastosowaniu wyjasnionego powyzej prze¬ biegu pracy przy jednoczesnem odgro¬ dzeniu miejsca pracy zapomoca odpo¬ wiednich, opisanych ponizej srodków, od gotowej juz czesci kanalu lub od miejsc innych. Odgrodzenie umozliwia dowolne regulowanie poziomu zwierciadla wody w miejscu pracy i inne nastawienie go niz w gotowej czesci kanalu, a zatem umozliwia oddzielanie ziemi w kazdem miejscu za¬ pomoca wody pod cisnieniem. W celu zmniejszenia zuzycia wody mozna rów¬ niez regulowac ilosc wody, mieszanej z wydobywana ziemia, tak, aby wprowa¬ dzac jej tylko tyle ile potrzeba do wytwa¬ rzania mieszaniny, nadajacej sie do pom¬ powania. Przy stosowaniu znanych sposo¬ bów budowy kanalów poziom wody w miej¬ scu pracy bywa ten sam, co w pozostalej czesci kanalu, co utrudnia regulowanie za¬ wartosci wody w wypompowywanej mie¬ szaninie. Dotychczas praca byla bardzo nieoszczedna, poniewaz nalezalo tloczyc wielkie ilosci wody z niewielka zawarto¬ scia usuwanej ziemi. Niniejszy sposób bu¬ dowy umozliwia oddzialywanie strumienia wody oddzielajacej az na dno kanalu, cze¬ go nie mozna bylo osiagnac w urzadze¬ niach znanych, poniewaz sila strumienia wodnego malala zawsze na powierzchni wody.Do odgradzania miejsca pracy od go¬ towej czesci kanalu sluzy sciana, która moze byc wykonana w rózny sposób, za¬ wsze jednak odgradza caly przekrój od gotowego kanalu. Odgrodzenie moze byc uskutecznione równiez zapomoca jedno¬ czesnego zastosowania wiekszej ilosci róz¬ nych, opisanych nizej srodków. Sciana od¬ gradzajaca moze równiez skladac sie z cze¬ sci, by mozna bylo dostosowac ja do prze¬ kroju kanalu.Proponowano juz zamykac bocznemi Sciankami pracujace pod woda urzadze¬ nia do kopania jak równiez i urzadzenie do ssania. W ten sposób osiagalo sie jed¬ nak tylko ograniczenie urzadzenia do ko¬ pania lub glowicy ssacej, lecz nigdy nie uzyskiwalo sie zupelnego odgrodzenia miejsca pracy od pozostalej czesci kanalu i innych miejsc, tak, ze poziom wody w miejscu pracy znajdowal sie na tej samej wysokosci, co w pozostalej czesci kanalu, wskutek czego ziemie mozna bylo oddzie¬ lac zapomoca wody pod cisnieniem tylko do poziomu zwierciadla wody, a lezaca pod tern zwierciadlem ziemie musiano od¬ dzielac zapomoca innych srodków, np. po- glebiarek lub podobnych maszyn.Wedlug wynalazku mozna osiagnac od¬ grodzenie w ten sposób, ze buduje sie sciane z materjalu wydobytego. Mozna ja jednak wykonac z pali palisadowych lub jako sciane ruchoma, wstawiana i uszczel¬ niana. Sciane mozna równiez wykonac w postaci skrzyni plywajacej, dostarczanej na wlasciwe miejsce i nastepnie tak obcia¬ zanej, np. przez napelnianie jej woda, ze opuszcza sie ona na dno. Chcac obciazyc skrzynie woda, nalezy jej nalac prawie do poziomu wody w rzece. Aby umozliwic do¬ stosowanie plywajacej skrzyni do prze¬ kroju kanalu, moze byc ona skladana z wiekszej ilosci czesci. Uszczelnienie po bo- — 2 —kach mozna osiagnac zapomoca specjal¬ nych czesci wypelniajacych, które moga byc wykonane równiez jako skrzynie ply¬ wajace. Mozna jednak osadzic w skrzyni plywajacej lub w ruchomej odgradzajacej scianie czesci przesuwne, które sie z boków wysuwa i dosuwa do skarp lub wsuwa w nie. Zamkniecie od dolu sciany odgradza¬ jacej mozna osiagnac w ten sposób, ze sciane te lub tez skrzynie plywajaca, za¬ opatruje sie w czesci, dzialajace tnaco, wysuwane z dna skrzyni lub tez do niego sztywno przymocowane i wrzynajace sie w dno kanalu.Mozna równiez stosowac tak zwane sciany iglicowe, skladajace sie z czesci, obciazonych sprezynami, lub z czesci w postaci plytkowych pretów, które wciska¬ ja sie w dno pod dzialaniem sprezyn, pod¬ daja sie jednak przy napotkaniu kamieni, korzeni i i d. i moga sie odpowiednio u- stawiac. Mozna równiez dla uszczelnienia skrzyni umiescic pod jej dnem weze i t. d., napelnione np, woda lub powietrzem i pro¬ wadzone po bokach zapomoca odpowied¬ nich pretów lub tasm.Na scianie odgradzajacej, pelnej lub pustej, mozna pomiescic wszystkie urza¬ dzenia do wytryskiwania i wytlaczania lub czesc tych urzadzen, a równiez calkowicie lub czesciowo urzadzenia maszynowo-sil- nikowe. Urzadzenia te moga byc równiez ustawione na brzegu lub w gotowem kory¬ cie.Sciana jest poza tern zaopatrzona w u- rzadzenia do przepuszczania wody z goto¬ wej czesci kanalu do miejsca pracy, w ce¬ lu umozliwienia wprowadzenia tam wodv dodatkowej pod zwyklem cisnieniem lub pod niewielkiem cisnieniem w przypadku, gdy zachodzi potrzeba uzyskiwania mie¬ szaniny, nadajacej sie do tloczenia pod¬ czas pracy na mokro. Przez te laczace przewody lub kanaly mozna równiez na¬ pelniac miejsce pracy po ukonczeniu jej, az do zrównania sie poziomu wody z po¬ ziomem w gotowej czesci kanalu. Ulatwia to przy pewnych konstrukcjach usuniecie sciany odgradzajacej, unika sie bowiem jej jednostronnego obciazenia. W wypadki naturalnej sciany odgradzajacej usuwa sie ja najpierw calkowicie lub czesciowo za¬ pomoca wody pod cisnieniem lub w inny sposób, zanim wpuszczona zostanie do wykopu roboczego woda z gotowej czesci kanalu.Fig. 1 wyjasnia sposób budowy kanalu.Ukonczona juz czesc a kanalu jest od¬ dzielona zapomoca sciany odgradzajacej 6 od czesci c kanalu, z której ziemia ma byc jeszcze wydobyta. Oddzielanie ziemi od skarpy d uskutecznia sie w sposób zna¬ ny, zapomoca wody, doprowadzanej do¬ wolna iloscia rur e. Mieszanine /, sklada¬ jaca sie z ziemi i wody, doprowadzonej ru¬ rami e, a w pewnych wypadkach jeszcze z wody dodatkowej, ssie urzadzenie ssace g, podtrzymywane zapomoca zórawia lub in* nej dzwignicy, umieszczonej na pontonie A (lub na podwoziu, w przypadku pracy na sucho). Mieszanina ta jest przepompowy¬ wana zapomoca pompy i odprowadzana przez przewód k do okreslonego miejsca.Fig. 2 przedstawia sciane oddzielajaca b, wewnatrz prózna. Skrzynke b mozna w sposób znany, zapomoca urzadzen napel¬ niajacych i oprózniajacych, napelnic i opu¬ scic na dno kanalu lub opróznic i wskutek tego podniesc, a nastepnie przewiezc za* pomoca odpowiednich srodków na inne miejsce. W scianie odgradzajacej b jest u- mieszczona dowolna ilosc przewodów m, zamykanych zasuwami lub w inny sposób, przeznaczonych do przepuszczania wody z czesci a do czesci c kanalu.Fig. 3 i 4 przedstawiaja w widoku zprzodu i zgóry sciane odgradzajaca b z bocznemi, zamykajaoemi czesciami n, wy¬ konana w postaci skrzyni plywajacej. Cze¬ sci n mozna wykonac w posftaci wysuwa¬ nych scianek o, wrzynajacych sie w skarpy kanalu. 3 —Fig. 5 przedstawia przekrój poprzecz¬ ny sciany odgradzajacej, zaopatrzonej w plyty p, które wrzynaja sie w koryto ka¬ nalu i w ten sposób uszczelniaja sciane od dolu.Fig, 6 przedstawia sciane, uszczelniona zapomoca weza q. Zaleca sie przytrzymy¬ wanie tego weza zapomoca bocznych ze¬ ber r.Fig. 7 przedstawia w widoku zgóry schemat sciany odgradzajacej 6, wykona¬ nej w postaci pontonu; urzadzenia, dopro¬ wadzajace wode pod cisnieniem, sa osa¬ dzone wahliwie na wystajacych czesciach s sciany.Fig. 8 przedstawia równiez schema¬ tycznie widok zboku sciany odgradzajacej b, wykonanej w postaci skrzyni plywaja¬ cej, w której urzadzenie ssace t jest umie¬ szczone za posrednictwem wózka na dzwi¬ gnicy u. Na figurze tej widoczne sa rów¬ niez urzadzenia e do doprowadzania wody pod cisnieniem.Fig. 9 przedstawia przyklad wykona¬ nia, w którym sciana odgradzajaca jest u- tworzona z pozostawionych scianek 6 zie¬ mi i zapuszczanej skrzyni 61. PL