PL126504B1 - Fungicide against commercially harmful fungi - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek grzybobójczy przeciwko grzybom gospodarczo szkodli¬ wym, przeznaczony zwlaszcza do zabezpieczania drewna przed ewentualnym dzialaniem grzybów oraz do zwalczania rozwinietych grzybów niszczacych drewno.Znanymi srodkami do zabezpieczania drewna przed niszczacym dzialaniem grzybów sa sole nieorganiczne, np. fluorki, fluorokrzemiany, chromiany, arseniany i rózne sole organiczne i nieorganiczne rteci i miedzi oraz pochodne siarki. Do tego samego celu stosowane sa takze, z polaczen organicznych, przede wszystkim pochodne weglowodorów aromatycznych glównie nitro¬ fenole i chlorofenole, a najczesciej pieciochlorofenol, jak tez rózne chloronaftaleny oraz sole kwasów huminowych.Wyzej wymienione grupy zwiazków chemicznych, tak nieorganicznych jak organicznych, wchodza jako glówne skladniki preparatów fabrycznych przeznaczonych do nasycania lub malo¬ wania drewna, sprzedawane pod róznymi nazwami fabrycznymi.Duza ilosc preparatów ochrony drewna jak tez pojawiajace sie coraz to nowe srodki tego typu swiadcza o tym, ze nie sa one doskonale i wykazuja wiele wad zarówno w dzialaniu ochronnym drewna jak i niszczacym grzyby oraz wykazuja szereg niedogodnosci w ich stosowaniu. Preparaty te charakteryzuja sie silnym dzialaniem drazniacym i zracym skóre osób prowadzacych zabiegi zabezpieczenia drewna. Fluorki i chromiany dzialaja zraco i parzaco na skóre. Sole rteci i miedzi przenikaja przez skóre i dzialaja trujaco na caly organizm. W wiekszych dawkach moga dawac zatrucia ostre, w mniejszych prowadza do zatruc przewleklych i dalej do chorób zawodowych.Pochodne siarki wydzielaja czesto won siarkowodoru lub dwutlenku siarki, a wdychane draznia drogi oddechowe i daja dodatkowo zatrucia ogólne. Pochodne weglowodorów aromatycznych, zwlaszcza chlorofenole i chloronaftaleny, wykazuja silne dzialanie parzace na skóre ludzka, ponadto przenikaja przez skóre do krwi prowadzac do zatruc ogólnych ostrych i przewleklych.Stosowane preparaty ochrony drewna przed grzybami szkodliwymi sa niebezpieczne takze dla ludzi i zwierzat stykajacych sie z konserwowanym drewnem. Ponadto omówione srodki ochrony drewna, przedostajac sie do gleby, powoduja skazenie srodowiska naturalnego.Przedmiotem wynalazkujest srodek grzybobójczy przeciwko grzybom gospodarczo szkodli¬ wym, zwlaszcza niszczacym drewno, skladajacy sie zco najmniej 5% wagowych dwuetanoloaminy i alkoholu alifatycznego o ilosci wegli w lancuchu prostym lub rozgalezionym najlepiej 1-7 oraz2 126 504 ewentualnie z 1-5% wagowych hydrofilizatora postaci glikolu lub alkoholu polihydroksylowego.Korzytne jest stosowaniejako hydrofilizatora glikolu propylenowego l,2badz glikolu polioksyety- lenowego 200 badz glicerolu.Srodek wedlug wynalazuku znajduje zastosowanie jako roztwór lub emulsja do pedzlowania, opryskiwania badz kapieli zwlaszcza drewna oraz jako pasta do wypelniania spekan, szczelin i miejsc laczenia drewna z innymi elementami, w celu zabezpieczenia przed rozwojem grzybów i do hamowania oraz niszczenia rozwinietych lub rozwijajacych sie grzybów na drewnie lub drzewach zywych.Dwuetanoloamina byla dotychczas stosowana w syntezie chemicznej, w produkcji pokostów i lakierów jako kation nienasyconych kwasów tluszczowych oraz jako czesc kationowa w emulgato¬ rach anionowoczynnych, uzywanych w kosmetyce i lecznictwie do preparatów emulsyjnych.Nieoczekiwanie okazalo sie, ze dwuetanoloamina zmieszana z alkoholami alifatycznymi wykazuje silne dzialanie grzybobójcze w stosunku do grzybów gospodarczo szkodliwych, zwla¬ szcza niszczacych drewno. Srodek wedlug wynalazku wykazuje latwa penetracje w glab drewna, dzieki wlasciwosciom dyfuzyjnym alkoholi alifatycznych, majacych niskie napiecie powierzchnio¬ we, wskutek czego preparat latwo pokonuje kapilarna strukture drewna, pozwalajac na dobre przenikanie zasadniczego skladnika grzybobójczego, jakim jest dwuetanoloamina. Preparat ten miesza sie ponadto z woda zawarta w wilgotnym drewnie, co nie hamuje jego dyfuzji w glab materialu konserwowanego. Dodatek hydrofilizatora ulatwia przenikanie srodka do wnetrza grzybni, co sprzyja szybszemu jej niszczeniu. Po odparowaniu alkoholu alifatycznego wewnatrz drewna pozostaje dwuetanoloamina o duzym stezeniu, co zwieksza wlasciwosci grzybobójcze preparatu.Srodek wedlug wynalazku zamarza w temperaturze ponizej -10°C, dzieki czemu moze byc stosowany i jest skuteczny równiez przy niskich temperaturach otoczenia, to jest w czasie mrozów.Preparat nadaje sie do zabiegów chroniacych drewno przeprowadzanych w tartakach, w skladni¬ cach, a takze drewno zabudowane w róznych strukturach uzytkowych, jak domy, sklady, mosty, lodzie, przedmioty uzytkowe, zagrzybione drzewa w parkach i lasach, a takze do zabezpieczania nasion przed grzybami itp.Wlasciwosci grzybobójcze dwuetanoloaminy zostaly stwierdzone w badaniach in vitro na pozywkach. Jej toksycznosc w stosunku do organizmów zywych zostala okreslona w badaniach in vivo na szczurach. Dawka toksyczna dwuetanoloaminy przy podaniu doustnym szczurom wynosi 3,2g/kg tych zwierzat.Dwuetanoloamina w rozcienczeniu stosowanym w srodku wedlug wynalazku zachowuje swoje dzialanie grzybobójcze i nie wykazuje dzialania drazniacego na skóre ludzi i zwierzat, nie wywoluje takze zatruc ogólnych ostrych ani chorób przewleklych. Dzieki temu srodek ten przy pelnej skutecznosci nie wywoluje ani zagrozenia wobec ludzi i zwierzat ani nie powoduje skazenia srodowiska naturalnego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w trzech przykladach wykonania.Przyklad I. Sklad srodka: Dwuetanoloamina — 10 kg Pentanol — 87 kg Glikol propylenowy 1,2 — 3 kg Pentanol miesza sie z glikolem propylenowym 1,2 i dodaje dwuetanoloamine, nadal mieszajac az do uzyskania mieszaniny homogennej. Uzyskany srodek w postaci roztworu przeznaczony do spryskiwania, pedzlowania lub nasycania drewna.Przyklad II. Sklad srodka: Dwuetanoloamina — 5 kg n-Propanol — 24,6 kg Glicerol — 0,4 kg Skladniki do wytworzenia emulsji: Nafta —68 kg Laurynosiarczan sodowy — 2 kg126 504 3 n-Propanol miesza sie z gliceralem i dodaje dwuetanoloamine, nadal mieszajac, az do uzyska* nia mieszaniny homogennej. Osobno miesza sie nafte z laurynosiarczanem sodowym, mieszadlem szybkoobrotowym np. planetarnym przez 15 minut.Nastepnie do tej mieszaniny wlewa sie stopniowo po 1-2 kg roztwór dwuetanoloaminy w odstepach 5-10 minut. W czasie mieszania powstaje emulsja typu woda w oleju. Otrzymana emulsje poddaje sie homogenizacji znanymi metodami. Emulsja przeznaczona jest do pedzlowania lub smarowania drewna lub drzew rosnacych, dotknietych grzybica.Przyklad 111. Sklad srodka: Dwuetanoloamina — 15 kg Alkohol izopropylowy — 13,5 kg Glicerol — 1,5 kg Srodek do wytwarzania pasty: Glinka biala —70 kg Alkohol izopropylowy miesza sie z glicerolem i dodaje dwuetanoloamine, zmieszajac ai do uzyskania mieszaniny homogennej. Do osobnego naczynia zaopatrzonego w mieszadlo ugniata¬ jace wprowadza sie glinke i dodaje nastepnie roztwór dwuetanoloaminy, nadal mieszajac az do wytworzenia równomiernej pasty. Pasta ta przeznaczona jest do wypelniania szpar i spekan w drewnie lub miejsc laczenia elementów drewnianych z innymi czesciami budowlanymi.Zastrzezenia patentowe 1. Srodek grzybobójczy przeciwko grzybom gospodarczo szkodliwym, zwlaszcza niszczacym drewno, znamienny tym, ze sklada sie z co najmniej 5% wagowych dwuetanoloaminy i alkoholu alifatycznego o ilosci wegli w lancuchu prostym lub rozgalezionym najlepiej 1-7 orazewentualnie z 1-5% wagowych hydrofilizatora w postaci glikolu lub alkoholu polihydroksylowego. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako hydrofilizator zawiera glicerol. 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako hydrofilizator zawiera glikol propylenowy 1,2. 4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako hydrofilizator zawiera glikol polioksyetylenowy 200. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Srodek grzybobójczy przeciwko grzybom gospodarczo szkodliwym, zwlaszcza niszczacym drewno, znamienny tym, ze sklada sie z co najmniej 5% wagowych dwuetanoloaminy i alkoholu alifatycznego o ilosci wegli w lancuchu prostym lub rozgalezionym najlepiej 1-7 orazewentualnie z 1-5% wagowych hydrofilizatora w postaci glikolu lub alkoholu polihydroksylowego.
2. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako hydrofilizator zawiera glicerol.
3. 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako hydrofilizator zawiera glikol propylenowy 1,2.
4. 4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako hydrofilizator zawiera glikol polioksyetylenowy 200. PL