Przedmiotem wynalazku jest wielostopniowa pla¬ netarna przekladnia redukcyjna, w której jarzmo pierwszego stopnia jest sprzegniete z kolem srod¬ kowym nastepnego stopnia- za pomoca sprzegla zebatego, przy czym jarzmo pierwszego stopnia jest wyposazone w nasadke osiowa, -która ma za¬ zebienie wewnetrzne sprzegla zebatego a czesc, która ma zazebienie zewnetrzne tegoz sprzegla zebatego jest usytuowana na tej samej osi, co ko¬ lo srodkowe nastepnego stopnia i w bliskiej od niego odleglosci, przy czym w kazdym nastepnym stopniu kolo srodkowe jest usytuowane w sposób umozliwiajacy przemieszczanie podczas, gdy jarz¬ mo ostatniego stopnia korzystnie- jest ulozyskowa¬ ne sztywno.W znanych przekladniach planetarnych, niedo¬ kladnosci wykonawcze uwidaczniaja swój wplyw w szczególnym stopniu. Istotnym jest, by wszy¬ stkie kola planetarne odpowiedniego stopnia byly obciazone równomiernie, igdyz w przeciwnym przy¬ padku, nierównomierne rozlozenie obciazenia mo¬ ze doprowadzic do przeciazen przekladna, a w konsekwencji do jej uszkodzenia. Z tego tez po¬ wodu zaproponowano, by dla wyrównania niedo¬ kladnosci wykonawczych, kola zebate lozyskowac wzgledem siebie samonastawnie. Znanym jest przy tym wykonywanie boków zebów kól planetarnych w ksztalcie beczkowatym, czego wada jest z,-kolei to, ze nosna szerokosc boku zeba ulega zmniejsze¬ niu. Znanym jest równiez sprzeganie jarzma pier- 10 20 25 30 wszego stopnia z kolem srodkowym drugiego sto¬ pnia poprzez sprzeglo zebate o bokach zebów w ksztalcie beczkowatym, przy czym kolo srodkowe drugiego stopnia jest umieszczane w sposób umo¬ zliwiajacy przemieszczanie.I tak na przyklad, w znanej z opisu patento¬ wego nr DD-PS 39725, przekladni planetarnej, wszystkie jarzma sa ulozyskowane sztywno i ma¬ ja kola planetarne sztywno ulozyskowane na wal¬ kach ulozyskowanych jednostronnie. W tym roz¬ wiazaniu kola zebate srodkowe sa ulozyskowane w sposób umozliwiajacy ich ruch osiowy i pro¬ mieniowy, a kolem o uzebieniu wewnetrznym jest ruchomo ulozyskowany wieniec o uzebieniu we¬ wnetrznym. Tego rodzaju konstrukcja jest koszto¬ wna z wykonawczego punktu widzenia, przy czym przede wszystkim ruchome ulozyskowanie kola o uzebieniu wewnetrznym stwarza szereg problemów zwiazanych z ich wykonaniem i zuzyciem.Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji wielostopniowej przekladni planetarnej o , zwiek¬ szonej zywotnosci i wiekszej mocy przy zachowa¬ niu * okreslorrych wymiarów przekladni planetar¬ nej, posiadajacej wyrównane obciazenia kól zeba- tych we wszystkich stopniach przekladni oraz pro¬ sta konstrukcje.Cel wynalazku zastal osiagniety przez to, ze ja¬ rzmo lub jarzma, które ma wzglednie maja uze¬ bienie wewnetrzne sprzegla zebatego, ma lub maja ulozyskowane w znany sposób kola planetarne 123 705123 705 i jest wzglednie sa umieszczone w sposób umozli¬ wiajacy przemieszczanie, a kolo lub kola o uzebie¬ niu wewnetrznym jest wzglednie sa w znany spo¬ sób polaczone sztywno z obudowa przekladni.Sferyczne ulozyskowanie kól planetarnych w 5 pierwszym stopniu i mozliwosc przemieszczania jarzma pozwalaja na uzyskanie daleko idacego wy¬ równania obciazen w pierwszym stopniu, przy 'za¬ chowaniu we wszystkich kolach zebatych prostych niebeczkowatych boków zebów, przez co kola te io pracuja na calej swojej szerokosci. Przez umozli¬ wienie przemieszczania kola srodkowego w nastep¬ nym stopniu redukcyjnym uzyskuje sie ponownie dale*ko idace wyrównanie obciazenia wszystkich kól planetarnych, bez potrzeby beczkowatego 15 ksztaltowania boków zebów tych kól, które dzieki temu takze pracuja na calej swojej szerokosci.Mozliwosc * przemieszczania jarzma w pierwszym stopniu redukcyjnym pozwala na wyrównanie nie¬ dokladnosci osiowych pomiedzy stopniem pierw- 20 szym a stopniem nastepnym. Te niedokladnosci sa wychwytywane z jednej strony przez sprzeglo zebate, a z drugiej przez sferyczne ulozyskowanie kól planetarnych.Rozwiazanie wedlug wynalazku pozwala przy ^ tym na sztywne laczenie kola lub kól o uzebieniu wewnetrznym z obudowa przekladni, co znacznie upraszcza wykonawstwo. Zaleta sztywnego pola¬ czenia kola o uzebieniu wewnetrznym z obudowa przekladni jest równiez i to, ze umozliwia ono 30 zmniejszenie srednicy przekladni bez obawy wy¬ lamania zebów kola o uzebieniu wewnetrznym.Sily dzialajace w sprzegle zebatym wywieraja wzglednie maly moment wychylajacy na kolo srod¬ kowe, który bez trudu moze byc przyjety przez 35 momenty cofajace wynikajace z zazebienia.Dzieki rozwiazaniu wedlug wynalazku mozna zrezygnowac z jakiegokolwiek lozyskowania jarzm wewnatrz przekladni, przy czym jedynie jarzmo zwiazane z walem napedzanym moze byc w prosty sposób sztywno ulozyskowane. Bez trudu mozna zrealizowac dalsze stopnie przekladni z mogacymi sie przemieszczac jarzmami i kolami zebatymi srodkowymi.W korzystnym rozwiazaniu wynalazku, kolo wzglednie kola o uzebieniu wewnetrznym stanowi wzglednie stanowia jedna calosc z obudowa prze¬ kladni. Rozwiazanie to pozwala na zmniejszenie srednicy przekladni i jednoczesnie upraszcza jej 50 wykonanie.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym przed¬ stawiona jest dwustopniowa planetarna przekladnia redukcyjna w przekroju wzdluznym. 55 Cyfra 1 "oznaczony jest pierwszy stopien plane¬ tarnej przekladni redukcyjnej, a cyfra 2 jej drugi stopien. Cyfra 3 oznaczono przekladnie odboczko- wa, która napedza sztywno ulozyskowane kolo sro¬ dkowe 4 pierwszego stopnia. Jarzmo 5 pierwszego 60 stopnia jest umieszczone w sposób umozliwiajacy jego przemieszczanie, a w jarzmie sa ulozyskowane za pomoca sferycznych lozysk 7 kola planetarne 6. Cyfra 8 oznaczono kolo o uzebieniu wewnetrz¬ nym sztywno polaczone z obudowa. Zeby wszyst- 65 40 45 kich kól zebatych maja boki proste, niebeczkowa- te. Przez sferyczne ulozyskowanie kól planetarnych 6 i zamocowanie jarzma 5 umozliwiajace prze¬ mieszczanie uzyskuje sie daleko idace wyrówna¬ nie obciazenia wszystkich kól planetarnych 6.Jarzmo 5 pierwszego stopnia ma osiowa nasadke 9, która zawiera uzebienie wewnetrzne sprzegla zebatego.. Druga czesc 10 sprzegla ma uzebienie zewnetrzne, którego boki zebów maja ksztalt becz¬ kowaty.Czesc 10 sprzegla jest wykonana jako jedna ca¬ losc z kolem srodkowym 11 drugiego stopnia 2.Liczba 12 oznaczono kola planetarne ulozyskowane za pomoca lozysk tocznych 14 w jarzmie 13. Licz¬ ba 15 oznaczono kolo o uzebieniu wewnetrznym, które podobnie jak kolo 8 o uzebieniu wewnetrz¬ nym pierwszego stopnia, jest sztywno zamocowa¬ ne w obudowie 16. Jarzmo 13 jest ulozyskowane w obudowie 16 za pomoca lozysk 17 i 18 i ma wal napedzany 19.Odstep a pomiedzy plaszczyzna srodkowa kola srodkowego 11 a plaszczyzna srodkowa sprzegla zebatego 9, 10 jest mniejszy od szerokosci b kola srodkowego a takze od szerokosci c kól planetar¬ nych 12 zazebionych z kolem srodkowym. Ponie¬ waz kolo srodkowe jest zazebione z kolami plane¬ tarnymi 12 tylko na szerokosci c, to tym samym wielkosc c okresla czynna szerokosc kola srodko¬ wego. Kolo srodkowe 11, kola planetarne 12 i kolo 15 o uzebieniu wewnetrznym maja zeby o bokach prostych, niebeczkowatych. Kolo srodkowe 11 jest poprzez zazebienie z kolami planetarnymi 12 utrzy¬ mywane w polozeniu, w którym jest na calej sze¬ rokosci zebów zazebione z kolami planetarnymi 12. W sprzegle zebatym 9, 10 wskutek przemie¬ szczen promieniowych wystepuja sily, które nale¬ zy odniesc do tarcia miedzyzebnego. Sily te dzia¬ laja na ramieniu a na kolo srodkowe 11 w kie¬ runku wychylenia tego kola z polozenia równole¬ glego do osi kól planetarnych 12. Wychylaniu temu przeciwstawiaja sie sily cofajace wywierane przez kola planetarne 12. Ze wzgledu na mala dlugosc ramienia a, sily wychylajace wywolane przez sprzeglo zebate 9, 10. sa mniejsze od sil cofajacych, wskutek czego zeby kola zebatego 11 i kól plane¬ tarnych 12 pracuja na calej swojej szerokosci.Zastrzezenia patentowe 1. Wielostopniowa planetarna przekladnia redu¬ kcyjna, w której jarzmo pierwszego stopnia jest polaczone za pomoca sprzegla zebatego z kolem srodkowym stopnia nastepnego, przy czym jarzmo pierwszego stopnia jest wyposazone w nasadke osiowa, która ma uzebienie wewnetrzne sprzegla zebatego a posiadajaca uzebienie zewnetrzna czesc sprzegla zebatego jest umieszczona w osi kola srod¬ kowego nastepnego stopnia i w poblizu niego i w której w kazdym nastepnym stopniu kolo srod¬ kowe jest umieszczone w sposób umozliwiajacy jego przemieszczanie, a jarzmo ostatniego stopnia korzystnie jest sztywno ulozyskowane, znamienna tym, ze jarzmo lub jarzma (5), które ma lub maja123 705 wewnetrzne uzebienie sprzegla zebatego i ma lub maja ulozyskowane w znany sposób kola planetar¬ ne (6) i jest wzglednie sa umieszczone w sposób pozwalajacy na iprzemieszczaiuie, a kolo i(8) lub 6 znany sposób sztywno polaczone z obudowa (16) przekladni. 2. Przekladnia wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze kolo (8) o uzebieniu wewnetrznym jest wykona- kola (8) o uzebieniu wewnetrznym jest lub sa w 5 ne jako jedna czesc z obudowa (16) przekladni.IN\KK\N iMsjwsyi PL PL PL