Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia nowych pochodnych aminoacetonitrylu uzy¬ tecznych jako zwiazki posrednie w procesie wy¬ twarzania podstawionych zwiazków 2-aminopira- zynowych, które z kolei sa uzyteczne jako sub¬ stancje posrednie w procesie wytwarzania benzo- ilopirazynylomoczników, bedacych zwiazkami owa¬ dobójczymi ujawnionymi i zastrzezonymi w belgij¬ skim opisie patentowym nr 833 238.Jedna z glównych metod syntezy zwiazków pira- zynowych jest tworzenie pierscienia pirazynowego ze zwiazków alifatycznych z wytworzeniem wiazan wegiel-azot. Jako zwiazki wyjsciowe w tej meto¬ dzie stosuje sie a-aminonitryle, zwiazki a-amino- karbonylowe, zwiazki a, |3-dwukarbonylowe i a-chlorowcoketony.Sharp i wspólpracownicy opisali w J. Chem.Soc. 932 (1951) proces kondensacji a-aminonitryli z hydroksyiminometyloketonami prowadzacy do uzyskania 3,5-podstawionych 1-tlenków 2-amino- pirazyny, które ogrzewa sie nastepnie z podsiar- czynem sodu w celu zredukowania tlenków do 3,5-dwupodstawionych 2-aminopirazyn.W cytowanym artykule podano, ze wydajnosc calego procesu maleje, gdy grupy alkilowe zastapi sie arylowymi.Taylor i wspólpracownicy opisali w J. Am.Chem. Soc. 95, 6407-6412 (1973) wytwarzanie 1-tlenków 2-amino-3-karbamoilo-5-podstawionej- pirazyny droga kondensacji a-aminocyjanoaceta- midu z hydroksyiminoketonem, np. hydroksyimino- acetofenonem lub hydroksyiminoacetonem, w roz¬ tworze lodowatego kwasu octowego. Produkty tego procesu wykorzystuje sie w procesach syntezy * pterydyn.Taylor i wspólpracownicy w J. Am. Chem. Soc, 90, 2424 (1968) opisali takze wytwarzanie 1-tlenku 2-amino-3-karboetoksy-5-metylopirazyny droga kondensacji a-aminocyjanooctanu etylu i izonitro- 10 zoacetonu (hydroksyiminoacetonu) w lodowatym kwasie octowym. Produkt tego procesu stosuje sie równiez w syntezie pterydyn.Masaki i wspólpracownicy w Buli. Chem. Soc.Japan, 36, 922 (1963) ujawnili reakcje a-chlorowco- 15 oksymów z aminami. Produkty tycrk reakcji pod¬ daje sie cyklizacji z redukcja stosujac jako kata¬ lizator nikiel Raneya, uzyskujac piperazynon, W J. Org. Chem. 29, 3165 (1964) i w J. Org.Chem. 31, 4143 (1966) Masaki i wspólpracownicy 20 ujawnili 1 :akcje zabezpieczonego kwasu a-amino- hydroksamowego z a-chlorooksymem. Po usunieciu ugrupowania oksymu i grupy O-benzylowej dzia¬ lanie amoniakiem, otrzymujac zwiazki typu kwasu aspergilowego. 23 Sposobem wedlug wynalazku wytwarza sie nowe pochodne aminoacetonitrylu o ogólnym wzorze 1, w którym R1 oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, R2 oznacza atom wodoru, atom chlorowca, grupe alkilowa o 1—3 30 atomach wegla lub grupe trójfluorometylowa, 123 696123 696 n oznacza liczbe zero, 1 lub 2, przy czym gdy n oznacza 2,~~to wówczas podstawiona byc moze tylko jedna pozycja orto, a R3 oznacza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla.Cecha sposobu wedlug wynalazku jest to, ze aminoacetonitryl p ogólnym wzorze 2, w którym R1 ma wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji z a-chlorooksymem lub a-bromooksymem o ogól¬ nym wzorze 3, w którym X oznacza atom chloru lub Drómu, a R2? R3 i n maja wyzej podane zna¬ czenie, w rozpuszczalniku i w obecnosci srodka wiazacego kwas.Zwiazki o wzorze 1 sa uzyteczne jako zwiazki posrednie, które poddaje sie cyklizacji, otrzymujac podstawione 2-aminopiirezyny o ogólnym wzorze 4, w którym R1, R2, R3 i n maja wyzej podane zna¬ czenie. W tym celu podstawiony aminoacetonitryl o wzorze 1 miesza sie z polikwasem fosforowym, 85% kwasem fosforowym lub mieszanina kwasu fpsfgrowego i pieciotlenku fosforu, a nastepnie mieszanine te ogrzewa sie w temperaturze okolo 50—140°C i w ciagu okolo 0,5—4 godzin, otrzy¬ mujac 2-aminopirazyne o wzorze 4.Takie zwiazki 2-aminopirazynowe uzywa sie na¬ stepnie w procesie wytwarzania owadobójczych benzoilopirazonylomoczników ujawnionych w bel¬ gijskim opisie patentowym nr 833 288. lV powyzszych wzorach grupami alkilowymi o 1—3 atomach wegla sa grupy metylowe, etylo¬ we, n-propylowe lub izropropylowe.Jako grupy alkilowe o 1—4 atomach wegla wy¬ stepuja w powyzszych wzorach grupy metylowe, etylowe, n-propylowe, izopropylowe, n-butylowe, Il-rz.-butylowe, Ill-rz.-butylowe i izobutylowe.Atomami chlorowca sa atomy bromu, chloru, fluoru lub jodu.Tak wiec zgodnie ze sposobem wedlug wyna¬ lazku aminoacetonitryl o wzorze 2 poddaje sie reakcji z a-chloro- lub a-bromoooksymem o wzo¬ rze 3 w odpowiednim rozpuszczalniku i w obec¬ nosci srodka wiazacego kwas, który zobojetnia chlorowcowodór' powstajacy w trakcie trwania reakcji. W reakcji tej korzystnie stosuje sie a-chlorooksymy ze wzgledu na dostepnosc chlorku nitrozylu uzywanego do ich wytwarzania. Dlatego tez dla zilustrowania niniejszego wynalazku opi¬ sano w opisie/ jedynie zastosowanie a-chlorooksy- mów. Jedna!]/ w reakcji wytwarzania zwiazków ó wzorze 1 d-broimooksymy reagowalyby tak samo jak a-chlorooksymy. Odpowiednimi rozpuszczalni¬ kami sa chloroform, chlorek metylenu, tetrahydro- furan, benzen i chlorobenzen, korzystnie chloro¬ form lub chlorek metylenu.Odpowiednimi srodkami wiazacymi kwas sa znane aminoacetonitryle o wzorze 2 oraz nie- nuMeofilowe zasady o bardziej zasadowym cha- raktrze niz aminoacetonitryl. Takimi zasadami sa Hl-rz. aminy, np. trójetyloamina, trójmetyloamina, trójbutyloamina i N-metylomorfolina, przy czym korzystnie stosuje sie trójetyloamine. Tak wiec aminoacetonitryl o wzorze 2, albo w postaci wolnej zasady, albo w postaci addycyjnej soli kwasu, np. chlorowodorku lub podobnej soli, laczy sie z odpowiednim rozpuszczalnikiem wytwarzajac za¬ wiesine. 15 33 40 46 50 M W przypadku zastosowania aminoacetonitrylu o wzorze 2 w postaci addycyjnej soli kwasu do zawiesiny dodaje sie 2 mole srodka wiazacego kwas. Jeden mol tego srodka sluzy do uzyskania aminoacetonitrylu o wzorze 2 w postaci wolnej zasady, a drugi mol zobojetnia chlorowcowodór tworzacy sie podczas reakcji aminoacetonitrylu o wzorze 2 i a-chlorooksymu. Do mieszaniny aminoacetonitrylu o wzorze 2 w postaci wolnej zasady, rozpuszczalnika i srodka wiazacego kwas, ochlodzonej do temperatury od okolo — 5°C do okolo 25°C, dodaje sie w trakcie mieszania roz¬ twór a-chlorooksymu, np. oksymu 1-chloro-l-feny- lopropanonu-2 w tym samym rozpuszczalniku, pro¬ wadzac dodawanie z taka predkoscia, by latwo bylo utrzymywanie mieszaniny rekacyj-nej w tem¬ peraturze od okolo —5°C do okolo 25°C. Po za¬ konczeniu dodawania mieszanine pozostawia sie do ogrzania do temperatury pokojowej konty¬ nuujac mieszanie w ciagu okolo 1 godziny.Mieszanine reakcyjna przemywa sie kolejno woda i nasyconym wodnym roztworem chlorku sodowego. Warstwe organiczna oddziela sie i suszy nad odpowiednim srodkiem suszacym lub odsacza przez warstwe srodka suszacego umieszczona na filtrze.Objetosc roztworu surowego zwiazku o wzorze 1 zmniejsza sie o okolo polowe przez odparowanie rozpuszczalnika, po czym do roztworu dodaje sie w trakcie mieszania taka ilosc weglowodoru, to jest heksanu, pentanu, heptanu lub cykloheksanu, by otrzymac pierwotna objetosc. Mieszanine miesza sie w temperaturze zblizonej do pokojowej, w wy¬ niku czego wykrystalizowuje produkt. W rezultacie takiego postepowania otrzymuje sie w omawia¬ nym przypadku {(2-)hydroksyimino(-l-)fenylo(pro- pylo)amino}-acetonitryl o temperaturze topnienia okolo 96—97,5°C.Nalezy zwrócic uwage na fakt, ze gdy grupa fenylowa a-chlorooksymu podstawiona jest w po¬ zycji orto (R2 oznacza atom chlorowca lub grupe alkilowa o 1—3 atomach wegla), to wówczas ze wzgledów sterycznych wydajnosc podstawionego aminoacetonitrylu o wzorze 1 bedzie znacznie nizsza.Mozliwe jest równiez uzycie jako substancji wyjsciowej odpowiednio podstawionego styrenu i otrzymanie zwiazku o wzorze 1 bez wyodrebnia¬ nia lub krystalizacji posredniego a-chlorooksymu.W tym przypadku wytwarzanie a-chlorooksymu prowadzi sie tak jak to opisano powyzej, stosujac jako rozpuszczalnik ten sam rozpuszczalnik co w procesie wytwarzania zwiazku o wzorze 1.Po zakonczeniu rekacji miedzy podstawionym styrenem i chlorkiem nitrozylu prowadzacej do powstania a-chlorooksymu roztwór zawierajacy surowy a-chlorooksym przemywa sie woda, a war¬ stwe organiczna zawierajaca surowy a-chlorooksym dodaje sie bezposrednio do mieszaniny aminoace¬ tonitrylu o wzorze 2 (w postaci wolnej zasady lub soli addycyjnej kwasu, np. chlorowodorku), srod¬ ka wiazacego kwas i rozpuszczalnika. Rozpuszczal¬ nik ten jest identyczny z uzytym w procesie wy¬ twarzania a-chlorooksymu. Reakcje prowadzi sie w ciagu okresu czasu potrzebnego na zasadniczo123 696 6 calkowite zakonczenie reakcji tworzenia sie zwiaz¬ ku o wzorze 1. Produkt wyodrebnia sie opisana uprzednio metoda.Wytwarzanie a-chlorcoksymów stosowanych w procesie wytwarzania zwiazków o wzorze 1 jest procesem znanym, który opisac mozna na¬ stepujaco. Pochodna styrenu, np. (J-metylostyren, rozpuszcza sie w obojetnym rozpuszczaniku, takim jak chórek metylenu lub chloroform, po czym roztwór chlodzi sie do temperatury od okolo 0 do —5°C i nasyca go bezwodnym chlorowodorem.Wprowadzanie chlorowodoru kontynuuje sie podczas dodawania do roztworu chlorku nitrozyiu.Mieszanine reakcyjna pozostawia sie w ciagu okolo 0,5 godziny do ogrzania sie do temperatury poko¬ jowej, kontynuujac przy tym mieszanie i wpro¬ wadzanie bezwodnego chlorowodoru. Nastepnie mieszanine plucze sie w eiagu okolo 0,5 godziny azotem w celu usuniecia nadmiaru chlorowodoru po czym przemywa sie ja kolejno woda i wodnym roztworem chlorku sodowego i suszy nad odpo- wieniim srodkiem suszacym, np. nad bezwodnym siarczanem sodu. Srodek suszacy odsacza sie, a przesacz zateza pod zmniejszonym cisnieniem, otrzymujac olej bedacy surowym a-chlorooksy- ment Poniewaz a-chlorooksymy sa nieodporne na cieplo, podczas obróbki nalezy unikac nadmierne¬ go ogrzewania. Olej .roztwarza sie w heksanie, po czym odsacza sie utworzony produkt krystaliczny.W tym przypadku produkt zostal zidentyfikowany jako oksym 1-chloro-l-fenylopropanonu-2 o tem¬ peraturze topnienia okolo 90—92°C. Inne stosowane zgodnie z wynalazkiem a-chlorooksymy wytwarza sie stosujac ten sam ogólny tok postepowania.Jakkolwiek powyzszy opis dotyczy zastosowania chlorku nitrozyiu i chlorowodoru w celu wytwo¬ rzenia a-chlorooksymu, nalezy sie spodziewac, ze te sama procedure mozna zastosowac w celu otrzy¬ mania ct-bromooksymów, uzywajac bromek nitro¬ zyiu i bromowodór w rekacji z odpowiednio pod¬ stawionym styrenem.Z wyjatkiem trzech zwiazków, pochodne styrenu stosowane do wytwarzania a-chlorooksymów sa zwiazkami znanymi, a metody ich wytwarzania zostaly juz opisane. Zwiazki, których dotychczas nie znano otrzymuje sie stosujac znana metode syntezy. Tak wiec 2-bromobenzaldehyd poddaje sie reakcji z odczynnikiem Grignarda, to jest brom¬ kiem etylomagnezowym, w srodowisku bezwodne¬ go eteru. Otrzymany (2-bxomofenylo)-propanol-l odwadnia sie przez ogrzewanie w temperaturze wrzenia pod chlodnica zwrotna w toluenie i w obecnosci kwasu p-toluenosulfonowego jako ka¬ talizatora, uzyskujac zadany l-bromo-2-(propenylo- -Dbenzen.Inny nieznany dotad podstawiony styren, to jest l,2-dwuchloro-4-(propenylo-l)benzen, wytwarza sie stosujac ten sam ogólny tok postepowania z 3,4-dwuchlorobenzaldehydu i bromku etyloma- .gnezowego. Podstawiony propanol stanowiacy zwiazek posredni poddaje sie dehydratacji.Trzecim nieznanym dotad zwiazkiem styreno¬ wym jest l-etylo-4-(propenylo-l)-benzen, który rpwnjez wytwarza sie metodami znanymi z litera¬ tury. Tak wiec prowadzac kondensacje etyloben- zenu z chlorkiem propionylu w obecnosci chlorku glinu otrzymuje sie w reakcji Friedel-Craftsa zna¬ ny 4-etylopropiofenon. Tei keton daje sie latwo 5 redukowac przy uzyciu borowodorku sodu, tworzac (4-etylofenylo)-propanol-l, który odwadnia sie dro¬ ga ogrzewania z wodorosiarczanem potasu, otrzy¬ mujac zadany l-etylo-4-(propenylo-l)benzen.Ponizej opisano wytwarzanie trzech nowych io podstawionych styrenów i kilka stanowiacych zwiazki posrednie a-chlorooksymów, które stosuje sie w procesie wytwarzania nowych pochodnych aminoacetonitrylu o wzorze 1.Przyklad I. l-bromo-2-(propenylo-l)benzen» 15 Etap 1. Roztwór 34,46 g (0,186 mola) 2-bromo- benzaldehydu w 93 ml bezwodnego eteru etylo¬ wego dodaje sie w ciagu 15 minut do mieszaniny 75,6 ml 2,71 m roztworu bromku etylomagnezo- wego w 186 ml bezwodnego eteru, utrzymywanej 20 w temperaturze okolo 15°C. Mieszanine reakcyjna pozostawia sie w ciagu nocy w temperaturze po¬ kojowej, a nastepnie ochladza, dodajac jedno¬ czesnie 32 ml wodnego 25°/oj roztworu chlorku amonowego. Eter dekantuje sie znad stalego osadu, 25 który przemywa sie eterem, dodajac roztwory z przemywania do warstwy eterowej. Polaczone warstwy eterowe suszy sie nad bezwodnym siar¬ czanem magnezowym, po czym srodek suszacy od¬ sacza sie, a warstwe eterowa zateza, otrzymujac 30 32,21 g oleju jasnozóltej b&rwy. Na podstawie widma NMR stwierdza sie, ze olejem jest (2-bro- mofenylo)-propanol-l.Etap 2. Mieszanine 25 g (0,116 mola) (2-bromo- fenylo)propanolu-l otrzymanego jak w etapie 1), l* 80 ml toluenu 1,0 g kwasu p-toluenosulfonowego ogrzewa sie w temperaturze wrzenia pod chlodnica zwrotna stosujac nasadke Dean-Starka, prowadzac ogrzewanie w ciagu 4 godzin. Nastepnie mieszanine reakcyjna chlodzi sie, miesza w ciagu okolo 15 mi- 40 nut z 20 ml 5 n wodnego roztworu wodorotlenku sodowego i oddziela warstwe wodna, która sie odrzuca. Warstwe organiczna przemywa sie 3 por¬ cjami wody i suszy nad bezwodnym siarczanem sodowym. Po odsaczeniu srodka suszacego zateza 45 sie przesacz, otrzymujac 20,65 g surowego produktu.Próbke o wadze 19,5 g poddaje sie destylacji, otrzymujac produkt o temperaturze wrzenia 82— 85°C (0,04—0,05XXQ-sPcL), zidentyfikowany jako 1- -hromo-2-(propenylo-l)benzen na podstawie widma 50 NMR.Przyklad II. l,2-dwuchloro-4-(propenylo-l)- benzen.Etap 1. Z 36,0 g (0,20 mola) 3,4-dwuchlorobenzal¬ dehydu i 77,6 ml 2,71 m roztworu bromku etylo- 55 magnezowego otrzymuje sie 40,02 g (3,4-dwuchloro- fenylo)propanolu-l w postaci cieczy ciemnozóltej barwy.Etap 2. Stosujac 40,02 g (0,195 mola) (3,4-dwu- chlorofenylo)propanolu-l, 100 ml toluenu i 1,0 g M kwasu p-toluenosulfonowego otrzymuje sie 29,61 g cieczy ciemnobursztynowej barwy, zidentyfikowa¬ nej na podstawie widma NMR jako 1,2-dwuchloro- -4-(propenylo-l)benzen.Przyklad III. l-Etylo-4-(propenylo-l)benzen.¦•* Etap 1. Do roztworu 19 g (0,117 mola) 4-etylg-123 696 : 8 propiofenonu (otrzymanego metoda opisana przez Kindlera i Li w Ber. 74, 321, (1941) (w 30 ml eta¬ nolu wkrapla sie roztwór 1,76. g. wodorotlenku so¬ dowego i 1,4 g borowodorku sodu w 17,6 ml wody.Podczas dodawania zachodzi reakcja egzotermiczna i temperatura wzrasta- do okolo 35°C, a w miare dalszego dodawania do okolo 75°C, po czym ma¬ leje do- temperatury zblizonej do pokojowej. Mie¬ szanine reakcyjna miesza sie w temperaturze po¬ kojowej -w Ciagu okolo 1 godziny, a nastepnie w tempefautrze okolo 70—75°C w ciagu 2 godzin, po czym ogrzewanie w tej temperaturze kontynuuje sie w ciagu nocy. Mieszanine reakcyjna pozostawia sie- do ochlodzenia, po czym dodaje sie roztwór a,6 g wodorotlenku sodowego i 0,47 g borowodorku sodu W 6 ml wody. Mieszanine ponownie ogrzewa sie do temperatury okolo 70—75°C i miesza ja w tej temperaturze w ciagu nocy. Nastepnie .mie¬ szanine reakcyjna chlodzi sie, rozciencza woda i oddziela warstwe organiczna. Warstwe wodna ekstrahuje sie trzema porcjami eteru, a nastepnie odrzuca. Ekstrakty eterowe laczy sie z warstwa organiczna i kolejno przemywa woda, wodnym roztworem wodoroweglanu sodowego i nasyconym wodnym roztworem chlorku sodowego, a nastepnie suszy nad bezwodnym siarczanem magnezu. Po odsaczeniu srodka suszacego rozpuszczalnik odpa¬ rcwywuje sie pod zmniejszonyim cisnieniem, a sta¬ nowiacy pozostalosc olej destyluje, otrzymujac pro¬ dukt o temperaturze wrzenia okolo 173—176°C (l.U^lO-^Pa). Za pomoca widma NMR identyfi¬ kuje sie ten produkt jako (4-etylofenylo)propanol-l.-Etap 2. W trójszyjnej ókraglodermej kolbie o po¬ jemnosci 50 ml, wyposazonej we wkraplacz nie równowazacy zmian cisnienia i wielostopniowa na¬ sadke destylacyjna z plaszczem oraz zawierajacej sztabke mieszadla magnetycznego, umieszcza sie 15 g (0,11 mola) krystalicznego wodorosiarczanu potasowego- Cisnienia w kolbie zmniejsza sie do okolo 1,2Xl0_5Pa i mieszajac wodorosiarczan po¬ tasowy ogrzewa sie kolbe wraz z jej zawartoscia na lazni olejowej do temperatury okolo 220—230°C, wkraplajac jednoczesnie 60 g (0,365 mola) (4-etylo- fenylo)propanolu-l. W trakcie wkraplania z kolby oddestylowywuje pewna ilosc substancji o tem¬ peraturze wrzenia okolo 125—135°C (l,2X10f)-5Pa).Po zakonczeniu dodawania destylacje pod zmniej¬ szonym cisnieniem (1,2X10_5Pa) kontynuuje sie do chwili ustania powstawania destylatu. Nastepnie cisnienie zmniejsza sie do 0,7X10_5Pa i konty¬ nuuje sie destylacje/do ponownego jej ustania Do destylatu dodaje sie eter, po czym warstwe wodna oddziela sie i odrzuca, a warstwe eterowa suszy sie riad bezwodnym: siarczanem magnezu. Po od¬ saczeniu srodka suszacego odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem eter, otrzymujac 48,3 g przejrzystego oleju. Na podstawie widma NMR identyfikuje sie ten olej jako l-etylo-4-(prope- nyio-l)benzen.P r z y k l ad IV. Oksym 1-chloro^l-fenylopropa- nonu-2.Roztwór 34,65 g (0,2"94 mola) p-metylostyrenu w 300 ml chloroformu ochladza sie mieszajac do temperatury od okolo 0°C do okolo —3°C, po czym 'utrzymujac te temperature nasyca sie roztwór bez- 10 20 25 39 50 55 80 wodnym chlorowodorem. Do roztworu dodaje sier. 20,2 g- .(0,307 mola) chlorku nitrozylu przepuszcza-. jac przez roztwór równoczesnie strumien bezwod¬ nego chlorowodoru w takiej ilosci, by gazy odpro¬ wadzane z kolby mialy odczyn kwasowy..Dodawa¬ nie chlorku nitrozylu trwa okolo 50 minut. Miesza¬ nine reakcyjna pozostawia sie do ogrzewania do. temperatury pokojowej w ciagu okolo 30 minut,: konytnuujac w tym czasie mieszanie i przepusz¬ czanie bezwodnego chlorowodoru z predkoscia 60 ml/minute. Nastepnie nadmiar gazów wyplukuje sie z ukladu przy uzyciu azotu, prowadzac wy¬ plukiwanie w ciagu 30 mdnut, mieszanine reak¬ cyjna przemywa sie dwoma 150 ml porcjami wody, a nastepnie wodnym roztworem chlorku sodowego.Warstwe organiczna suszy sie nad bezwodnym siarczanem sodowym w ciagu okolo 10 minut, po czym odsacza sie srodek suszacy. Przesacz zateza sie pod zmniejszonym cisnieniem otrzymujac olej, do którego w trakcie mieszania dodaje sie 50 ml heksanu; -Rodczas mieszania mieszaniny w tempe¬ raturze' pKstóbjbwej tworza sievszybko krysztaly. Po zakonczeniu-mieszania, które prowadzi sie w ciagu 30 minut, mieszanine pozostawia sie w ciagu 2 dób w lodówcef a nastepnie zimna mieszanine miesza sie w ciagu 15 minut, przesacza i staly osad na saczku przemywa "sie 50 ml zimnego heksanu.Otrzymuje sie 38,12 g (wydajnosc 70,7Vo|) produktu o temperaturze" topnienia okolo 90—92°C, zidenty¬ fikowanego jako oksym 1-chloro-l-fenylopropano- nu-2.Analiza elementarna dla C9H10C1NO: c H N Cl Obliczono: 58,87 5,49 7,63 19,31 Stwierdzono 59,03 5,20 7,69 19,30 Przyklad V. Z 8,2 g (0,042 mola) l-bromo-2- -(propenylo-l)benzenu i 3,0 g (0,046 mola) chlorku nitrozylu otrzymuje sie 8,97 g oksymu 1-(2-bronio- feriylo)-l-chloropropanolu-2 w postaci oleju. Po pfzekrystalizowaniu próbki analitycznej z miesza¬ niny benzenu i heksanu temperatura topnienia pro¬ duktu-.wynosi okolo 121—122,5 rAriahza elementarna dla CgHgBrCINO: c H Br Gl N • Obliczono: 41,18 3,46 30,44 13,50 5,34 Stwierdzono: 40,97 3,23 30,63 13,26 5,37 55 Przyklad VI. Z 12,5 g (0,063 mola) l^bromo- -3-(propenylo-l)benzenu i 4,36 g (0,066 mola) chlor¬ ku nitrozylu otrzymuje sie 16,47 g oleju zidenty¬ fikowanego na podstawie widma NMR jako oksym l-(3-bromofenylo)-chloropropanonu-2.Przyklad VII. Z 232,6 g (1,01 mola) 1-bromo- -4-(propenylo-l)-benzenu (o czystosci 8&k) i 66,5 g (1,01 mola) chlorku nitrozylu otrzymuje sie 15,7 g oksymu l-(4-bromofenylo)-l-chloropropanonu-2 o temperaturze topnienia okolo 09-^lOO°C,* Analiza elementarna dla GgHgBrGlNa: C H Br Cl N Obliczono: 41,18 - 3,46 30,44 13,50 5,34 Stwierdzono: 41,01 3,43 30,56 13,65 5,20 (0,059 13 g mola) (0,059 1-bro- mola) Przyklad VIII. Z 12,5 mo-4-(butenylo-l)benzenu i chlorku nitrozylu otrzymuje sie 5,27 g oksymu l-(4-bromofenylo)-l-chlo«robutanonu-2. Temperatura topnienia próbki analitycznej wynosi okolo 98— 9S°C.Analiza elementarna dla C10HnBrClNO: Obliczono: C 43,43 H 4,01 Br 28,89 Cl 12,82 N 5,03 Stwierdzono: 43,63 3,97 28,77 12,76 4,98 1*3*99* 10* pozostawia sie do ogrzania do temperatury po¬ kojowej w ciagu 1 godziny.Etap B. Mieszanine reakcyjna przemywa sie dwu¬ krotnie woda (2X100 ml) i 100 ml nasyconej so- 0 lanki,' a nastepnie suszy przesaczajac przez war¬ stwe bezwodnego siarczanu sodowego. Objetosc przesaczu zmniejsza sie do polowy droga zatezenia pod zmniejszonym cisnieniem, a nastepnie dodaje sie heksan w takiej ilosci, by uzyskac poczatkowa objetosc. Powstala mieszanine pozostawia sie do ogrzania do temperatury zblizonej do pokojowej, poddajac ja w tym czasie mieszaniu, w wyniku czego wykrystalizowuje produkt. Mieszanine po¬ zostawia sie w ciagu nocy w lodówce, a nastepnie przesacza i krysztaly na filtrze przemywa 75 ml zimnego heksanu. Otrzymuje sie 13,22 g {wydaj¬ nosc 65%) produktu zidentyfikowanego jako {[2- -(hydroksyimiino)-l-(fenylo)propylo]amino} aeetoni- tryl o temperaturze topnienia okolo 94,5-96,5°C.Temperatura topnienia próbki analitycznej po rekrystalizacji z etanolu wynosi o okolo 96—97,5°C.Produkt identyfikuje sie na podstawie analizy ele¬ mentarnej oraz widma NMR i masowego. mola) 2,4-tlwu- g (0,045 mola) 4,79 g oksymu Przyklad IX. Z 6,0 g (0,04 metylo-1-propenylobenzenu i 2,96 chlorku nitrozylu ^otrzymuje sie l-(2,4-dwumetylofenylo)-l-chloropropanonu-2 o temperaturze topnienia okolo 104—106°C. Zwia¬ zek identyfikuje sie na podstawie widma NMR.Przyklad X. Z 15 g (0,0303 mola) 1-trój- fluorometylo-3-(propenylo-l)benzenu i 9,24 g (0,14 mola) chlorku nitrozylu otrzymuje sie 18,87 g zie¬ lono zabarwionego oleju zidentyfikowanego na podstawie widma NMR jako oksym l-chloro-l-(3- -trójfluorometylofenylo)-propanonu-2.Przyklad XI. Z 15,25 g (0,1 mola) 1-chloro- -4-(propenylo-l-)benzenu i 6,88 g (0,10 mola) chlorku nitrozylu otrzymuje sie 9,09 g produktu o temperaturze topnienia okolo 80-^81°C, zidenty¬ fikowanego na podstawie widm IR i NMR jako oksym l-chloro-l-(4-chlorofenylo)-pa:opanonu-2.Przyklad XII. Z 18,7 g (0,10 mola) 1,2-dwu- chloro-4-(propenylo-l)benzenu i 6,88 g (0,10 mola) chlorku nitrozylu. otrzymuje sie 21,1 g oleju ziden¬ tyfikowanego na podstawie widma NMR jako oksym -. l-(3,4-dwuehlorofenylo)-l-chloropropano- nu-2.: . • Przyklad XIII. Z 22 g (0,15 mola) l-etylo-4- -(propenylo-l)benzenu i, 9,9 g (0,15 mola) chlorku nitrozylu otrzymuje sie 21 g produktu o tempera¬ turze topnienia okolo 39—40°C, zidentyfikowanego ha. podstawie widma NMR jako l-(4-etylofenylo)- -i-chloroprQpanon-2.Przyklad XIV. {[2-(hydroksyimino)-l-(f e- nylo)propylo]amino} acetonitryl.Etap A. Do zawiesiny 11,56 g (0,125 mola) chloro¬ wodorku aminoacetonitrylu w 90 ml chloroformu, "mieszanej w . atmosferze azotu i chlodzonej do iemperatury okolo 0°C na lazni lodowej, dodaje sie 22,73 g (0,225 mola) trójetyloaminy. Do powsta¬ lej mieszaniny utrzymywanej w temperaturze okolo Ó°C dodaje sie w ciagu okolo 2 godzin roz¬ twór 18,35 g (0,10 mola) oksymu 1-chloro-l-feny- 15 2Q 25 35 40 * 55 ^ntarna dla Obliczono: 65,01 6,45 20,68 C11H13N30: Stwierdzono: 65,18 6,55 20,39 C H N Przyklad XV. Z 5,0 g (0,019 mola) oksymu l-(2-bromofenylo)-l-chloropropanonu-2, 2,2 g (0,024 mola) chlorowodorku aminoacetonitrylu i 4,33 g (0,043 mola) trójetyloaminy otrzymuje src 1,25 g {[l-(2-bromofenylo)-2-hydroksyimino)propylo]- -amino}-acetonitrylu. Temperatura topnienia prób¬ ki analitycznej wynosi okolo 139—142°C. iliza C H N Br elementarna dla Obliczono: , 46,83 4,29 14,89 28,32 CnH12BrN30: Stwierdzono: 46,67 4,14 14,74 28,56 Przyklad XVI. Z 5,0 g (0,019 mola) oksymu l-(3-bromofenylo)-l-chloropropanonu-2, 2,2 g (0,024 mola) chlorowodorku acetonitrylu i 4,33 g (0,043 mola) trójetyloaminy otrzymuje sie 5,4 g {[l-(3-bromofenylo)-2H(hydroksyimino)-propylo]- -amino} acetonitrylu w postaci oleju, który na¬ stepnie ulega krystalizacji. Temperatura topnienia próbki analitycznej wynosi okolo 96—89°C. iliza C H N l elementarna dla Obliczono: 46,83 4,29 14,89 CllHlisBrN30: Stwierdzono: 46,72 4,10 14,67 Przyklad XVII. Z 45 g (0,17 mola) oksymu l-(4-bromofenylo)-l-chloropropanonu-2, 19,82 g (0,21 mola) chlorowodorku aminoacetonitrylu i 38,96 g (0,385 mola) trójetyloaminy otrzymuje sie 'JOPropanonU-2 w'"'85 ml chloroformu. Mieszanine «3 44,8 g {[l-(4-bromofenylo)-2-(hydroksyimino)-pro-li 123 606 i? pylo]-amino}acetonitrylu. Temperatura topnienia próbki analitycznej wynosi okolo 111—112CC.Analiza elementarna dla CuH12BrN30: c H N .Obliczono: 46,83 4,29 14,89 Stwierdzono 46,66 4,10 14,65 Przyklad XVIII. Z 4,0 g (0,0145 mola) oksymu l-(4-brornofenylo)-l-chlorobutanonu-2, 1,67 g (0,018 mola ) chlorowodorku aminoacetonitrylu i 3,29 g (0,033 mola) trójetyloaminy otrzymuje sie 3,12 g {[l'(4-bromofenylo)-2-(hydroksyi'mino)bu- tylo]-amino} acetonitrylu. Temperatura topnienia próbki analitycznej wynosi okolo 118,5—120°C.Analiza elementarna dla C12H14BrN30: c H N Br Obliczono: 48,67 4,76 14,19 26,98 Stwierdzono 48,58 4,51 13,93 27,17 Przyklad XIX. Z 4,0 g (0,019 mola) oksymu l-chloro-l-(2,4-dwumetylofenylo)propanonu-2 2,18 g (0,024 mola) chlorowodorku aminoacetonitrylu i 4,29 g (0,024 mola) trójetyloaminy otrzymuje sie 2,51 g {[l-(2,4-dwumetylofenylo)-2-(hydroksyimino)- -propylo]-amino}acetonitrylu o temperaturze top¬ nienia okolo 133—134°C.Analiza elementarna dla C13H17N30: c H N Obliczono: 67,51 7,41 18,17 Stwierdzono 67,58 7,18 18,01 Przyklad XX. Z 15 g (0,059 mola) oksymu l"Chloro-l-(3-trójfluoromety]ofenylo)propanonu~2 5,52 g (0,059 mola) chlorowodorku aminoacetoni¬ trylu i 12,05 g (0,119 mola) trójetyloaminy otrzy¬ muje sie 1,5 g {[l-(3-trójfluorometylofenylo)-2- - o temperaturze topnienia 101—103°C.Analiza elementarna dla C12H12F3N30: c H N F Obliczono: 53,14 4,46 15,49 21,01 Stwierdzono 53,11 4,37 15,25 21,23 Przyklad XXI. Z 7,5 g (0,034 mola) oksymu l-chloró-l-(4-chlorofenylo)propanonu-2, 3,98 g (0,043 mola) chlorowodorku aminoacetonitrylu i 7,82 g (0,77 mola) trójetyloaminy otrzymuje sie 7,38 g {[l-i(4-chlorofenylo)-2-(hydroksyimino)pro- pylo]-amino}acetonitrylu o temperaturze topnienia okolo 119,5—121°C. iliza C H Cl N elementarna dla Obliczono: 55,59 5,09 14,92 17,68 CnH12ClN30:: Stwierdzono 55,35 - 5,24 14,70 17,69 Przyklad XXII. Z 10 g surowego oksymu l-chloro-l-(3,4-dwuchlorofenylo)propanonu-2 4,58 g (0,05 mola) chlorowodorku aminoacetonitrylu i 9,0 g (0,09 mola) trójetyloaminy otrzymuje sie 5 1,82 g {[l-(3,4-dwuchlorofenylo)-2-(hydroksyimino)- -propylo]-arnino} acetonitrylu. Temperatura topnie¬ nia próbki analitycznej wynosi okolo 106,5— 107.5°C. Zwiazek identyfikuje sie na podstawie widm IR, NMR i masowego. Widmo masowe o wy- io sokiej rozdzielczosci dla C^H^sClgNjO: 271,02807 (teoretycznie 271,02791.Przyklad XXIII. Z 21,2 g <0,10 mola) oksymu 1-chloro-l-(4-etylofenylo)propanonu-2, 11,6 g (0,125 mola) chlorowodorku aminoacetonitrylu 15 i 25,2 g (0,25 mola) trójetyloaminy otrzymuje sie 13,6 g {(l-(4-etylof€nylo)-2-(hydroksyimtno)propyl6]- -amino) acetonitrylu. Produkt identyfikuje sie na podstawie widma NMR.Przyklad XXIV. Ponizej opisano sposób wy- 20 stwarzania zwiazku o wzorze 1, zgodnie z którym jako zwiazek wyjsciowy stosuje sie podstawiony styren. W sposobie tym nie wyodrebnia sie i nie oczyszcza stanowiacego zwiazek posredni a-chloro- oksymu lecz pozostawia sie ten oksym w roz- 25 tworze, który dodaje sie do mieszaniny aminoace¬ tonitrylu o wzorze 2 (lub addycyjnej soli amino¬ acetonitrylu i kwasu), srodkar wiazacego kwas i odpowiedniego rozpuszczalnika, jak to opisano uprzednio, so {(l-)4-bromofenylo(-2-)hydroksyimino(propylo)- -amino}-acetonitryl.Roztwór 27,7 kg l-bromo-4-(propenylo-l)benzenu (czystosc 90%) w 110 litrach chlorku metylenu oziebia sie do temperatury 0°C i nasyca chloro- to wodorem. Przez mieszanine przepuszcza sie peche¬ rzyki chlorku nitrozylu (8,47 kg) z taka predkoscia by utrzymac temperature ponizej okolo 10°C.Równoczesnie z chlorkiem nitrozylu przez miesza¬ nine przepuszcza sie chlorowodór z taka predkoscia 40 by utrzymac stan nasycenia mieszaniny chlorowo- dorem. Po zakonczeniu dodawania chlorku nitro¬ zylu mieszanine nasycana weglowodorem miesza sie w ciagu 15 minut, a nastepnie prowadzi sie plukanie azotem w celu usuniecia nadmiaru ehlor- « ku nitrozylu i chlorowodoru. Mieszanine przemywa sie trzema 60-litrowymi porcjami wody i rozdziela sie warstwy. Warstwe chlorku metylenu zawiera¬ jaca powstaly a-chlorooksym wlewa sie powoli do drugiego naczynia reakcyjnego zawierajacego mie¬ si szanine 11,6 kg chlorowodorku aminoacetonitrylu, 25,2 kg trójetyloaminy i 120 litrów chlorku mety¬ lenu, ochlodzonej do temperatury okolo 10°C aby temperature reakcji utrzymywac ponizej 20°C.W ciagu 2 godzin pozostawia sie mieszanine do •• ogrzania sie do temperatury okolo 25°C, a na¬ stepnie przemywa trzema porcjami wody po 60 litrów. Warstwe chlorku metylenu zateza sie ostroznie pod zmniejszonym cisnieniem do obje¬ tosci okolo 160 litrów, temperature roztworu do¬ lo prowadza sie do okolo 40°C, a nastepnie w trak¬ cie mieszania dodaje sie 100 litrów heksanu ogrza¬ nego do temperatury okolo 40°C. Mieszanine chlo¬ dzi sie powoli i miesza w temperaturze pokojowej w ciagu nocy, w wyniku czego wykrystalizowuje •3 produkt. Mieszanine schladza sie szybko clo tem-123 696 13 14 peratury okolo 0—5°C, a nastepnie odsacza sie krysztaly, które • przemywa sie heksanem. Otrzy¬ muje sie 13,7 kg {(l-)4-bfomofenylo(-2-)hydroksy- imino topnienia okolo 108—110°C. W przeliczeniu na wage uzytego l-bromo-4-(propenylol)benzenu wydajnosc teoretyczna wynosi 52,2°/cr Droga chromatografii gazowej stwierdza sie, ze czystosc produktu wy¬ nosi okolo 98°/ci.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych pochodnych aminoacetonitrylu o ogólnym wzorze 1, w którym R1 oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, R2 oznacza atom wodoru, atom chlorowca, grupe alkilowa o 1—3 atomach wegla lub grupe trójfluorometylowa, n oznacza 13 liczbe zero, 1 lub 2, przy czym gdy n oznacza 2, to wówczas podstawiona byc moze tylko jedna pozycja orto, a R3 oznacza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, znamienny tym, ze arninoacetoni- tryl o ogólnym wzorze 2, w którym R1 ma wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji z a-chloro- oksymem lub a-bromooksymem o ogólnym wzorze 3, w którym X oznacza atom chloru lub bromu, a R2, R3 i n maja wyzej podane znaczenie, w rozpuszczalniku i w obecnosci srodka wiazacego kwas. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako rozpuszczalnik stosuje sie chloroform. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako rozpuszczalnik stosuje sie chlorek metylenu. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze reakcje prowadzi sie w temperaturze od okolo -5°C do okolo 25°C.CH-R1 Wzór 1 H2N L \ CH-R1 I R^ N NH2 Wzór 2 Wzór 4 PL PL PL PL PL PL PL