Przedmiotem wynalazku jest uklad wykrywania kierunku ruchu, zwlaszcza dla wielowejsciowego licznika osi, przy automatycznej kontroli ruchu pojazdu ko¬ lowego.Znany jest uklad wykrywania kierunku ruchu pojazdu kolowego sterowany sygnalem z dwóch czujników szy¬ nowych. Sygnal z jednego z czujników podawany jest na wejscie D i R jednego z dwóch przerzutników typu D, a sygnal z drugiego czujnika szynowego podawany jest na wejscie D i R drugiego przerzutnika typu D.Wejscie trzecie oraz wejscie D pierwszego przerzutnika typu D polaczone jest z wejsciami pierwszego funktora logicznego, a wejscie trzecie oraz wejscie D drugiego przerzutnika typu D polaczone jest wejsciami drugiego funktora logicznego. Oba funktory logiczne, polaczone miedzy soba tworza przerzutnik dwustabilny.W przypadku zastosowania znanych ukladów wy¬ krywania kierunku ruchu w wielowejsciowych ukladach liczenia i bilansowania osi, przychodzace w tej samej chwili czasowej impulsy doliczania lub odliczania osi i pochodzace z róznych zródel moga pokryc sie w czasie powodujac rejestracje jednej, zamiast kilku osi równo¬ czesnie wjezdzajacych lub wyjezdzajacych z kontrolo¬ wanego obszaru. W tym celu musza byc stosowane dodatkowe uklady, umozliwiajace prawidlowe zliczanie osi.Istota rozwiazania wedlug wynalazku polega na tym, ze uklad posiada cztery przerzutniki typu D. Sygnal z jednego czujnika szynowego podawany jest na wejscie D pierwszego i drugiego przerzutnika typu D, a sygnal 10 15 20 25 30 z drugiego czujnika szynowego podawany jest na wejscie D trzeciego i czwartego przerzutnika typu D. Wyj scie Q pierwszego przerzutnika typu D polaczone jest z wej¬ sciem T trzeciego przerzutnika oraz z wejsciem R czwartego przerzutnika, a wyjscie Q czwartego prze¬ rzutnika polaczone jest z wejsciem T drugiego prze¬ rzutnika i z wejsciem R pierwszego przerzutnika. Do wejscia T pierwszego i czwartego przerzutnika oraz do wejscia R drugiego i trzeciego przerzutnika dola¬ czone jest jedno z wyjsc generatora taktu.Przy stosowaniu wielowejsciowych ukladów liczenia i bilansowania osi inne uklady wykrywania kierunku ruchu dolacza sie do pozostalych wyjsc generatora taktu, bez koniecznosci uzycia dodatkowych ukladów umozliwiajacych prawidlowe zliczanie osi wykrytych przez uklady wykrywania kierunku ruchu, które równo¬ czesnie z róznych kierunków wjezdzaja lub zjezdzaja z kontrolowanego obszaru.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia schemat ideowy ukladu wykrywania kierunku ruchu, fig. 2 przedstawia tor kola pojazdu poruszaja¬ cego sie w strefie oddzialywania czujników, a fig. 3 przedstawia przebiegi czasowe impulsów taktujacych, sygnalów obu czujników, oraz przebiegi na wyjsciu Q przerzutnika drugiego i trzeciego, oraz na wyjsciu Q przerzutników pierwszego i czwartego w trakcie prze¬ jazdu kola przez tor pokazany na fig. 2.Uklad wykrywania kierunku ruchu wedlug wyna- 123 249123 249 3 lazku sklada sie z czterech przerzutników typu D PI, P2, P3, P4. Wejscie D przerzutnika pierwszego PI i drugiego P2 sa polaczone ze soba oraz z pierwszym czujnikiem Gl, a wyjscia D przerzutnika trzeciego P3 i czwartego P4 takze sa polaczone ze soba oraz z czuj¬ nikiem drugim G2. Wyjscie Q przerzutnika pierwszego PI polaczone jest z wejsciem T przerzutnika trzeciego P3 oraz z wejsciem R przerzutnika czwartego P4.Wyjscie Q przerzutnika czwartego P4 polaczone jest z wejsciem T przerzutnika drugiego P2 oraz z wejsciem R przerzutnika pierwszego PI. Wyjscie Tl generatora taktu GT polaczone jest z wejsciem T przerzutnika pierwszego PI i czwartego P4 oraz z wejsciem R prze- rzutaików^drugiego P2t i trzeciego P3.Kolo pojazdu podczas ruchu znajduje sie w strefie dzialania SG1 czujnika pierwszego Gl jesli znajdzie sie nad czujnikiem pierwszym Gl, oraz w strefie dzia¬ lania SG2 czujnika drugiego G2 jesli kolo znajdzie sie nad czujnikiem drugim G2. Obie strefy SG1 i SG2 zachodza na siebie tworzac strefe SG1ASG2 dzia¬ lania obu czujników Gl, G2. Punkty a i c toru kola pojazdu przedstawionego na fig. 2 znajduja sie na granicy strefy dzialania obu czujników SG1ASG2 od strony czujnika drugiego G2, a punkt b znajduje sie na granicy tej strefy SG1ASG2 od strony czujnika pierwszego Gl. Punkt d toru kola jest granica strefy dzialania SG2 czujnika G2. Punkt S1 i S" toru kola jest granica strefy dzilania SG1 czujnika pierwszego Gl.Dzialanie ukladu wykrywania kierunku ruchu zo¬ stanie omówione podczas ruchu kola nad czujnikiem Gl, G2 od punktu startu S do punktu koncowego k.Gdy kolo znajduje sie w punkcie startu S, sygnal IWG1 czujnika pierwszego Gl i sygnal IWG2 czuj¬ nika drugiego G2 przyjmuja wartosc „0" logiczne.Sygnaly te doprowadzone do wejscia D przerzutnika odpowiednio pierwszego PI i czwartego P4 sa przepi¬ sywane impulsem taktujacym „1" z wejscia Tl gene¬ ratora taktu GT. Nastepnie, gdy sygnal taktowy Tl przyjmie wartosc „0" logiczne nastepuje kasowanie przerzutników drugiego P2 i trzeciego P3. W tym stanie na wszystkich wyjsciach Q wystepuje „0" logiczne, a na wyjsciach Q wystepuje „1" logiczne.W chwili pojawienia sie kola w strefie SG1 dzialania pierwszego czujnika Gl pojawia sie sygnal „1" na wyjsciu tego czujnika i najblizszym sygnalem taktowym z wyjscia Tl generatora taktu GT zostaje przepisany na wyjscie Q przerzutnika PI. Sygnal „0" z wyjscia Q pierwszego przerzutnika PI powoduje zablokowanie przerzutnika czwartego P4 ustalajac na jego wejsciu R sygnal „0".Kolo pojazdu posuwajac sie dalej znajdzie sie w strefie dzialania SG1ASG2 obu czujników co powoduje pojawienie sie równiez sygnalu „1" z drugiego czujnika G2. Nie spowoduje to zmiany stanu przerzutnika czwartego P4, poniewaz jest on zablokowany na wejsciu R sygnalem „0" z wyjscia Q pierwszego przerzutnika PI. Sygnal „1" z czujnika G2 przygotowuje do dzia¬ lania przerzutnik trzeci P3 wprowadzajac sygnal „I" na jego wejscie D. Gdyby kolo przesuwalo sie dalej opuszczajac strefe dzialania SG1ASG2 obu czujników, to sygnal IWG1 z pierwszego czujnika Gl przyjalby wartosc „0" i najblizsza faza zegarowa Tl* = „1" 4 odblokowujac najpierw przerzutnik trzeci P3 wpisalaby „0" logiczne na wyjscie Q, a „1" logiczna na wejscie Q przerzutnika pierwszego PI. Sygnal z jego wyjscia Q przepisalby sygnal „1" z wejscia D na wyjscie Q prze¬ rzutnika trzeciego P3 w postaci sygnalu „1". Sygnal ten utrzymywalby sie przez czas trwania fezy zegarowej Tl = „1" i spowodowalby zliczenie osi wjezdzajacej na kontrolowany obszar.Dla zbadania prawidlowosci pracy ukladu przeanali- 10 zujemy cofniecie sie kola ze strefy wspólnej SG1 A SG2 obu czujników Gl, G2 do strefy SG1 oddzialywania czujnika pierwszego Gl. Sygnal „0" z czujnika dru¬ giego G2 nie powoduje zadnych zmian i dopiero dalsze cofanie sie kola poza srefe SG1 dzialania pierwszego 15 czujnika Gl powoduje powrót ukladu do stanu za¬ sadniczego, przy czym nie nastapilo do tego momentu zliczenie zadnej osi. Ponowny wjazd kola w strefe SG1 dzialania pierwszego czujnika Gl, a nastepnie w strefe SG1ASG2 dzialania obu czujników spowoduje taka 20 sama sytuacje jak omówiona przy poprzednim wjezdzie kola w te strefe.Przekroczenie przez kolo punktu a granicy strefy oddzialywania obu czujników i znalezienie sie w strefie SG2 oddzialywania czujnika drugiego G2 powoduje przejscie sygnalu z czujnika drugiego w stan „0" i naj¬ blizsza faza zegarowa „1" odblokowuje najpierw prze¬ rzutnik trzeci P3, nastepnie wpisuje stan „1" na wyj¬ scie Q przerzutnika pierwszego PI. Sygnal ten odblo¬ kowuje wejscie kasujace R przerzutnika czwartego P4 umozliwiajac mu w nastepnym takcie przepisanie stanu „1" wejscia D na jego wyjscie Q. Równoczesnie stan „1" na wejsciu T przerzutnika trzeciego P3 prze¬ pisuje stan „1" z wejscia D na wyjscie Q tego prze¬ rzutnika P3. Sygnal ten utrzymuje sie przez czas trwania sygnalu „1" z generatora taktu GT powodujac zliczenie jednej osi wjezdzajacej na kontrolowany obszar.Jezeli teraz kolo pojechaloby dalej opuszczajac strefe SG2 dzialania czujnika drugiego G2 uklad powrócilby do stanu zasadniczego. Jesli kolo cofnie sie ze strefy SG2 dzialania czujnika drugiego G2 poprzez strefe SG1ASG2 dzialania obu czujników do strefy SG1 dzialania czujnika pierwszego Gl to powinna byc odli¬ czona jedna os tak aby bilans osi znajdujacych sie n? kontrolowanym obszarze wynosil zero.W trakcie cofania sie kola ze strefy SG2 dzialania czujnika drugiego G2 do strefy wspólnej SG1ASG2 nie zmienia sie stan zadnego z przerzutników. Dopiero w chwili opuszczania przez kolo strefy wspólnej SGlA A SG2 i przejsciu przez punkt b graniczny stref wysyla¬ ny zostaje sygnal „1" z wyjscia Q przerzutnika drugiego P2 analogicznie jak w przerzutniku trzecim P3 w po¬ przednim przejezdzie, sygnal „1" na wyjsciu Q dru¬ giego przerzutnika P2 powoduje odliczenie jednej osi a wiec bilans osi w kontrolowanym obszarze wynosi zero.Ponowny wjazd kola w strefe wspólna SG1ASG2 i przejazd do strefy oddzialywania czujnika drugiego G2 powoduje doliczenie osi sygnalem „1" na wyjsciu Q trzeciego przerzutnika P3. Bilans osi na kontrolo¬ wanym obszarze wynosi w tym przypadku 1.Zastrzezenie patentowe Uklad wykrywania kierunku ruchu zwlaszcza dla wielowejsciowego licznika osi, sterowany sygnalami 65 z dwóch czujników szynowych, znamienny tym.123 249 ze posiada cztery przerzutniki typu D (PI, P2, P3, P4) z których przerzutnik pierwszy (PI) i przerzutnik drugi (P2) maja wejscie (D) polaczone z czujnikiem pierwszym (Gl), a wejscie (D) przerzutnika trzeciego (P3) i przerzutnika czwartego (P4) polaczone jest z czujnikiem drugim (G2), zas wyjscie (Q) przerzut¬ nika pierwszego (PI) polaczone jest z wejsciem (R) przerzutnika czwartego (P4) oraz z wejsciem (T) 6 przerzutnika trzeciego (P3), natomiast wyjscie (Q) przerzutnika czwartego (P4) polaczone jest z wejsciem (T) przerzutnika drugiego (P2) oraz z wejsciem (R) przerzutnika pierwszego (PI), a ponadto wejscie (T) przerzutnika pierwszego (PI) i czwartego (P4) oraz wejscie (R) przerzutnika drugiego (P2) i trzeciego (P3) polaczone jest z jednym z wyjsc generatora taktu (GT). r i ^^ G1 rFM- 1—' L pi _ G2 JWG1 JWG2 1P1 3P3 JW iZ~ TP1J G^ ,PV l, P K Q . P3- d * a| P4 IT Ql _n_m Ta ; , , ,Tn I 1 1 i i I—, I GT FIG.1 61 SG1 -21-*-—f *-*—i 1 C ¦rq—1= -ri- i ' iP SG1 /\ s&* fIG. L t nhhnnnnnnhnnhnnnnnnnnhnnnnn FIG ? t PL