Przedmiotem wynalazku jest sposób fotoche¬ micznego nanoszenia precyzyjnych rysunków na podloze stalowe lub stalowe pochromowane.W szerokim zakresie stosowane sa przyrzady po¬ miarowe takie jak suwmiarki, katomierze i inne, 5 w których na podlozu stalowym lub stalowym pochromowanym sa precyzyjne rysunki, np. skale, podzialki itp. Do nanoszenia tych precyzyjnych rysunków stosuje sie dotychczas warstwy swiatlo¬ czule zawierajace albumliine i dwuchromian amo- 10 nowy. Roztwór kopiowy zawierajacy albumine i dwuchromian amonowy nanosi sie na podloze i po wysuszeniu otrzymuje sie warstwe swiatloczu¬ la, która naswietla sie przez diapozyityw kopiowa¬ nego rysunku. Elementy naswietlone pod wply- 15 wem dzialania promieniowania fioletowego i nad¬ fioletowego zmniejszaja swa rozpuszczalnosc w wo¬ dzie, zachowujac nadal zdolnosc pecznienia w Wo¬ dzie. Dlatego po naswietleniu pokrywa sie war¬ stwa farby kopiowej, która utrudnia dyfuzje wo- 20 dy do warstwy swiatloczulej. Nastepnie plyty wy¬ woluje sie za pomoca wody odslaniajac w miej¬ scach naswietlonych i pokrytych warstwa farby kopiowej metaliczne podloze. Po termicznym za¬ hartowaniu elementów naswietlonych wytrawia sie 25 podloze metalowe w odslonietych miejscach roz¬ tworem chlorku zelazowego. Po usunieciu warstwy kopiowej uzyskuje sie wytrawiony w podlozu me¬ talowym rysunek, który odpowiada rysunkowi na diapozytywie. 30 Wada dotychczas stosowanego sposobu jest ma¬ la rozdzielczosc warstwy kopiowej z albuminy i dwuchromianu amonowego, co uniemozliwia uzys¬ kanie bardziej dokladnych rysunków. Dodatkowa wada jest koniecznosc stosowania toksycznego dwuchromianu amonowego, który powoduje cho¬ roby skóry.Sposób fotochemicznego nanoszenia precyzyjnych rysunków wedlug wynalazku polega na tym, ze elementy stalowe lub stalowe pochromowane 0- czyszcza sie mechanicznie pumeksem z dodatkiem kredy plawionej, splukuje woda, nanosi sie roztwór kopiowy zawierajacy 5—15% objetosciowych polial¬ koholu winylowego i 0,25—'1:,8% objetosciowych zywicy dwufenyloamino-4-dwuazoniowo-formalde- hydowej oraz 0,01—0,5% objetosciowych kwasu cy¬ trynowego, 0,2—1% objetosciowych kwasu siarko¬ wego, 0,01—0,1% objetosciowych kwasu p-tolueno- sulfonowego, 0,1—1% objetosciowych kwasu fosfo¬ rowego, 0,1—1% objetosciowych kwasu sulfamino- wego lub 0,1—20% objetosciowych kwasu fluoro¬ wodorowego i 0,1—1% objetosciowych produktu addycji tlenku etylenu do nasyconego lub niena¬ syconego kwasu tluszczowego po czym naswietla sie przez diapozytyw kopiowanego rysunku, wy¬ woluje nie naswietlone elementy za pomoca wo¬ dy, hartuje naswietlone elementy w roztworze Afudnyim zawieraljacyim 3—5% wagowych kwasu chromowego w czasie 20—60 sekund i wygrzewa w temperaturze 180—250°C przez 3—15 minut, 123 104123 104 3 nastepnie na powierzchnie elementów nie pokry¬ tych warstwa kopiowa nanosi sie lakier ochronny zawierajacy 10-^40% wagowych zywicy fenolowo- - -formaldehydowej, 5—20% wagowych poliwinylo- butyralu oraz 40—80% wagowych alkoholu etylo¬ wego, wytrawia metal w odslonietych miejscach, po czym usuwa warstwe kopiowa wraz z warstwa ochronna za pomoca roztworu odwarstwiajacego zawierajacego wodny roztwór 10—30% wagowych wodorotlenku sodu z dodatkiem srodka powierzch- nlLowo-czyinnego, w temperaturze 20—60°C.Sposób wedlug wynalazku umozliwia uzyskanie "skal, podzialek i innych rysunków o wysokiej do- f kladnoicl. Dodatkowa zaleta jest termiczna stabil- 1 nosc warstwy swiatloczulej,. dzieki której przed¬ mioty stalowe lub stalowe, pochromowane pokryte » ta warstwa moga byc przechowywane i poddane ''dalszej obróbce w czasie do kilku miesiecy. *W r przypadku warstw dwuchromianowych dalsza ob¬ róbka elementów pokrytych warstwa swiatloczula musi nastapic w czasie kilku godzin. Wysoka trwa¬ losc jwarstwy swiatloczulej umozliwia nanoszenie roztworu kopiowego na podloze stalowe lub stalo¬ we pochromowane wydajnymi, maszynowymi me¬ todami przez zanurzenie lub polewanie. Po wysu¬ szeniu warstwy na podlozu sa trwale i moga byc stopniowo dalej obrabiane.Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony w przykladzie wykonania.Przyklad. Ramie suwmiarki oczyszcza sie mieszanina pumeksu i kredy plawionej, zmiesza¬ nych w stosunku 1:1 przy uzyciu szczotki, spluku¬ je woda i nanosi roztwór kopiowy o skladzie: 100 g polialkoholu winylowego, 7 g zywilcy 4-metoksy- dwufenyloamino — 4-dwuazoniowo-formaldehydo- wej, 0,14 g kwasu cytrynowego i 0,15 g produktu addycji tlenku etylenu do alkilofenoli o nazwie handlowej Rokafenol N-8, przy uzyciu wirówki.Po wysuszeniu warstwy w 'temperaturze okolo 60°C, naswietla sie ja przez diapozytyw kopiowane¬ go rysunku, rozpuszcza nie naswietlone elementy strumieniem biezacej wody, po czym hartuje na¬ swietlone elementy w roztworze wodnym zawiera¬ jacym 5% wagowych kwasu chromowego przez 40 sekund, splukuje woda, suszy i wygrzewa w tem¬ peraturze 210°C przez 10 minut. Nastepnie po¬ wierzchnie elementów niepokrytych warstwa ko¬ piowa oraz uszkodzenia warstwy kopiowej pokry¬ wa sie lakierem ochronnym zawierajacym 20 g zywicy fenolowo-formaldehydowej, 10 g poliwiny- lobutyralu i 70 g alkoholu etylowego. 4 W dalszym etapie wytrawia sie metal w odslo¬ nietych miejscach roztworem chlorku zelazowego o gestosci 40° Be, po czym usuwa sie warstwe ochronna roztworem zawierajacym 20 g wodoro- 5 tlenku sodu i 0,1 g Rokafenolu N-8, w temperatu¬ rze 20°C. Otrzymany element splukuje sie woda i suszy. i Zastrzezenie patentowe 10 Sposób fotochemicznego nanoszenia precyzyjnych rysunków na podloze stalowe lub stalowe pochro¬ mowane przez nanoszenie roztworu kopiowego, na¬ swietlanie go przez diapozytyw i trawienie miejsc 15 nienaswietlonych roztworem chlorku zelazowego, znamienny tym, ze elementy stalowe lub stalowe pochromowane oczyszcza sie mechanicznie pume¬ ksem z dodatkiem kredy plawionej, splukuje wo¬ da, nanosi sie roztwór kopiowy zawierajacy 5—15% 20 objetosciowych polialkoholu winylowego i 0,25— —1,8% objetosciowych zywicy dwufenyloamino-4- -dwuazoniowo-formaldehydowej lub zywicy 4-me- toksydwufenyloamino — 4-dwuazoniowo-fbrmalde- hydowej ioraz 0,01—0,5% objetosciowych kwasu cy- 25 trynowego, 0,2—1% objetosciowych kwasu siarko¬ wego, 0,01—0,1% objetosciowych kwasu p^tolueno- sulfoflowegó, 0,1—1% objetosciowych kwasu fosfo¬ rowego, 0,1—1% objetosciowych kwasu sulfamino- wego lub 0,1—20% objetosciowych kwasu fluoro- 30 wodorowego i 0,1—1% objetosciowych produktu addycji tlenku etylenu do nasyconego lub niena¬ syconego kwasu tluszczowego, po czym naswietla przez diapozytyw kopiowanego rysunku, wywolu¬ je nienaswietlone elementy za pomoca wody, har- 35 tuje naswietlone elementy w roztworze wodnym zawierajacym 3-^5% wagowych kwasu chromowe¬ go przez 20—60 sekund i wygrzewa w temperatu¬ rze 180—250°C przez 3—15 minut, nastepnie na po¬ wierzchnie elementów nie pokrytych warstwa ko- AQr piowa nanosi sie lakier" ochronny zawierajacy 10—40% wagowych zywicy fenolowo-formaldehy¬ dowej, 5—20% wagowych poliwmylobutytalu oraz 40—80% wagowych alkoholu etylowego, wytrawia 45 metal w odslonietych miejscach, po czym usuwa warstwe kopiowa wraz z warstwa ochronna za pomoca roztworu odwarstwiajacego zawierajacego wodny roztwór 10—30% wagowych wodorotlenku sodu z dodatkiem srodka powtierzchniowo-czynnego, 50 w temperaturze 20—60°C.RSW Zakl. Gral. W-wa, Srebrna 16, z. 1019184/0. — 95+20 egz.Cen* 106 zl PL