Przedmiotem wynalazku jest nóz tokarski do obróbki metali.Obróbka skrawaniem w warunkach dokladnego toczenia realizowana jest obecnie w wiekszosci nozami, którego element skrawajacy mocowany jest w sposób trwaly lub rozlaczny do trzonka noza, którego ostrze posiada wierzcholek. Narzedzia takie choc bardzo rozpowszechnione sa malo wydajne ze wzgledu na koniecznosc stosowania bardzo malych posuwów, a takze wobec szybkiego zuzycia wierzcholka ostrza nie zapewniaja wymaganego stanu geometrycznego powierzchni obrotowej. Ponadto wymagaja dokladnego ustawienia wierzcholka ostrza w osi toczenia.Celem wynalazku jest opracowanie prostej konstrukcji noza tokarskiego, którego zastosowanie pozwoli na wyrazna poprawe gladkosci powierzchni obrabianej oraz wzrost wydajnosci procesu obróbki.Postawiony cel zostal osiagniety poprzez wyeliminowanie z konstrukcji noza wierzcholka ostrza oraz pomocniczej krawedzi skrawajacej, uzyskujac nowa konstrukcje noza. Oprawka nozowa jest osadzona w uchwycie sprezystym, który posiada wyciecie w ksztalcie na przyklad: jaskólczego ogona, a samo wyciecie ma naciecie, przez co uzyskuje sie sprezystosc wyciecia. W oprawce nozowej znajduje sie gniazdo osadcze na wymienna wkladke nozowa, a jego powierzchnie: glówna oporowa i pomocnicza oporowa tworza kat prosty.Wymienna wkladka posiada prostoliniowa krawedz skrawajaca, która jest nachylona w plaszczyznie bocznej pod katem X od 50° do 60°, a w plaszczyznie tylnej pod katem X 12°. Krawedz skrawajaca powstala z przeciecia sie powierzchni przylozenia i natarcia, które tworza w przekroju normalnym kat przylozenia cm o wielkosci od 8° do 12° i ujemny kat natarcia yn o wielkosci od 0° do 20°.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia nóz w rzucie pionowym, fig. 2— nóz w rzucie poziomym, fig. 3 — widok noza w kierunku „W4*,a fig. 4 — stereometrie ostrza w plaszczyznie prostopadlej do krawedzi skrawajacej.Ustalenie polozenia oprawki 1 w uchwycie sprezystym 2 wzgledem przedmiotu obrabianego 7 odbywa sie na drodze przesuwu oprawki 1, wstepnym zacisnieciu jej sruba 6, a nastepnie srubami 5 uzyskujac wlasciwy zacisk. Uchwyt 2 posiada wyciecie 11 w ksztalcie jaskólczego ogona, które z kolei ma naciecie 12, przez co uzyskuje sie wieksza sprezystosc wyciecia 11. Wkladka wymienna 4 z weglików spiekanych umocowana jest w gniezdzie osadczym 15 za pomoca sruby dociskowej 3. Glówna powierzchnia oporowa 13 gniazda 15 tworzy kat prosty z pomocnicza powierzchnia oporowa 14 i jest równolegla do powierzchni bocznej 16 oprawki 1. Stereometrie ostrza narzedzia w ukladzie wymiarowania charakteryzuja katy pochyle¬ nia prostoliniowej krawedzi skrawajacej 10 wkladki 4. W plaszczyznie bocznej krawedz nachylona jest pod katem Xt od 50° do 60°, a w plaszczyznie tylnej pod katem Xp 12°. Krawedz 10 jest krawedzia przeciecia sie120 367 dwu powierzchni przylozenia S i natarcia 9, które tworza w przekroju normalnym kat przylozenia on o wielkosci od 8° do 12° i ujemny kat natarcia y n o wielkosci od 0° do 20°. Wartosci elementów stereometrii ostrza zaleza od rodzaju obrabianego materialu i sa podane w pewnym zakresie, uzyskanym na bazie przeprowadzonych badan. Dla przykladu w przypadku obróbki stali 45 T wartosci katowe wynosza: Xf = 50° <*n= 9° 7„ = —20°. Dla stali 1H18N9T odpowiednio wynosza X, = 55° aB= 10 7„ = —5°.Zastrzezenia patentowe 1. Nóz tokarski z wymienna wkladka osadzona w oprawce nozowej, znamienny tym, ze oprawka nozowa (1) jest osadzona przesuwnie w uchwycie sprezystym (2) i posiada gniazdo osadcze (15), którego glówna powierzchnia oporowa (13) z pomocnicza powierzchnia oporowa (14) tworza kat prosty, w którym osadzona jest wymienna wkladka (4) posiadajaca prostoliniowa krawedz skrawajaca (10) powstala z przecie¬ cia sie powierzchni przylozenia (t) i powierzchni natarcia (9) tworzace w przekroju normalnym kat przyloze¬ nia on o wielkosci od 8° do 12° i ujemny kat natarcia y n o wielkosci od 0° do 20° natomiast krawedz (10) nachylona jest w plaszczyznie bocznej pod katem Ar od 50° do 60°, a w plaszczyznie tylnej pod katem Xp 12°. 2. Nóz wedlug zastrz. 1, atamif—y tym, ze uchwyt sprezysty (2) posiada naciecie (12) wyciecie (U) w ksztalcie jaskólczego ogona. 3. Nóz wedlug zastrz. 1, mamdemy tym, ze glówna powierzchnia oporowa (13) jest równolegla do powierzchni tocznej (li) oprawki (1). fiji H2120 367 Widok .w' 15 10 T~ / / r , ' ' y l / I I l i /\ / J /'*"'/ —J^:./.- .. .'J^W V \Xf fig. 3 N-N 16 Ul fig. 4 PL