Przedmiotem wynalazku jest dzwig glebinowy przeznaczany do transportu ladunków o duzych ciezarach ze znacznych glebokosci, a zwlaszcza urobku w kopalniach.Znanym i powszechnie stosowanym srodkiem transportu pionowego w górnictwie sa dzwigi li¬ nowe. Typowy dzwig linowy sklada sie z pojem¬ nika zamocowanego na koncu liny, która jest roz¬ wijana lub nawijana na beben maszyny wyciago¬ wej, powodujac jego ruch odpowiednio w dól lub w góre. Znane sa równiez z publikacji rozwiaza¬ nia bezlinowych dzwigów glebinowych, w których pojemnik przemieszczany jest za pomoca kól na¬ pedowych rozmieszczonych pietrami wzdluz kon¬ strukcji nosnej szybu. Kola te sa dociskane do prowadnic polaczonych z pojemnikiem i wpra¬ wiaja go w ruch w wyniku obrotu.Istotna niedogodnoscia dzwigów linowych jest ograniczenie ich zasiegu spowodowane znacznym spadkiem nosnosci liny wynikajacym ze wzrostu jej ciezaru wraz z dlugoscia. Ponadto w rozwia¬ zaniach tych nie osiagnieto zadowalajacego zabez¬ pieczenia pojemnika przed upadkiem spowodowa¬ nym zerwaniem sie liny.Niedogodnoscia wspomnianego bezlinowego dzwi¬ gu glebinowego jest równiez brak zadowalajacego zabezpieczenia pojemnika przed upadkiem. Powaz¬ na wada tego rozwiazania jest stosowanie duzej sily docisku kól napedowych do prowadnic, ko- 10 IB 20 25 30 niecznej do uzyskania niezbednej sily tarcia, co obniza trwalosc dzwigu.Celem wynalazku jest opracowanie bezpiecznego dzwigu glebinowego o duzej nosnosci i zasiegu dzialania. Zagadnieniem technicznym wymagaja¬ cym rozwiazania dla osiagniecia tego celu, jest przeniesienie znacznej czesci ciezaru pojemnika na nieruchome elementy nosne konstrukcji szybu, którym stosunkowo latwo mozna zapewnic odpo¬ wiednia wytrzymalosc i male odksztalcenia.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie do budowy dzwigu jednostki transportowej zestawio¬ nej z pojemnika polaczonego obrotowo z czlonem napedowym wyposazonym w co najmniej jedno skrzydlo nosne, które wspóldziala bezposrednio lub posrednio z nieruchoma prowadnica srubowa pola¬ czona z obudowa szybu. Pojemnik wyposazony jest w prowadnice w postaci pionowych wglebien lub wystepów, które wspóldzialaja posrednio luib bez¬ posrednio z elementami prowadzacymi prowadnicy srubowej odpowiednio wystajacymi lub wglebio¬ nymi, uniemozliwiajac jego obrót wokól osi.Czlon napedowy napedzany jest silnikiem elek¬ trycznym, którego wirnik korzystnie polaczony jest nieruchomo z pojemnikiem, a sfbjan z czlo¬ nem napedowym. Skrzydla nosne polaczone sa z czlonem napedowym wzdluz linii srubowej.Wspóldzialaja one z prowadnica srubowa korzyst¬ nie poprzez elementy toczne. 120 080120 080 Korzystny dla eksploatacji dzwigu wedlug wy¬ nalazku jest jednokierunkowy ruch jednostek tran¬ sportowych, który jest realizowany przez umiesz¬ czenie obok siebie dwóch prowadnic srubowych polaczonych ze soba poziomymi przeslami trans- 5 portowymi.Glówna zaleta dzwigu wedlug wynalazku jast to, ze sila ciezkosci jednostki transportowej dziala poprzez skrzydla nosne na prowadnice srubowa i polaczona z nia obudowa szybu. Umozliwia to 10 znaczne zwiekszenie nosnosci zasiegu i bezpieczen¬ stwa eksploatacji dzwigu.¦Przedmiot wynalazku jest zilustrowany w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, przedstawiajacym dzwig w pólpnzekroju i pólwidoku po odcieciu 15 przedniej czesci obudowy.Jak uwidoczniono na rysunku, jednostka trans¬ portowa 1 zestawiona jest z pojemnikiem 2 po¬ laczonego obrotowo za posrednictwem lozyska oporowopromieiniowego 3 i promieniowego 4 z 20 czlonem napedowym 5 zaopatrzonym w trwale po¬ laczone z nim skrzydlo nosne 6. Lozyska 3 i 4 osadzone sa na wale 7 polaczonym nieruchomo z pojemnikiem 2. Na wale 7 osadzony jest wirnik 8 z. którym wspóldziala stojan 9 polaczony • niefu- 25 chomo z czlonem napedowym 5. Czlon napedowy 5 zabezpieczony jest przed oddzieleniem sie od po¬ jemnika 2 za pomoca nakretki 10 polaczonej gwin- towo z walem 7. Pojemnik 2 wyposazony jest we wlaz 11 i prowadnice 12, które wspóldzialaja za 30 posrednictwem rolek 13 z elementami prowadza¬ cymi 14 prowadnicy srubowej 15. Skrzydlo nosne 6 poprzez elementy toczne 16 wspóldziala z nieru¬ choma prowadnica srubowa 15 przymocowana do obudowy szybu17. 85 Jak juz wspomniano, pojemnik 2 zabezpieczony jest przed obrotem przez wspóldzialanie prowad¬ nic 12 z elementami prowadzacymi 14 prowadnicy srubowej 15. Podczas obrotu czlonu napedowego 5 pojemnik 2 przemieszczany jest w wyniku przesu¬ wania sie skrzydla nosnego 6 wzgledem prowad¬ nicy srubowej 15.Wynalazek nie ogranicza sie do przedstawionego przykladu wykonania. Mozliwe jest stosowanie kil¬ ku czlonów napedowych o zsynchronizowanych ze soba predkosciach obrotowych silników, a takze zamiast elementów tocznych poduszek powietrz¬ nych lub magnetycznych.Zastrzezenia patentowe 1. Dzwig glebinowy, znamienny tym, ze jego jed¬ nostka transportowa (1) sklada sie z pojemnika (2) polaczonego obrotowo z czlonem napedowym (5) wyposazonym w co najmniej jedno skrzydlo nos¬ ne (6), które wspóldziala posrednio lub bezposred¬ nio z nieruchoma prowadnica srubowa (15). 2. Dzwig wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pojemnik (2) wyposazony jest w prowadnice (12), które wspóldzialaja 'posrednio lub bezposrednio z elementami prowadzacymi (14) prowadnicy sru¬ bowej (15). 3. Dzwig wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze czlon napedowy (5) napedzany jest silnikiem elek¬ trycznym, którego wirnik (8) korzystnie polaczony jest nieruchomo z pojemnikiem (2), a stojan (9) z czlonem napedowym (5). 4. Dzwig wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze skrzydla nosne (6) wspóldzialaja z prowadnica sru¬ bowa (15) korzystnie poprzez elementy toczne (16).120 080 PL