Tyton surowy zawiera skladniki naste¬ pujace: 1) kwasy, w szczególnosci kwas azoto¬ wy i kwasy organiczne, 2) zasady, w szczególnosci amonjak, ni¬ kotyne i pokrewne alkaloidy, 3) ciala neutralne (obojetne), glównie zas celuloze, lignine, skrobie, ciala bialko¬ wate, wosk, zywice, ciala pektynowe, niko- tianine i inne, Ozonizacje tytoniu stosuje sie w celu uwolnienia surowego produktu ód bakteryj i takiego uszlachetniania go, aby mu pozo¬ staly nieodzowne cenne wlasciwosci, nato¬ miast w sposób harmonijny zostaly wy¬ równane ostre skladniki, jak kwasy i zasa¬ dy, które szkodza szlachetnym substan¬ cjom tytoniu podczas spalania sie i prze¬ chodza takze w dym tytoniowy, nie dopu¬ szczajac do pelnego uwydatnienia sie sub- stancyj szlachetnych.Tyton sklada sie z trzech grup tkanek roslinnych, z t zw. tkanki zasadniczej (me- sophyl), która tworzy glówna czesc wne¬ trza liscia, z tkanki pasmowej, która two¬ rzy zylki liscia i tkanki glównej, która ja-ko dolny i górny nablonek (epidermis) o- * slania' wnetrze liscia.. Obróbka 'etektryczna ma na celu wstrza- snienia i rozbicie tych trzech róznych grup tkanek roslinnych, w nastepstwie czego ga¬ zowy ozon lepiej wnikk w tyton, przepro¬ wadzajac jego ulepszenie. Skutkiem obrób¬ ki elektrycznej gruczoly wloskowe tytoniu staja sie porowate nie tracac jednak swe¬ go naturalnego wplywu na aromat tytoniu, jak równiefe innych iywic cennych w tyto¬ niu, przedewszystkiem olejków, kamfory i t. p. cial.Rysunek przedstawia schematycznie kilka rodzajów wykonania urzadzenia, slu¬ zacego do uszlachetniania tytoniu, a mia¬ nowicie: Fig. 1 daje przekrój podluzny przez ta¬ kie urzadzenie, fig. 2 (przedstawia w wiek¬ szej podzialce przekrój przez tasme trans¬ portowa a fig. 3 — rzut poziomy takiej tasmy, fig. 4 i 5 przedstawiaja inne spo¬ soby prowadzenia pradu.Tyton surowy oczyszcza sie przede¬ wszystkiem szczotka od zanieczyszczen, jak owadów, poczwarek, kurzu i t. p. Nastep¬ nie zwilza sie tyton lekko woda wyjalowio¬ na a wiec wolna ód zarodków bakteryj i od wapna i pozwala dzialac równomiernie wil¬ goci przez dluzsze pozostawienie tytoniu w spokoju, przez mniej wiecej 5 — 10 godzin.Potem rozlacza sie od siebie liscie tytonio¬ we, nie usuwajac chorych. Giala i rosliny obce usuwa sie, nastepnie zwilza sie po¬ nownie produkt wyjalowiona wóda w tem¬ peraturze pokojowej i pozwala mu chlo¬ nac wilgoc przez dluzszy czas t. j. okolo 10 — 16 godzin, poczem na stosownem u- rzadzeniu transportowem i mieszajacem prowadzi sie go przeciw pradowi ozonu.Urzadzenie transportowe i mieszajace sto¬ suje sie w ten sposób, azeby wszystkie cze¬ sci tytoniu równomiernie wchodzily w sci¬ sla stycznosc z plynacym naprzeciw pra¬ dem ozonu. Ilosc uzytego ozonu odpowia¬ dac ma ilosci nikotyny w tytoniu surowym a mianowicie tak, aby transport mocnych gatunków tytoniu surowego o duzej zawar¬ tosci nikotyny przeciw pradowi ozonu od¬ bywal sie powblniej a doprowadzanie ozo¬ nu szlo szybciej, natomiast aby odwrotnie miala sie rzecz z lagodniejszemi gatunka¬ mi tytoniu o mniejszej ilosci nikotyny.Przypuscmy, ze chodzi o uszlachetnie¬ nie 100 kg tytoniu surowego, skladajacego sie z trzech róznych, mocnych gatunków tytoniu o duzej zawartosci nikotyny np. z 30 kg tytoniu czarnogórskiego, 40 kg bulgarskiego tytoniu Stanimaka 30 kg tytoniu „Saloniki W" 100 kg.Kazdy z tych trzech gatunków tytoniu uwalnia sie zapomoca szczotki wedlug moz¬ nosci w balach z nieczystosci na koncach zylek i skrapia sie lekko te konce wyjalo¬ wiona woda. Wilgoci tej pozwala sie wni¬ kac przez blisko 5 godzin. Nastepnie roz¬ wiazuje sie poszczególne bale, nie wydzie¬ lajac chorych lisci a tylko obce ciala i ro¬ sliny, poczem miesza sie trzy poszczególne gatunki w podanych wyzej stosunkach cie¬ zarowych. Mieszanine te zwilza sie teraz, jako calosc wyjalowiona woda i pozwala sie wnikac wilgoci przez 12 godzin. Nastep¬ nie naklada sie liscie na urzadzenie trans¬ portowe i mieszajace. Jako urzadzenie transportowe stosuje sie z korzyscia pas parciany bez konca, biegnacy po obracaja¬ cych sie walkach. Naprzeciw lisci tytunio- wych, transportowanych na tym pasie pro¬ wadzi sie prad powietrza, zmieszanego z o- zonem, który dozuje sie w sposób nastepu¬ jacy: Przy podanym stosunku zmieszania ty¬ ton zawiera okolo 6,2% nikotyny, która wymaga na kazde 1000 kg 1,25 grama ozo¬ nu. Wspomniane 100 kg wymagaja zatem 0,125 g ozonu. Tyton miesza sie spadajac z pasa bez konca na drugi pas, umieszczony — 2 —nizej, który równiez prowadzi sie naprze¬ ciw pradu ozonu. Z tego drugiego pasa parcianego tyton spada na umieszczony po¬ nizej wstrzasak np. na plyte pelna lub dziurkowana, poddana ruchowi drgajace¬ mu. Takze podczas tego ruchu spotyka sie potrzasany tyton z pradem ozonu zmiesza¬ nego z powietrzem. W ten sposób prad ten trafia w kazdy punkt liscia tytoniowego skutkiem czego osiaga sie równomiernosc obróbki a zarazem doskonale wymieszanie poszczególnych gatunków tytoniu.Ozon, dzialajac równomiernie na wszystkie czesci tytoniu zmiekcza zawarte w nich olejki eteryczne, skutkiem czego o- lejki te rozmieszczaja sie po wszystkich czesciach komórek tytoniu równomiernie i mieszaja sie z nikotyna i kamfora. Wobec tego przy pózniejszem krajaniu tytoniu nie¬ ma komórek pustych, wywolujacych lamli¬ wosc i porowatosc tytoniu. W kazdym ra¬ zie przy przeróbce mocnych tytoni suro¬ wych o duzej zawartosci nikotyny, szyb¬ kosc pasa transportowego musi byc stosun¬ kowo mala a szybkosc przeciwbieznego pradu ozonu duza, azeby mocny przez swa zawartosc nikotyny tyton wystawiony byl mozliwie najdluzej i najintensywniej na prad ozonu.Przy lagodnych gatunkach tytoniu, jak np. szlachetnych tytoniach pasowi trans¬ portowemu trzeba nadac wieksza a prze¬ ciwbieznemu pradowi 'ozonu mniejsza szyb¬ kosc.Przy szlachetnych gatunkach, np. le- wantynskich tytoniach surowych jak Xan- thi, Samsoun; Seres i t. o., które zawiera¬ ja okolo A.5% nikotyny, na 1000 kg tytoniu trzeba bedzie uzyc okolo % grama ozonu, a wiec znacznie mniej niz przy ty¬ toniach mocniejszych.Nalezy w ten sposób urzadzic zarówno przyrzad transportowy jak i aparat ozo- nizacyjny, aby mozna bylo dokladnie na¬ stawiac szybkosc.Po ozonizacji zostawia sie tyton suro¬ wy przynajmniej przez 4 godziny w spo¬ koju: w tym okresie nie wolno go dotykajc przedmiotami zelaznemi ani tez reka ludz¬ ka, natomiast dopuszczalne jest dotykanie przedmiotami drewnianerai lub rogowemi.Przed ozonizacja rozdziela sie od sie¬ bie liscie tytoniowe i pozostawia sie je o- kolo 10 — 16 godzin zwilzone woda wyja¬ lowiona aby zawieraly wilgoci przynaj¬ mniej 4% w stanic surowym lub pokraja¬ nym. Ozonizuje sie tyton wedlug rysunku w ten sposób, ze sie wprowadza wilgotny surowiec przez lejek a do zamknietej skrzyni 6 z drzewa, a wiec z materjalu izo¬ lacyjnego, a nastepnie rozposciera sie go w cienkiej warstwie na elektrycznie nalado¬ wany przyrzad transportowy, np. na pas c.Doprowadzanie pradu elektrycznego odbywa sie na bebnach d zapomoca kon¬ taktów sprezynowych e9 podczas ,gdy be¬ ben d1 polaczony jest z uziemieniem /. Po¬ wyzej pasa transportowego znajduje sie jeden lub wiecej przyrzadów g do dopro¬ wadzania ozonu, opatrzonych dyszami wy- lotowemi h, zwróconemi przeciw kierunko¬ wi obiegu pasa c. Przez dysze te wypu¬ szcza sie prad ozonu gazowego na tyton i, rozpostarty w cienkiej warstwie na pasie.Ilosc uzytego ozonu dostosowuje sie empi¬ rycznie do ilosci nikotyny, zawartej w ty¬ toniu. Czas trwania obróbki stosuje do ga¬ tunku tytoniu tak, ze przy mocnym tytoniu surowym o duzej zawartosci nikotyny ruch pasa odbywa sie powolniej, a doprowadza¬ nie ozonu szybciej, podczas gdy przy la¬ godnym tytoniu o mniejszej zawartosci ni¬ kotyny rzecz ma sie odwrotnie.W mysl wynalazku mozna stosowac równiez wieksza ilosc przyrzadów dopro¬ wadzajacych ozon, z których kazdy mozna zaopatrzyc w kilka dysz wylotowych h.Pas transportowy, wlaczony w obwód elektryczny posiada spiczaste elektrody K, np. kolce, zabki, haki lub szczotki, osa- — 3 -dzone na listwach. Ewentualnie mozna pas transportowy jako calosc zastosowac jako powierzchnie szorstka np. falista lub tez szczotkowata.Pas transportowy sporzadza sie z ko¬ rzyscia z materjalu przewodzacego np. z mosiadzu lub siatki drucianej m.Pod pasem transportowym umieszczony jest drugi pas transportowy, sluzacy do zbierania, na którym spadajace czesci ty¬ toniu gromadzi sie i odprowadza ku tylo¬ wi. Nastepnie odprowadza sie tyton przez lejek o i lacznik p bezposrednio do zbior¬ nika g celem dalszej obróbki.Jezeli listwy, jak np. fig. 4, sa izolo¬ wane od siebie, a zprzodu i ztylu pasa transportowego umieszczone jest osobne doprowadzenie i odprowadzenie pradu, to prad ten przechodzi bezposrednio przez warstwe nalozonego tytoniu.Wedlug fig. 5 celem mozliwie najko¬ rzystniejszego przeprowadzenia pradu przez tyton mozna poszczególne listwy z kolcami k, l laczyc naprzemian z przewo¬ dem dodatnim i ujemnym; cel ten mozna osiagnac np. zapomoca kontaktów t, wspól¬ dzialajacych z kontaktami S izolowanych od siebie listew /, umieszczonemi na bocz¬ nych szynach prowadzacych r.Tym sposobem przeprowadza sie prad podczas transportu tytoniu naprzemian w kierunkach zmiennych.Rysunek przedstawia urzadzenie trans¬ portowe jako pas metalowy bez konca.Mozna równiez stosowac pas w postaci dlugiego stolu lub tez ulozonych obok sie¬ bie plyt, które pbkolei wchodza do za¬ mknietej skrzyni 6.Korzystnie jest równiez urzadzic prze¬ nosniki transportowe, jak równiez apara¬ ty doprowadzajace ozon, w zaleznosci od siebie, aby mozna bylo nazewnatrz skrzyni nastawiac lub zmieniac zarówno szybkosc pasa transportowego, jak i ilosc doprowa¬ dzanego ozonu.Zamknieta skrzynia b, której przewie¬ trzenie umozliwia jedynie lejek a, opatrzo¬ na jest przewodem dla odplywu ozonu u, który doprowadza zpowrotem ozon do a- paratu wytwarzajacego go g o dowolnej, znanie) konstrukcji, która nie jest przed¬ miotem niniejszego wynalazku.Istotna cecha wynalazku jest ze insta¬ lacja znajduje sie w przestrzeni zamknie¬ tej, umozliwiajacej wydatne traktowanie ozonem, która wylacza dotykanie tytoniu rekami przed i po ozonizacji a w razie nie¬ szczesliwego wypadku daje sie wylaczyc.Obróbke uskutecznia sie z korzyscia pradem zmiennym o napieciu 110 lub 220 wolt.Zamiast pasa transportowego mozna zastosowac równiez walce zaopatrzone w spiczaste elektrody. Dodatkowo mozna przeprowadzac tyton miedzy dwoma lub wiecej walcami, znajdujacemi sie poza ob¬ wodem elektrycznym. PL