Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad komutacji kanalów analogowych majacy zastosowanie w-urza- dzeniach pomiarowych, cyfrowych systemach automatyki i systemach rejestracji danych.Stan techniki. Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 88520 sposób i uklad wspólpracy komutato¬ rów sygnalów analogowych i przetwornika analogowo—cyfrowego.Sposób polega na tym, ze wytworzony przez wybrany komutator impuls zerujacy przesyla sie do pozosta¬ lych komutatorów, a wybrany komutator i uruchomiony przetwornik analogowo-cyfrowy wytwarzaja sygnal zajetosci trwajacy przez czas laczenia kanalu w wybranym komutatorze, lub przez czas przetwarzania w prze¬ tworniku, który rozprowadza sie do pozostalych komutatorów, przy czym wybrany komutator zalacza wybrany kanal dopiero po odmierzeniu czasu potrzebnego na rozlaczenie kanalu polaczonego poprzednio w dowolnym komutatorze.Uklad do stosowania tego sposobu sklada sie z przetwornika analogowo—cyfrowego, który wytwarza sygnal zajetosci kanalu z komutatorów, przy czym komutatory te sa polaczone równolegle a wraz zjednym komutatorem stanowia one polaczenie równoleglokaskadowe. Komutatory sa polaczone pomiedzy soba liniami zerowania i liniami zajetosci magistrali dzialajacymi na zasadzie sprzezenia liniowego o dwukierunkowym dziala¬ niu.Znane jest równiez z innego polskiego opisu patentowego nr 72 997 wielokanalowe urzadzenie do progra¬ mowanego przelaczenia kanalów, w którym wyjscia kodowe stanu licznika sterujacego sa polaczone przez prze¬ laczniki programujace z wejsciem ukladu logicznego, polaczonego z generatorem impulsów, którego wyjscie jest polaczone zjednym wejsciem licznika sterujacego.Sygnal przelaczajacy jest wprowadzony na drugie wejscie licznika sterujacego i na wejscie ukladu opóznia¬ jacego, przy czym klucze kanalowe sa polaczone z licznikiem sterujacym i z ukladem opózniajacym.Istota wynalazku. W sposobie wedlug wynalazku wybrany kanal zalacza sie na czas laczenia równy czasowi wlaczenia pamieci buforowej przy pomocy impulsu z ukladu sterowania, a licznik kasuje sie impulsem zerowania z ukladu sterowania przy pomocy bramkujacego ukladu kazdorazowo po zakonczeniu laczenia przy komutacji programowanej i jednorazowo po zakonczeniu ostatniego laczenia w cyklu przy komutacji cyklicznej,2 119607 zas dodatkowo przy komutacji cyklicznej wybieranie kolejnych kanalów dokonuje sie impulsami taktowymi wystepujacymi na przemian z impulsami wlaczania pamieci buforowej, przy czym impulsy taktowe przesyla sie bramka, która otwiera sie sygnalem z przerzutnika na czas pelnego cyklu komutacji.W ukladzie wedlug wynalazku liczace wejscie licznika jest polaczone z wyjsciem bramki, której jedno wejscie jest polaczone z ukladem sterujacym, a drugie z wyjsciem i jednym wejsciem ustawiajacym bistabilnego przerzutnika, zas drugie ustawiajace wejscie jest polaczone do masy, kolejno zas wyjscie kasujace tego przerzutni¬ ka sa polaczone z ukladem sterujacym, natomiast wejscie taktowe przerzutnika jest polaczone z wejsciem zeruja¬ cym licznika i wyjsciem ukladu bramek, którego jedno wejscie jest polaczone z ostatnim wyjsciem dekodera, a pozostale z ukladem sterujacym, z którymjest polaczony takze blok pamieci buforowej.Przedmiot wynalazku realizuje programowane, badz cykliczne wybieranie kanalów w tym samym ukladzie komutatora, co pozwala na zastosowanie jednego typu komutatora zarówno w programowanych urzadzeniach systemowych jak i w urzadzeniach prostych, co w rezultacie prowadzi do unifikacji ukladów komutacyjnych i uproszczenia konstrukcyjnego rozwiazan.Zastosowanie odpowiednio sterowanej pamieci buforowej zapewnia uniezaleznienie sie od stanów nieusta¬ lonych przy przelaczeniu kanalów, które sa zródlem istotnych bledów pomiarowych, zwlaszcza w komutato¬ rach elektromechanicznych z przekaznikami kontaktronowymi.Objasnienie rysunku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie realizacji na rysunku przedsta¬ wiajacym schemat blokowy ukladu.Przyklad realizacji wynalazku. W sposobie wedlug wynalazku kanaly wybiera sie programowo lub cyklicz¬ nie przy pomocy multipleksera M sterowanego z licznika L poprzez blok pamieci buforowej PB i uklad dekodera D. Wybrany kanal zalacza sie na czas laczenia równy czasowi wlaczenia pamieci buforowej PB impulsem z ukladu sterowania 1.Licznik L kasuje sie impulsem zerowania z ukladu sterowania 1 przy pomocy bramkujacego ukladu 4 kazdorazowo po zakonczeniu laczenia przy komutacji programowanej i jednorazowo po zakonczeniu ostatniego laczenia w cyklu przy komutacji cyklicznej.Dodatkowo zas przy komutacji cyklicznej wybieranie kolejnych kanalów dokonuje sie impulsami taktowy¬ mi wystepujacymi na przemian z impulsami wlaczania pamieci buforowej PB, przy czym impulsy taktowe bramkuje sie przy pomocy bramki 2, która otwiera sie sygnalem z przerzutnika 3 na czas pelnego cyklu komutacji.Uklad komutacji kanalów analogowych, zawiera licznik L programowany z magistrali interface J poprzez uklad wprowadzenia danych UW, przy czym licznik ten poprzez blok pamieci buforowej PB i dekoder D steruje multiplekserem M, a poprzez uklad wprowadzenia danych UW jest polaczony z ukladem sterujacym 1.Wejscie liczace licznika L jest polaczone z wyjsciem bramki 2, której jedno wejscie jest polaczone z ukla¬ dem sterujacym 1, a drugie z wyjsciem Q i wejsciem ustawiajacym K bistabilnego przerzutnika 3, zas drugie ustawiajace wejscie J jest podlaczone do masy.Wyjscie kasujace S i R tego przerzutnika sa polaczone z ukladem sterujacym 1, a wejscie taktowe T jest polaczone wejsciem zerujacym licznika L i wyjsciem ukladu bramek 4, którego jedno wejscie jest polaczone z ostatnim wyjsciem dekodera D, a pozostale z ukladem sterujacym 1, z którym jest polaczony takze blok pamieci buforowej PB.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób komutacji sygnalów analogowych, w którym kanaly wybiera sie programowo lub cyklicznie przy pomocy multipleksera sterowanego z licznika poprzez blok pamieci buforowej i uklad dekodera, przy czym licznik ten jest sterowany ze sterujacego ukladu przy pomocy ukladu bramek i bistabilnego przerzutnika, zna¬ mienny tym, ze wybrany kanal zalacza sie na czas laczenia równy czasowi wlaczenia buforowej pamieci (PB) przy pomocy impulsu z ukladu sterowania (1), a licznik (L) kasuje sie impulsem zerowania z ukladu sterowania (1) przy pomocy bramkujacego ukladu (4) kazdorazowo po zakonczeniu laczenia przy komutacji programowanej i jednorazowo po zakonczeniu ostatniego laczenia w cyklu przy komutacji cyklicznej, zas do¬ datkowo przy komutacji cyklicznej wybieranie kolejnych kanalów dokonuje sie impulsami taktowymi wystepu¬ jacymi na przemian z impulsami wlaczania buforowej pamieci (PB), przy czym impulsy taktowe bramkuje sie bramka (2), która otwiera sie sygnalem z przerzutnika (3) na czas pelnego cyklu komutacji. 2. Uklad komutacji kanalów analogowych, zawierajacy licznik programowany z magistrali interface po¬ przez uklad wprowadzania danych, przy czym licznik ten poprzez blok pamieci buforowej i dekoder steruje multiplekserem, zas uklad wprowadzania danych, wraz z licznikiem i bistabilny przerzutnik sa polaczone z ukla¬ dem sterujacym, znamienny tym, ze liczace wejscie licznika (L) jest polaczone z wyjsciem bramki (2),t 119607 3 której jedno wejscie jest polaczone z ukladem sterujacym (1), a drugie z wyjsciem (Q) i wejsciem ustawiajacym (K) bistabilnego przerzutnika (3), zas druiie ustawiajace wejscie (J) tego przerzutnika jest podlaczone do masy, z kolei zas wyjscia kasujace (S) i (R) tego przerzutnika sa polaczone z ukladem sterujacym (1). natomiast wejscie taktowe (T) przerzutnika (3) jest polaczone z wejsciem zerujacym licznika (L) i wyjsciem ukladu bramek (4), którego jedno wejscie jest polaczone z ostatnim wyjsciem dekodera (D), a pozostale z ukladem sterujacym, z którym jest polaczony takze blok pamieci buforowej (PB). { PL