Przedmiotem wynalazku jest uchwyt precyzyj¬ ny z mocowaniem mechanicznym sluzacy do mor cowania przedmiotów na obrabiarkach. W do¬ tychczasowych rozwiazaniach tego rodzaju uchwy¬ tów, naped od silownika na szczeki podstawowe * i wspólpracujace z nimi szczeki mocujace jest przenoszony za pomoca tulei klinowych, klów pryzmatycznych, kól zebatych, powierzchni sru¬ bowych lub -ukladu dzwigni. Rozwiazania te sa opublikowane w opisach patentowych RFN 10 nr 1281781, Szwajcarii nr 372 526, USA nr 3 698 729, W. Brytanii nr 1293 933 i Polski nr 50 528.Celem wynalazku jest opracowanie takiego uchwytu, którego konstrukcja gwarantowalaby 15 uzyskanie bardzo dokladnego centrowania moco¬ wanych w nim przedmiotów, przy duzej sile za¬ cisku szczek oraz ^umozliwiala szybka wymiane szczek podstawowych, przy zmianie programu pracy na obrabiarce. Jednoczesnie zaklada sie 20 warunek, ze budowa uchwytu musi byc prosta i technologiczna w wykonaniu. Uchwyt powinna charakteryzowac równiez duza trwalosc przy za¬ chowaniu wymaganej dokladnosci dzialania.Cel ten osiagnieto opracowujac uchwyt wypo¬ sazony w tuleje napedowa posiadajaca od czola piersicieniofwe wytoczenie, iktóre (tworzace stoz¬ kowych powierzchni wewnetrznej i zewnetrznej w przekroju osiowym twarza stozek o wiekszej srednicy od czola tulei napedowej. Szczeki pod- 25 30 stawowe posiadaja wystepy, których powierzchnie robocze sa nachylone pod katem do osi uchwytu i stykaja sie z powierzchniami stozkowymi wew¬ netrzna i zewnetrzna tulei napedowej, gdyz szcze¬ ki podstawowe posiadaja wglebienia stykajace sie z zatrzaskami ustalajacymi. Miedzy tylna czescia tulei napedowej a pierscieniem mocuja¬ cym tloczysko umieszczony jest pierscien dystan¬ sowy. Odleglosci w poszczególnych przekrojach pomiedzy stozkowymi powierzchniami wewnetrz¬ na i zewnetrzna pierscieniowego wytoczenia tulei napedowej, równaja sie sumie zadanego przesu¬ wu szczeki podstawowej, grubosci jej wystepu oraz luzu miedzy powierzchniami wspólpracuja¬ cymi pierscieniowego wytoczenia i wystepu szczeki.Opracowana konstrukcja uchwytu pozwa-la na osiagniecie wysokiej dokladnosci zamocowania w nim przedmiotów obrabianych. Dokladnosc uchwytu wynika z latwej technologicznie do wy¬ konania konstrukcji tulei napedowej, w szczegól¬ nosci jej pierscieniowego wytoczenia oraz wspól¬ pracujacych z nim wystepów szczek podstawo¬ wych. Poniewaz wytoczenie pierscieniowe ma ksztalt ciagly oraz powierzchnie robocze latwo dostepne do obróbki, narzedzia sluzace do jego wykonania maja spokojna prace bez drgan, co pozwala wykonac bardzo dokladna ich obróbke.Szczeki podstawowe sa wykonywane kompletami w przyrzadzie i równiez dokladne wykonanie 119 540» powierzchni roboczych ich wystepów nie stwarza wiekszych trudnosci technologicznych.Zalety technologicznie opracowanej konstrukcji szczególnie uwidaczniaja sie w porównaniu z uchwytami w których szczeki sa '* hapedlzairie tulejami klinowymi, pcniiewaz dokladne wyko¬ nanie pod kajteim prowadnic w tulei, alby byly one jednakowo oddalone od srodka, oraz zabez¬ pieczenie dobrej wspólpracy tych prowadnic z wystepami szczek jest bardzo trudne.Zastosowanie pierscienia dystansowego w przed¬ miotowym rozwiazaniu konstrukcyjnym miedzy tylna czescia tulei napedowej a pierscieniem mo- cujacym tloczysko umozliwia uzyskanie duzej I Aipfalesciir uchwytu i zachowanie jego dokladnos- I ci, poniewaz mozfeia wykorzystac na calym obwo¬ zi dzie powierzchnia robocze wytoczenia tulei nape- j n&w*b. ^ajejta^ uchwytu wedlug wynalazku jest i ^JNSwiriBiy ^iinoz^Wosc szybkiej wymiany szczek podstawo^ryili," 'przez wyzebienie wystapien szczek podstawowych z wytoczenia pierscieniowego tu¬ lei napedowej.Wynalazek jest blizej wyjasniony na podstawie przykladu wykonania. W przykladzie wykonania na rysunku przedstawiono uchwyt precyzyjny trzy szczekowy w przekroju osiowym. Uchwyt posiada korpus 8 o ksztalcie walca, wewnatrz którego znajduje sie tuleja napedowa 1, posia¬ dajaca od czola pierscieniowe wytoczenie la.Stozkowe powierzchnie wewnetrzna a i zew¬ netrzna b pierscieniowego wytoczenia wspólpra¬ cuja z powierzchniami roboczymi c i d wystepów 2a szczek podstawowych 2.Szczeki podstawowe sa osadzone w prowadni¬ cach 13 wykonanych w korpusie 8 uchwytu i z jednej strony sprzegniete sa za pomoca srub ze szczekami mocujacymi 9. Na drugiej stronie szczeki podstawowe posiadaja wykonane dwa wglebienia 3 i 4 w które wchodzi stozek trzpie¬ nia 12 docijskany sprezyna 14 zatrzasku ustala¬ jacego 5. Miedzy tylna czescia tulei napedowej 1 a pierscieniem mocujacym 6 znajduje sie piers¬ cien dystansowy 7. Tuleja napedowa 1 jest pola¬ czona za pomoca pierscienia mocujacego 6 z tlo¬ czyskiem 10 silownika. Uchwyt jest mocowany na wrzecionie obrabiarki, za pomoca srub lacza¬ cych 11.Dzialanie uchwytu jest nastepujace: po zamon¬ towaniu uchwytu na obrabiarce uzyskuje sie za pomoca tloczyska 10 ruch poosiowy posuwisto- zwrotny tulei napedowej 1. Tuleja posuwajac sie do przodu naciska swoja stozkowa powierzch¬ nia b na powierzchnie robocze d wystepów 2a szczek podstawowych 2, powodujac ich przesuw w kaerunkiu do srodka uchwytu.Przesuw szczek podstawowych 2 powoduje na¬ cisk powierzchni wglebien 4 na stozki trzpieni 12 zatrzasków ustalajacych 5, które cofaja sie w glab korpusu uchwytu. Ruch powrotny tulei napedowej 1 powoduje zwolnienie nacisku wglebien 4 na 540 4 stozki trzpieni 12, które pod wplywem sprezyny 14 wywieraja nacisk na wglejbienia 4 powodujac - powrotny ruch szczek podstawowych 2 do pozy¬ cji wyjsciowej i jednoczesnie stale przyleganie 5~ powierzchni roboczych d wystepów szczeki i stoz¬ kowej powierzchni zewnetrznej b tulei napedowej.Ruich szozek podistawowyich 2 w kierunku od srodka uchwytu Uzyskuje sde przez ustawienie ich w takim polozeniu, ze zatrzaski ustalajace 5 wicbo- io dza we wglebienia 3 szczek podstawowych, wów¬ czas wispólpiraciuija ze solba stozkowa powierzchnia wewnetrzna a tulei napedowej 1 i powierzchnie robocze c wystepów 2a szczek podstawowych.Trwalosc uchwytu przez równomierne jego zu- 13 zycie oraz zwiazana z tym dokladnosc jego pra¬ cy uzyskuje sie stosujac róznej grubosci piers¬ cienie dystansowe 7, poniewaz wówczas nastepu¬ je zmiana ustawienia powierzchni roboczych pierscieniowego wytaczania la tulei napedowej ?o wzgledem wystepów 2a szczek podstawowych.Szybka wymiana kompletu szczek podstawo¬ wych 2 jest mozliwa w krancowym polozeniu tu¬ lei napedowej 1 przy odmocowaniu przedmiotu obrotowego. W tym celu nalezy zluzowac sruby 25 laczace 11 i odciagnac uchwyt do przodu okolo pieciu milimetrów co powoduje wyzebienie wy¬ stepów 2a sziczek podstawowych z pierscieniowego wytoczenia la tulei napedowej i umozliwia swo¬ bodna ich wymiane. 30 Zastrzezenia patentowe 1. Uchwyt precyzyjny z mocowaniem mecha¬ nicznym posiadajacy korpus, w którego prowad- 35 nicach umieszczone sa szczeki podstawowe zas wewnatrz elementy napedu, znamienny tym, ze jest wyposazony w tuleje napedowa (1) posiada¬ jaca od ozola pierscieniowe wytloczenie (la), któ¬ rego tworzace, stozkowych powierzchni wew- 40 netrznej (a) i zewnetrznej (b), w przekroju two¬ rza stozek o wiekszej srednicy od czola tulei na¬ pedowej zas szczeki podstawowe (2) posiadaja wystepy (2a), których powierzchnie robocze (c) i (d) sa nachylone pod katem do osi uchwytu 43 i stykaja sie z powierzchniami stozkowymi wew¬ netrzna (a) i zewnetrzna (b) tulei napedowej (1) gdyz szczeki podstawowe (2) posiadaja wglebie¬ nia (3) i (4) isityfkajace sie iz aaftr&aiskaimi ustalaja¬ cymi (5) oraz, ze miedzy tylna czescia tulei na- 60 pedowej (1) a pierscieniem mocujacym (6) znaj¬ duje sie pierscien dystansowy (7). 2. Uchwyt precyzyjny wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze stozkowe powierzchnie, wewnetrz¬ ne (a) i zewnetrzne 55 nia (la),. sa oddalone od siebie w poszczególnych prizekrojach o wieilikosc beldajca suma zadaneigo przesuwu szczeki podstawowej, grubosci jej wys¬ tepu (2a) oraz luzu miedzy powierzchniami wspól¬ pracujacymi pierscieniowego wytoczenia (la) tu- •° lei napedowej (l) i wystepu szczeki (2a).119 540 U 12 5 4 3 d 2a 73 2 9 R^^^\\\\\\\\\\\\^ PL