Przedmiotem wynalazku jest samolotowy kanal pneumatyczny do rozprzestrzeniania srodków syp¬ kich, przenaczony do rozsiewania z samolotu srod¬ ków sypkich takich jak nawozy sztuczne, srodki ochrony roslin lubziarno. 5 Dotychczasowe kanaly pneumatyczne do rozprze¬ strzeniania srodków sypkich stanowily badz odpo¬ wiednio przygotowane wnetrza poszyc skrzydel sa¬ molotu, badz rozpiete wzdluz skrzydel rury wypo¬ sazone w szereg stalych koncówek wysypowych. 10 Znany jest równiez z polskiego opisu zgloszenia patentowego nr P 1777\48 samolotowy kanal trans¬ portu samolotowego zbudowany w ksztalcie prosto¬ katnej rury podzielony na szereg funkcjonalnych odcinków z odgalezieniami wysypowymi, dajacych 15 sie wymienic w zaleznosci od wymaganych warun¬ ków rozsiewania i rodzajów srodków sypkich. Jed¬ nak wymiana taka wymaga znacznego nakladu pracy i czasu na demontaz polaczen poszczególnych elementów funkcjonalnych odcinków, ich wymiane 20 i powtórny montaz kanalu.Celem wynalazku jest opracowanie takiej kon¬ strukcji kanalu pneumatycznego, aby mógl byc lat¬ wo przystosowalny do zadanych warunków pracy oraz aby byl latwy do okresowego czyszczenia 25 i konserwacji koncówek wysypowych, bez ko¬ niecznosci demontazu calych odcinków kanalu i je¬ go mocowania w oslonie na samolocie.Cel ten spelnia samolotowy kanal pneumatyczny do rozprzestrzeniania srodków sypkich zbudowany 30 w ksztalcie rury o dowolnym przekroju, rozpietej wzdluz skrzydla samolotu, z odchodzacymi wzdluz dlugosci odgalezieniami uksztaltowanymi po luku lub prosto, z których kazde posiada szybko rozla- czalna koncówke wysypowa o dowolnym przekroju wylotowym.Wedlug wynalazku koncówka wysypowa laczona/ /rozlaczana jest z odgalezieniem poprzez mecha¬ nizm zamkowy zawierajacy szereg elementów, z których czesc zwiazana jest z odgalezieniem, a czesc z koncówka wysypqwa. Na odgalezieniu umocowany jest sztywno sworzen obejmowany przez zaczep zwiazany sztywno z koncówka wysy¬ powa, usytuowany równolegle do osi wzdluznej koncówki wysypowej. Przeciwlegle do sworznia obejmowanego przez zaczep, na odgalezieniu umo¬ cowany jest jednym koncem obrotowo —* w plasz^ czyznie rówonleglej do osi wzdluznej odgalezie¬ nia — hak, z którym polaczona jest sztywno dzwignia z ramieniem, o ograniczonym przemiesza czeniu, dociskana sprezyna zwiazana z odgalezie¬ niem. Hak drugim koncem zaczepiony jest na sworzniu umocownym sztywno na koncówce wy¬ sypowej, przeciwlegle do zaczepu.Ponadto w jednym z elementów laczonych — do¬ wolnie w koncówce wysypowej lub odgalezieniu — na obwodzie powierzchni czolowej wykonane jest gniazdo, w którym znajduje sie uszczelka sprezysta wspólpracujaca z powierzchnia czolowa drugiego 119 283119 283 elementu — odpowiednio odgalezienia lub konców¬ ki wysypowej.Dla odlaczenia koncówki wysypowej, ramie dzwigni przesuwa sie w strone wylotu koncówki wysypowej, powodujac ograniczone przemieszczenie 5 dzwigni pociagajace za soba wyczepienie haka ze sworznia umocowanego na koncówce wysypowej.Wyczepienie haka powoduje zwolnienie koncówki wysypowej i wskutek dzialania rozprezajacego uszczelki sprezystej umieszczonej na obwodzie la- io czonych powierzchni odgalezienia i koncówki wy¬ sypowej — wysuniecie sie tej ostatniej z polaczenia oraz obrócenie w plaszczyznie równoleglej do osi wzdluznej o pewien kat pozwalajacy na zdjecie zaczepu z obejmowanego przezen sworznia, utwier- 15 dzonego na odgalezieniu i odlaczenie koncówki wy¬ sypowej od odgalezienia kanalu.Ponowne polaczenie koncówki wysypowej z od¬ galezieniem, osiaga sie zakladajac zaczep sztywno zwiazany z koncówka wysypowa na sworzen 20 utwierdzony na odgalezieniu i obrócenie koncówki w plaszczyznie równoleglej do osi wzdluznej kana¬ lu, az do zetkniecia sie obwodem z odgalezieniem.W czasie tego obrotu sworzen umocowany sztywno na koncówce wysypowej, trafia na powierczhnie 25 czolowa haka polaczonego sztywno z dzwignia do¬ ciskana sprezyna zwiazana z odgalezieniem, powo¬ dujac obrót haka, a tym samym ograniczone prze¬ mieszczenie dzwigni i naprezenie dociskajacej ja sprezyny- 30 Z chwila, gdy hak z czolowego zetkniecia ze sworzniem przechodzi w stan zaczepienia na sworzniu, naprezona w czasie obrotu koncówki wy¬ sypowej sprezyna dociska dzwignie polaczona sztywno z hakiem, powodujac docisniecia zlacze- 35 nia koncówki wysypowej z odgalezieniem i spreze¬ nie uszczelki sprezystej znajdujacej sie na obwo¬ dzie laczonych powierzchni. Ukla cy — hak, sprezyna dociskajaca, uszczelka sprezy¬ sta — zabezpiecza przed samoczynnym wyczepie- 40 niem haka i niezamierzonym odlaczeniem sie kon¬ cówki wysypowej. Uszczelka sprezysta, poza rola zabezpieczajaca przed samoczynnym rozlaczeniem, sluzy jako uszczelnienie zlacza odgalezienie — kon¬ cówkawysypowa. 45 Konstrukcja kanalu wedlug wynalazku jest pro¬ sta* Szybko rozlaczny system polaczen koncówek z odgalezieniami pozwala na optymalny dobór ksztaltu koncówek wysypowych stosownie do za¬ danych warunków pracy, zaleznie od rodzaju roz- 50 siewanych srodków sypkich. Poza tym pozwala na latwa tonserwacje koncówek wysypowych w wa¬ runkach eksploatacji. Nowe rozwiazanie zmniejsza pracochlonnosc obslugi, podnosi jakosc rozprze¬ strzeniania i&oclfeów sypkich oraz zmniejsza koszty 55 eksploatacji.Istote wynalazku wyjasni, nie ograniczajac za¬ kresu jego stosowania, przyklad rozwiazania uwi¬ doczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia samolotowy kanal w widoku z boku, umiesz- 60 czony w oslonie samolotu, a fig. 2 — mechanizm zamkowy polaczenia koncówki wysypowej z odga¬ lezieniem.Wzdluz skrzydla samolotu, w oslonie 1 usytuo¬ wany jest kanal 2 z odchodzacymi na dlugosci od- 65 galezieniami 3. Kazde odgalezienie 3 posiada kon¬ cówke wysypowa 4 polaczona z odgalezieniem 3 poprzez mechanizm zamkowy wyposazony w dzwignie 5 z ramieniem 6. Wylot koncówki wysy¬ powej i i ramie 6 dziwgni 5 sa wysuniete przez wyciecia 7 poza oslone 1. Na obwodzie powierzchni czolowej koncówki wysypowej 4 wykonany jest rowek, w którym umieszczona jest uszczelka spre¬ zysta 8 wspólpracujaca z czolowa powierzchnia od¬ galezienia 3.W sklad mechanizmu zamkowego, umozliwiaja¬ cego szybkie rozlaczenia (przylaczenia koncówki wysypowej 4 z odgalezieniem 3, wchodzi szereg ele¬ mentów, czesc z nich jest zwiazana z koncówka wysypowa, a czesc z odgalezieniem. Na odgalezie¬ niu 3, utwierdzony jest wspornik 9, w którym za¬ mocowany jest nieruchomo sworzen 10 usytuowany prostopadle do plaszczyzny równoleglej do osi wzdluznej odgalezienia 3. Sworzen 10 obejmowany jest przez zaczep 11 umocowany sztywno w uchwy¬ cie 12, utwierdzonym na koncówce wysypowej 4 w ten sposób, ze zaczep 11 usytuowany jest rów¬ nolegle do osi wzdluznej koncówki wysypowej 4- Przeciwlegle do wspornika 9, na odgalezieniu 3 utwierdzony jest uchwyt 13, w którym umocowany jest obrotowo — w plaszczyznie równoleglej do osi wzdluznej odgalezienia i przechodzacej przez jego srodek — hak 14. Z hakiem 14 polaczona jest sztywno, wspomniana wyzej dzwignia 5 przecho¬ dzaca przez ogranicznik 15 przymocowany do od¬ galezienia 3 i dociagana sprezyna .16 zwiazana z odgalezieniem 3. Hak 14 zaczepiony jest wycie¬ ciem, wykonanym w jego czesci koncowej, na sworzniu 17 umocowanym sztywno w uchwycie 1& utwierdzonym na koncówce wysypowej 4, przeciw¬ legle do uchwytu 12.Zastrzezenia patentowe 1. Samolotowy kanal pneumatyczny do rozprze¬ strzeniania srodków sypkich zbudowany w ksztal¬ cie rury o dowolnym przekroju z odchodzacymi wzdluz dlugosci odgalezieniami uksztaltowanymi po luku lub prosto, znamienny tym, ze kazde od¬ galezienie (3), kanalu (2) posiada szybko rozlaczal- na koncówke wysypowa (4) wraz z mechanizmem zamkowym 5, 6, 9-J-18), przy czym w jednym z ele¬ mentów laczonych — dowolnie w koncówce wysy¬ powej (4) lub odgalezieniu (3) — na obwodzie po¬ wierzchni czolowej wykonane jest gniazdo, w któ¬ rym znajduje sie uszczelka sprezysta (8), wspól¬ pracujaca z powierzchnia czolowa drugiego elemen¬ tu — odpowiednio odgalezienia (3) lub koncówki wysypowej (4}< 2. Samolotowy kanal wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze mechanizm zamkowy zawiera utwier¬ dzony do wspornika (9) na odgalezieniu (3) swo¬ rzen (Id), obejmowany zaczepem (11) zamocowanym w uchwycie (12) na koncówce wysypowej (4) oraz na odgalezieniu (3) zamocowany w uchwycie (13) obrotowo hak (14), polaczony sztywno z dzwignia (5) o ograniczonym ogracznikiem (15) przemiesz-^ czeniu i dociskana sprezyna (16) zwiazana z odga¬ lezieniem (3) i zaczepiony na sworzniu (17} utwier¬ dzonym w uchwycie 18) na koncówce wysypo¬ wej (4).119 283 n9.i Ro.2 PL