Otrzymywanie metalowych osadów mozliwie równomiernej grubosci na pre¬ tach (ksztaltowych formy pudelkowej z wa¬ skim otworem szparowym, np. na pretach o profilach w formie litery C, U lub podob¬ nych, napotyka na wielkie trudnosci, $dyz waski otwór bardzo przeszkadza przy po¬ krywaniu w glebi plaszczyzn wewnetrz¬ nych, przyczem pokrywanie to jest nierów¬ nomierne.Próbowano juz w wydrazenia takich pretów wfkladac wewnetrzna elektrode, jednak wprowadzanie i izolowanie takiej anody nastrecza trudnosci. Nalezy bowiem zachowac mozliwie równa odleglosc we¬ wnetrznej anody od scian wewnetrznych preta iksztaltowego. Nalezy wiec w tym celu stosowac czesci izolujace, któreby scisle utrzymywaly odleglosc od scianek i które nalezy wprowadzac przez waska szczeline. Gdyby nawet przygotowania te udalo sie latwo przeprowadzic, to jednak samo galwanizowanie nastrecza szczególne trudnosci, gdyz nakladanie osadu we¬ wnatrz i zewnatrz musi sie odbywac w od¬ dzielnych procesach z tego powodu, iz wskutek róznych odleglosci anody we¬ wnetrznej i zewnetrznej od preta ksztal¬ towego, sluzacego za katode, nalezy uzy¬ wac rozmaite napiecia. Koniecznosc stoso¬ wania rozmaitych napiec wywoluje ko¬ niecznosc drozszego urzadzenia lub dal¬ szych maszyn albo zastosowania aparatów do regulowania napiecia, dodatkowych o- pornic i podobnych urzadzen, podnosza¬ cych koszt biezacy wyrobu.limy, równiez juz proponowany, spo¬ sób:.*nic*-wymaga; dodatkowych urzadzen i aparatów, ale wyniki sa tak zle, ze w za¬ den sposób nie odpowiadaja stawianym wymaganiom. Mianowicie mozna tak spo¬ rzadzic elektrolit, ze otrzymuje sie dosta¬ teczne rozproszenie i wskutek tego nawet we wnetrzu preta ksztaltowego powstaje osad galwaniczny jednoczesnie z tworze¬ niem osadu na plaszczyznach zewnetrz¬ nych.W tym przypadku osad powstaly we wnetrzu jest o wiele cienszy od osadu na plaszczyznach zewnetrznych. Te ostatnie w celu uzyskania wystarczajacej grubosci we wnetrzai profilu musza byc (pokrywane grubsza warstwa osadu, co oczywiscie wplywa na niepotrzebne zwiekszenie ko¬ sztów pradu, metalu, a w pewnych warun¬ kach i robocizny. To ostatnie ma wtedy miejsce, gdy osady metalowe, po przekro¬ czeniu pewnej okreslonej grubosci pokry¬ cia, wykazuja sklonnosc do narastania i tworzenia pekatych warstw osadu, przez co czesto prety trzeba wyjmowac i czyscic szczotka druciana.Oprócz niedogodnosci wymienionych sposób ten ma jeszcze i te wade, ze we wnetrzu pretów ksztaltowych tworza sie latwo pecherzyki powietrza, gdyz pirety ksztaltowe nalezy tak ukladac, by otwarta szczelina byla zwrócona ku anodzie. Szcze¬ lina lezaca zboku nie pozwala tworzacym sie pecherzykom uniesc sie ku górze, a w miejscach gdzie sie te pecherzyki tworza lub zatrzymuja metal przestaje osiadac.Jesli pret ksztaltowy wykonany z me¬ talu o wyzszej preznosci roztwórczej niz ta, jaka posiada osadzany metal, zachodzi obawa, ze we wnetrzu prawie zamknietego preta ksztaltowego wysoka preznosc roz- twórcza przezwyciezy napiecie kapieli. W tym przypadku metal preta przejdzie do roztworu, przez co zanieczysci plyn karpie¬ li, a nawet w pewnych warunkach uczyni go niezdatnym 'do uzytku.Nowe urzadzenie, bedace przedmiotem wynalazku niniejszego, usuwa te wszystkie braki.Istota wynalazku polega na tern, ze do waskich otworów pretów ksztaltowych, o jakich mowa powyzej, sluzacych podczas galwanizowania jako katody, wprowadza sie zwykle paski metalu podlegajacego o- sadzeniu z wkladkami izoluj acemi w taki sposób, ze paski te jedna czescia swej szerokosci leza we wnetrzu profilu, druga zas w kapieli nazewnatrz profilu pomiedzy anodami urzadzonemi w zwykly sposób i równolegle do tych anod.Te paski metalowe sluza jako dwubie¬ gunowe katody, to jest czesc wystajaca po¬ za profil dziala jako katoda, zas strefa znajdujaca sie w profilu —• jatko anoda.Wskutek tego we wnetrzu preta ksztalto¬ wego otrzymuje sie osad o wiele grubszy i przedewszystkiem równomierniejszy niz przy zwyklem rozpraszaniu przez otwór szparowy.Na rysunku uwidoczniono schematycz¬ nie przyklad wykonania wynalazku, przy- czem fig. 1 przedstawia przekrój poprzecz¬ ny urzadzenia galwanizacyjnego, fig. 2 — przekrój podluzny, fig. 3 i 4 przedstawia¬ ja w przekroju poprzecznym zawieszenie dwubiegunowych elektrod paskowych w celu ich najlepszego wykorzystania.Na szynie katodowej a na podwiesze* niu b wisi pret ksztaltowy o w taki sposób, iz jego otwór szparowy skierowany jest ku górze; litera d oznacza plyty anodowe.W szparze profilu jest osadzony pasek e podlegajacego osadzaniu metalu, np. o- lowiu, zapomoca ebonitowych lub podob¬ nych klinów / w taki sposób, ze czesc g szerokosci znajduje sie poza profilem w kapieli, a czesc h — wewnatrz profilu.Na anody d prócz preta ksztaltowego c jako katody dziala równiez czesc paska e, wystajaca z preta. Czesc h paska, znaj¬ dujaca sie w profilu, dziala wzgledem wla¬ czonego jako katody preta ksztaltowego — 2 -c jako anoda i wywoluje na plaszczyznie wewnetrznej profilu odpowiednie osadza¬ nie sie metalu.To dzialanie jest w pewnym stopniu zalezne od napiecia zastosowanego na ano* dach.Skoro na poczatku procesu galwanicz¬ nego nalezy stosowac, jak tego czesto na¬ chodzi potrzeba, wyzsze napiecie niz póz¬ niej, to w nowem urzadzeniu mozna to latwo uzyskac przez wlaczenie na krótki czas paska metalowego e jako anody, po- czem polaczenie to przerywa sie dopiero póznie].Pecherzyki gazoi wytwarzajace sie pod¬ czas pracy, w przedstawionem urzadzeniu moga z latwoscia uchodzic z profilu do góry, a wiec nie przeszkadzaja równomier¬ nemu osadzaniu.Skoro dwubiegunowa elektroda w po¬ staci zawieszonego paska metalowego e stala sie stopniowo w jednym koncu cien¬ sza, jak to wskazuje fig. 3, to mozna ja po- prostu odwrócic najkorzystniej podczas zmiany kapieli, jak to uwidoczniono na fig. 4. Dzieki temu elektrody te mozna wy¬ korzystac w stopniu znacznym, zanim zaj¬ dzie potrzeba kosztownego ich przetopie¬ nia lub ponownego wywalcowania.Wynalazek stosuje sie oczywiscie nie- tylko do walcowanych lub odlewanych pretów ksztaltowych ale wogóle do wszystkich cial o ksztalcie pudelkowym, zamknietym, zaopatrzonych w waski otwór szczelinowy. PL