Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do obciskania konców rur i wycinania otworów na ich powierz¬ chniach bocznych, zwlaszcza konców rur dla dysz kotlów grzewczych, uruchamiane przez prase.Dotychczas obciskanie konców rur i wykonywanie otworów na ich powierzchniach bocznych odbywa sie w dwóch operacjach: najpierw obciskanie konca rury, a nastepnie wiercenie otworów.Znane sa urzadzenia do obciskania konców rur, przy czym jest to jedyna operacja wykonywana na tych urzadzeniach. Matryca ksztaltujaca w tych urzadzeniach przymocowana jest na stale do plyty glowicowej za¬ montowanej w suwaku prasy.Znane sa równiez urzadzenia do wycinania otworów w sciankach bocznych rur lub wyrobach o pionowych sciankach wykonanych przez tloczenie, w których na centralnie osadzona matryce z otworami tnacymi naklada¬ ny jest uksztaltowany wyrób, w którym otwory wycinane sa przez stemple napedzane mechanizmami klinowy¬ mi.Celem wynalazku jest urzadzenie które pozwoliloby w jednej operacji obciskac koniec rury i wykonac otwoiy na powierzchni bocznej.W matrycy ksztaltujacej urzadzenia do obciskania konców rur i wycinania otworów na ich powierzchniach bocznydi wedlug wynalazku, wykonane sa promieniowe wyciecia, w których osadzone sa suwHwie zapadki posiadajace wystepy laczace matryce ksztaltujaca z obsada stempli.Zapadki posiadaja powierzchnie skosna i wystep, które wspólpracuja z klinem napedowym oraz wystep oporowy usytuowany równolegle do katownika przymocowanego do górnej powierzchni matrycy ksztaltujacej.FDmiedzy wystepem oporowym i katownikiem umieszczony jest element sprezysty przenoszacy sile ksztaltuja¬ ca. Role elementu sprezystego spelnia najlepiej sprezyna lub silownik hydrauliczny.Urzadzenie pozwala na polaczenie operacji ksztaltowania i wycinania otworów wjedna operacje a tym samym zmniejszenie pracochlonnosci i obnizke kosztów produkcji.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawione w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój osiowy A-A, fig. 2- przekrój B-B z fig. 1, fig. 3 - szczegól „a" z fig. 1, fig. 4 - widok z kierunku„w'zfig. 3, a fig. 5 — szczegól „a" z fig. 1, z zastosowaniem silownika.2 115 495 Matryca ksztaltujaca 1 posiada wyciecia promieniowe 2 w których suwliwie umieszczone sa wystepy 4 zapadek 3. W otwór 7 wsuwa sie wystep 5 zapadki 3 laczacej matryce 1 z obsada wewnetrzna 6 stempli 18.Ruch poziomy zapadki 3 odbywa sie pod dzialaniem sily powstajacej na styku powierzchni skosnej 8 zapadki 3 i powierzchni skosnej 9 klina napedowego 10, wiekszej od sily oporu sprezyny 11 lub silownika 111. Wystep zewnetrzny 12 zapadki 3 wspóldziala z powierzchnia pionowa 13 klina napedowego 10, a wystep oporowy 15 sluzy wraz z wkretem 16 i katownikiem 17 przytwierdzonym do matrycy 1, do zabezpieczenia sprezyny 11.Klin napedowy 10 przymocowany jest do plyty glowicowej 28 która polaczona jest z suwakiem prasy.Stemple 18 umieszczone sa suwliwie w otworach obsad zewnetrznych 19 i wewnetrznych 6, wykonanych wspólosiowo z otworami matrycy tnacej 20. Stemple 18 posiadaja skosne powierzchnie robocze 21 i 22, wywo¬ lujace ich ruch posuwisto-zwrotny przy wspólpracy z klinami napedowymi 23. Matryca tnaca 20 posiada szereg otworów tnacych, usytuowanych poziomo i otwór pionowy do odprowadzania odpadu. Jest ona przymocowana na stale do plyty podstawowej 24 którajest polaczona ze stolem prasy.Obsada wewnetrzna 6 stempli 18 sluzy takze do prowadzenia wypychacza 25, którego ruch do góry ograniczony jest wycieciem w niej. Ruch wypychacza 25 do góry odbywa sie pod dzialaniem sprezyny 26.Urzadzenie wedlug wynalazku przedstawione w przykladzie wykonania na rysunku, na którym nie pokaza¬ no znanych elementów prowadzacych, dziala w sposób nastepujacy. Po ustawieniu suwaka prasy w górnym polozeniu, na matryce tnaca 20 naklada sie rure 27 tak, ze dolna jej powierzchnia spoczywa na wypychaczu 25.Po uruchomieniu prasy suwak przesuwa sie w dól, az do momentu zetkniecia sie powierzchni wewnetrznej matrycy 1 z rura 27. W czasie dalszego ruchu zostaje ugieta sprezyna 26 a wypychacz 25 styka sie z plyta podstawowa 24 ograniczajaca jego ruch. Po zetknieciu sie wypychacza 25 z plyta podstawowa 24, dalszy ruch suwaka powoduje obciskanie górnego konca rury 27 przez matryce 1.W chwili zakonczenia ksztaltowania sila zaczyna wzrastac i w momencie gdy skladowa pozioma na styku plaszczyzn 8 i 9 staje sie wieksza od sily sprezyn 11 lub silowników 111, rozpoczyna sie ruch zapadek 3 w kierunku poziomym. Ruch ten trwa do chwili gdy wystepy 5 zapadek 3 zetkna sie z powierzchniami 13 kilnów napedowych 10. W tym czasie wystepy 4 i 5 zapadek 3 znajda sie odpowiednio w wycieciach promieniowych 2 matrycy 1 i otworach 7 wewnetrznej obsady 6 stempli 18, blokujac matryce 1. Dalszy ruch w dól plyty glowicowej 28 powoduje uruchomienie stempli 18 przez kliny napedowe 23 wywierajace nacisk na powierzchnie 21 stempli 18. Stemple 18 poruszaja sie do srodka wycinajac otwory w rurze 27, a odpad wylatuje pionowym otworem w matrycy tnacej 20 i w plycie podstawowej 24 do otworu w plycie stolu prasy.Po wycieciu wszystkich otworów, co zbiega sie z zajeciem przez suwak prasy dolnego zwrotnego poloze¬ nia, nastepuje ruch do góry. Stemple 18 zostaja kolejno odciagniete w polozenie wyjsciowe przez dzialanie klinów napedowych 23 na powierzchnie 22 stempli 18. Przy dalszym ruchu do góry, sprezyny 11 lub silowniki 111 odpychaja zapadki 3 w polozenie, w którym wystepy 5 opuszczaja otwory 7 w obsadzie wewnetrznej 6 i odblokowuja matryce 1, która porusza sie w góre razem z klinami napedowymi 10 przymocowanymi do plyty glowicowej 28. Uksztaltowana rura 27 z wycietymi otworami zostaje podniesiona sila sprezyny 26 w polozenie umozliwiajace wyjecie wyrobu.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do obciskania konców rur i wycinania otworów na ich powierzchniach bocznych wyposazone w matryce ksztaltujaca, matryce tnaca i stemple napedzane klinami napedowymi, uruchamiane przez prase, znamienne tym, zew matrycy ksztaltujacej (1) wykonane sa promieniowe wyciecia (2) w których osadzone sa suwliwie zapadki (3) posiadajace wystepy (4, 5) laczace matryce ksztaltujaca (1) z obsada (6) stempli (18), przy czym zapadki (3) posiadaja powierzchnie skosna (8) i wystep (12) wspólpracujace z klinem napedowym (10) oraz wystep oporowy (15) usytuowany równolegle do katownika (17) przymocowanego do górnej powierzchni matrycy ksztaltujacej (1), a miedzy wystepem (15) i katownikiem (17) umieszczony jest element sprezysty (11,111) przenoszacy sile ksztaltujaca.115 495 :\v\\\^K\v ^ Ket ne t115495 fig* r i u- fifi f'95 Prac. Pbngraf. UP PRL naklad 120* 18 Cena45 zl PL