Przedmiotem wynalazku jest ultradzwiekowo-elektroniczny uklad ogniskowania wiazki ultradzwiekowej nadawanej i odbieranej przez przetwornik piezoelektryczny posiadajacy wlasciwosci zmiennej ogniskowej znajdu¬ jacy zastosowanie w konstrukcji ultradzwiekowej aparatury diagnostycznej.Znany jest elektroniczny uklad nadawczo-odbiorczy umozliwiajacy ogniskowanie wiazki ultradzwiekowej w róznej odleglosci od przetwornika piezoelektrycznego. Uklad ten zawiera segmentowy przetwornik piezoelek¬ tryczny polaczony z ukladem nadawczym i ukladem odbiorczym.Poszczególne segmenty przetwornika polaczone sa z nadajnikami ukladu nadawczego, które z kolei pola¬ czone sa z generatorem impulsów synchronizujacych poprzez uklady opózniajace, których opóznienie mozna regulowac polaczonym z nim regulatorem wedlug z góry ustalonego programu. Przy odpowiednio dobranych opóznieniach czolo fali wypromieniowanej przez przetwornik piezoelektryczny jest wklesle i nastepuje zogni¬ skowanie wypromieniowanej wiazki ultradzwiekowej.Przez zmiane opóznien impulsów synchronizujacych mozna zmieniac krzywizne czola fali a wiec i ogni¬ skowa ukladu.Poszczególne segmenty przetwornika polaczone sa tez z ukladami opózniajacymi ukladu odbiorczego, których opóznienie zmieniane jest skokowo lub w sposób ciagly wedlug z góry ustalonego programu a odebrany sygnal po wzmocnieniu jest wizualizowany.Uklad ten jest bardzo rozbudowany, zawiera duza ilosc drogich ukladów opózniajacych i jest bardzo pracochlonny w eksploatacji zwlaszcza w trakcie strojenia.Istota rozwiazania wedlug wynalazku polega na tym, ze segmentowy przetwornik piezoelektryczny pola¬ czony z ukladem nadawczym i odbiorczym wyposazony jest w profilowany element z tworzywa sztucznego o dobranych parametrach akustycznych ksztaltujacy wiazke ultradzwiekowa, a kazdy segment przetwornika lub ich kombinacja polaczony jest z jednym z nadajników ukladu nadawczego, które to nadajniki polaczone sa z generatorem synchronizujacym.Poszczególne segmenty przetwornika polaczone sa tez z regulowanymi ukladami opózniajacymi ukladu odbiorczego, które nastepnie polaczone sa z wzmacniaczami i poprzez sumator z wskaznikiem." 115416 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym schemat blokowy ukladu.Piezoelektryczny przetwornik nadawczo-odbiorczy 1 sklada sie z szeregu segmentów 2 i wyposazony jest w nasadzony na niego element z tworzywa sztucznego 3 o tak dobranym ksztalcie i parametrach akustycznych by odpowiednio ksztaltowac nadawana wiazke ultradzwiekowa przez jej zogniskowanie.Przetwornik 1 polaczony jest z ukladem nadawczym UN i ukladem odbiorczym UO w ten sposób, ze poszczególne segmenty 2 przetwornika 1 polaczone sa z poszczególnymi nadajnikami 4 polaczonymi z generato¬ rem synchronizujacym 5 oraz jednoczesnie z poszczególnymi ukladami opózniajacymi 6 o opóznieniu regulowa¬ nym polaczonym z nimi regulatorem 10, które to uklady opózniajace polaczone sa nastepnie poprzez wzmac¬ niacze 7 z sumatorem 8 polaczonym z wskaznikiem 9.Impulsy synchronizujace z generatora 5 uruchamiaja jednoczesnie nadajniki 4 pobudzajace przetwornik piezoelektryczny 1 a nasadzony na przetwornik 1 element z tworzywa 3 ksztaltuje emitowana wiazke ultra¬ dzwiekowa przez jej zogniskowanie, natomiast ksztaltowanie lub ogniskowanie odbieranej wiazki ultradzwieko¬ wej dokonywane jest za pomoca ukladu odbiorczego UO przy pomocy ukladów opózniajacych 6, których opóznienie regulowane jest za pomoca regulatora 10.Uklad stosuje sie zwlaszcza do dynamicznego ogniskowania wiazki ultradzwiekowej, gdyz wtedy jej ogni¬ skowa jest zmieniana w sposób ciagly lub skokowo, bardzo szybko z predkoscia odpowiadajaca predkosci propa¬ gacji wiazki.Zastrzezenie patentowe Uklad regulowanego ogniskowania wiazki ultradzwiekowej zawierajacy segmentowy przetwornik piezoele¬ ktryczny polaczony z ukladem nadawczym i odbiorczym, znamienny tym, ze segmentowy przetwor¬ nik (1) wyposazony jest w profilowany element z tworzywa sztucznego (3) ksztaltujacy wiazke ultradzwiekowa, przy czym kazdy z segmentów (2) lub ich kombinacja polaczony jest z jednym z nadajników (4) polaczonych z generatorem synchronizujacym (5) ajednoczesnie kazdy z segmentów (2) lub ich kombinacja polaczony jest z jednym z ukladów opózniajacych (6) polaczonych z regulatorem (10) i poprzez wzmacniacze (7) z sumatorem (8) polaczonym z wskaznikiem (9).Puc Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Ona45 zl PL