PL115143B1 - Means for controlling weed growth when growing cereals - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek do zwalcza¬ nia chwastów w uprawach roslin zbozowych, który oprócz nosników ewentualnie stosowanych w gna¬ nych srodkach chwastobójczych zawiera jako sub¬ stancje czynna co najmniej jeden zwiazek o ogól¬ nym wzorze 1, w którym R oznacza atom wodoru lub rodnik metylowy.Z opisu zgloszenie nr P. 131683,, z informacji zamieszczonej w Zeitschrift fur Pflanzenkrankhei- ten (Pflanzenschutz), Sonderheft V, 1970, str 219— 225 oraz z opisu patentowego Stanów Zjednoczo¬ nych Ameryki nr 2 655445 wiadomo, ze pochodne mocznika o ogólnym wzorze 2, w którym R ma wyzej podane znaczenie, X oznacza atom wodoru lub chloru i R' oznacza rodnik metylowy lub etylowy, maja wlasciwosci chwastobójcze. Wlasci¬ wosci te sa jednak stosunkowo slabe i podane ni¬ zej próby wykazaly, ze zwiazki te stosowane na¬ wet w ilosci 2 kg na 1 hektar nie niszcza, skutecz¬ nie chwastów, a stosowane w ilosciach wiekszych powoduja powazne szkody i w uprawnych ro¬ slinach zbozowych.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze zwiazki o wzorze 1 majace budowe zblizona do budowy zwiazków o wzorze 2, maja bardzo dobra zdolnosc zwalczania jednolisciennych i dwulisciennych chwastów rów¬ niez w uprawach roslin zbozowych, nie dzialajac szkodliwie na rosliny zbozowe, np. pszenice, zyto, owies i jeczmien. Srodek wedlug wynalazku moz¬ na stosowac skutecznie zarówno przed wzejsciem 10 15 20 25 30 roslin jak i po ich wzejsciu. W zaleznosci od wa¬ runków lokalnych i zamierzonego stopnia zniszcze¬ nia roslin srodki te stosuje sie w ilosci 0,1—10 kg substancji czynnej na 1 ha„ przy czym przy se¬ lektywnym zwalczaniu chwastów w uprawach ro¬ slin zbozowych stosuje sie do 4 kg/ha, korzystnie 0,5—4 kg/ha, natomiast w ilosciach wiekszych mozna te srodki stosowac przy calkowitym niszcze¬ niu roslin na danym obszarze.Zwiazek o wzorze 1, w którym R oznacza rodnik metylowy, to jest N-/4-izopropylofenylo/-N', N'- -dwumetylomocznik wytwarza sie np. w ten spo¬ sób, ze 64 g izocyjanianu 4-izopylofenylu rozpu¬ szcza sie w 500 ml bezwodnego benzenu i do roz¬ tworu dodaje .powoli, mieszajac, roztwór 45 g dwu- metylpaminy w 100 ml bezwodnego benzenu, po czym mieszanine utrzymuje sie w stanie wrzenia w ciagu 3 godzin i pozostawia na noc do krystaliza¬ cji, otrzymany osad krystaliczny o barwie bialej odsacza sie, otrzymujac N-/4-izoipropylofenylo/-N', N'-dwumetylomocznik o temperaturze topnienia 158^160°C. Wydajnosc procesu wynosi powyzej 90% wydajnosci teoretycznej.W analogiczny sposób stosujac zamiast dwuirie- tyloaminy monometyloamine, otrzymuje sie N-/4- -izopropylofenylo/-N'-metylomocznik, to jest zwia¬ zek o wzorze 1, w którym R oznacza atom wodo¬ ru. Produkt przekrystalizowany z cykloheksanu topnieje w temperaturze 115—116°C.Oprócz substancji czynnej srodek wedlug wyna- 115 1433 115 14S 4 lazku zawiera znane nosniki i/albo dodatki, zwykle stosowane w srodkach chwastobójczych, takie jak np. natuffaJrleTiufo syntetyczne produkty mineral¬ ne, rozpuszczalniki, rozcienczalniki, substancje dyspergujace, zwilzajace, nadajace przyczepnosc, zageszczajace, wiazace lub nawozy sztuczne.Srodek wedlug wynalazku moze równiez zawie¬ rac dodatek znanych substancji dzialajacych bio¬ logicznie, np. takich jak pochodne mocznika, nasy¬ cone lub nienasycone kwasy tluszczowe podstawio¬ ne chlorowcami, chlorowcobenzonitryle, kwasy chlo- rowcobenzoesowe, kwasy fenoksyalkilokarboksy- lowe, karbaminiany, pochodne triazyny, nitroalki- lofenole, organiczne zwiazki kwasu fosforowego, czwartorzedowe sole amoniowe, kwasy sufflfamtaio- we, arseniany, arseniny, borany lub chlorany." Srodek wedlug wynalazku stosuje sie w postaci roztworów, emulsji, zawiesin, granulatów lub pro¬ szków lezy -sie kierowac przeznaczeniem srodka i konie¬ cznoscia nalezytego rozdrobnienia substancji czyn¬ nej. - Do wytwarzania srodków w postaci cieklej jako rozpuszczalniki stosuje sie zwlaszcza alkohole, np. alkohol etylowy lub izopropylowy, ketony, np. ace¬ ton lub cykloheksanon, weglowodory alifatyczne, np. nafte lub weglowodory cykliczne, np. benzen, toluen, ksylen, czterowodof^naftalen, alkilowany naftalen, weglowodory chlorowane, np. ezterochlo- roetan, chlorek etylenu, a takze oleje mineralne lub roslinne albo mieszaniny "tych rozpuszczalni¬ ków.Srodki w postaci preparatów wodnych stosu¬ je sie na ogól jako zawiesiny lub emulsje. Sub¬ stancje czynna homogenizuje sie w wodzie lub w jednym z wyzej podanych rozpuszczalników, ko¬ rzystnie z dodatkiem srodka zwilzajacego lub dy¬ spergujacego. Jako kationoczynne srodki dyspergu¬ jace mozna stosowac np. czwartorzedowe zwiazki amoniowe, a jako anionoczynne, np. mydla .alifa-' tyczne monoestry kwasu siarkowego o dlugim lan¬ cuchu, alifatyczno-aroniatyczne kwasy sulfonowe, kwasy alkoksyoctowe o dlugim lancuchu. Jako niejonogenne zwiazki mozna stosowac etery poli- glikolowe alkoholi tluszczowych lub p-IIl-rzed. al- kilofenoli z tlenkiem etylenu. 2 substancji czyn¬ nej, srodka dyspergujacego i ewentualnie rozpu¬ szczalnika wytwarza sie koncentraty. Takie kon¬ centraty przed uzyciem rozciencza sie, np. woda,, otrzymujac srodek w postaci emulsji lub zawiesiny.Srodki do opylania wytwarza sie przez zmiesza¬ nie lub zmielenie substancji czynnej ze stalym no¬ snikiem. Jako nosniki stosuje sie np. talk, ziemie okrzemkowa, kaolin, bentonit, weglan wapnia, kwas borowy, fosforan trójwapniowy, a równiez make drzewna, make korkowa, wegiel i inne sub¬ stancje pochodzenia roslinnego. Substancje czynna mozna równiez osadzac na nosnikach za pomoca lotnych rozpuszczalników. Dodatek srodków zwil¬ zajacych i koloidów ochronnych umozliwia wytwa¬ rzanie preparatów w postaci zawiesin w wodzie.Preparaty takie maja postac proszków lub past, które po rozcienczeniu woda mozna stosowac jako srodki do rozpylania.W wielu przypadkach korzystne jest stosowanie granulatów dla równomiernego rozprowadzenia substancji czynnej w ciagu dluzszego okresu cza¬ su. Granulaty wytwarza sie przez rozpuszczenie substancji czynnej w organicznym rozpuszczalniku, absorbcje tego roztworu w granulowanym materia¬ le mineralnym* np, atapulgicie lub krzemionce i usuniecie rozpuszczalnika:"Mozna je równiez wy¬ twarzac przez zmieszanie substancji czynnej o wzorze 1 ze zdolnymi do polimeryzacji zwiazkami, przeprowadzenie polimeryzacji, podczas której sub¬ stancja czynna pozostaje niezmieniona, przy czym granulowanie zachodzi w czasie polimeryzacji. Za¬ wartosc substancji czynnej w wyzej opisanych srodkach wynosi 0,1—85% wagowych.W celu wykazania selektywnego dzialania chwa¬ stobójczego srodków wedlug wynalazku, przepro¬ wadza sie nizej opisane próby i w celach porów¬ nawczych w analogicznych warunkach przeprowa¬ dza sie próby stosujac jako substancje czynne o wzorze 2, a mianowicie zwiazek o wzorze 2, w którym R oznacza rodnik metylowy, X oznacza atom chloru, a R' oznacza rodnik etylowy (sub¬ stancja czynna A), zwiazek o wzorze 2, w którym R oznacza rodnilk metylowy, X oznacza atom wo¬ doru i Rr oznacza rodnik etylowy, (substancja czynna B) i zwiazek o wzorze 2, w którym R ozna¬ cza atom wodoru, X oznacza atom wodoru i R' oznacza rodnik etylowy {substancja czynna C).Przyklad 1. 10 czesci wagowych badanej sub¬ stancji czynnej miesza sie z 10 czesciami wagowy¬ mi mieszaniny soli wapniowej kwasu lauryloben- zenosulfonowego {anionowa substancja powierz¬ chniowo czynna) i eteru polietylenoglikolowego estru larylowego kwasu sorbinowego (niejonowa substancja powierzchniowo czynna), po czym mie¬ szanine te rozcienczono ksylenem do 100 czesci ob¬ jetosciowych. Otrzymany klarowny roztwór roz¬ ciencza sie dowolnie woda, otrzymujac srodek o zadanym stezeniu.Pszenice i jeczmien sieje sie na polu w rzedach odleglych o 16—18 cm i pole dzieli sie na dzialki o powierzchni po 4 m£. Po wzejsciu pszenicy i je¬ czmienia, gdy naturalnie wystepujace chwasty sa juz w stadium 2—6 lisci, dzialki opryskuje sie roz¬ tworem badanego srodka o ustalanym stezeniu. P: uplywie £5—40 dni ocenia sie wyniki prób. Wyni¬ ki te podano w tablicy okreslajac stan roslin uprawnych i chwastów, w tym równiez niepoza¬ danych traw. Uszkodzenie roslin podaje sie w pro¬ centach, przy czym przy wiekszym stopniu uszko¬ dzenia wyniki ocenia sie dokladniej niz przy sred¬ nim lub niewielkim. 10 15 20 ZS 30 35 40 45 (0115143 Tablica 1 Badana substancja Zwia¬ zek Zwia¬ zek 1 Zwia¬ zek^ A B C Kg/ha 4 2 1 0,5 4 2 1 0,5 4 2 1 ,0,5 4 2 1 0,5 4 2 1 0,5 Pszenica 0 0 0 0 0 0 0 0 5 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Jeczmien 2 0 0 0 0 0 0 0 5 0 0 0 5 2 0 0 2 0 0 0 Stopien uszkodzenia roslin w % Alopecu- rus myosu- roides 100 95 85 60 100 95 85 75 95 95 60 0—35 95 60 35—60 0—35 90 60 60 60 Poa annua 100 100 98 95 100 100 98 85 90 75 60 0—35 95 90 0—35 0—35 0—35 0—35 0 0 Poa tri- vialis 100 100 98 90 98 95 75 60 98 75 0—35 0—35 95 90 60 0—35 85 60 35—60 0—35 Stellarda media 100 100 100 100 100 100 38 98 100 95 85 60 100 95 90 60 98 95 75 75 j Papaver 1 rhosas 100 100 95 75 100 98 95 60 90 85 85 60 98 95 1 75 0—35 60 35—60 0—35 0—35 Zwiazek 1 jest N-/4-izopropylofenylo/-N', N'-dwumetylomocznikiem.Zwiazek 2 jest N-/4-izopropylofenyloyr-N/-metyIomocznikiem.Wyniki podane w tablicy swiadcza o tym, ze zadna z 5 badanych substancji uzyta w ilosci 2 kg/ha lub mniejszej nie szkodzi uprawie zbóz, ale równoczesnie pochodne 4-etylofenylomoczni- ka dzialaja na chwasty niedostatecznie, nawet je¬ zeli stosuje sie je w ilosci 4 kig/ha, przy czym w takich ilosciach sa one szkodliwe dla zbóz, totez faktycznie nie nadaja sie one do selektywnego zwalczania chwaistów.W przeciwienstwie do tego, pochodne 4-izopro- pylofenylowe mocznika, stosowane zgodnie z wy¬ nalazkiem, dzialaja skutecznie chwastobójczo na¬ wet przy stosowaniu 1 kg lub 0a5 kg czynnej sub¬ stancji na 1 ha i równoczesnie sa dobrze znoszone przez zboza.Zastrzezenia patentowe 10 1. Srodek do zwalczania chwastów w uprawach roslin zbozowych, zawierajacy substancje czynna obok znanych nosników i ewentualnie dodatków, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czyn¬ na N-/4-izopropylofenylo/-N', N'-dwumetylomocz- nik. 2. Srodek do zwalczania chwastów w uprawach roslin zbozowych zawierajacy substancje czynna obok znanych nosników i ewentualnie dodatków, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czyn¬ na N-/4-izopropylo(fenylo/-N/-metylomocznik.CH CH8 CH3 Wzór \ IN:zor PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 10 1. Srodek do zwalczania chwastów w uprawach roslin zbozowych, zawierajacy substancje czynna obok znanych nosników i ewentualnie dodatków, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czyn¬ na N-/4-izopropylofenylo/-N', N'-dwumetylomocz- nik.
2. 2. Srodek do zwalczania chwastów w uprawach roslin zbozowych zawierajacy substancje czynna obok znanych nosników i ewentualnie dodatków, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czyn¬ na N-/4-izopropylo(fenylo/-N/-metylomocznik. CH CH8 CH3 Wzór \ IN:zor PL