Wynalazek dotyczy skladarki czcionek z matrycami, prowadzonemi kazda na osobnym drucie i ma na celu, zapomoca specjalnego ulozenia matryc w magazynie, osiagnac mozliwe ograniczenie rozmiarów magazynu, a z nim i calej maszyny. W do¬ tychczasowych maszynach tego rodzaju matryce zwieszaja sie na dól na drutach w kierunku pionowym, wskutek ciezaru wlasnego i ulozone sa w magazynie jedna obok drugiej w taki sposób, ze swemi bokami szerokiemi leza w kierunku sze¬ rokosci maszyny. Suma tych matryc, zwieszajacych sie jedna obok drugiej swemi stronami szerokiemi, jak równiez niezbedne pomiedzy niemi wolne miejsca wymagaja magazynu, o szerokosci nie¬ pomiernie wiekszej od szerokosci faktycz¬ nie potrzebnej dla umieszczenia drutów wodzacych i urzadzen, niezbednych do skladania i odlewania czcionek.Stosownie do niniejszego wynalazku, matryce nie zwieszaja sie pionowo, lecz przy usuwaniu okrecane, sa okolo swego punktu zawieszenia w taki sposób, ze uzyskuja w magazynie polozenie poziome lub tez prawie poziome. Druty kierow¬ nicze ulozone sa jeden nad drugim, wsku¬ tek czego matryce leza jedna nad druga, dzieki czemu magazyn a z nim i cala maszyna staja sie znacznie wezszemi.Nowe urzadzenie maszyny pozwala oprócz tego na znacznie predsze sklada¬ nie czcionek, poniewaz mozliwem jest obecnie umiescic magazyn w bezposred¬ niera sasiedztwie miejsca skladania. Do¬ tychczas nie bylo to mozliwem przy ma¬ szynach z matrycami, prowadzonemi nadrutach, poniewaz druty kierownicze, le¬ zace kolo miejsca skladania jedne nad drugiemi, musialy byc prowadzone w taki sposób, aby w magazynie zajely w przy¬ blizeniu polozenie jednych obok drugich.Dlugosc tych matryc musiala byc przy- tem okreslona z takiem wyrachowaniem, aby wszystkie matryce, bez wzgledu na ich wage rozmaita, zuzywaly na opada¬ nie jednakowy okres czasu.Na zalaczonym rysunku wynalazek przedstawiony jest w dwojakiem wyko¬ naniu, w zastosowaniu do maszyny, po¬ siadajacej matryce, prowadzone w obrebie kola.Fig. 1 przedstawia najnizszy drut kie¬ rowniczy maszyny o jednym ukladzie.Fig. 2 przedstawia widok zgóry na plytki kierownicze tejze maszyny.Fig. 3 przedstawia widok zgóry na druty kierownicze maszyny o dwóch ukla¬ dach.Fig. 4 jest przekrojem przez miejsce skladania tejze maszyny.Druty kierownicze 1 tworza dwie grupy A i B, lezace jedna obok drugiej i za¬ wierajace pomiedzy soba miejsce skla¬ dania 2. Po zlozeniu sa matryce 3 kie¬ rowane zapomoca jakiegokolwiek zabie- racza znanego rodzaju w kierunku, ozna¬ czonym strzalkami 4 do góry, do maga¬ zynu 5, którego druty prowadza znowu na dól. Tam zas pod kazdym drutem kierowniczym przewidziana jest prosto¬ katna plytka kierownicza 6, której ostrze 7 obrócone jest ku wchodzacej matrycy Matryca, pirzy wchodzeniu do magazynu, posuwa sie jedna ze swych stron waskich wzdluz przeciwprostokatnej prostokatnej plytki 6 i zakladajac swój haczyk 8 na drut kierowniczy ulega stopniowemu pod¬ noszeniu, dopóki nie zajmie na plytce 6 polozenia poziomego. Stopniowe to pod¬ noszenie przedstawionem jest na jig. 1 grupa B. W celu uchronienia matrycy, aby swemi wycieciami nie zaczepiala brzegu najnizszej plytki 6 i na nim sie nie zawieszala, plytka ta zaopatrzona jest w kryze 9, odgieta ku dolowi. Kat ostry tworzacy ostrze 7 u rozmaitych lezacych jedna nad druga plytek 6 staje sie, jak fig. 2 pokazuje, stopniowo coraz mniej¬ szym, wskutek czego przeciwprostókatne cofaja sie w kierunku ze spodu ku górze.Wskutek tego naprzód ulegaja podnie¬ sieniu przez ostrze 7 najnizszej plytki kierowniczej matryce, zawieszone u naj¬ wyzszego drutu kierowniczego, klada sie one wszakze wTkrótce wzdluz przeciwpro¬ stokatnej plytki kierowniczej, lezacej bez¬ posrednio wyzej, ulegajac dalszemu pod¬ noszeniu i tak dalej, az nakoniec zostaja przez ostatnia górna plytke przeprowa¬ dzone do polozenia poziomego. Osiaga sie przez to rezultat taki, ze zuzycie ma¬ tryc wskutek tarcia tychze o rozmaite przeciwprostókatne rozklada sie na cala dlugosc matryc.Wewnatrz magazynu matryce utrzy¬ muja swe polozenie dzieki przytrzymaniu ich konców, zaopatrzonych w haczyk, przez jakikolwiek opornik, np. przez wy¬ giecie 10 plytki kierowniczej, lezacej po¬ nad matryca. Drugim swym koncem matryce opieraja sie o jakikolwiek przy¬ rzad do przytrzymywania, otwierany przez uderzanie klawiszy na klawiaturze 11.W danym wykonaniu wynalazku plytki kierownicze tworza rynny 12 w których leza matryce. Na koncu rynny znajduje sie opornik 13, o który sie, opiera przed¬ nia matryca. Pod ta ostatnia znajduje sie koniec dzwigni podwójnej 15 obraca¬ jacej sie okolo punktu 14. Przez ude¬ rzenie .jednego z klawiszów koniec ten sie unosi i przeprowadza ze soba koniec matrycy ponad opornikiem 13. Poniewaz caly magazyn nachylony jest ku dolowi, przeto matryca wypada natychmiast, obra¬ cajac sie okolo swego punktu zawiesze¬ nia, i oswobadza sie od opornika 10.Strzalka 16 wskazuje droge, która opi- — 2 —suje matryca, kolyszaca sie ku dolowi.Matryca usuwa sie wówczas w zwykly sposób do miejsca skladania czcionek 2.Poniewaz matryce leza obok siebie w polozeniu poziomem i kantami do góry, przeto magazyn wymaga nieznacznej tylko szerokosci i takiej tylko glebokosci, która odpowiada najdluzszej matrycy. Ogólne wymiary maszyny wypadaja wskutek tego bardzo nieznaczne. Zaleta powyzsza wy¬ stepuje specjalnie na jaw przy maszy¬ nach o biegu okreznym, poniewaz w tych wypadkach okazuje sie mozliwem ulozyc matryce w obrebie przestrzeni, wytwo¬ rzonej przez kola kierownicze, która to przestrzen dotychczas nie jest wyzy¬ skana.Fig. 3 i 4 pokazuje zastosowanie wy¬ nalazku do maszyny o dwóch ukladach, w której to maszynie druty kierownieze leza w znany sposób u miejsca skladania czcionek 2 w czterech rzedach 17 równo¬ leglych, a matryce 18 rzedów zewnetrz¬ nych zagiete sa nawewnatrz. Plytki kie¬ rownicze 10 tworza tutaj trójkaty równo¬ mierne. Matryce ukladu 18, zawieszonego na zewnetrznych rzedach drutów, ulozone sa wewnatrz kól kierowniczych, podczas gdy matryce ukladu 3, zawieszonego na wewnetrznych rzedach, leza poza kolami kierowniczemi na przedluzeniu matryc drugiego ukladu. PL