Przedmiotem wynalazku jest kopalniana tama wentylacyjna, uruchamiana zdalnie lub samoczynnie, budo¬ wana w chodiiikach na droaze transportu, zwlaszcza oponowego.Tamowanie przeplywa powietrza na dole kopaln, szczególnie w chodnikach o duzym natezeniu ruchu samojezdnych maszyn górniczych, sprawia powazne trudnosci. Bowiem tama wentylacyjna zapewniac powinna duza szczelnosc, przy jednoczesnej trwalosci uzytkowania i odpornosci na mechaniczne uszkodzenia.Znanych jest wiele rozwiazan tam kopalnianych: tamy jednoskrzydlowe, dwuskrzydlowe, tamy w postaci klap i elastycznych kurtyn. Wentylacyjna tama jednoskrzydlowa otwierana i zamykana mechanicznie przedsta¬ wiona jest w polskim opisie patentowym nr 74119. Tamy dwuskrzydlowe szczególowo podane sa w polskich opisach nr nr 63895 i 72872. Tama w postaci elastycznej kurtyny pokazana jest w polskim opisie patentowym nr 88285. Jest to tama umieszczana na drodze transportu oponowego, uruchamiana samoczynnie w wyniku przekazywania z czujników, umieszczonych na drodze przejazdu pojazdu, impulsów elektrycznych. Uruchamiane sa równiez zainstalowane z obu stron tamy sygnaly informujace o pojazdach przejezdzajacych strefe tamy.Natomiast w opisie patentowym nr 88127 przedstawiona jest odciazona tama przejazdowa, skladajaca sie z dwu ram: zewnetrznej — osadzonej w obmurze lub górotworze i wewnetrznej zawieszonej przesuwnie oraz dwu polówek drzwi odchylajacych sie w przeciwne strony, polaczonych ukladem dzwigni i ciegien tak, ze mchy obu polówek musza sie odbywac jednoczesnie.Znane tamy nie posiadaja dostatecznie duzej sztywnosci, przy jednoczesnej prostocie budowy. Podstawo¬ wym warunkiem trwalej i pewnej pracy tam przejazdowych sa, wlasnie, sztywnosc konstrukcji i prostota budo¬ wy. Warunki te spelnia przejazdowa tama wentylacyjna wedlug wynalazku. Tama ta jest zbudowana prostopadle do osi wzdluznej chodnika transportowego i sklada sie z ramy polaczonej z ociosami i stropem chodnika za pomoca konstrukcji murowej, jednoskrzydlowych drzwi zamocowanych obrotowo w poziomej czesci ramy, mechanicznego napedu, konstrukcji utrzymujacej drzwi w polozeniu roboczym i zdalnego lub samoczynnego sterowania.W spagu w miejscu uszczelniania drzwi tamy jest osadzony plaski próg, korzystnie wyposazony w niewielki-. 114 540 wystep. Drzwi osadzone sa w ramie w ten sposób, ze w polozeniu spoczynkowym, gdy drzwi sa zamkniete, odchylone sa od pionu o kat do 15°, natomiast w polozeniu roboczym, gdy drzwi tamy sa otworzone, przyjmuja polozenie zblizone do poziomu.Mechaniczny naped drzwi tamy jest realizowany przez linowy wciagnik z napedem elektrycznym, co najmniej jedna rolka kierunkowa i lina wciagarki zamocowana do drzwi tamy. Wciagnik i rolka kierunkowa sa zamocowane do calizny chodnika. Konstrukcje utrzymujaca drzwi w polozeniu roboczym stanowia dwa sztywne slupy, zabudowane w poblizu ociosów chodnika i w pewnej odleglosci od tamy. wyposazone w elektromagnety¬ czne zamki lub co najmniej jeden zatrzaskowy chwytak mocowany do stropu chodnika.Calosc tamy tworzy prosta konstrukcje o sztywnych elementach, która latwo zbudowac i rozebrac. Roz¬ wiazanie konstrukcyjne tamy zapewnia trwalosc jej uzytkowania.Przedmiot wynalazku jest pokazany na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia tame w polozeniu spoczyn¬ kowym 'w widoku"^-boku, fig. 2 - zamknieta tame w widoku od czola, natomiast fig. 3 - tame w polozeniu roboczym w widoku z boku, posiadajaca jako konstrukcje utrzymujaca drzwi zatrzaskowy chwytak.Przejazdowa tama wentylacyjna jest zabudowana w chodniku transportowym, w którym odbywa sie inten¬ sywny ruch oponowych pojazdów górniczych. W sklad tamy wchodza: rama 1, drzwi 2, naped mechaniczny 3, konstrukcja 4, konstrukcja murowa 5, próg 6 tamy i drzwi 7 dla ruchu pieszego.Mechaniczny naped 3 sklada sie z linowego wciagnika 8 zamocowanego w stropie za pomoca kotew 9, liny stalowej 10 i linowej rolki kierunkowej 11. Drzwi 2 tamy zawieszone sa w ramie 1 za pomoca zawiasów 12 i wyposazone sa w fartuch uszczelniajacy 13, zamocowany u dolu drzwi 2. Wspornik 4 drzwi 2 posiada dwa slupy 14 wyposazone na odpowiedniej wysokosci w elektromagnetyczne zamki 15 oraz w urzadzenie 16 do zdalnego sterowania tama.Przedstawiona na fig. 3 tama wentylacyjna ma zamiast dwóch slupów wsporczych jeden zatrzaskowy chwytak 18 mocowany do stropu oraz dodatkowo wystep 17 osadzony w plaskim progu 6.Tama wentylacyjna wedlug wynalazku moze byc budowana w wyrobiskach chodnikowych jako pojedyn¬ cza lub podwójna - sluzowa. Otwieranie i zamykanie drzwi tamy odbywa sie przez uruchomienie linowego wciagnika.Sterowanie tama równiez moze byc samoczynne, o ile w miejsce urzadzenia wlaczajacego zabuduje sie na przyklad element sterujacy wyposazony w fotokomórke.Zastrzezenia patentowe 1. Kopalniana tama wentylacyjna, budowana w chodnikach na drodze transportu, zwlaszcza oponowego, wyposazona w sztywna rame mocowana do scian chodnika za pomoca konstrukcji murowej, w jednoczesciowe drzwi obrotowo zawieszone w sztywnej ramie, w mechaniczny zaped i zdalne lub samoczynne sterowanie, zna¬ mienna tym, ze na sztywna konstrukcje (4) utrzymujaca drzwi (2) tamy w polozeniu roboczym oraz plaski próg (6) osadzony w spagu w miejscu uszczelnienia drzwi (2), przy czym drzwi (2) tamy zawieszone poziomo w ramie (1) w polozeniu spoczynkowym sa odchylone od pionu o kat do 15°, natomiast w polozeniu roboczym sa utrzymywane za pomoca mechanicznego napedu (3) i konstrukcji (4) w polozeniu zblizonym do poziomu. 2. Kopalniana tama wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze mechaniczny naped (3) stanowi linowy wciagnik (8) z napedem elektrycznym, co najmniej jedna linowa rolka kierunkowa (11) mocowana do stropu chodnika i lina (10) wciagnika zamocowana do drzwi (2) tamy. 3. Kopalniana tama wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze konstrukcje (4) utrzymujaca lacznie z mechanicz¬ nym napedem (3) drzwi (2) tamy w polozeniu roboczym stanowia dwa slupy (14) zaopatrzone w elektromagne¬ tyczne zamki (15). 4. Kopalniana tama wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze konstrukcje (4) utrzymujaca lacznie z mechanicz¬ nym napedem (3) drzwi (2) tamy w polozeniu roboczym stanowi co najmniej jeden zatrzaskowy chwytak (18) mocowany do stropuchodnika. , 5. Kopalniana tama wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze plaski próg (6) w miejscu uszczelnienia drzwi (2) ma dodatkowo wystep (17) zamocowany w progu (6) na calej szerokosci wolnego przekroju tamy.114 540 ff 5 r OTS5 Fig. i Ag. 2 £§ ^114 540 v*y/Ay/Av, Fig. 3 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL