Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do dogniata- nia powierzchni, zwlaszcza powierzchni bocznych kanal- ka wykonanego na obwodzie bryly obrotowej.Dotychczas powierzchnie boczne kanalka wykonane¬ go na obwodzie bryly obrotowej (przykladowo: kanalek sterujacy tuleja sprzegla przesuwnego) poddawano obróbce wykanczajacej szlifowaniem. Ze wzgledu na mala odleglosc scianek bocznych kanalka szlifowanie wymagalo stosowania profilowanych tarcz sciernych lub szlifowania bokiem tarczy. Stosowanie profilowanych tarcz sciernych jest klopotliwe z uwagi na ich szybkie zuzywanie sie, a szlifowanie bokiem tarczy o malej szero¬ kosci jest niebezpieczne z uwagi na jej mala wytrzyma¬ losc. Ponadto obróbka szlifowaniem wymaga stosowa¬ nia odrebnych stanowisk, oraz wyposazenia ich w urzadzenia odpylajace.Znane urzadzenia do dogniatania powierzchni na przyklad urzadzenie wedlug wzoru uzytkowego Ru 30530 posiadaja kilka stozkowych rolek prowadzo¬ nych w koszyku i przetaczajacych sie po stozkowym trzpieniu sluzacym jako element rozpierajacy.Konstruk¬ cja taka umozliwia dogniatanie tylko otworów przy czym w przypadku otworów nieprzelotowych nie mozna dog- niatac otworu do samego dna.Urzadzenie wedlug wynalazkueliminuje wskazane nie¬ dogodnosci oraz pozwala na osiagniecie wiekszej odpor¬ nosci na scieranie niz w przypadku szlifowania.Urzadzenie posiada walcowy korpus, w którym zjed¬ nej strony znajduja sie osiowo dwa styczne otwory. W otworach tych umieszczone sa dwie rolki, przy czym korpus posiada w tej czesci sciecia stanowiace prowad¬ nice dla wystajacych z korpusu czesci rolek. Ponadto osiowo w korpusie znajduje sie trzpien, który swym wytoczeniem zazebiony jest zpodtoczeniem rolek, a dru¬ gim koncem wyposazonym w koncówke na klucz wystaje z drugiej strony korpusu.Ulozyskowanie rolek w urzadzeniu na calej ich dlu¬ gosci pozwala na stosowanie stosunkowo duzych sil dog¬ niatania. Mocowanie rolek w obrotowym trzpieniu przez blokowanie ich kolnierzami pozwala na latwy sposób odmocowac i wymienic je. Korpus urzadzenia posiada uchwyt dostosowany do mocowania go na przyklad w tokarkach lub automatach tokarskich.Dzieki urzadzeniu do dogniatania wyeliminowuje sie dodatkowa operacje szlifowania. Proces obróbki staje sie prostszy poniewaz wszystkie operacje wykonywane sana jednej obrabiarce, skraca sie w cyklu czasy pomocnicze, transport, mocowanie itd.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju osiowym, a fig. 2 — widok od czola.Urzadzenie posiada walcowy korpus 1. w którym z jednej strony znajduja sie osiowo dwa styczne otwory.W otworach tych umieszczone sa dwie rolki 5, przy czym korpus 1 posiada w tej czesci sciecia stanowiace prowad¬ nice 2dla wystajacych z korpusu 1 czesci rolek 5. Ponadto osiowo w korpusie 1 znajduje sie trzpien 4, który swym114 394 4 wytoczeniem 7 zazebiony jest z podtoczeniami 6 rolek 5, co zabezpiecza je przed wysunieciem sie z korpusu 1, a drugim koncem wyposazonym w koncówke 8 wystaje z drugiej strony korpusu 1. Trzpien 8 osadzony jest obro¬ towo, przy czym obrót ograniczony jest do dwóch polo¬ zen za pomoca kulki 9 i sprezyny 10. Trzpien 4 po przekreceniu o niewielki kat zwalnia rolki 5, co umozli¬ wia latwa i szybka ich wymiane. Suma srednic rolek 5jest wieksza od szerokosci dogniatanego kanalka. Dla moco¬ wania urzadzenia w obrabiarce korpus 1 posiada uchwyt 3.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace: rolki 5 wprowa¬ dza sie promieniowo JIo poruszajacego sie kanalka (na przyklad: obracajacy lie walek z kanalkiem) tak, ze pla¬ szczyzna A przechodzaca przez osie rolek 5 jest odchy- ^na od osi a kanalka, dzieki czemu wprowadzenie istfpuje bezicotitekfu rolek 5 z materialem. Nastepnie plaszczyzne A skreca sie w kierunku K tak, ze nastepuje kontakt rolek 5 z bocznymi plaszczyznami kanalka, co powoduje toczenie sie rolek 5 po tych plaszczyznach.Dalsze skrecanie plaszczyzny A powoduje zwiekszony nacisk rolek 5 na boki kanalka i jego dogniatanie, az do uzyskania wymaganej szerokosci i gladkosci kanalka.Obrót urzadzenia o wymagany kat w celu uzyskania dogniatania mozna zrealizowac mechanicznie, hydrauli¬ cznie lub pneumatycznie.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do dogniatania powierzchni posiadaja¬ cej walcowy korpus z osadzonym w nim trzpieniem i rol¬ kami dogniatajacymi, znamienne tym, ze w walcowym korpusie (1) z jednej strqny znajduja sie osiowo dwa styczne otwory w których obrotowo umieszczone sa rolki (5), przy czym korpus (1) posiada sciecia stanowiace prowadnice (2) dla wystajacych z korpusu (l)czesci rolek (5), ponadto osiowo w korpusie (1) znajduje sie trzpien (4), który wytoczeniem (7) zazebiony jest z podtocze¬ niami (6) rolek (5), a drugim koncem wyposazonym w koncówke (8) wystaje z drugiej strony korpusu (1). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamieane tym, ze trzpien (4) osadzony jest obrotowo, przy czym obrót ograniczonyjest do dwóch polozen ustalanych kulka (9)i sprezyna (10). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze suma srednic rolek (5)jest wieksza od szerokosci dognia¬ tanego kanalka.Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 CVna 45 zl i PL