Przedmiotem wynalazku jest zderzak polozenia posre¬ dniego przesuwnych elementów obrabiarek w szczegól¬ nosci precyzyjnych wytaczarek umozliwiajacy dokladne zatrzymanie elementu przesuwnego w polozeniu posred¬ nim miedzy polozeniem skrajnym.Znane w budowie obrabiarek zderzaki przesuwne przeznaczone sa do szybkiego i dokladnego ustawienia stolu lub suportu obrabiarki w okreslonym polozeniu, na ogól sa to zderzaki ustawiane reczniena listwach zderza¬ kowych, bebnach obwodowych lubjako elementyprzyk¬ recane do czesci ruchomych albo nieruchomych zespolów obrabiarek. Zderzaki takie skladaja sie zodpo¬ wiednio uksztaltowanego korpusu w dokladnie wyko¬ nana prowadnice wyposazona w kamien zderzakowy, przy czym prowadnica zaopatrzona jest w otwory do mocowania walków z kolami lancuchowymi, zas kola lancuchowe osadzone sa na mimosrodach w celu napina¬ nia lancucha napedzajacego przesuwny kamien zderza¬ kowy.Znane sa ponadto rozwiazania zderzaków polozenia posredniego stosowane w stolach poprzecznych wytycza- rck precyzyjnych, wykonane W postaci cylindra lezacego w osi przesuwu stolu w którym sile docisku stolu przej¬ muje cisnienie oleju po stronie tloka zderzaka powodu¬ jac, ze cylinder zderzaka musi byc wiekszy niz cylinder przesuwu stolu, przy czym przy wycofywaniu zderzaka wystepuja niekorzystne dodatkowe opory wypychanego oleju, oraz dodatkowe zapotrzebowanie na olej w czasie wysuwu zderzaka.Istota zderzaka polozenia posredniego sa twarde zde¬ rzaki oraz nastawny zderzak sprzegany z przesuwka, w którym twarde zderzaki i zderzak nastawny osadzone sa w poprzecznym stole wytaczarki zas przesuwka osa¬ dzona jest w saniach stolu za posrednictwem korpusu z prowadnica zaopatrzonego w hydrauliczne cylinderki wyposazone w tloczki polaczone z przesuwka, aponadto nastawny zderzak wyposazony jest w przekladnie kól zebatych sprzezonych z pokretlem do ustawiana* pefcfe* nia zderzaka.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykla¬ dzie wykonania na rysunku w zastosowaniu do stoki poprzecznego wytaczarki precyzyjnej, na którym fig. 1 przedstawia stól poprzeczny w przekroju osiowym uwi¬ daczniajacy nastawny zderzak, zas fig. 2 — stól poprze¬ czny w przekroju wzdluz linii A-A na fig. 1 uwidacznia¬ jacyprzesuwkewspólpracujaca znastawnym zderzakiem.Stól poprzeczny 1 wytaczarki przesuwany jest za pomoca tloczyska 2 cylindra hydraulicznego (nie poka¬ zanego na rysunku), do jego skrajnych polozen ograni¬ czonych nastawnymi twardymi zderzakami 3 i 4, przy czym polozenie posrednie stolu 1 ustalanejest zapomoca nastawnego zderzaka 5, który w czasie przesuwu stolu 1 natrafia na przesuwke 6.Opisane twarde zderzaki 3 i 4 oraz nastawny zderzak 5 usytuowane sa w znany sposób w elementach stolu i san obrabiarki, zas przesuwka f osadzona jest w prowadni¬ cach stalowego korpusu 11 usytuowanego w saniach 13 stolu 1, w którym osadzone sa równiezdwa hydrauliczne3 113980 4 cylinderki 7 i 8 zaopatrzone w tloczki 9 i II sprzezone z przesuwka 6, przy czym pozycja nastawnego zderzaka 5 ustalana jest za pomoca pokretla 12 sprzezonego ze zde¬ rzakiem 5 za pomoca znanej przekladni kól zebatych srubowych 14 i 15.Dzialanie zderzaka jest nastepujace: element prze¬ suwny obrabiarki po wykonania zadania i wycofaniu zderzaka z polozenia posredniego moze byc przesuwany do polozenia nastepnego lub skrajnego. Polozenie prze- suwki 6 przedstawione na fig. 2 jest takie, te nastawny zderzak 5 ma wolna droge w czasie przesuwu i w tym wypadku stól 1 zostanie przesuniety do skrajnego poloze¬ nia, zas popodaniu cisnienia do cylinderka 8 przesuwka 6 zajmie polozenie na drodze zderzaka 5 powodujac zatrzymanie stolu w polozeniu posrednim. Miejsce zatrzymania stolu 1 w polozeniu posrednim mozna regu¬ lowac wysuwajac nastawny zderzak 5 poprzez pokreca¬ nie pokretlem 12, który po zakonczeniu regulacji jest kóntrowariy.Zderzak polozenia posredniego moze znalezc zastoso¬ wanie w stolach poprzecznych precyzyjnych wytaczarek wymagajacych w cyklu pracy na przyklad trzech polozen w których powtarzalnosc zatrzymywania odbywa sie z dokladnoscia nie przekraczajaca 0,01 mm.Zastrzezenia patentowe 1. Zderzak polozenia posredniego przesuwnych ele¬ mentów obrabiarek w szczególnosci precyzyjnych wyta¬ czarek umozliwiajacy dokladne zatrzymanie elementu przesuwnego w polozeniu posrednim miedzy poloze¬ niami skrajnymi, znamienny tym, zesklada sie ztwardych zderzaków (3 i 4) oraz nastawnego zderzaka (5) sprzega¬ nego z przesuwka (6), w którym zderzaki (3 i 4) oraz nastawny zderzak (5) osadzone sa w poprzecznym stole (1) zas przesuwka (6) osadzona jest w saniach (13) za posrednictwem korpusu (11) z prowadnica zaopatrzo¬ nego w hydrauliczne cylinderki (7 i 8) wyposazone w tloczki (9 i 10) polaczone z przesuwka (*). 2. Zderzak polozenia posredniego, znamienny tym, ze jego nastawny zderzak (§)wyposazonyjest wprzekladnie kól zebatych (14 i 13) sprzezonych z pokretlem (12) do ustawiania polozenia.Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 45 zl PL