Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania nowych barwników kwasowych pochodnych arylosul- fonamidów o wzorze ogólnym 1, w którym Ri oznacza atom wodoru lub atom chloru, R2 oznacza atom wodoru lub grupe metylowa podstawiona w polozeniu orto- lub para- w stosunku do grupy sulfonamidowej, R3 oznacza atom wodoru, grupe metylowa lub metoksylowa, R4 oznacza atom wodoru, grupe metylowa lub metoksylowa, R5 oznacza atom wodoru, grupe metylowa lub grupe etylowa, zas A - oznacza skladnik bierny w postaci l-/2',5'- dwuchloro/4''Sulfofenylo-3-metylopirazolonu-5kl-/4l-sulfofenylo/. -3-metylopirazolonu-5, l-/4'-karboksyfenylo/- 3-metylopirazolonu-5, l-/4'-sulfofenylo/- 3-karboksypirazolonu-5, kwasu 1-hydroksynaftalenosulfonowego-4, kwasu 2-hydroksynaftalenosulfonowego-6, kwasu 2-hydroksynaftalenodwusulfonowego-3,6, kwasu 7-hydroksy- naftalenodwusulfonowego-1,3, kwasu 8-benzamido-lJiydroksynaftalenosulfonowego-3,6, kwasu 6-benzamido- 1-hydroksynaftalenosulfonowego-3, kwasu 7-amino-l-hydroksynaftalenosulfonowego-3, kwasu 8-benzenosulfo- namido-1 -hydroksynaftalenodwusulfonowego-3,6, kwasu 8-/4'-metylo/ benzenosulfonamido-1 -hydroksynafta- lenosulfonowego-3,6, kwasu 6-benzenosulfonamido-l-hydroksynaftalenosulfonowego-3, kwasu 6-/4'-metylo/ben- zenosulfonamido-1-hydroksynaftalenosulfonowego-3.Sposób otrzymywania nowych barwników kwasowych pochodnych arylosulfonamidów o wzorze ogólnym 1, w którym Ri, R2, R3, R4, R5 i A maja wyzej podane znaczenie wedlug wynalazku polega na tym, ze aminy pochodne arylosulfonamidów o wzorze ogólnym 2, w którym Ri, R2, R3, R4 i R5 maja wyzej podane znaczenie poddaje sie reakcji dwuazowania azotynem sodowym w srodowisku wodnym lub wodno-alkoholowym w tempe¬ raturze 0—25°C w ciagu 1-10 godzin, a nastepnie reakcji sprzegania ze skladnikami biernymi takimi, jak l-/2\5'- dwuchloro/-4'-sulfonylo-3-metylopirazolon-5, l-/4'-sulfofenylo/ -3-metylopirazolon-5, l-/4'-karboksyfenylo/-3- metylopirazolon-5, l-/4'-sulfofenylo/-3- karboksypirazolon-5, kwas 1-hydroksynaftalenosulfonowy-4, kwas 2-hydroksynaftalenosulfonowy-6, kwas 2-hydroksynaftalenodwusulfonowy-3,6, kwas 7-hydroksynaftalenodwu- sulfonowy-1,3, kwas 8-benzamido-l-hydroksynaftalenodwusulfonowy-3,6, kwas 6-benzamido-1-hydroksynafta- lenosulfonowy-3, kwas 7-amino-l-hydroksynaftalenosulfonowy-3, kwas 8-benzenosulfonamido-1-hydroksynafta- lenodwusulfonowy-3,6, kwas 8-/4'-metylo/benzenosulfonamido-l-hydroksynaftalenodwusulfonowy-3,6, kwas 6- benzenosulfonamido-1-hydroksynaftalenosulfonowy-3, kwas 6-/4'-metylo/benzenosulfonamido-l-hydroksy nafta- lenosulfonowy-3 w srodowisku wodnym w temperaturze 0—25°C w ciagu 1-20 godzin, a produkt wydziela sie ze srodowiska reakcji ogólnie znanym sposobem.2 113 776 Reakcje dwuazowania w sposobie wedlug wynalazku prowadzi sie metoda prosta lub odwrotna, ::ac jako alkohol dodawany do srodowiska reakcji dwuazowania stosuje sie alkohol etylowy.Barwniki otrzymane sposobem wedlug wynalazku mozna stosowac do barwienia wlókien poliamidowych, welny, mieszanek poliamid-welna na kolor zólty, oranz, czerwony i fioletowy. Barwniki te charakteryzuja sie bardzo dobrymi wlasnosciami uzytkowymi i aplikacyjnymi, to jest bardzo dobra egalizacja kryciem pasiastosci barwionych materialów oraz wysoka odpornoscia na dzialanie swiatla i czynników mokrych.Sposób wedlug wynalazku ilustruja blizej podanej nizej przyklady nie ograniczajac jego zakresu.Przyklad I. Sporzadzono roztwór 33,2g chlorowodorku 3-/3'-chloro-2'- metylofenylosulfonami- do/aniliny w 300 g wody i 22 g 30% wodorotlenku sodu, do którego dodano 6,9 g azotynu sodu rozpuszczonego w 20 g wody. Uzyskana mieszanine po ochlodzeniu do 0°C wkroplono w ciagu 0,5 godziny do 42 g 30% kwasu solnego. Reakcje dwuazowania prowadzono w temperaturze 4°C w ciagu 2 godzin.W miedzyczasie sporzadzono roztwór 32,2 g l-/2\5'-dwuchloro-4'-sulfofenylo/-3-metylopirazolonu-5 w200g 10% weglanu sodu i lOOg wody. Do ochlodzonego do temperatury 0°C roztworu wkroplono w ciagu 0,5 godziny produkt reakcji dwuazowania. Mieszanine reakcyjna mieszano w temperaturze ok. 5°C w ciagu 10 godzin, po czym mieszanine podgrzano do temperatury 60°C a barwnik stanowiacy produkt reakcji wysolono chlorkiem sodu i po ochlodzeniu do temperatury 20°C, odsaczono i wysuszono w temperaturze 60°C. Otrzyma¬ no 59 g barwnika barwiacego wlókna poliamidowe i welne na kolor zólty.Przyklad II. Sporzadzono roztwór 33,2g chlorowodorku 3-/3'-chloro-2'-metylofenylo sulfonami- do/aniliny w 150g wody i 150g etanolu z dodatkiem 22 g 30% wodorotlenku sodu. Do tak sporzadzonego roztworu dodano 42 g 30% kwasu solnego i po ochlodzeniu do temperatury 3°C wkroplono w ciagu 1 godziny 6,9 g azotynu sodowego rozpuszczonego w 20 g wody. Reakcje dwuazowania prowadzono w temperaturze ok. 5°C w ciagu 2 godzin.W miedzyczasie sporzadzono roztwór 22,4 g kwasu l-hydroksynaftalenosulfonowego-4 w300g wody i 35 g 30% wodorotlenku sodu. Do schlodzonego do temperatury 0°C roztworu skladnika biernego wkroplono w ciagu 0,5 godziny produkt reakcji dwuazowania. Reakcje sprzegania prowadzono w temperaturze 4°C w ciagu 6 godzin, po czym mieszanine reakcyjna podgrzano do temperatury 60°C, a barwnik stanowiacy produkt reakcji wysolono chlorkiem sodu, ochlodzono do temperatury 20°C, odsaczono i wysuszono w temperaturze 60°C.Otrzymano 51 g barwnika barwiacego wlókna poliamidowe i welne na kolor oranz.Przyklad III. Sporzadzono roztwór 33,2g chlorowodorku 3-/3'-chloro-2'- metylofenylosulfonami- do/aniliny w 300 g wody i 22 g 30% wodorotlenku sodu. Do otrzymanego roztworu dodano 6,9 g azotynu sodowego rozpuszczonego w 25 g wody. Mieszanine ochlodzono do 0°C i wkroplono w ciagu 0,5 godziny do 42 g 30% kwasu solnego. Reakcje dwuazowania prowadzono w temperaturze 3°C w ciagu 2 godzin.W miedzyczasie sporzadzono roztwór 42,3 g kwasu 8-benzamido-l-hydroksynaftalenodwusulfonowego-3,6 w 250 g 10% weglanu sodu. Do ochlodzonego do temperatury 0°C roztworu wkroplono w ciagu 0,5 godziny produkt reakcji dwuazowania. Reakcje sprzegania prowadzono w temperaturze ok. 5°C w ciagu 6 godzin, po czym mieszanine podgrzano do temperatury 60°C, a barwnik stanowiacy produkt reakcji wysolono chlorkiem sodowym, odsaczono i wysuszono w temperaturze 60°C. Otrzymano 67 g barwnika barwiacego wlókno poliami¬ dowe i welne na kolor czerwony.Przyklad IV. Sporzadzono roztwór 34,6g chlorowodorku 5-/2'-metylofenylosulfonamido/ -3-chlo- ro-2-metyloamiliny w 300 g wody i 22 g 30% wodorotlenku sodu. Do tak przygotowanego roztworu dodano 6,9 g azotynu sodowego rozpuszczonego w 25 g wody. Mieszanine reakcyjna ochlodzono do temperatury 0°C i wkroplono w ciagu 0,5 godziny do 42 g 30% kwasu solnego. Reakcje dwuazowania prowadzono w temperaturze ok. 5°C w ciagu 2 godzin.W miedzyczasie sporzadzono roztwór 30,4 g kwasu 2-hydroksynaftalenodwusulfonowego-3,6 w 250 g 10% weglanu sodu. Do ochlodzonego do temperatury 0°C roztworu wkroplono w ciagu 0,5 godziny produkt reakcji dwuazowania. Reakcje sprzegania prowadzono w temperaturze ok. 5°C w ciagu 8 godzin, po czym mieszanine poreakcyjna podgrzano do temperatury 60°C, a barwnik stanowiacy produkt reakcji wysolono chlorkiem sodu, odsaczono i wysuszono w temperaturze 60°C. Otrzymano 60 g barwnika barwiacego wlókna poliamidowe i wel¬ ne na kolor oranz.Przyklad V. Sporzadzono roztwór 34,6g chlorowodorku 5-/3'-chloro- 2'-metylofenylosulfonami- do/-2-metyloaniliny w 300 g wody i 22 g 30% wodorotlenku sodu. Do tak przygotowanego roztworu dodano 6,9 g azotynu sodowego rozpuszczonego w 25 g wody. Mieszanine reakcyjna ochlodzono do temperatury 4°C i w ciagu 0,5 godziny wkroplono do 42 g 30% kwasu solnego. Reakcje dwuazowania prowadzono w temperaturze ok. 5°C w ciagu 2 godzin.W miedzyczasie sporzadzono roztwór 42,3 g kwasu 8-benzamido-l-hydroksynaftalenodwusulfonowego-3,6 w 250 g 10% weglanu sodu. Do ochlodzonego do temperatury ok. 5°C roztworu wkroplono w ciagu 0,5 godziny113776 3 produkt reakcji dwuazowania. Reakcje sprzegania prowadzono w temperaturze ok. 5°C w ciagu 6 godzin, po czym mieszanine poreakcyjna podgrzano do temperatury 60°C, a barwnik stanowiacy produkt reakcji wysolono chlorkiem sodu, odsaczono i wysuszono w temperaturze 60°C. Otrzymano 70 g barwnika barwiacego wlókna poliamidowe i welne na kolor czerwony.Dalsze przyklady VI-XXXV, w których sposób postepowania byl analogiczny jak w przykladzie V przed¬ stawiono w tablicy 1.Tablica 1 1 Nr przykladu 1 1 VI . vn VIII DC X XI XII XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI XXII XXIII Rodzaj aminy poddanej dwuazowaniu 2 5-fenylosulfonamido/-3-chloro-2- metyloanilina 5-/fenylosulfonamido/-3-chloro-2- metyloanilina 5-/fenylosulfonarnido/-3-chloro-2- metyloanilina 5-/fenylosulfonarnido/-3-chloro-2- metyloanilina 5-/fenylosulfonamido/-3-chloro-2- metyloanilina 5-/fenylosulfonamido/-3-chloro-2- metyloanilina 5-/fenylosulfonamido/-3-chloro-2- -metyloanilina 5-/t*enylosulfonamido/-3-chloro-2- -metyloanilina 5-/fenylosulfonamido/-3-chloro-2- -metyloanilina 5-/fenylosulfonamido/-3-chloro-2- metyloanilina 5-/fenylosulfonamido/-3-chloro-2- -metyloanilina 5-/fenylosulfonamidó/-3-chloro-2- -metyloanilina 5-/fenylosulfonamido/-3-chloro-2- -metyloanilina 5-/fenylosulfonamido/-3-chloro-2- -metyloanilina 5-/fenylosulfonamido/-3-chloro-2- i -metyloanilina 3-/3'-chloro^'-metylofenylosulfona- mido/-anilina 3-/3,-chloro-4'-metylofenylosulfona- rrddo/-anilina 3-/3,-chloro-4'-metylofenylosulfona- mido/anilina Rodzaj skladnika biernego | zastosowanego w reakcji sprzegania 3 1 -/2',5,-dwuchloro-4'-sulfofenylo/ | -3-metylopirazolon-5 1 -/4'-sulfofenylo/-3-metylopira- razolon-5 1 -/4'-sulfofenylo/-3-karboksypi- razolon-5 1 -/4'-karboksyfenylo/-3-metylo-pi- razolon-5 kwas 1-hydroksynaftalenosulfono- wy-4 kwas 2-hydroksynaftalenosulfono- wy-6 kwas 2-hydroksynaftalenodwusul- fonowy-3,6 kwas 7-hydroksynaftalenodwusul- fonowy-1,3 kwas 7-amino-l-hydroksynaftaleno- sulfonowy-3 kwas 8-benzamido-l-hydroksynafta- lenodwusulfonowy-3,6 kwas 6-benzamido-l-hydroksynafta- lenosulfonowy-3 kwas 8-benzenosulfonamido-l-hy- droksynaftalenodwusulfonowy-3,6 kwas 8-/4'-metylo/benzenosulfon- amido-1 -hydroksynaftalenodwusul- fonowy-3,6 kwas 6-benzenosulfonamido-l -hy- droksTiaftalenosulfonowy-3 kwas 6-/4*-metylo/benzenosulfon- amido-1 -hydroksynaftalenosulfo- nowy-3 1-/2,,5'-dwuchloro-4'-sulfofeny- lo/-3-metylopirazolon-5 | 1-/4'-sulfofenylo/-3-metylopira- zolon-5 1 1 -/4'-sulfofenylo/-3-karboksy- pirazolon-5 1 Barwa 4 zólta zólta zólta zólta 1 oranz oranz oranz oranz czerwona blekitno- czerwona | blekitno- czerwona 1 blekitno czerwona j blekitno- czerwona blekitno- czerwona | blekitno- czerwona zólta zólta zólta4 113 776 T XXIV xxv XXVI XXVII XXVIII XXIX XXX XXXI XXXiI XXXIII XXXIV xxxv 1 2 3-/3'-chloro-4'-metylofenylosulfona- 1 mido/anilina 3-/3'-chloro-4'-metylofenylosulfona- mido/anilina 3-/3'-chloro-4'-metylofenylosulfona- mido/anilina 3-/3'-chloro-4'-metylofenylosulfona- mido/anilina 3-/3'-chloro-4'-metylofenylosulfona- mido/anilina 3-/3'-chloro-4'-metylofenylosulfona- mido/anilina 3-/3'-chloro-4,-metylofenylosulfona- mido/anilina 3-/3,-chloro4,-metylofenylosulfona- mido/anilina 3-/3'-chloro-4'-metylofenylosulfona- mido/anilina 3-/3,-chloro-4'-metylofenylosulfona- mido/anilina 3-/3'-chloro-4'-metylofenylosulfona- mido/anilina 3-/3'-chloro-4,-metylofenylosulfona- niido/anilina 3 1-/4'-karboksyfenylo/-3-metylo- pirazolon-5 kwas 1-hydroksynaftalenosulfo- nowy-4 kwas 2-hydroksynaftalenosulfo- nowy-6 kwas 2-hydroksynaftalenodwusul- fonowy-3,6 kwas 7-hydroksynaftalenodwusul- fonowy-1,3 kwas 7-amino-l -hydroksynaftaleno- sulfonowy-3 kwas 8-benzamido-l-hydroksynafta¬ lenodwusulfonowy-3 ,6 kwas 6-benzamido-l-hydroksynaita- lenosulfonowy-3 kwas 8-/4'-metylo/benzenosulfon- amido-1 -hydroksynaftalenodwusul- fonowy-3,6 kwas 8-benzenosulfonamido-l-hy- droksynaftalenodwusulfonowy-3,6 kwas 6-benzenosulfonamido-l-hy¬ droksynaftalenosulfonowy-3 kwas 6-/4'-metylo/benzenosulfona- mido-1 -hydroksynaftalenosulfo¬ nowy-3 1 4 zólta j oranz oranz orarz oranz czerwona blekitno- czerwona ] b?:ekitno- czerwona | blekitno- czerwona blekitno- czerwona | blekitno- czerwona | blekitno- czerwona Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania nowych barwników kwasowych, pochodnych arylosulfonamidów o wzorze ogól¬ nym 1, w którym R^ oznacza atom wodoru lub atom chloru, R2 oznacza atom wodoru lub grupe metylowa podstawiona w polozeniu orto- lub para- w stosunku do grupy sulfonamidowej, R3 oznacza atom wodoru, grupe metylowa lub metoksylowa, R4 oznacza atom wodoru, grupe metylowa lub metoksylowa, R5 oznacza atom wodoru, grupe metylowa lub grupe etylowa, zas A oznacza skladnik bierny w postaci l-/2\5'-dwuchloro/-4'-sul- fofenylo-3-metylopirazolonu-5, l-/4'-sulfofenylo/-3-metylopirazolonu-5, l-/4'-karboksyfenylo/-3-metylopirazolo- nu-5, l-/4,-sulfofenylo/-3-karboksypirazolonu-5, kwasu l-hydroksynaftalenosulfonowego-4, kwasu 2-hydroksy- naftalenosulfonowego-6, kwasu 2-hydroksynaftalenodwusulfonowego-3,6, kwasu 7-hydroksynaftalenodwusulfo- nowego-1,3, kwasu 8-benzamido-l-hydroksynaftalenodwusulfonowego-3,6, kwasu 6-benzamido-l-hydroksynafta- lenodwusulfonowego-3, kwasu 7-amino-l-hydroksynaftalenosulfonowego-3, kwasu 8-benzenosulfonamido-l-hy- droksynaftaleno dwusulfonowego-3,6, kwasu 8-/4'-metylo/benzenosulfonamido-l-hydroksynfftalenodwusulfon- owego-3,6, kwasu 6-benzenosulfonamido-l-hydroksynaftalonosulfonowego-3, kwasu 6-/4'-metylo/benzeno- sulfo¬ namido-1-hydroksynaftalenosulfonowego-3, znamienny tym, ze^aminy pochodne arylosulfonamidów c wzorze ogólnym 2, w którym Rl5 R2, R3, Ra i Rs maja wyzej podane znaczenie poddaje sie reakcji dwuazowania azotynem sodowym w srodowisku wodnym lub wodno-alkoholowym w temperaturze 0—25° C wciagu 1—10 godzin, a nastepnie reakcji sprzegania ze skladnikami biernymi takimi, jak 1 -/2\5'-dwuchloro/-4'-sulfofenylo-3- metylopirazolon-5, l-/4'-sulfofenylo/-3-metylopirazolon-5, l-/4'-karboksyfenylo/-3-metylopirazolon-5, l-/4'-sul- fofenylo/-3-karboksypirazolon-5, kwas 1-hydroksynaftalenosulfonowy-4, kwas 2-hydroksynaftalenosulfonowy-6; kwas 2-hydroksynaftalt:nodwusulfonowy-3,6, kwas 7-hydroksynaftalenodwusulfonowy-l,3, kwas 8-benzamido- 1-hydroksynaftalenodwusulfonowy-3,6, kwas 6-benzamido-l-hydroksynaftalenosutfonowy-3, kwas 7-amino-l-hy- droksynaftalenosulfonowy-3, kwas 8-ben?enosulfonamido-1-hydroksynaftalenodwusulfonowy-3,6, kwas113 776 3 8-/4'-nietylo/benzenosulfonamido- l-hydroksynaftalenodwusulfonowy-3,6, kwas 6-benzenosulfonamido-l-hydro- ksynaftalenosulfonowy-3, kwas 6-/4'-metylo/benzenosuifonamidol-hydroksynaftalenosulfonowy-3 w srodowi¬ sku wodnym w temperaturze 0-25° w ciagu 1—20 godzin, a produkt wydziela sie ze srodowiska reakcji ogólnie znanym sposobem. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze reakcje dwuazowania prowadzi sie mefoca prosta lub odwrotna. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako alkohol dodawany do srodowiska reakcji dwuazowania stosuje sie alkohol etylowy.Ri "N=N^0 Ro,R, RfS02N