Przedmiotem wynalazku jest opór tokarski znajdujacy zastosowanie przy obrób¬ ce czól osi, walków .i tym podobnych przedmio¬ tów obrabianych na tokarkach uniwersalnych Stan techniki. Dotychczas przy produkcji malo- seryjnej, obróbka na tokarkach szczególnie plano¬ wanie i nakielkowanie czól osi, walków i tym podobnych dluzszych przedmiotów, uprzedniió wstepnie przygotowanych do obróbki, wymaga wielokrotnych uciazliwych pomiarów kazdego egzemplarza w celu zabezpieczenia zastrzezonego konstrukcyjnie dokladnego wymiaru dlugosci. Po¬ miaru wstepnego dokonuje sie przed pierwszym zamocowaniem walka tub osi w uchwycie samo- centrujacym tokarki. Nastepnego pomiaru doko¬ nuje sie po splanowaniu jednego z czól osi lub walka po uprzednim odmocowaniu i wyjeciu z uchwytu. Jezeli zostal usuniety przewidziany naddatek materialu, to wówczas po ponownym zamocowaniu obrabianego przedmiotu w uchwycie tokarki, wykonuje sie znana metoda nakielek.Po wykonaniu obróbki jednego czola osi lub walka, zmienia sie polozenie przedmiotu w uchwy¬ cie tak by byla mozliwosc obróbki w podobny sposób drugiego czola z tym, ze przed i po plano¬ waniu wykanczajacym dokonuje sie pomiaru dlu¬ gosci przedmiotu w celu zabezpieczenia wymaga¬ nego wymiaru. Pomiary dlugosci sa uciazliwe szczególnie przy przedmiotach o znacznej dlu¬ gosci, poza tym sa one pracochlonne ze wzgledoi • 10 20 25 30 na koniecznosc ciaglego ich powtarzania przy obróbce kazdego egzemplarza co polaczone jest z kazdorazowym odmocowaniem i zamocowaniem przedmiotu w uchwycie tokarki. Nie stwierdzono, zarówno w praktyce jak i w literaturze technicz¬ nej oraz .patentowej istnienia wyposazenia tokarek szczególnie uniwersalnych, które umozliwialoby zmniejszenie ilosci pomiarów dlugosci w czasie obróbki czól osi czy walków przy jednoczesnym zabezpieczeniu zastrzezonego wymiaru dlugosci.Istota wynalazku. Celem wynalazku jest przy¬ rzad, który po zastosowaniu na tokarce pozwac na zmniejszenie ilosci pomiarów dlugosci walków lub osi, a sprowadzajacych sie do pomiarów cuu- gosci pierwszych sztuk w czasie obróbki ich ozoi Uzysk^j^['si&to przez zamocowany we wrzecionie tokarki opór fokaris&i^posiadajacy trzykrotnie roz¬ cieta na obu koncach iuleje o cylindrycznej po¬ wierzchni zewnetrznej oraz wewnetrznej wspól¬ osiowej powierzchni cylindrycznej przechodzacej przy koncach tulei w powierzchnie stozkowe rui których spoczywaja swymi pobocznicami dwa trzpienie stozkowe, polaczone przy pomocy sruby poprzez znajdujace sie w nich nagwintowane przelotowe otwory wzdluzne i wspólosiowe. Poza tym sruba laczaca trzpienie stozkowe posiada leb oparty o podstawe trzpienia stozkowego skiero¬ wana najlepiej w kierunku tylnego konca wrze¬ ciona tokarki, a druga wystajaca z tulei podstaw* 112 7483 112 748 4 W wyniku (zastosowania oporu tokarskiego zmniejsza sie pracochlonnosc obróbki jak tez na¬ stepuje poprawa jakosci wykonania oraz uspraw¬ nienie procesu /technologicznego. 5 Przyklad wykonania wynalazku. Przedmiot wy¬ nalazku jest przedstawiony w przykladzie wyko¬ nania na rysunku w przekroju osiowym".Opór tokarski wedlug wynalazku sklada sie z rozcietej trzykrotnie na obu koncach tulei 1 10 o cylindrycznej powierzchni (zewnetrznej oraz we¬ wnetrznej wspólosiowej powierzchni cylindrycznej przechodzacej przy koncach tulei w powierzchnie stozkowe. Na powierzchniach stozkowych tulei 1 spoczywaja swymi poibocznioami trzpienie 2 i 3. 15 stozkowe. Trzpienie 2 i 3 posiadaja wspólosiowe nagwintowane przelotowe otwory wzdluzne i sa poprzez nie (polaczone przy pomocy sruby 4 z lbem skierowanym, po zamocowaniu we wrzecionie to¬ karki, w kierunku tylnego jego konca. Wystajaca ?0 z tulei 1 podstawa trzpienia 3 stozkowego stanowi najlepiej powierzchnie oporowa dla czól osi lub walków mocowanych w uchwycie tokarki.Zastrzezenia patentowe i. Otpór tdkarislkii*moicowiainy we wrzecdooiiie to¬ karki, znamienny tym, ze posiada trzykrotnie roz¬ cieta na obu koncach tuleje <1) o cylindrycznej powierzchni zewnetrznej oraz wewnetrznej wspól- ,0 osiowej powierzchni cylindrycznej przechodzacej przy koncach tulei w .powierzchnie stozkowe, na których spoczywaja swymi pobocznicaimi trzpienie (2 i 3) stozkowe polaczone przy pomocy sruby (4) poprzez znajdujace sie w nich nagwintowane 35 przelotowe otwory wzdluzne j wspólosiowe. 2. Op6r tokarski wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze sruba <4) posiada leb oparty o podstawe trzpienia (2) stozkowego skierowana najlepiej w kierunku tylnego konca wrzeciona tokarki, ^ a druga wystajaca z tulei (1) postawa drugiego trzpienia (3) stozkowego stanowi powierzchnie oporowa.PZiGraf. Koszalin D-0054 100 cgz. A-4 Cen* 45 it drugiego trzpienia stozkowego stanowi powierzch¬ nie oporowa.Zamocowania oporu tokarskiego we wrzecionie tokarki dokonuje sie przez pokrecenie, przy po¬ mocy klucza nasadowego, sruby laczacej trzpienie stozkowe, które zblizajac sie wzajemnie do siebie powoduja rozchylanie sie rozcietych konców tulei do momentu uzyskania wlasciwego 'zacisku na cy¬ lindrycznej powierzchni wewnetrznej wrzeciona.W celu ulatwienia zamocowania oporu tokarskiego we wrzecionie tokarki, stosuje sie równiez drugi klucz lub inne narzedzia, które uniemozliwia we wstepnej fazie mocowania obrót trzpienia stozko¬ wego znajdujacego sie od strony uchwytu tokarki.Ponadto opór tokarki mocuje sie we wrzecionie tokarki w takiej odleglosci od uchwytu aby ibyla mozliwosc oparcia o jego powierzchnie oporowa jednymi czolem walek lub os i obróbki drugiego czola.Po zamocowaniu oporu tokarskiego, a przed przystapieniem do obróbki wykanczajacej czól osi lub walków, mierzy sie dlugosc calkowita pier¬ wszej sztuki, po czym po jej ulozeniu i dosunieciu czolem do oporu we wrzecionie, mocuje sie ja w uchwycie tokarki. Nastepnie scina sie znanym sposobem zbedny naddatek materialu z wystaja¬ cego z uchwytu czola walka lub osi. Po odmoco- waniu osi lub walka i jego wyjeciu z uchwytu sprawdza sie uzyskany wymiar dlugosci. Jezeli wymiar dlugosci jest prawidlowy, wówczas unie¬ ruchamia sie suport wzdluzny tokarki w polozeniu toczenia ostatniego wióra, a na obrabianym czole po uprzednim ponownym zamocowaniu tegoz przedmiotu w uchwycie, wykonuje sie znana me¬ toda nakielek. Nastepne egzemplarze walków wzglednie osi nie wymagaja juz pomiaru dlugosci, a jedynie opierania jednym czolem o opór zamo¬ cowany we wrzecionie tokarki i wykonywania obróbki, to jest planowania i nakielkowania wy¬ stajacego czola z jednego zamocowania. W iden¬ tyczny sposób postepuje sie przy obróbce czól, którymi opierano poprzednio osie czy walki. PL