Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do rów¬ noleglego ukladania pokrytych spociwetm wlókien ligno^ceiluilozy, w procesie wytwarzania plyt wió¬ rowych. Znane sa plyty wiórowe, w których znaj¬ duje sie przyinajiinniej jedna warstwa wlókien z direwna, ulozonych równolegle. Wyrób tego ro¬ dzaju jest znany z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Aimeiryki nr 3164 5,11 oraz z opisu patentowego RFN nr 1708 832.Znane z opisu patentowego RF\N nr 1708 832 urzadzenie do równoleglego ukladania wiórów z drewna, wlókien itp., na ruchomym podlozu dla •utworzenia runa, jest wyposazone w nierucho¬ me w kierunku pionowym i równolegle- wzgle¬ dem siebie plyty, których równe, wzajemne od¬ stepy sa mniejisze niz dlugosc wlókien oiraz liny lub prety ,prowaidizace umieszczone bezposrednio nad górnymi krawedziaimi pionowo usytuowanych plylt. Sasiadujace ze siaba liny, ewentualnie prety, poruszaja sie ruchem poisiuwtiisito-zwrotnym w prze¬ ciwnych ikieriunkach.Poniewaz pionowo usytuowane plyty sa nie-,, ruchome, to wymagaja one wlókien o doklad¬ nie okreslonej geometrii. Wlókno o. szerokosci wiekszej niz szczelina miedzy dwoima sasiednimi -plytami, wlókno czesciowo zlamane, lub zbyt duza liczba wlókien opadajacych w danej chwi¬ li i oikreslonym miejscu, moga spowodowac wy¬ pelnienie przestrzeni pomiedzy dwoma plytami, przez co ulega przerwaniu proces ukladania wló¬ kien na ruchomym podlozu. To ograniczenie po¬ woduje koniecznosc dokonywania starannego prze¬ gladu wlókien oiraiz istosunlkowo mala predkosc wytwarzania plyt wiórowych. JesM kierunek us¬ kladania wlókien jest proisitopadly do kierunku ruchu, wówczas podloze to moze poruszac sie tylko stoisunlkowo wolno, a krawedzie dedne pio¬ nowych plyt rmusza znajdowac sie w znacznej odleglosci od tworzacego sie runa, co umozliwia niektórym wlóknom utrate ich prawidlowej po¬ zycji.Urzadzenie do wytwarzania plyt Wiórowych po¬ winno charalkteryzo/wac sie duza wydajnoscia ze wzgledu na wysokie koszty inwestycyjne tych urzadzen. Dla typowego urzadzenia wymaga sie np. mozliwosci przerabiania 500 t na dobe z predkoscia okolo 363 kg wlókien na minute, przy pracy urzadzenia w czasie 22 godzin na dobe.Na ogól w stosowanych zespolach wytwórczych stosuje sie ozitery urzadzenia ukladajace runo.Kazde takie urzadzenie musi zaitem uporzadko¬ wac okolo 90 kg wlókien na mJiniute. Musi to 25 odbywac sie bez jakichikoOiwiek przerw, zwiaza¬ nych ewentualnie z nasypywaniem porzadkowa¬ nych wlókien.Jesli umieszczone nad pionowymi plyitami li¬ ny, lub prety sa stosunkowo grube, a- co naj- 30 mniej maja wieksza grubosc niz plyty, to - pow- 10 15 20 112 641¦'*¦'• .stajace ruino miuai miec nierównosci i rowki, a co wazniej,sze, objetosc wlókien stanowiaca o wydajnosci, zmniejsza sie proporcjonalnie do sto¬ sunku szerokosci przestrzeni miedzy plytami do gruboiscl plyt. Jest to szczególnie zauwazalne przy przerobie stosunkowo krótkich wlókien. Nieru¬ chome ply!ty, nad którymi znajduja sie ruchome elementy stosowane w rozwiazaniu wedlug opisu patentowego RFN aur 1 703 832 posiadaja te wady, gdyi-grubosc plyt w obszarze krawedzi górnych ulega zwiekszeniu. To dodatkowe rozszerzenie zanmiejisza przestrzen szczeliny miedzy plytami, co powoduje zmnieijiszenie wydajnosci urzadze¬ nia.Urzadzenie do równoleglego ukladania pokry¬ tych spoiwem wlókien ligno-celulozy, zwlaszcza w procesie wytwarzania plyt wiórowych zawie¬ rajacych wióry i wlókna drewniane, ulozone na ruchomym podlozu tworzac runo, które to urza¬ dzenie zawiera wiele pionowych, równoleglych wzgledem siebie elementów prowadzacych, któ¬ rych wzajemne równe odstepy sa mniejisze niz dlugosc ukladanych wiórów lub wlókien, a któ¬ rych doilne krawedzie znajduja sie ponad górna powierzchnia powstajacego runa oraz polaczone z górnymi krawedziami eliemientów prowadzacych ruchome ramy poruszajace sie wzgledem siebie rucham poisuwiistonawroitnym w przeciwnych kie¬ runkach, wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze kazdy element prowadzacy na swej gór¬ nej krawedzi posiada wiele oddalonych od sie¬ bie wystepów, których grubosc jest równa gru¬ bosci elementu prowadzacego.Jeden rodzaj wystepów plylt prowadzacych ma w przekroju ksztalt regularnego czworokata o dlwóch równoleglych krawedziach bocznych i gór¬ nej krawedzi równoleglej do górnej krawedzi plyity . prowadzacej. Odleglosc górnej krawedzi wystepu od krawedzi plyity prowadzacej wynosi przynajmniej 6,36 mm. Odleglosc poimiedzy gór¬ nymi krawedziami plyt prowadzacych jest w przyblizeniu równa dlugosci najdluzszego z u- kladanych wlókien.Driugd rodzaj wystepów ma w przeikrojiu ksztalt trójkata z podstawa lezaca na górnej krawedzi plyty prowadzacej z wierzcholkiem lezacym po¬ nad ta górna krawedzia.Korzystnie zarówno plyty prowadzace z wy¬ stepami pierwszego rodzaju uksztaltowanymi jako regularne czworokaty, jak i plyty prowadzace z wystepami drugiego rodzaju uksztaltowanymi jako trójkaty sa usytuowane w plaszczyznach równoleglych. iW odmiennym rozwiazaniu kazda plyta pro¬ wadzaca ma zarówno wylstepy pierwszego rodza¬ ju uksztaltowane jako regularne czworokaty, jak i wystepy drugiego rodzaju uksztaltowane jako trójkaty.Miedzy kazdymi dwoma plytami prowadzacy¬ mi, zaopatrzonymi w trójkatne wystepy drugie¬ go rodzaju znajduja sie dwie plyty prowadzace z wystepami pierwszego rodzaju w ksztalcie czwo¬ rokata, przy czym plyty prowadzace z wystepa¬ mi pierwszego rodzaju w srodkowym polozeniu itei 4 wszystkich plyt prowadzacych sa przesuniete wzgledem plyt prowadzacych z wystepami trój¬ katnymi drugiego rodzaju.Korzystnie wystepy pieirwiszego rodzaju uksz- 5 taltowane jako czworokaty i wystepy drugiego rodzaju uksztaltowane jako trójjkaty sa w pla¬ szczyznach plyit prowadzacych usitawione prze¬ miennie, przy czym wystepy sasiednich plyt pro- . wadzacych w srodkowym polozeniu wszystkich 10 plyt pirowadzacych sa przesuniete wzgledem sier bie. Odleglosc miedzy sasiednimi wystepami o róznym uksztaltowaniu, oznaczona jako X oraz odleglosc miedzy sasiednimi plytami prowadza¬ cymi oznaczona jako Y sa korzystnie zwiazane u, .- • zaleznoscia y X2 + (2Y)2 okreslajaca maksymal¬ na dlugosc ukladanych wlókien.Odleglosc pomiedzy sasiednimi plytami prowa¬ dzacymi jest wieksza niiz dwukrotna odleglosc miedzy sasiednimi wystepami plyt prowadzacych.Korzystnie grubosc plyt • prowadzacych i grubosc wystepów jest mniejsza niz 3 mm. Plyty pro¬ wadzace sa ruchome z predkoscia wyzsza od pred¬ kosci przesuwu podloza.Plrzeidmiot wynalazku objasniono blizej w przy¬ kladach wykonania uwidocznionych na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia czesc urzadzenia do ukladania wlókien z wieloma sztywnymi rów¬ noleglymi plytami prowadzacymi umieszczonymi K nad ruchomym podlozem do ukladania runa, w widoku persipektywiicznym, fig. 2 — urzadzenie w drugim przykladzie wykonania z elastyczna tasma bez konca, tworzaca szereg równoleglych przestrzeni posrednich, przez które opadaja u- 35 kladane na podlozu wlókna, w widoku z góry, fig. 3 — trzeci przyklad wykonania urzadzenia w widoku z góry, fig. 4 — czesciowy przekrój i widok wzdluz linii 4—4 z fiig. 2, fig. 5 — wi¬ dok czesciowy w przekroju urzadzenia wedlug 4g fig. 1 z objasnieniem sposobu ukladania wlókien równolegle do kierunku ruchu podloza, fig. 6 — fragment urzadzenia wedlug fig. 5 w widoku z góry, fig. 7 — fragment urzadzenia wedlug fig. 5 w widoku z góry, z zaznaczenieni sasied- 45 nich plyt prowadzacych i czesci ich ramy w innym polozeniu miz to przedstawiono na fig. 6, fig. 8 — plyte prowadzaca z wystepami, w wi¬ doku z boku, fig. 9 — fragment urzadzenia po¬ dobny do przedstawionego na fig. 7, z czesciami 50 prowadzacymi i mocujacymli, wyposazonymi w wystepy, z dwoma ukladanymi wlóknami, w wi¬ doku z góry, fig. 10 — podobnie jak fig. 9, pew¬ na liczbe czesci mocujacych i prowadzacych z wystepami, w widoku z góry, a fig. 11 przed- 55 stawia podobnie jak fig. 10, dalszy przyklad wy¬ konania urzadzenia z odmiennym usytuowaniem wysitepów.Pierwszy przyklad wykonania urzadzenia we¬ dlug wynalatzku przedstawiono na fig. 1, 5, 6 i 7. 50 Urzadzenie zawiera wiele elementów prowadza¬ cych, które sa utworzone przez sztywne, cien¬ kie, równolegle wzgledem siebie plyty prowa¬ dzace 1 usytuowane pionowo nad ruchomym po¬ dlozem 2, stanowiacym blache lub tasme bez 55 konca. Kazda plyta prowadzaca 1 ma na swej112Ml górnej krawejdzi 3 wiele wystajacych, ku górze wystepów' 4. Wystepy 4 ;sa z odpowiednimi ply¬ tami 1 wykonane jako calosc, lub trwale pola- czoine z nimi. Dolne krawedzie plyt 1 sa umie¬ szczone w pewinej odleglosci wzgledem podloza 2. Plyty 1 sa tak usytuowane, ze Ukladane wlók¬ na 5 spadajac w szczeliny miedizy plytami .1 opa¬ daja na podloze 2 tworzac runo.W czasie spadania wlókiem 5, plyty 1 porusza¬ ja sie w poprzek podloza 2 ruchem posuwisto¬ -zwrotnym, a podloze 2 porusza sie prostoliniowo pod tymi plytami 1. Jesli jedna z plyt 1 porusza sie w okreslonym kierunku, to sasiednie plyty poruszaja sie w kierunku przeciwnym, jak to zaznaczono strzalkami 7 i 8 na fig. 1. Dolne krawedzie plyt 1 sa umieszczone nad runem 6 w odstepie 10. Podloze 2 porusza sie w kierun¬ ku strzalki 9. Poniewaz ruch ten jest skierowany poprzecznie do plyt 1, wlókna ukladaja sie po¬ przecznie wzgledem podloza 2. Podloze moze po¬ ruszac sie równiez równolegle do piylt 1 (fig. 5 i 6). Mozna równiez ukladac wlókna warstwami róznie skierowanymi, otrzymujac runo z warstw ulozonych pod katem prostym.Zamocowanie plyt prowadzacych 1 stanowia dwie ramy. Sasiadujace plyty sa mocowane w < róznych ramach, pnzy czym wszystkie plyty sa pionowe i równolegle wzgledem siebie. W takim rozwiazaniu badz porusza sie mniejsza rama u- miiesziozcna wewnatrz wiekszej ramy zewnetrz¬ nej, przy czym plyty umocowane do ramy zew¬ netrznej przesuwaja sie swobodnie w szczelinacih utworzonych miedzy plytami ramy Wewnetrznej, badz obie ramy sa w przyblizeniu jednakowej wielkosci i poruszaja sie jedna w drugiej, bez przeszkód, tak jak to uwidoicznioinjo na fig. 5, 6 i 7. Boki ram 11 i 12 stanowia czesci jednej z ram, a boki 13 i 14 czesci drugiej z ram. Bo¬ ki 12 i 13 maja szczeliny, co umozfljiwiia prowa¬ dzenie boków 11 i 14 wraz z plytami 1, które moga sie w nich przesuwac swobO'dnle. Czesci ram, laczace wymienione boki nie sa uwidocz¬ nione na rysunku.Plyty 1 maja znaczna szerokosc, zalezna od szerokosci wytwarzanego runa, jesli ukladanie ukierunkowanych czastek odbywa sie poprzecz¬ nie do kierunku ruchu podloza. Przykladowo do wytwarzania runa o szerokosci 2,54 m stosuje sie . plyty o dlugosci 2,74 m. Wieksza dlugosc plyt moze byc równiez potrzebna, gdy ukladanie odbywa sie równolegle do kieruniku ruchu pod¬ loza, a to w celu uzyskania odpowiedniej wy¬ dajnosci urzadzenia. Skutkiem tego bardzo waz¬ na jest lekkosc konstrukcji urzadzenia. Kazda plyta 1 jest naprezana za pomoca elementu na¬ prezajacego 15 w bokach ram 11 i 14. Napre¬ zenie to poizwala na utrzymanie plyt. 1 w stalej . pozycji w czasie pracy urzadzenia.' Wielkosc niezbednego naprezenia zalezy od ro¬ dzaju materialu i konstrukcji plyt 1. Pozadane jest, aby naprezenie to ,bylo niewielkie, co umo¬ zliwia stosowanie lekkich ram.Obie ramy poruszaja sie w tej samej plaszczy¬ znie po lliinda prostej rudnem posuwistonzwiroitnym 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60- 65 i sa napedzane zespolem napedowym 16. Na fig. 6 i 7 ramy sa przedstawione w przeciwleglych po¬ lozeniach skrajnych. Strzalka 17 wskazuje zasieg ruchu jednej ramy wzgledem drugiej oraz ruch plyt 1 w czasie polowy cylklu roboczego. .Cal¬ kowity ruch obu rami stanowi laczny skok plyt Z zakonczeniami kazdej z rann korzystnie sa .po¬ laczone jedynie górne krawedzie plyt 1, jak to uwidoczniono na . fig. 5. Plyty 1 sa wykonane korzystnie z cienkiej blachy. Moga jednak byc wykonane z innego materialu, jak np. z gietkie¬ go maiteirialu tasmowego. Kiedy stosuje, sie ma¬ terial gietki, plyty sa polaczone z zakonczenia¬ mi ramy calymi krawedziami zakonczen. Gdy plyty sa przykladowo wykonane z blachy i za¬ mocowane tylko górnymi koncami do raimy, to konce dolne plyt sa swobodne i wystaja na zew¬ natrz raimy. To wystawanie zaznaczono strzal¬ ka 18 na fig. 5. Umozliwia to minimalny odstep miedzy dolna krawedzia kazdej z plyt 1 i ru¬ nem z pokrytych spoiwem wlókien, gdy sa one ukladane poprzecznie do kierunku ruchu pod¬ loza 2. lim mniejszy jest ten odstep, tym mniej¬ sza jest mozliwosc, ze wlókna " po opuszczeniu przestrzeni posrednich niiedizy plytami 1 nie przyjma wlasciwego polozenia. Runo 6 przy tym dotyka do dolnych konców plyt, gdy podloze 2 i plyty 1 poruszaja sie w tym s,amym kierunku, jak przedstawiono na fig. 5—7, Figura 5 i 6 uwidaczniaja, ze podloze 2 poru¬ sza sie w kierunku dluzszych boków prowadza¬ cych plyt 1. jak to zaznaczono strzalka 19. To powoduje równolegle ukladanie, wlókien 5, jak to uwidoczniono na czesci runa 6. Korzystnie u- rzadzenie zawiera pare równoleglych scian bocz¬ nych 20 w celu wprowadzenia wlókien 5 w o- kreslony obszar ram z prowadzacymi, plytami 1, jak to przedstawiono na fig. 5.W czasie ruchu prowadzacych plyt 1 wlókna ustawiaja sie równolegle do plyt, spadajac pod wplywem sily ciazenia na podloze 2 i tworzac runo 6. Przebieg ustawiania wlókien ruchem po- suwisitoHzwrotnynn trwa, az zostana one calko¬ wicie rozdzielone. Gdy wlókna stykaja sie z podlozem, lub runem jedynie jednym koncem, a drugim z jedna z plyt, to zostaja odciagniete przez czesc prowadzaca w trakcie wykonywania ruchu równoleglego i odlozone na podlozu.Zaleta ruchu posuwisto^zwrotnego prowadzacych plyt Iz wystepami 4 poilega na uzyskaniu pew¬ nego efektu samooczyszczenia, na skutek naglej- go zatrzymywania sie i ich ruchu zwrotnego.Przeciwbiezny ruch ukladanych wlókien . uzy¬ skuje sie korzystnie równiez za pomoca tasmy bez konca 21 i 22, jak ,tó przedstawiono na fig. 2—4.Jednak uzyskanie malej odleglosci miedzy runem 6 i dolna krawedzia gietkiej taismy nie jeislt moz¬ liwe, poniewaz tasmy te prowadzi sie za pomoca krazków zwrotnych, podobnych do kól paisowych.Jak to uwidoczniono na fig. 2 i 4 tasma 21 jest prowadzona przez odpowiednia liczbe kapazków zwrotnych 24 znajdujacych sie poza skrajnymi krawedziami 25 i 26 podloza 2, tworzac wiele równoleglych odcinków 23 tasmy 21 umdeisizcizo-112 641 7 " « nych równolegle wzgledem siebie w opowiednlch pionowych plaszczynach. Mozfliilwe jest równiez ta¬ kie usytuowanie odcinków 23, aby biegly one nie w poprzek, lecz równolegle do kierunku ruchu podloza 2. To powoduje koniecznosc innego usy¬ tuowania kirazlków zwrotnych 24, tak aby podloze 2 moglo przesuwac sie pod nimi. Poprzecznie wzgUedem odcinków 23 tasmy prowadzacej 21 /znajduje sie para scian bocznych 28, kierujacych ukladane wlókna ku dolowi do przesitrzieni pomie¬ dzy odcinkamitasmy. " Poszczególne odcinki 23 tasmy 21 prowadzone przez krazki zwrotne 24, przesuwaja sie w prze¬ ciwnych kierunkach, jak 4o zaznaczono na flig. 2 strzalkami 29 i 30. Jak przedstawiono na fig. 4 gietka tasma 21 równiez wyposazona jest w wie* le wystepów 4, tak jak t© bylo w przypadku pro¬ wadzacych plyt 1 przedstaiwioinych na fig.- 1.Gietka tasma 21 obejmuje tarcze napedowa 31 osadzona na wale napedowym 32 nie uwidocz¬ nionego silnika. Tarcza napedowa 31 obraca sie w kierunku strzalki 33, tak ze odcinki 23 tasmy 21 poruszaja sie w kierunku strzalek 29 i 30. Ta¬ sma oprócz tego biegnie wokól krazka naprezaja¬ cego 34, co powoduje naprezenie i utrzymywanie pioniowej pozycji odcinków 23 tasmy 21.W przykladzie wykonania przedstawionym na fig. 2 i 4 urzadzenie pracuje w podobny sposób jak poprzednio uiwMbczniono na fig. 1, 5, 6 i 7.Pokryte spoiwem wlókna ligino-celulozy spadaja z nieuwidocznionegb urzadzenia doprowadzajace¬ go umieszczonego powyzej odcinków 23 tasmy 21 i trafiaja pomiedzy te prowadzace odcinki usta¬ wiajac sie przy tym w okreslonym kierunku; tak ze na podloze 2 spadaja wlókna ulozone równo¬ legle wtzgfledem odcinków 23 tasmy 21.Inny przyklad wykonania wynalazku, przedsta¬ wiony na fig, 3 rózni sie od poprzedniego tym, ze**zamiaisit pojedynczej tasmy 21 stosuje sie wie¬ le tasm bez konca 22, z których na fig. 3 przed- stajwiono jedina. Kazda tasma bez konca 22 jest prowadzona przez dwa krazki ziwirotne 24', podob¬ ne do kól pasowych, które sa osadzone poza skraj¬ nymi krawedziami 25 i 26. znajdujacego sie pod nimi podloza 2. Meuiwidoczniony element nape¬ dowy jest polaczony z jednym z krazków zwrot¬ nych 24' wprawiajac go w ruch, tak ze odcinek 23' tasmy 22 przesuwa sie w kierunku strzalki 29, "a odcinek 23" kierunku strzalki 30, przeciiw- nym do poprzedniego. Giejtka tasma 22 jest rów¬ niez zaopatrzona w wystepy.Odstep pomiedzy elementami prowadzacymi sta¬ nowiacymi badz plyty 1, badz odcinki 23 tasmy 21 powinny byc mniejsze, niz przecietna dlugosc ukladanych wlókien. Odstep ten w przypadku ta¬ smy 21 równa sie srednicy krazków zwrotnych 24.Wysokosc elementów prowadzacych ma wgplyw na calkowity ciezar urzadzenia. Wiekszy ciezar wymaga wiejkszego naprezenia elementów prowa¬ dzacych i ciezkiej budowy riuchbimych czesci urza¬ dzenia, przy czym ruch posiuiwftsto-iziwroltny odby¬ wa sie z duza predkoscia i czestotliwoscia. Z u- wagi na te czynniki oiraz ze wzgflejdu na fakt, ze mala wysokosc elementów prowadzacych ma .wplyw na stopien ukierunkowania wlókien, ist¬ nieje wysokosc optymalna, w przyblizeniu równa najwiekszej dlugosci pokryltyoh spoiwem ukla¬ danych wlókien, przy czym jesli wynosi ona polo¬ we dlugoisci sredniej, to wlókna ustawiaja sie juz w pozadany sposób.Predkosc przesuwu elementów prowadzacych zalezy od zastosowanego napedu i od tego czy wlókna uklada sie równolegle czy prostopadle do kierunku ruchu podloza. Zakres rudnow posuwi¬ sto-zwrotnych prowadzacych plyit 1 zalezy od od¬ stepu miedzy wystepami oraz dlugoisci wlókien.Jesli wlókna sa ukladane w kierunku ruchu podloza, wówczas te z nich, które pokrywaja dwie lub wiecej krawedzi elementów prowadzacych juz przy stosunkowo malej predkosci przesuwu tych elementów przechylaja sie i spadaja pómiejdzy sa¬ siadujace elementy. Równiez przy takiej pred¬ kosci przesuwu nie dochodzi do zatykania szcze¬ lin, ewentualnie przestrzeni miedzy elemenitami prowadzacymi, nawet gdy ukladane wlókna sa szerokie, zwichrowane lub polamane. Gdy jednak zadana jest wieksza wydajnosc urzadzenia, pred¬ kosc przesuwu musi u/lec zwiekszeniu.Zwiefcslzenie predkosci przesuwu nie wiplywa na pogorszenie ukierunkowania ukladanych wlókien.Ukladanie wlókien za pomoca plyt poruszajacych sie ruchem posuwisto-nwrotnym jest szczególnie korzystne wtedy, gdy wlókna rozklada sie w 'kie¬ runku ruchu podloza, poniewaz wszystkie dolne krawedzie ply/t znajduja sie w poblizu liub wrecz dotykaja do runa, w przeciwienstwie do uklada¬ nia poprzecznego, w którym krawedzie plyt nie moga znajdowac sie w poblizu powierzchni ru¬ na, aby nie wywierac na nie szkodliwego wply¬ wu. ku ruchu podloza, predkosc przesuwu elementów prowadzacych ma duze znaiczenie7 poniewaz cze¬ sto wlókna staja sztorcem, opierajac sie jednym koncem o podloze lulb runo, a drugim o element prowadzacy i musza byc nakierowywane ruchem elementu, który musi poruszac sie predzej, niz podloze. Stopien ukierunkowania wlókien zmniej¬ sza sie wraz z rosnaca predkoscia przesuwu pod¬ loza. Tasmy poruszajace sie w sposób ciagly mo¬ ga przy tym osiagac wieksze predkosci, niz plyty poruszajace sie ruchem posiuwiistonzwiroftnym, co szczególnie korzystne jest dla ukladania wlókien w kierunku poprzecznym do kierunku ruchu pod¬ loza.^Wystepy elementów prowadzacych moga miec rózne ksztalty i wysokosci, jeslli tylko ich gru¬ bosc nie jest wieksza, niz grubosc plyt ewentual¬ nie gietkich tasm. Ich odstepy od siebie zaleza od takich czynników, jak oddalenie od siebie sasied¬ nich elementów prowadzacych, dlugosc wlókien i laczny skok elementów prowadzacych. Gdy u- kladane wlókna zajmuja wiecej niz dwie krawe¬ dzie czesci prowadzacych, to laczny skok musi byc wiekszy, niz podiwójny odstep miedzy kolejnymi wystepami, poniewaz wlókna zbieraja sie wfte- dy pray krawedziach i nie ukladaja sie zadawa¬ lo 15 20 25 30 35 45 50 55 60- lii A lajaco. Dla wlókien o dlugosci przecietnej oikolo 50,8 mim odstep miedizy elementarni prowadzacymi^ wynosi korzystnie 15,88 mm, grubosc elementów prowadzacych — 0,64 mm, wysoikosc elementów prowadzacych — 50,8 mm, odstep miedzy wyste- 5 paimi'— 50,8 min, wysokosc wystepów — 19,05 mm, szerokosc wysltepóiw — 9,5(2 mim, laczny skok — 152,4 mm, czestotliwosc 300/min.Wysokosc wystepów ponad górnymi krawedzia¬ mi elementów prowadzacych ma duze znaczenie dila wydajnosci urzadzenia. Krótkie wystepy obra¬ caja wlókna^ które pokrywaja dwie, luib wiecej krawedzi elementów prowadzacych w sposób nie¬ wystarczajacy, aby spadly one do przestrzeni po- 715 miedzy nimi. Wysitepuije to zwlaszcza wtedy, gdy znaczne ilosci wlókien spadaja na górne krawe¬ dzie elementtów prowadzacych. Wtedy wydluzenie np. prostopadlych wystepów, to jest wystepów, których krawedzie tworza z krawedziami elemen¬ tów prowadzacych kat 90°, z 6,35 mm na 10,05 mm, powoduje zau/wazaiLny wzrost wydajnosci.Dalsze wydluzenie nie wydaje sie jednak korzyst¬ ne.Jesli wieje wlókien w tym samym miiejiaau u- 25 klada sie na dwa elementy prowadzace,_ to dluz- sze wystepy obracaja je wszystkie równoczesnie, nie tylko -dolne. Dluzsze wystepy obracaja rów¬ niez niektóre wlókna po lulku, przez co roisniie licz¬ ba wlókien spadajacych bezposrednio miedzy sa- 30 biednie elementy prowadzace. Gdy wysitepy sa zbyt dlugie, wlókna obracaja sie wazeismej i skut¬ kiem tego obracaja sie wiecej, niz potrzeba, co w efekcie powoduje, ze wlókna leza na elemen¬ tach prowadzacych i nie spadaja miedzy nie. 35 Przedluzanie wystepów poza okreslona wyisokosc maksymalna nie zwieksza skutkiem tego wydaj¬ nosci, a ta wielkosc optymalna zalezy od pred¬ kosci przesuwu elementów prowadzacych i geo¬ metrii wlókien, a wynosi najczesciej okolo 25 40 mm.Wystepy moga miec rózne k,sztaly, przy czym ksztalt zebów pily z krawedziami bardziej pochy¬ lonymi niz prostopadle, np. rombowe o kacie 45° 45 powoduja miniej zlaman wlókien. Jest to wazne, gdy niektóre wlókna maja znacznie wieksza dlu¬ gosc, niz podwójny odstep miedzy sasiednimi ele¬ mentami prowadzacymi.Stosowanie tasm gietkich o ruichiu ciaglym, w 50 których dlugie, wystajace wystepy sa osadzone na czesciach krawedzi tasmy luib na niej samej, po¬ woduja, ze wystepy te lacznie z tasma zmusza przewijac sie wokól malych krazków zwrotnych.Musza wiec byc one sztywnie w kierunkiu wzdluz- 55 * nym, lecz jednoczesnie waskie, luib dostatecznie gietkie w kierunku nuahu. Stosowanie plyt, x które sa sztywne, i poruszaja sie ruchem posuwisto- -zwrotnym jest bardziej korzystne dla stosowania wyzszych wystepów i osiagania wiekszych wydaj- 60 nosci.Elementy prowadzace wykazuja najwyzsza wy¬ dajnosc, gdy znajduja sie w pozycji pionowej dla równoleglego i poprzecznego ukladania wlókien wzgledem podloza. Odchyjlanie tych elementów od 65 10 pionowego polozenia nie poprawia, lecz pogarsza stopien ukierunkowania.Ruch podloza jest ruchem wzglednym. Moga wiec przesuwac sie elementy prowadzace, a pod¬ loze pozostaje wówczas nieruchome. Jesli wszyst¬ kie wlókna maja stosunkowo równa dlugosc, to odstep pomiedzy elementami prowadzacymi jest nieco mniejszy, niz polowa' maksymalnej dlugo¬ sci wlókien, przy zapewnieniu dokladnego ukie¬ runkowania. Gdy elementy prowadzace maja na górnych krawedziach wystepy z pionowymi kra¬ wedziami skrajnymi, to uzyskuje sie stosunkowo wysoka wydajnosc, przy czym wlókna nie sa la¬ mane, ani wyginane. Jeslff odstepy miedzy ele¬ mentami prowadzacymi sa znacznie mniejsze niz ipolcwa (dlugosci maksymalnej wlókien i stosuje sie takie wystepy, to dluzsze wlókna pokrywaja dwa lub trzy elementy prowadzace z wystepami.To powoduje lamanie lub giecie szeregu wlókien, których liczba rosnie wraz ze zmniejszeniem od¬ stepu miedzy elementami i wzrostem dlugosci wlókien.W przypadku* gdy ukladane wlókna maja nie¬ równa dlugosc, korzystnie elementy prowadzace urzadzenia zaopatruje sie w wystepy górnej kra¬ wedzi o specyficznym ksztalcie, które pracuja w ten sposób, ze nie tylJko powoduja odchylanie wló¬ kien w plaszczyznie krawedzi górnych elementów prowadzacych, lecz umozliwiaja unoszenie wló¬ kien, gdy ioh dlugosc przekracza minimalna. W ten sposób równoczesnie uklada sie stosunkowo dlugie i krótkie wlókna i uzyskuje sie stosunkowo duza wydajnosc bez lamania lub wyginania dlu¬ gich wlókien, co powodowaloby wytwarzanie slab¬ szych strukturalnie plyt wiórowych.Do tego celu elementy prowadzace maja dodat¬ nie wystepy,' to jest wysitepy, których krawedzie skrajne sa zasadniczo prostopadle do krawedzi górnych prowadzacych elementów i wystepy „od¬ chylajace", to jest takie, których krawedzie gra¬ niczne biegna ukosnie wzgledem górnych krawe¬ dzi elementów prowadzacych. Dodatnie wystepy powoduja przy zaczepieniu o wlókno jego obrót w obszarze górnych krawedzi odpowiednich ele¬ mentów prowadzacych, gdyz stanowia ziderzaki, nie dopuszczajace do ruchu wzglednego wlókna wzgledem wystepu. Wystepy odchylajace pozwa¬ laja na taki ruch, .gdyz umozliwiaja uniesienie lub odchylenie wlókna, które przesuwa sie po nachy¬ lonej krawedzi skrajnej tych wystepów o odcinek * drogi wystarczajacy do zsuniecia go pomiedzy sasiadujace elementy prowadzace.Stosowanie dodatnich wystepów zapewnia wy¬ soka wydajnosc, co ' jest istotne przy prodiuikcji przemyslowej. Wystepy odchylajace sa lagodniej-s sze dla wlókien, niz wystepy dodatnie. Sitoisowa- nie jednak wylacznie wystepów odchylajacych zmniejsza wydajnosc w porównaniu z wystepami dodatnimi. To zmniejszenie wydajnosci wynika z tego, ze dopuszczaja one kien po swych krawedziach górnych, 00 jest szcze¬ gólnie ozesteT przy dlugich wlóknach lub malych odstepach miedzy elementami prowadzacymi. Ba¬ dania wykazaly, ze wysoka wydajnosc, zapewina112 641 11 ii zastosowanie wlasciwej proporcji wystepów do¬ datnich i odchylajacych, kltócre wspóldzialajac tak obracaja dlugie wlókno, ze po przejsciu .szeregu pozycji, bez zalamania wpada do przestrzeni po¬ miedzy elementami prowadzacymi. Zasadnicze dla tej propoircji jest dobranie wlasciwego stosunku maksymalnych dlugosci wlókien i odsitejpu pomie¬ dzy sasiednimi elementami prowadzacymi, oraz dostepu poimiedizy wystepami górnej krawedzi kaz¬ dego z elementów prowadzacych i najmniejsze¬ go prze&uwu lub skoku sasiednich elementów pro¬ wadzacych.Urzadzenie wedlug nastepnego przykladu wy¬ konania ma dwa zestawy elementów prowadza¬ cych, przy czym kazda para sasiadujacych ze so¬ ba elementów prowadzacych stanów1! odrebny ze¬ spól niezaleznie od tego czy elementy prowadzace wykonuja ruch ciagly, tak jak tasmy bez konca, czy stosuje sie .plyty prowadzace o posuwisto- -izwrotnym ruchu drgajacym.Aby uniknac lamania wlókien, pierwszy zestaw elementów prowadzacych wyposaza sie w wyste¬ py odchylajace, a drugi zestaw w wystepy dodat¬ nie. To nie zapewnia jednak chwytania okreslo¬ nego wlókna przez dwa wystepy dodatnie w tym samym Lufo w przeciwnych kierunkach, co powor- duje obnizenie wydajnosci urzadzenia.' Korzystne jest zaopatrywanie elementów pro¬ wadzacych w wystepy oddalone od siebie, z któ¬ rych czesc ma krawedzie prostopadle do gór¬ nych krawedzi elementów prowadzacych, pozosta¬ la zas czesc ma krawedzie nachylone, aby umoz¬ liwic, nie tylko obrót ukladanych wlókien, które pokrywaja dwa lufo wiecej elementów- prowadza¬ cych, lecz równiez podnoszenie lufo przewracanie wlókien przez te wystepy, aby uniknac ich lama¬ nia lufo wyginania.Szczególnie korzystne jest, gdy kazdy z ele¬ mentów prowadzacych ma wystepy zarówno do¬ datnie, jak i odchylajace, przy czym wystep do¬ datni jest umieszczony pomiedzy dwoma wyste¬ pami odchylajacymi, afoy , mogly one obracac i ukladac wlókna równiez o stoisunikowo duzym roz¬ rzucie dlugosci, bez ograniczenia wysokiej wydaj¬ nosci urzadzenia. Na fig. 8 przedstawiono frag¬ ment urzadzenia w skali l1: 1 zawierajacego pro¬ wadzace plyty 1', o typowej budowie dla ele¬ mentów prowadzacych tego rodzaju. Oczywiscie mozna tu równiez zastosowac gietka tasme bez konca lub tym podobne. N Czesc plyty 1' ma na swej krawedzi górnej 3', usytuowane w odstepach od siebie, dodaltni wy¬ step 4 i wystep odchylajacy 35. Wystepy stano- ^ nowia jednolita calosc z plyta 1' lufo sa zamoco¬ wane na jej górnej krawedzi 3'. Dodatni wystep 4 ma krawedzie 4a i 4b, które w zasadzie sa pro¬ stopadle do górnej krawedzi 3' i od góry ogra¬ niczone sa krawedzia 4c. Wystep 35 ma nachy¬ lone krawedzie 35a i 35b, zbiegajace sie w punk¬ cie 35c. Dla uproszczenia ryisunfku wysoikosci wy¬ stepów 4 i 35 sa równe.Figura 8 przedstawia oprócz tego koniec wióra drewnianego 5, lezacego na krawedzi 3' plyty l'; i stykajacego sie ze skrajna krawedzia 4a wyste- 10 15 20 25 30 pu 4. Wiór ten przesuwa sie. w lewo na skutek przesuwu plyty 1' w kierunku strzalki 36.Koniec nastepnego wióra 5' przedstawiono w pozycji styku z nachylona krawedzia skrajna 35a wystepu 35. Nachylenie to powoduje wslizgiwanie sie wióra 5* na krawedz i przejscie ponad punk¬ tem 35c. W trakcie tego przeslizgiwania sie wiór unosi sie i przechyla. Skutkiem tego wystep 4 chwyta ten wiór, który przesuwa sie wraiz z wy¬ stepem. Wystep 35 moze czesciowo przesunac Wiór 5', gdy jednak inne czesci wióra 5' zetkna sie z innymi wystepami na sasiednich elementach pro¬ wadzacych, wiór 5' unosi sie ku góirze po krawe¬ dzi 35a i zostaje obrócony lub przechylony. Gdy opór spowodowany przez inne wystepy przeciw przesunieciu wióra. 5' przedluza sie, wiór 5' prze¬ slizguje sie ponad górnym punktem 35c wystepu 35, powodujac jego odchylenie lufo obrócenie.Kat ostry pomiedzy krawedzia 35a i przedluze¬ niem krawedzi górnej 3' plyty l' powinien byc wystarczajaco duzy, aby wlókna lufo wióry sto¬ sunkowo lekkie mogly byc przepychane. Powirien jednak byc równiez wystarczajaco maly, afoy wló¬ kna lufo wióry, które stosunkowo silnie naci¬ skaja na wystep mogly wslizgiwac sie na krawedz 35a, bez ich lamania. Kat ten- moze byc rózny, w zaleznosci od innych wymiarów urzadzenia, za¬ leca sie.jednaik utrzymanie kata o wielkosci 45°.W urzadzeniu wedlug fig. 9, które jest podobne do urzadzenia wedlug fig. 7, uwidoczniono dwa wlókna ustawione poprzecznie wzgledem elemen¬ tów prowadzacych. Gdy dziala urzadzenie napedo¬ we 16. sasiednie elementy prowadzace poruszaja 35 sie ruchem posuwisto-izwrotnym w przeciwnych kierunkach. Plyty 1 sa wyposazone w dodatnie wystepy 4 umieszczone w odstepach wzgledem siebie.Stosunkowo krótkie wlókno 5a, które pokrywa 40 dwa sasiadujace elementy prowadzace np. w po¬ staci plyt 1, styka sie z wystepami 4, co powo^ duje jego obrócenie tak, ze spada ono do prze¬ strzeni miedzy plytami prowadzacymi. Nieco dluz¬ sze wlókno 5b, pokrywajace trzy elementy pro- 45 wadzace styka sie równiez z wystepami 4. Gdy jest tylko nieco dluzsze, niz' podwójmy odstep miedzy para sasiednich elementów prowadzacych i jest gietkie, to ulegnie zgieciu w czasie obrotu, wpadajac do jednej z przestrzeni miiedizy ele¬ mentami prowadzacymi. Gdy jednak wlókno to jest sztywne lub jak to uwidoczniono, znacznie dluzjsize niz dwukrotna odilegloisc miedzy para sa¬ siadujacych elementów prowadzacych, to albo u- legnie zlamaniu na dwie czesci, lufo zostanie cze¬ sciowo zlamane i zgiete, wjpadajae do przestrze¬ ni pomiedzy elementami prowadzacymi. Poniewaz calkowicie lub czesciowo polamane wlókna osla¬ biaja wytrzymalosc wytwarzanej plyty i powo¬ duja niejednorodnosc runa, to urzadzenie zawie- 60 rajace jedynie dodatnie wystepy 4 stosuje sie do mieszanek o wyrównanej dlugosci wlókien, któ¬ rych maksymalna dlugosc nie przekracza znacz¬ nie dwukrotnej odleglosci miedzy para sasied¬ nich elementów prowadzacych. ^ - $5 Naturalnie jest mozliwe, stasowanie wystepów 90 55il iillii 11 i na kazdym elemencie prowadzacym, zwieksza¬ jac odpowiednio odleglosc miedzy niimli. W ten sposób umozliwia sie ulkladanie nieco dluzszych wlókien bez -ich laimainia. Powoduje to jednak zmniejszenie- liczby wystepów na kazdym elemen- cie i tym samymi zimniejiszenie wydajnojsci, a tak¬ ze zwiekszenie dlugosci lacznego skdku sasied¬ nich elementów prowadzacych, tótóiry powinien byc nieco wiejkszy, niz dwukrotna odleglosc mie¬ dizy sasiednimi wystepami jednego elementu, o ile chce sie uniknac gromadzenia wlókien na kra¬ wedziach górnych tych elementów. Zwiekszenie skoku powoduje komplikacje i wzrost kosztów u- rzadzenia oraz wymagan w zakresie poimliesizcizen roboczych.Korzystne. uksztaltowanie elementów prowadza¬ cych 37 w postaci dwóch zestawów przedistawio- no na fig. 10. Elementy prowadzace sa polaczone z ramami napedzanymi nie uwidocznionym silni¬ kiem, tak jak to wyjasniono w. zwiazku z fig. 7 i 9. Jesli jeden zestaw ponuisza sie w jednym, to drugi w przeciwnym kierunku, zas elementy o- bu zestawów sasiaduja ze soiba. Jak to wynika z fig. 10, kazdy co trzeci element prowadzacy 37 ma wylacznie odchylajace wystepy 35, a pozostale elementy grupy trójkolowej wylacznie wystepy dodatnie 4. Takie rozwiazanie umozliwia ukla¬ danie stosunkowo dlugich wlókien bez ich lama- nia, podczas gdy równoczesnie miedzy kazda pa¬ ra elementów prowadzacych istnieje wystarcza¬ jaco mala szczelina, dla ukladania stosunkowo krótkich wlókien. Wlókno 5c, pokrywajace cztery elementy lub wlókno 5d pokrywajace piec ele¬ menitów nie ullega lamariu gdy zetknie sie z trze¬ ma, lub wiecej wystepami dodatniimi 4, które poruszaja sie wiraz z ich elemienitami prowadza¬ cymi, poniewaz sasiadujace wystepy 35 podnosza czesci tych wlókien ponad dodatnie wystepy 4, podczas gdy drugie czesci pozostaja w stycznosci z dodatnimi wystepami 4. Umozliwia to obrót wlókna bez jego lamania.Urzadzenie wedlug fig. 10 ma jednak ograni¬ czone zastosowanie. Badania wykazaly, ze prze¬ strzenie 38 pomiedzy sasiednimi elementami pro¬ wadzacymi 37 _z dodatniimi wysitepaimi 4 przyj¬ muja wiecej wlókien, niz przestrzenie 39, które maja po jednej stronie element prowadzacy z do¬ datnimi wystepami, a po drugiej element z odchy¬ lajacymi wystepami 35. Skutkiem tego urzadze¬ nie najlepiej nadaje sie do ukladania wlókien w kierunku poprzecznym wzgledem kierunku ruchu podloza. Jesli to urzadzenie stosuje sie do ukla¬ dania wlókien równolegle wizigledem kierunku nu- chiu podloza, to powstajace runo moze miec nie¬ równa grubosc.Szczególnie korzystne rozwiazanie przedstawio¬ no na fig. 11. W przykladzie tym wystepuja dwa zestawy elementów prowadzacych 37. Jeden ze¬ staw jest polaczony z jedna nieuwidoozniona ra¬ ma, a drugi z druga. Obie te ramy poruszaja sie przeciw sobie. s Kazdy element prowadzacy 37 ma zarówno wy¬ stepy odchylajace 35, jak i wystepy dodatnie 4, przy czym miedizy kazdymi dwoma wystepami bd- 10 13 20 25 chylajacyml 35 znajduje sie jetfen wyfcftejp dódafr- ni 4. W ten sposób wszystkie elementy prowa¬ dzace maja jednakowa liczbe X rozklad wystepów odchylajacych i dodatnich, co powoduje ze wtszy- stkie przestrzenie posrednie miedzy tymi elemen¬ tami przyjirmuja takie same ilosci wlókiem, dzieki czemu powstaje runo o równomiernej grubosci.Jak to uwidoczniono na fig. 11 sasiednie elemen¬ ty prowadzace sa tak przesuniete wizglejdem sie¬ bie, ze patrzac prostopadle do nich, za wystepem odchylajacym 35 znajduje sie element bez wy¬ stepu, a Jrzeci z kolei ma w tym miejisóu wy¬ step dodatni 4.Wystepy na elementach prowadzacych urzadze¬ nia wedlug fig. 11 pozwalaja zarówno ha obra¬ canie, jak i na podnoszenie ukladanych wlókien* Podczas gdy urzadzenie wyposazone wylacznie w dodatnie wystepy 4 pracuje przy oikreslloinej dlu¬ gosci wlókien, a urzadzenie z wylacznie odchyla¬ jacymi wystepami 35 moze ukladac wl6kna, któ¬ re pokrywaja kilka elementów, to kombinacja wystepów odchylajajcych i dodatnich i prawidlo¬ wy uklad elementów prowadzacych powoduje przechylenie wlókien wobec krawejdzi górnej ele¬ mentu prowadzacego i obrót wlókna przez wyste¬ py dodatnie, które stykaja sie z pierwsza cze¬ scia wlókna, podczas gjdy druga czesc wlókna zo¬ staje podniesiona ponad górna krawedz innych dodatnich wystepów, i nie ulega zlamaniu. W ten sposób wlókna pokrywajace trzy, luib Wiecej przestrzeni prowadzacych pocrulszaja sie w dwóch wymiarach w plaszczyznie poziomej i moga wy¬ konac ruch w trzecim wymiarze, w plaszczyznie prostopadlej, w czasie ¦ posuwisito-izwirotnego ruchu elementów prowadzacych.Na figurze 11 przykladowo przedstawiono w ta¬ kim polozeiniiu wlókno 5e. Wystepy odchylajace 35a i 35b podnosza koniec wlókna 5e ponad wy¬ sokosc dodatniego wystepu 4d, podczas gdy oba pozostale wystepy dodatnie 4e i 4f obracaja wlókno nad odchylajacym wystepem 35b i opusz¬ czaja je w przestirzen miejdizy elementami, nie la¬ miac go. W ten sposób wlókna 5e moga pokry¬ wac piec^iuib wiecej elementów prowadzacych bea lamania ich i przy wysokiej wydajnosci urzadze¬ nia.Maksymalna dlugosc wlókien ukladanych tym urzadzeniem zalezy od odcinka X zaznaczonego na fig. 11, od srodkowego obiszaru wystepu odchy¬ lajacego 35 do nastepnego sasiedniego, dodatnie¬ go wystepu 4 na tym isamym elemencie oraz od odstepu Y miedzy sasiednimi elementamli pro¬ wadzacymi. Wlókno 5f znajdiuje sie przykladowo w pozycji, okreslajacej maksymalna dlugosc wló¬ kna zalezna od wieHikoisci X i Y. Dodatnie wy¬ stepy 4g, 4h i 4i moglyby zlamac wlókno 5f, je¬ sli poruszaloby sie z którymkolwiek elementem prowadzacym. Maksymalna dlugosc powinna wiec 60 wynosic j/X2 + (2Y)2'. W rzeczywistosci moze ona byc nieco wiejksza wtskuitek elastycznosci wló¬ kien, umozliwiajacej ich zginanie, przez co skra¬ ca sie skuteczna i dzialajaca dlugosc wlókna. Ty¬ powa dlugosc wynosi 6,35 mm. Odstep Y jest «s wazny dUa ufcladainia -kierunikowego krótkich wló- 35 40 45 551S ii2 16 ksien d wybiera sie go odpowiednio do dlugosci wlókien.Maksymalna dlugosc wlókien dobiera sie na podstawie uzytego surowica, sposobu rozdrabnia¬ nia i wlasnosci wytwarzanej plyty. Dlugosc od- cinka X jest zmienna i moze byc zmieniana tak, aby dostosowac. X do maksymalnej dlugosci wló¬ kien. , Laczny skok oibu zestawów elementów pro¬ wadzacych musi byc dostosowany do dlugosci X i powinien byc w przyblizeniu dwukrotnie wiek¬ szy od tej dlugosci X.Qpisamy przyklad wykonania urzadzenia (umoz¬ liwia ukladanie wlókien o stoisunJkowo duzyim roz¬ rzucie dlugosci. Moizna równiez wybierac rózne inne kombinacje wystepów odchylajacych i do¬ datnich, umozliwiajac obracanie wlókien w .trzech wymiarach, równiez w plaszczyznie pionowej lub ukosnej.Sposób wytwarzania plylt w urzadzeniu wedlug wynalazku wyjasniono blizej w trzech przykla- daich.Przyklad I. Rozdrobniono material surowy ¦na wlókna, z których 50°/© miala dlugosc równa polowie dlugosci maksymalnej, wynoiszacej 63,5 mim. Zastosowano urzadzenie wedlug fig. 9 z sze¬ rokoscia szczeliny miedzy elementami prowadza¬ cymi wynoiszaca 28,5 mon, dlla unikniecia lamania wlókien dlugich. Oznacza to, ze wlókna krótkie, stanowiace polowe calej iloisci wlókien mogly byc ukladane zle, lub nie mogly byc w ogóle ukie¬ runkowane, a tylko wlókna w przedziale dlugo¬ sci 38y1^63,5 mm byly ukladane prawidlowo. Ta¬ kie same wlókna mozna, prawidlowo ukladac za pomoca urzadzenia wedlug fig. 11, przy zastoso¬ waniu waskich szczelin o szerokosci 12,7 mm, co wystarcza dla wlókien krótkich. Dla ukladania wlókien dlugich odcinek X miusL miec dlugosc o- koloj/572 — 25,42 mm, przy czym zalozono skró¬ cenie o 6,35 mm rzeczywisltej dlugosci wlókien ze wzgledu na zginanie. Odcinek X wynoisi nieco wiecej niz 50,8 ran, a calkcnwiity skok jesit maly, nip. Iil4,3 num.Stosowane urzadzenie ma stosunkowo maly skok calkowity, maly odstep miedzy wystepami, a u- klada wlókna o dlugosci 19,05—63,5" mim bez la¬ mania wlókien dlugich, dobrze ukladajac wlók¬ na krótkie i pracuje z wysoka wydajnoscia.Przykladu. W wiórkarce z nozem pierscie¬ niowym wyitwairzano wióry drewniane w przybli¬ zeniu o dlugosci 76,2—(101,6 mm. Jako surowiec * wykorzystywano odpady np. reszltki po odoinanuu pila, soiinki, korony i galezSie drzew, które nie moga byc za pomoca rozwlókmiarki tarczowej cal¬ kowicie pociete na wlókna.Piroces wytwarzania wiirów jesit wazny dla pel¬ nego wykorzystania drewna, daje jednak wióry o róznej dlugosci. Maksymalna dlugosc wynosi o- kolo 88,9 mm, a najwieksza czesc wiórów ma dlu¬ gosc w rjrzedziale 19,05—ili2,7 ma co wymaga szczeliny miedzy elemenitami, prowadzacymi o sze¬ rokosci 12,7 mm.Wystepy odchylajace i dodatnie wybiera sie o wysokosci 25,4 mm. Dla urzadzenia wedlug fig. 11 odcinek X = y 82,62 — 25,42, to jest nieco wie- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 cej niz 76,2 mm, przy zalozeniu skrócenia wiórów o dlugosc 6,35 mm z uwagi na zginanie. Wyma¬ ga to calkowitego skoku zestawów elementów pro¬ wadzacych wynoszacego tylko 165,1 mm. Dlugie wióry ukladaja sie bez lamania, a krótkie 'ustta- wiaja sie w prawidlowym kierunku. Wydajnosc jest przy tym wysoka, a laczny skok zblizonych elementów stosunkowo maly, co upraszcza i zmniejsza urzadzenie.Przyklad III. Zwykly surowiec, np. odpady drewniane ze istiruga, przerabia sie za pomoca wiórkarki z nozem pierscieniowym, co daje wióry o wielkosci od pylu do dlugoisci 19,05 mm. Ten material ukierunkowany nie daje plyty o wla¬ snosciach porównywalnych z plyta wykonana z ulozonych wlókien, ale jest porównywalny ize sklejka z miekkiego drewna. Ulozenie wiórów po¬ prawia jednak wytrzymalosc i sztywnosc tego rodzajiu plyt w znacznym stopniu, bez dodatko¬ wych kosztów materialowych.Stosuje sie urzadzenie uwidocznione na fig. 11, przy czym elementy prowadzace ustawia sie w odleglosci 4,76 mm. Nie wszystkie wióry jednak o dlugosci mniejszej niz odstep miedzy elementa¬ mi prowadzacymi zostaja ukierunkowane. Duza ich liczba jednak ustawia sie prawidlowo dzieki szybkiemu ruchowi elementów prowadzacych.Wysokosc elementów prowadzacych w przybli¬ zeniu wynosi 19 mm. Maja one na górnej kra¬ wedzi wystepy zarówno dodatnie jak i odchyla¬ jaca. Odstep miedzy punktami srodkowymi sa¬ siednich ^ wystepów wynosi 25,4 mm. Wysokosc wystepów wynosi 9,5 mm. Szerokosc dodatnich wystepów wynosi 6,35 mim. Kat wystepów od¬ chylajacych wynosi miedzy krawedzia wystepu i jego podstawa 45°. Calkowity skok obu zesta¬ wów elementów prowadzacych wynosi 63,5 mm.Zastrzezenia (patentowe 1. Urzadzenie do równoleglego ukladania po¬ krytych spoiwem wlókien ligno-celulozy, zwlasz¬ cza w procesie wytwarzania plyit wiórowych za¬ wierajacych wióry i wlókna drewniane, ulozone ha ruchomym podloziu tworzac runo, które to u- rzadzenie zawiera wiele pionowych, równoleglych wzgledom siebie elementów prowadzacych, któ¬ rych wzajemne równe odstepy sa mniejsze niz dlugosc ukladanych wiórów lub wlókien, a któ¬ rych dolne krawedzie znajduja sie ponad górna powierzchnia powstajacego runa oraz polaczone z górnymi krawedziami elementów prowadzacych riuchonie ramy poruszajace sie ruchem posuwisto- -zwirotnym w przeciwnych kienunkach, znamienne tym, ze ma elementy prowadzace (1; 1', 21, 22), które na swej górnej krawedzi (3, 3') posiadaja wiele oddalonych od ~ siebie wystepów (4, 35), któ¬ rych grubosc jest równa grubosci elementu pro¬ wadzacego (1, 1', 21, 22). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze jeden rodzaj wystepów (4) ma w przekroju ksztalt regularnego czworokata o dwóch równo- leglych krawedziach bocznych (4a i 4b) i górnej112 641 17 18 krawedzi (4c), równoleglej do gótrnej krawedzi (3) plyty prowadzacej (1). (3. Urzadzenie wedlug za&trz. 2, znamienne tym, ze odleglosc górnej krawedzi (4c) wyistepu (4) od kirawedzi (3) plyty prowadzacej (I) wynosi przynajmniej 6,35 mim. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze odleglosc pomiedzy górnymi krawedziami (3) plyt piroiwaldizacyicih (1) jest w przylblizeniiu róiwna dlugosci najdluzszego z uikladanyioh wflókien (5). 6. Unzajdizeniie wedlug zaistnz. 1, znamienne tym, ze drugi rodzaj wystepów (35) ma w przekroju ksztalt trójkata z .podstawa lezaca na gó&iDJeij kra- wedizi (3') plyty prowadzacej (l') z wieirzicholkiem (35c) lezacym ponad ta górna krawedzia (3'). 6. UrzajdzerJie wedlug zastirz. 1, znamienne tym, ze zarówno plyty prowadzace (1) z wysltepami pierwszego rodzaju (4) uksztaltowanymi jaiko re¬ gularne ozwloroikaty, jak i plyty prowaldzace z wystepami drugiego rodzaju (35) uksztaltowanymi jako trójkaty sa usytuowane w plaszczyznach równoleglych. 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 allbo 6, znamien¬ ne tym, ze kazda plylta prowadzaca (1') ma za¬ równo wystepy pierwszego rodzaju. (4) uksiztalto- wane jako reguilarne czwoirokaty, jak i wystepy drugiego rodzaju (35) uiksztaJjtowane jakb trój¬ katy. 8. Urzadzenie wedlug zaistinz. 6, znamienne tym, ze miedzy kazdymi dwoima plytami prowadzacy¬ mi, zaopatrzonymi w trójkatne wystepy drugie¬ go rodzaju (35) znajduja sie dwie plyty prowa- 10 15 20 25 30 dzace z wysltepaimi pierwszego rodzaju" (4) w ksztalcie ozwoirokata, przy czym pilyty prowadza¬ ce z wystepami pieirwszego rodzaju (4) w srodko- wym polozeniu wszystkich plyt prowadzacych sa przesuniete w stoisuinfku do plyt prowadzacych z wystepami trójkatnymi drugiego rodzaju (35). 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 7, znamienne tym, ze wystepy pierwszego rodzaju (4) ukslzftalltowane jako czworokaty i wystepy drugiego rodzaju (35) uksztaltowane jako trójkaty sa w plaszczyznach plyt prowadzacych (!') uistawione przemiennie, przy cizym wystepy sasiednich plyit prowadzacych w srodkowym polozeniu wszystkich plyt prowa¬ dzacych sa przesuniete wizgledem siebie. 10. Urzadzenie wedlug zastrz. 9, znamienne tym, ze odleglosc (X) miedzy sasiedntaii wystepami (4, 35) o róznym uksztaltowaniu, ha plycie prowa¬ dzacej (1') oiraz odleglosc (Y\ miedzy sasiedlnimi plytami prowadzacymi (1') sa korzystnie zwiaza¬ ne zaleznoscia ]/ X2 + (2Y)2 okreslajaca maksy¬ malna dlugosc ukladanych wlókien (5). 11., Urzadzenie wedlug zasitriz. 10, znamienne tym, ze odleglosc pomiedzy sasiednimi plytami prowadzacymi (1, 1') jeslt wieksza niz dwukrotna odleglosc miedzy sasiednimi wystepami (4, 35) plyt prowadzacych. 12. Urzadzenie wedlug zastrz. lii, znamienne tym, ze grubosc plyt prowadzacych (1, 1') i gru¬ bosc wystepów (4, 35) jest mniejsza niz 3 mm. 13. Urzadzenie wedlug zasitrz. 12, znamienne tym, ze plyty prowadzace (1, 1') sa ruchome z predkoscia wyzsza od predkosci przesuwu podlo¬ za (2).112 641 Fig. 2 Fig. 3 »' 25- 28 23' 7nJ 29 23" 30 28- 22 241 —26 Fig. A 28- Jnf n ma,,, g . n n rr7 n Nj,. n i 29 21 r////////////ri r///////////////^^^^ O' Fig. 5liz 641 Fig. 6 2 K rv 15 r-tt UJ hr—it-x±: i 1! !3 I I* 17-4+1-n»i7-J IG 1Nl JL Fig. 7 12 14 k K 15 Fig.8 36 4 ,4e *M A -Uh Fig.9 iVi 11 13 16 Fig. 10 Fig.11 PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL