Przedmiotem wynalazku jest elek¬ troniczny uklad rozruchowy przeznaczony do rozruchu silników asynchronicznych o mocach od kilku do kilku¬ dziesieciu kW i napieciach 220/380 lub 380/500 V.Stan techniki. Znane sa przeksztaltnikowe uklady napedowe silników pradu przemiennego, spelniajace równoczesnie role ukladów rozruchowych, które w glów¬ nych torach zawieraja przyrzady pólprzewodnikowe, a mianowicie tyrystory lub triaki. W ukladach tych zmiana napiecia wyjsciowego, zasilajacego silnik, nastepuje poprzez zmiane kata zaplonu zaworu. Zmiana tego kata odbywa sie za pomoca specjalnych ukladów sterujacych, np. za pomoca wzmacniaczy operacyjnych, porównuja¬ cych sygnal zadany z sygnalem sprzezenia zwrotnego, lub tez za pomoca wzmacniaczy róznicowych, w których odbywa sie wzmacnianie sygnalu uchybu, badz tez za pomoca transformatorów impulsowych itp.Niedogodnoscia znanych ukladów napedowych jest ioh bardzo zlozona budowa oraz duza ilosc elementów skladowych, która nie zapewnia wysokiego stopnia nie¬ zawodnosci dzialania oraz duzej trwalosci ukladu nape¬ dowego. Ponadto, znane uklady napedowe, ze wzgledu na duza liczbe elementów skladowych, charakteryzuja sie duzymi gabarytami i wysokim kosztem wytwarzania.Istota wynalazku. Elektroniczny uklad rozruchowy wedlug wynalazku, zawiera triaki, umieszczone w glów¬ nych torach pradowych zasilajacych silniki, których bramki sa polaczone z ukladami zaplonowymi i charak¬ teryzuje sie tym, ze kazdy uklad zaplonowy zawiera ele¬ ment pólprzewodnikowy typu DIAC, którego elektroda jest podlaczona do równoleglego ukladu RC. skladaja¬ cego sie z dwóch szeregowych rezystorów i kondensa¬ tora, przy czym do kazdego drugiego rezystora sa wlaczone równolegle styki przekaznika elektromagnety¬ cznego, sterowanego elektronicznym przekaznikiem czasowym.Zaleta elektronicznego ukladu rozruchowego zgod¬ nego z wynalazkiem jest daleko posunieta prostota ukladu sterujacego, skladajacego sie z bardzo malej ilosci elementów, dzieki czemu uklad rozruchowy charaktery¬ zuje sie wysokim stopniem niezawodnosci dzialania oraz duza trwaloscia. Korzystna cecha jest równiez fakt, ze stosowanie ukladu wedlug wynalazku nie powoduje koniecznosci wprowadzania zadnych zmian w instalacji zasilajacej silnik, ani tez nie wymaga stosowania jakich¬ kolwiek dodatkowych elementów. Ponadto, urzadzenie rozruchowe zawierajace uklad rozruchowy wedlug wynalazku, posiada male gabaryty, a koszt jego wytwa¬ rzania jest niski.Przyklad wykonania wynalazku. Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat elektryczny ukladu rozrucho¬ wego silnika asynchronicznego.Kazda faza R, S, T ukladu zasilajacego silnik asynchro¬ niczny M zawiera przyrzad pólprzewodnikowy typu TRIAC, a mianowicie TRi, TR2, TR3. Bramki tych przy¬ rzadów sa polaczone z ukladami zaplonowymi UZu LIZ:- i UZ3. Kazdy uklad zaplonowy posiada element pólprze-3 112 367 4 wodnikowy typu D1AC, a mianowicie Du D2, i D3. Elek¬ troda kazdego /. tych ukladów zaplonowych jest podlaczona do równoleglego ukladu RC, skladajacego sie z dwóch rezystorów szeregowych Ru R:; R3, R4; Rs, R6 oraz kondensatora Ci, C2 i C3, przy czym poczatek kaz¬ dego z t\ch ukladów RC jest przylaczony do odpowied¬ niej lazy R, S,t przed przyrzadem pólprzewodnikowym TRi, TR2 i TR3, natomiast koniec za tym przyrzadem pólprzewodnikowym. Do kazdego drugiego rezystora R2, R4 i Ró, kazdego ukladu zaplonowego, sa wlaczone równolegle styki Si, S2i S3 przekaznika elektromagnety¬ cznego Pr/, któryjest starowany przez elektroniczny prze¬ kaznik czasowy EPCZ. Ten przekaznik czasowy jest zasilany z sieci za pomoca zasilacza Z.Elektroniczny uklad rozruchowy dziala w sposób nizej opisany.W chwili pojawienia sie napiecia zasilajacego 220/380 V styki przekaznika elektromagnetycznego Prz sa rozwarte, dzieki czemu w obwodach zaplonowych UZi, L'Z2 i LIZ3 wystepuja duze opornosci Ri + R2l R3 + R4 i R5 + R6, które powoduja powolne ladowanie kondensatorów Ci, C2 i C3. W momencie gdy napiecie na tych kondensatorach osiagnie wartosc wieksza od napiecia przewodzenia elementów pólprzewodnikowych Di, D2 i D3, kondensatory rozladowuja sie dajac impulsy zaplonowe na przyrzady pólprzewodnikowe typu TRIAC, a wiec na TRU TR2 i TR3, które zaczynaja przewodzic. Na wyjsciach" tych przyrzadów pojawia sie napiecie 220 V, które zasila silnik. Reszta napiecia wynikajaca z zasilania 380V odklada sie na przyrzadach TRi, TR2 i TR3. Jest to pierwsza faza rozruchu silnika.Równoczesnie z momentem pojawienia sie napiecia zasilajacego w ukladzie rozruchowym, nastepuje odmie¬ rzanie w elektronicznym przekazniku czasowym regulo¬ wanego, i. góry ustalonego czasu przejscia silnika do nastepnej iazy rozruchu. Po przekroczeniu tego czasu, nastepuje zadzialanie przekaznika elektromagnetyczne¬ go Pr/ i zamkniecie jego styków Si, S2 oraz S3, które zwieraja rozystory R2, R4 i Ró, co powoduje zmiane kata zaplonu i pelne wysterowanie przyrzadów pólprzewodni¬ kowych TRi, TR2, oraz TR3, dzieki czemu silnik jest zasi¬ lany pelnym napieciem, a wiec napieciem o wartosci równej okolo 380 V. .Dobierajac odpowiednie wartosci poszczególnych ele¬ mentów elektronicznego przekaznika czasowego, w zale¬ znosci od mocy sterowanego silnika, mozna uzyskac regulacje czasu zadzialania tego przekaznika wgranicach od kilkudziesieciu ms do kilkunastu s.Zastrzezenie patentowe Elektroniczny uklad rozruchowy, zawierajacy triaki, umieszczone w glównych torach pradowych zasilajacych silnik, których bramki sa polaczone z ukladami zaplono¬ wymi, znamienny tym, ze kazdy uklad zaplonowy (UZi, UZ2 i LrZ3) zawiera element pólprzewodnikowy typu DIAC (Di, D2, D3), którego elektroda jest podlaczona do równoleglego ukladu RC, skladajacego sie zdwóch szere¬ gowych rezystorów (Ri, R2; R3, R4, RsRó)i kondensatora (Ci, C2, C3), przy czym do kazdego drugiego rezystora sa wlaczone równolegle styki (Si, S2, S3) przekaznika elek¬ tromagnetycznego (Prz), sterowanego elektronicznym przekaznikiem czasowym (EPCZ).R+- S+~ T+- 0+- Ri R a* ^^1 K-F. 2ffl°i UZi Sfe L^T WD2 fc UZ2 -T^LJ tr; ^tt. cr hN UZ3 EPcz lPrz Prac. Poligraf. UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 45 zl PL