Przedmiotem wynalazku jest sposób i ulklad do formowania sygnalu wygasza¬ nia i synchronizacji czestotliwosci podnosnej chro¬ minancji w systemie SECAM przy odtwarzaniu, zwlaszcza z nosnliika w pdsfcaci plyty wizyjnej, sto¬ sowany w laserowym urzadzeniu do odtwarzania plyt. -* Stan techniki. Znane uklady koderów systemu SECAM stosowane np. w studiach telewizyjnych sterowane sa kilkoma kanalami przesylajacymi sygnaly impulsów synchronizacji i wygaszania od¬ chylania poziomego, sygnaly synchronizacji i wy¬ gaszani odchylania pionowego, sygnal impulsów identyfikacji. Sygnaly te uzyskuje sie z wzorco¬ wego generatora synchronizacji.% Istota wynalazku. Istota sposobu wedlug wy¬ nalazku polega na tym, ze na jedno wejscie uk¬ ladu zawierajace wizmaoniacz selektywny podaje sie dwa sygnaly róznicowe-koloru wraz z sygna¬ lem synchronizacji kolorów, z których po wyjs¬ ciu ze wzmacniacza wydziela sie sygnal synchro¬ nizacji kolonów, którym synchronizuje sie prze- rzutmuk bLstabiilny i steruje, dwoma przeraufcnika^ ma mcinostabilnymi oraz ukladem automatycznego wylacznika chrominancji. v Na wyjsciu ukladiu zawierajacym logiczny uklad kombinacyjny uzyskuje sie. sygnal do sterowania wyjaeznikieim cze&totliwosci podnosnej w znanym koderze SECAM. Ka drugie wejscie podaje sie 10 15 25 30 calkowity sygnal wizyjny obrazu czarno-bialego, z którego' w ukladzie wydzielania calkowitego sygnalu synchronizacji wydziela sie sygnal, syn¬ chronizacji limlii i pola, którym ¦ to sygnalem syn¬ chronizacji linii steruje sie kolejno' synchronizo¬ wany generator czesto'tliwoi9Ci linii, a nastepnie przeirzutinik bistabilny wytwarzajacy, fale prosto¬ katna o czestotliwosci dwa razy mniajiszej od czestotliwosci linii, która jesit syglnaftem wyjscio¬ wym na wyjiscliiu i sluzy do sterowania modula¬ tora FM znanego kodera SECAM.Ulklad wedlug wynalazku na pierwlszym - wejs¬ ciu zawiera wzmacniacz selektywny polaczony z przerzuftnflkiem monoistabilnym wytwarzajacym impuls synchronizacji koloru i sterujacym diru- gim przerzutnikiam monoistabilnym wytwarzaja- cyim imjpuHs o szerokosci w przyblizeniu równej czasowi trwania jednego pólobrazu. Wejscie pirze- rzutnlika monoistabilnejgo polaczone jest z trze¬ cim przerzuttnilkiejm monoistalblillnym wytwarzaja- ^ cym impulis o szerokosci pokrywajajcaj .impulsy identyfikacji koloru i .sterowanym ukladem wy¬ dzielania impuLsów synchronizacji poda.Na drugim wejsciie ukladu znajduje sie wzmac¬ niacz sterujacy ukladem wydzielania calkowitego sygnalu synchronizacji zas isygnal synchronizacji podawany jesit na wejscie synchronikowaifego ge¬ neratora czestotliwosci linii oraz na uklad wy- dizMamia impulsów synchronizacji pola,, przy ccym 112 351 s3 generator polaczony ijfesit' z przerzutinikiem bista- biilnyim . wytwarzajacym impulsy prostokatne na- tamiast wyjscie iprzerzutmików monoistabilnych, wyjscie ulkladu wydzielania calkowitego sygnalu synchroniizacji oraz wyjscie z automatycznego wy¬ lacznika chrominancji dolaczone sa do wejscia logicznego ukladu koimblnaicyijinego. W szereg z " automatycznyim wylacizniilkiem ohrominancji wla¬ czony jest reczmy wylacznik chrominancji. Auto¬ matyczny wylacznik chrominancji wladzony jest miedzy wyjsciem pierwszego przerzutmi'ka mono- stabilnego' i wyjsciem- trzeciego przerziultnilka mo- nosta,bilnego.; Zaleta sposobu i ulkladu wedlug wynalazku jest mozliwosc automatycznego lub recznego wylacze¬ nia podnosnej koloru oraz mozliwosc .regeneracji calkowitego sygnalu^ syirteihronizacji w przypadku chwiloweigo zejscia ze sladiu zapisu sygnalu nie powodujac falszowania bairw obrazu. Dodatkowa zaleta ukladu /wedlug wynalaizku jest duza odpor¬ nosc na zaklócenia wynikajace z niedoJkladnosoi wykonania lub ^niszczenia (zarysowania) 'plyty wi¬ zyjnej. .Objasnienie rysunku. Wynalazek jest uwidocz¬ niony na rysunku, który przedstawia schemat blo- ^ kowyukladu: . ** ' . Przyklad wykonania. Uklad wedlug wynalazku posiada na pierwszym wejsciu WE\ wzmacniacz selektywny 1 polaczony z przerzutmikiem mono¬ stabilnym 2 wydzielajacym impuls identyfikacji koloru i sterujacy dlugim przerzutnikieim mono- stabiimym 3 wytwarzajacym impuls o szerokosci w przyblizeniu równej czasowi trwania jednego pólobrazu. Wejscie przerzutnika. 'monostabilnego 2 polaczone jest z trzecim przenzutnilkiem monosta¬ bilnym 5 wytwarzajacym impuls o szerokosci po¬ krywajacej impulsy identyfikacji koloru. Prze- rzutnik monostabiflny 5 isterowany jest ukla¬ dem wydzielania impulsów synchronizacji pola 4.Na drugim wejsciu WE2 ukladu wlaczony jest wzmacniacz 6 sterujacy ukladem wydzielania cal¬ kowitego sygnalu (Synchronizacji 4, zas calkowity sygnal synchronizacji podawany jest. na wejscie synchronizowanego generatora czestotliwosci linii 8 oraz uklad wydzielania impulsów synchroniza¬ cji pola 4. Generator czestotliwosci linii 8 steru¬ je przerzutniikiem bistabilnym 9 wytwarzajacym fale prostokatna.Wyjscia przerzuitników monostabilnych 2, 3 i 5, wyjscie ukladu wydzielania calkowitego sygnalu synchroniizacJL 7 oraz wyjscie z automatycznego wylacznika chrominancji-10 polaczone jest z wejs¬ ciem logicznego ukladu kombinacyjnego .12. Uik¬ lad automatycznego wylacznika chrominancji 10 jesrt polaczony w szereg z recznym wylacznikiem chrominancji 11 i wlaczony jest miedzy wyjscie4* pierwszego przerzatnika monostabilnego 2 i'wyjs¬ cie trzeciego przerzultnika monostabilnego 5.Na wejscie ukladu WE1 podaje sie dwa sygnaly róznicowe koloiru wraz z sygnalem synchroniza¬ cji 'kolorów,które po wzmocnieniu i odfiltrowaniu we wzmacniaczu selektywnym 1 steruja przerzut¬ niikiem monostabilnym 2. Na wejsciu przerzutnika monostabilnego 2 zostaje wydzielony impuls iden- 151 , ¦¦ £. • tyfikacji koloru przez wytworzenie w przerzutniku monostabilnym 5 impulsu o szerokosci pokrywaja- cej impullsy identyfikacji, a nastepnie podaje sie sygnaly z .wyjscia* wzmacniacza" selektywnego 1 i przerzutnika monostabilnego 5 na log}czny uk¬ lad kombinacyjny 12. Przerzutnik mono:Stabilny 2 steruje przerzultnikiem monostabilnym 3, który wytwarza impuls o szerokosci w przyblizeniu rów¬ nej czasowi trwania jedrnego pólobrazu.Sygnal wygaszania uzyskuje sie dzieki zastoso¬ waniu trzech przerzutników monostabilnych, z któ¬ rych pierwszy 2 wytwarza impuls o szerokosci , od przedniego zbocza pierwszego impulsu iden¬ tyfikacji koloru do tylnego izbocza impulsu wyr gaszania pola i steruje tylnym zboczem wyjscio¬ wego impulsu wejscie drugiego przerizultnika 3, którego szerokosc impulsu dochodzi do przednie¬ go zbocza impulsu wygaszania pola. Trzeci prze- rzutnik monostabilny 5 wytwarza impuls o szero¬ kosci od przedniego' zbocza impulsu synchroni¬ zacji pola- do tylnego zbocza ostatniego impulsu identyfikacji koloru.Na drugie wejscie ukladu WE2 podawany jest 2g calkowity sygnal wizyjny obrazu czarno-bialego, który po wzmocnieniu i obcieciu pasma wyzszych czestotliwosci we wzmacniaczu 6 steruje ukla¬ dem wydzielania calkowitego sygnalu synchroni¬ zacji 7. Calkowity sygnal synchronizacji wchodzi 30 na wejscie synchronizowanego generatora czesto¬ tliwosci linii 8. Zastosowanie synchronizowanego generatora czestotliwosci linii 8 pozwala na wy¬ eliminowanie wplywu nierównomiiernosci obrotów plyty i zaników sygnalów odczytywanych z plyty 35 wizyjnej. Synchronizowany generator 8 steruje prz^rzutnikiem bistabilnym 9, który wytwarza fale prostokatna o czestotliwosci o polowe mniejszej od czestotliwosci linii i zsynchronizowanych po¬ ziomach napiecia ze zmiennoscia sygnalów rózni- 40 cowyoh koloru zgodnie ze zmianami czestotliwos¬ ci linii.Synchronizacje przerzutnika bistabilnego 8 do¬ konuje sie poprzez ustawienie poziomu wyjscio¬ wego impulsem z wyjscia przerzutnika monosta- 45 bilnego 2, Sygnal wydzielony w ukladzie wydzie¬ lania impulsu synchronizacjii pola 4 steruje prze- rzutnikiem mónositabilnym 5, który wytwarza im¬ puls o szerokosci w przyblizeniu równej czasowi trwania impulsu wygaszania ]3bla. Impuls ten wy- 50 " korzystywany jest do zrealizowania' automatyczne¬ go wylaczania chrominancji na przerzutniku 10, który jest równiez sterowany impulsem z wyjscia przerzutnika monostabilnego 2. Jest to informa¬ cja o obecnosci impulsów identyfikacji koloru. 55 Reczne wylaczanie sygnalu chrominancji odbywa sie poprzez ustawienie na stale wyjscia ukladu automatycznego wylacznika chrominancji 10 za po- . moca recznego wylacznika chrominancji 11, Do - - wytworzenia sekwencji impulsów sluzacych do 60 wygaszenia czestotliwosci podnosnych sluzy lo¬ giczny uklad kombinacyjny 12.Aby zaklócenia wychodzace ze zródla sygnalu podczas odtwarzania plyty wizyjnej nie powodo¬ waly zaklócen synchronizacji generatora czestótli- ^5 wosci linii 8, na wejscie bramki likwidujacej za-112 351 6 klócenia podaje sie sygnal logiczny z wyjscia detektora zaników, który zaniyika bramke na ozas trwania zaklócen.W celu unikniecia falszowania barw wskutek zarniku czesci impulsów synchronizacji linii oraz na odczytanych z plyty wizyjnej impulsów zakló¬ cajacych zastosowano wycinanie .calkowitego syg¬ nalu synchronizacji poprzez sterowanie wejscia bramki wycinania szumów sygnalem z wyjscia detektora zaklócen oraz za,stoisowano synchronicz¬ ny astabilny generator czestotliwosci linii aby za¬ chowac pomimo zaklócen nie zmieniona licziba im¬ pulsów synchronizacji linii.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób formowania sygnalu wygaszania i syn¬ chronizacji czestotliwosci podnosnej chrominancji w systemie SECAM pnzy adltiwanzadiu zwlaisizoza czestotliwosci linii, która jest sygnalem wyjscio¬ wym na wyjsciu (WY2) i sluzy do sterowania mo¬ dulatora FM znanego kodera SECAM. 2. Uklad do formowania sygnalu wygaszania i 6 synchronizacji czestotliwosci podnosnej chrominan¬ cji w systemie SECAM przy odtwarzaniu zwlasz¬ cza z noismika w postaci piylty, znamienny tym, ze na pierwszym wejsciu (WE1) ukladu wlaczony jest wzmacniacz .selektywny (1) polaczony z prze- io rzutnikiem monostabiilnym (2) wytwarzajacym im¬ puls identyfikacji koloru i sterujacym drugim przerzutnikiem monostaibilnym (3) wytwarzajacym •impulls o szerokosci w przyblizeniu równej czaso¬ wi trwania jednego pólobrazu, przy czym wejscie 15 przenzutniika oionoistaibilnego (2) (polaczone jest z trzecim przerzuitmilkiem monostabilnym ((5) wytwa¬ rzajacym impuls o szerokosci pokrywajacej im¬ pulsy identyfikacji koloru i sterowanym ukladem wydzielania impulsów synchronizacji poda (4) na- z nosnika w postaci plyty, znamienny tym, ze na 20 tomiast na drugim wejisciu ukladu (WE2) znajduje jedno wejscie (WE1) okladu zawierajace wzmac- sie wzmacniacz i(6) sterujacy ukladem wydzielania niaez selektywny (1) podaje sie dwa sygnaly róz- calkowitego sygnalu, synchronizacji (7), /zas isygnal nicowe kciloru wraz z sygnalem synchronizacji synchronizacji pcdawany jest na wejscie synchro- kolorów gdzie wydziela sie sygnal synchronizacji nizowanego generatora czestotliwosci linii (8) oraz kolorów, którym synchronizuje sie pnzerzutnik bi- 25 uklad wydzielania impulsów synchronizacji pola stabilny (9) i steruje sie przerzutnikami monosta- (4), przy czym generator (8) polaczony jest z prze- bilnymi (2 i 3) oraz ukladem automatycznego wy- rzutnikiem bistaibiilnym (9) wytwarzajacym impul- lacznika chrominancji (10), a ma wyjisciu ukladu * sy prostokatne natomiast wyjscia przerzutników (WY1) zawierajacym logiczny uiklad kombinacyj¬ ny (12) uzyskuje sie sygnal do sterowania wy¬ lacznikiem czestotliwosci podnosnej w znanym ko¬ derze SECAM, natomiast na drugie wejscie (WE2) podaje sie calkowity sygnal wizyjny obrazu czar¬ no-bialego, z którego w ukladzie wydzielania cal¬ kowitego sygnalu' synchronizacji (7) wydziela sie sygnal synchronizacji linii i pola, którym to syg¬ nalem synchronizacji linii steruje sie kolejno syn¬ chronizowany generator czestotliwosci linii (8) i przerzutnik bistabilny (9) wytwarzajacy fale pro¬ stokatna o czestotliwosci dwa razy mniejszej od 40 30 35 monoistabilnych (2, 3 i 5), wyjscie ukladu wydzie¬ lania calkowitego sygnalu synchronizacji (7) oraz wyjscie z automatycznego wylacznika chrominan¬ cji (10) dolaczone sa do wejscia logicznego ukladu kombinacyjnego (12). 3. Uklad wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze uklad automatycznego wylacznika chrominancji (10) polaczony jest w iszereg z recznym wylaczni¬ kiem chrominancji (11) i wlaczony jest miedzy wyjscie pierwszego przerzutnika monostatoiilnego (2) i wyjscie trzeciego iprizerzultnika monostaibilne- go (5).J VE1 'l WE 2 .¦W 6 ^ W i - 1 fe w 1 , 4 -? 5 7 8 - CU ( / -' • ' ^ w i —? 3 Y ¦"ft 1 —T—h r f0 | ^ - w "i T 9 12 T^l 1 WYf k.J- - r .- ' wy 2 w F PL