PL109649B1 - Device for sorting small spindle-shaped fishes - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sor¬ towania malych ryb o ksztalcie wrzecionowatym, szczególnie sledzi i szprotów na grupy wielko¬ sciowe.

Przedmiot wynalazku stosowany jest na rybac¬ kich jednostkach lowczych, szczególnie na kutrach rybackich wszelkich typów polawiajacych ryby z gatunku sledziowatych, glównie szproty i sledzi.

Urzadzenie to znajduje równiez zastosowanie jako wyposazenie ladowych zakladów przetwórstwa ryb¬ nego, stanowiac element linii wstepnej obróbki ryb.

W znanych i stosowanych w tym celu sortowni- cach szczelinowych, na przyklad firmy Holms, slu¬ zacych do sortowania drobnych ryb, szczególnie sledzi oraz szprotów, gdzie wykorzystana jest znana zaleznosc morfometryczna ryb pomiedzy maksymalna gruboscia ich ciala a dlugoscia cal¬ kowita, uklad sortujacy tworza dwa drgajace, wi¬ brujace pochyle ruszty, ustawione jeden nad dru¬ gim. Ruszty te utworzone sa z wachlarzowo ulozo¬ nych listew.

Pochylenie rusztów oraz ulozenie wachlarzowe elementów rusztów sortownicy, to jest listew, jak równiez ich ruch drgajacy-wibrujacy powoduje przesuwanie sie ryb po listwach ruchem posuwi¬ stym tak dlugo, az wielkosc szczeliny miedzy li¬ stwami okaze sie wieksza od grubosci ryby, która nastepnie wpada do podstawionego pod sortownice pojemnika lub na przenosnik odprowadzajacy. 10 15 25 30 Do ustawionych w odpowiednich miejscach pod sortownica pojemników lub przenosników wpadaja ryby rozsortowane na grupy wielkosciowe.

Zmiana nastawy sortownicy a tym samym za¬ kresów sortowania ryb powodowana jest przez opuszczenie koncowej czesci rusztu wzgledem gór¬ nego rusztu. Sortownica ta obok niewatpliwych zalet wykazuje równiez wady. Do najistotniejszych z nich nalezy zaliczyc trudnosci precyzyjnego usta¬ lania stalego miejsca usytuowania pojemników od¬ biorczych dla poszczególnych rozsortowanych grup wielkosciowych ryb. Dzieje sie to tak dlatego, ze granica dla okreslonej grupy wielkosciowej jest granica umowna i zmienna w zaleznosci od usy¬ tuowania wzgledem siebie obu rusztów.

W praktyce okazalo sie, ze ulozenie wachlarzowe rusztu sortownicy, to jest jej listew powoduje znaczne skrócenie drogi sortowniczej dla najdrob¬ niejszych ryb i znaczne wydluzenie drogi sortow¬ niczej ryb sredniej wielkosci, pogarszajac istotnie walory eksploatacyjne tej znanej sortownicy.

Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji sortownicy typu szczelinowego do sortowania ryb z gatunku sledziowatych wedlug grup ich wielko¬ sci, nie wykazujacej wad znanych i stosowanych sortownie a szczególnie opracowanie konstrukcji sortownicy charakteryzujacej sie malymi gabary¬ tami umozliwiajacymi instalacje urzadzenia na kut¬ rach rybackich wszelkich typów, której uklad two¬ rzacy szczeliny bedzie zaopatrzony w regulacje 109 649109 649 o okreslonym lecz szerokim zakresie, umozliwiaja¬ cym programowe zmiany zakresów wielkosciowych sortowania-*yb.* Okazalo "sie, zfe pozadany efekt uzyskuje sie w urzadzeniu sortowniczym, w którym w ramie obu¬ dowy osadzone sa rama sita górnego oraz rama dolnego sita, ponadto wmontowany jest uklad na¬ pedowy "z silnikiem Oraz uchylny zasyp z przeslona i natryskowa rura zaopatrzona w otwory wyply¬ wowe wody, przy czym do ramy górnego sita przy¬ mocowane sa poprzeczki z dystansowymi tulejkami, na których to poprzeczkach osadzone sa przesuw¬ nie laczniki zakonczone elementami wyposazonymi w prowadnice.

Na ramie dolnego sita zainstalowane sa przy¬ najmniej trzy autonomiczne segmenty zamocowane nastawnymi srubami. Kazdy z tych autonomicznych segmentów jest wyposazony w co najmniej dwie poprzeczki z dystansowymi tulejkami i osadzonymi przesuwnie lacznikami zakonczonymi elementami usytuowanymi w plaszczyznach równoleglych wzgledem siebie, tworzac ruszty oddalone od siebie o jednakowa odleglosc dla poszczególnych segmen¬ tów ale rózna dla róznych segmentów. Elementy osadzone na lacznikach usytuowanych na ramid sita górnego i elementy osadzone na lacznikach usytuowanych na poprzeczkach autonomicznych segmentów sita dolnego maja ksztalt walców przy czym walce sita dolnego o róznych srednicach wy¬ profilowane sa w formie scietych stozków usytuo¬ wanych szeregowo na wspólnej osi. Urzadzeme na¬ pedowe ukladu stanowi silnik sprzegniety z sitem dolnym i górnym poprzez przekladnie przy czym górne sito sprzegniete jest z silnikiem poprzez mi- mosrodowy walek i ciegnowa pasowa przekladnie zas dolne sito sprzegniete jest z silnikiem poprzez walek mimosrodowy i lancuchowa przekladnie.

Urzadzenie wedlug wynalazku wykazuje szereg korzystnych cech. Dzieki zastosowaniu zestawu sit .wyposazonych w uklad walców o róznej srednicy urzadzenie przystosowane jest do szerokiej i bar¬ dzo precyzyjnej regulacji, stosownie do gatunków i grup wielkosciowych ryb sortowanych a otrzy¬ mywane z sortownicy ryby sortowane charaktery¬ zuja sie waska tolerancja dlugosci poszczególnych egzemplarzy ryb w kazdej grupie.

W wyniku zastosowania ukladu poszczególnych stopni sortowniczych oraz maksymalnego skrócenia ich dlugosci urzadzenie odznacza sie malymi wy¬ miarami i jako takie jest przystosowane do insta¬ lacji nawet na kutrach rybackich o bardzo cias¬ nych pomieszczeniach produkcyjnych.

Dzieki zastosowaniu w ukladzie napedowym urzadzenia wedlug wynalazku, przekladni ciegno¬ wej i przekladni lancuchowej sprzegnietych po¬ przez walek mimosrodowy z silnikiem i obydwo¬ ma sitami, zachodzi przesuniecie o 180° ruchów drgajacych punktów elementów sita górnego i punktów elementów sita dolnego: Ruch drgajacy elementów sita górnego i sita dolnego a w szcze¬ gólnosci wyprofilowane w ksztalcie scietych stoz¬ ków usytuowanych szeregowo na wspólnej osi stopniowane walce sita dolnego tworzace wraz z si¬ tem górnym szczeliny sortownicze, umozliwiaja 10 15 20 30 35 40 45 50 55 65 przesuwanie sie ryb w pozadanym kierunku nawet przy pochyleniu tych sit w góre od poziomu.

Przedmiot wynalazku jest szczególowo opisany w przykladzie jego wykonania i zobrazowany na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ki¬ nematyczny urzadzenia z zastosowaniem przekladni ciegnowych jako elementu ukladu napedzajacego walki mimosrodowe wprawiajace w ruch drgajacy elementy sita górnego i elementy sita dolnego, fig. 2 przedstawia w widoku z przodu elementy sita górnego i elementy sita dolnego w uwidocz¬ nieniu stopniowania srednic, fig 3 przedstawia urzadzenie w widoku z boku a fig. 4 obrazuje to samo urzadzenie w widoku z przodu, zas fig. 5 przedstawia sortownice w widoku z góry.

Urzadzenie do sortowania ryb wedlug wynalazku w przykladowym wykonaniu stanowi rama 1 w po¬ staci kratownicy wykonania z ksztaltowników a najkorzystniej rur, w której osadzone sa rama 2 górnego sita 3 i rama 4 dolnego sita 5, przy czym sito 3 poprzez mimosrodowy walek "6 i ciegnowa, pasowa przekladnie 7 oraz dolne sito 5 poprzez mimosrodowy walek 6 i lancuchowa przekladnie 8 sprzegniete sa z silnikiem 9 osadzonym w ramie 1, Mimosrodowe walki 6 posadowione sa w lozyskach tocznych, najkorzystniej kulkowych, sa one umiejs¬ cowione w obudowie 10 i obudowie 11, które z kolei przymocowane sa do obudowy 12 za po¬ moca najkorzystniej polaczen srubowych. Do ramy 2 górnego sita 3 przymocowane sa poprzeczki 13 z dystansowymi tulejkami 14. Na poprzeczkach 13 osadzone sa przesuwnie laczniki 15 zakonczone ele¬ mentami 16 wyposazonymi w prowadnice 17, two¬ rzac ruszt o równoleglych powierzchniach wzgle¬ dem siebie i oddalonych od siebie o jednakowa odleglosc. Na ramie 4 dolnego sita 5 zainstalowane sa trzy autonomicznie segmenty 18, 19, 20, zamoco¬ wane nastawnymi srubami 21.

Kazdy z segmentów 18, 19, 20 jest wyposazony w co najmniej dwie poprzeczki 22 z dystansowymi tulejkami 23. Na poprzeczkach 22 osadzone sa przesuwnie laczniki 24 zakonczone elementami 25, 26, 27, tworzace ruszty o równoleglych powierzch¬ niach wzgledem siebie; i oddalonych od siebie o jed¬ nakowa odleglosc równa dla poszczególnych seg¬ mentów, lecz rózna dla róznych segmentów. Ramy 2 górnych sit 3 oraz ramy 4 dolnych sit 5 sa posa¬ dowione w rolkowych wodzikach 28, które zamo¬ cowane sa do ramy 1.

Urzadzenie do sortowania ryb jest równiez wy¬ posazone w uchylny zasyp 29 do ryb z przeslona 30. W dnie 31 zasypu 29 zainstalowane sa prowad¬ nice 32 oraz natryskowa rura 33 z otworami 34.

W dnie ramy 1 pod segmentami 18, 19, 20 dolnego sdta 5 zamontowane sa zsypy 35, 36, 37, 38 do ryb w poszczególnych wysortach. Dna zsypów 35, 36, 37 zaopatrzone sa w uchylne przeslony 39, 40, 41 wy¬ posazone w dzwignie 42, 43, 44. Elementy 16 maja ksztalt walców o jednakowych srednicach na calej dlugosci, zas sortujace elementy 25, 26, 27 maja ksztalt walców o srednicach stopniowanych przy czym kazdy walec 25, 26, 27 jest wyprofilowany w formie scietych stozkowy usytuowanych szerego¬ wo na wspólnej osi.MMX 5 Odleglosci walców dla poszczególnych stopni sor- towniczych o odpowiedniej srednicy zewnetrznej odpowiadaja sobie na calej; dlugosci okreslonego segmentuesita sortujacego. Te elementy sortujace w postaci walców polaczone sa z soba w jedna * calosc tworzac górne sito 3 zas elementy sortujace: w postaci walców lub pretów o srednicy stopnic^ wanej sa polaczone w trzy odrebne zestawy, two¬ rzac trzy segmenty 18, 19,20. W ten sposób zesta¬ wione elementy sortujace tworza szczeliny o. odpo- i*- wiednkh -wielkosciach. Szczelina o wielkosci ^a*' utworzona jest przez elemer.t 16 górnego sita 3 oraz element 25 segmentu 18 dolnego sita 5; który to element wykonany jest w postaci walca lub preta o jednakowej srednicy. Szczelina o wielko- 15 sci „b" utworzona jest przez element 16 górnego sita 3 oraz element 26 segmentu 19 dolnego sita 5, który to element wykonany jest w postaci walca o mniejszej srednicy zewnetrznej. Szczelina o wiel¬ kosci „c" utworzona jest przez element 16 górnego 20 sita 3 i element 27 segmentu 20 dolnego sita 5, który to element wykonany jest w postaci walca o najmniejszej srednicy zewnetrznej. .._.,* Wielkosci poszczególnych szczelin „a", „b", „c" odpowiadaja zadanym parametrom ryb wedlug ich grubosci, a wiec odpowiednio i dlugosci calkowi¬ tych. Wielkosci "poszczególnych szczelin utworzo¬ nych przez segmenty dolnego sita 5 i elementy gór¬ nego sita 3 moga byc regulowane i ustawiane od¬ powiednio wedlug potrzeb w zakresie sortowania zadanych grup wielkosciowych danego .gatunku ryb sledziowatych. Jest to mozliwe dzieki zastosowaniu odpowiedniego ukladu uchylno-regulujacego w po¬ staci rolkowego wodzika 28. Uftad ten umozliwia opuszczanie lub podnoszenie zaleznie od potrzeb ramy 4 dolnego sita 5, a wraz z ta rama segmen¬ tów 18, 19, 20 dolnego sita 5. Przy opuszczaniu ramy 4 dolnego sita 5 szczeliny „a", „b"j „c" ule¬ gaja proporcjonalnemu powiekszeniu do zadanej A0 wielkosci. .' -;' W urzadzeniu wedlug wynalazku mozliwa jest równiez regulacja niezalezna poszczególnych szcze¬ lin „a", „b", „c'\ Jest to mozliwe dzieki temu, ze uklady walców o róznych srednicach tworzace seg- 45 menty 18, 19, 20 sa zaopatrzone w nastawne sruby 21 zainstalowane w ramie 4 dolnego sita 5. Aby zwiekszyc przykladowo szczeline „a" nie zmienia^ jac jednoczesnie wielkosci szczelin „b" oraz „c" ustawia sie w odpowiednie polozenie nastawne 50 sruby 21, które powoduja opuszczanie sie segmen¬ tu 18 dolnego sita 5, tym samym opuszczanie sie elementów 25 tego segmentu 18. Podczas tej zmia¬ ny polozenia segmentu 18 pozostale segmenty 19 oraz 26 pozostaja w niezmienionym polozeniu 55 wzgledem elementu 16 górnego sita 3.

Podobna zmiane polozenia mozna przeprowadzic dla pozostalych segmentów dolnego sita 5., Jest to regulacja dokladna wielkosci szczelin. Urzadzenie jest równiez zaopatrzone w regulacje skokowa 60 wielkosci szczelin. Umozliwia ona zmiane wielko¬ sci tych szczelin w duzym zakresie dzieki cz^mu^ sortownica jest przystosowana do Sortowania/Wielu-- ~ róznych gatunków ryb, takich jak szproty, sledzie, .- sardynki, makrele i ryby osTrobokowe. ** Regulacja skokowa polega na wymianie wedlug- potrzeb dystansowych, tuleiek 14 ustalajacych po-j lozenie wzgledem siebie elementów:16 górnego sita• 3 oraz ,na wymianie -dystansowych tulejek 23 ustalajacych wzajemnie polozenie elementów 25, 28, 27. Wymiana tych elementów dystansowych , jest prosta i nie nastrecza wiekszycfci trudnosci.

Moze byc na przyklad wykonywana na statku rybackim w czasie trwania polowów. ' Warunki polowowe wymagaja bowiem czesto- zmiany asortymentu sotftow«nej ryby. ¦) Dlugosci' poszczególnych segmentów dolnego sita 5, które to dlugosci warunkuja dlugosc drogi ;sortowniczej. dla danej frakcji ryb, sa uwarunkowane nateze¬ niem przeplywu ryb, która to wielkosc reguluje sie otwierajac lub przymykajac przeslone 30 za¬ sypu 29. Najkorzystniej jest, gdy dlugosc drogi sortowniczej pierwszej frakcji jest najwieksza, to . jest gdy dlugosc elementów 25 segmentu 18 dolnego sita 5 jest najwieksza w stosunku do pozostalych elementów 26 i 27 t segmentów 19 i 20.

Zasada dzialania .urzadzenia do sortowania ryb jest nastepujaca: Ryby podlegajace rozsortowaniu umieszcza sieT"W zasypie 29. Otwierajac wedlug po¬ trzeb przeslone 30 zasypu 29 reguluje sie natezenie :;podawanej ryb£ via ^sortownice. Prowadnice 32 orientuja ryby" wzdluznie w stosunku do osi wzdluznej elementów sortujacych to jest lbem lub ogonem w kierunku przeplywu. Wyplywajaca otwo¬ rami 34 woda z natryskowej rury 33 powoduje wydatne zmniejszenie tarcia miedzy cialem ryby a dnem 31 zasypu £fe co sprzyja systematycznemu pocTazaniu ryb na sita sortujace. Zorientowane w ten sposób ryby przemieszczaja sie na uklad sor¬ tujacy utworzony przez elementy 16 z prowadni¬ cami 17 górnego sita 3 oraz elementy 25 segmen¬ tu 18-sortujacego dolnego sita 5. Szczelina sortu¬ jaca utworzona przez te elementy 16 oraz 25 ma Wartosc „a". Wszystkie ryby o grubosci mniejszej niz ta wartosc „a" przepadaja do znajdujacego sie poci sortownica zsypu 35. Ryby pozostale dzieki od¬ powiedniemu pochyleniu calej sortownicy oraz dzieki ruchom roboczym elementów sortujacych 16 oraz 25 przesuwaja sie dalej i trafiaja na drugi uklad sortujacy utworzony przez elementy 16 z prowadnicami 17 oraz elementy 26 segmentu 19 dolnego sita 5. Szczelina sortujaca utworzona przez te elementy ma wartosc „b". Ryby o grubosci mniejszej niz wartosc „b" przepadaja do znajduja¬ cego sie pod sortownica zsypu 36. Ryby o grubos¬ ciach wiekszych przesuwaja si$ na kolejny stopien sortujacy utworzony przez elementy 16 z prowad¬ nicami 17 oraz elementy 27 segmentu 20 dolnego sita 5, które to elementy tworza szczeliny o wiel¬ kosci „c". Ryby o grubosci mniejszej niz wartosc „c" iprzepadaja do znajdujacego sie pod sortownice zsypu 37, zas ryby pozostale przesuwaja sie przez caly ostatni uklad sortujacy i poprzez zsyp 38 sa usuwane poza sortownice. W przykladowym i opisanym wykonaniu urzadzenie sortujace sortuje ryby na cztery grupy wielkosciowe. . ^ _\Z a sfr z^z:en i e p aitje n t o w e Urzadzenie do sortowania malych ryb o ksztalcie wrzecionowatym, szczególnie sledzi i szprotów na.109 64* grupy wielkosciowe, skladajace sie z obudowy, ukladu sortowniczego, ukladu napedowego i ukladu podawczo-odbierajacego, znamienny tym, ze w ra¬ mie (1) obudowy osadzona jest rama (2) górnego sita (3) oraz rama W dolnego sita (5), uklad na¬ pedowy z silnikiem (9) oraz uchylny zasyp (29) z przeslona (30) i natryskowa rura (33) zaopatrzona w otwory (34) wyplywowe wody, przy czym do ramy (2) górnego sita (3) przymocowane sa po¬ przeczki (13) z dystansowymi tulejkami (14) na których to poprzeczkach (13) osadzone sa przesuw¬ nie laczniki (15) zakonczone elementami sortujacy- le mi (19) wyposazonymi w prowadnice (17), nato¬ miast na ramie (4) dolnego sita (5) zainstalowane sa przynajmniej trzy autonomiczne segmenty (18), (19), (29), zamocowane nastawnymi srubami (21), a kazdy z tych segmentów (19), (19), (20) jest wy¬ posazony w co najmniej dwie poprzeczki (22) z dystansowymi tulejkami (23) i z osadzonymi prze¬ suwnie lacznikami (24) zakonczonymi elementami sortujacymi (25), (26), (27) stanowiacymi ruszty o równoleglych powierzchniach wzgledem siebie, oddalonych od siebie o jednakowa odleglosc dla poszczególnych segmentów ale rózna dla róznych segmentów. 17 16 /////' 2.9 17 ,25 26 27 16 25 Fig. 2 1 2 21 zt 2t 21 21 381 I3LMW'MjM£IW 649 2 3 5 26 f7 15 13 22 24 17117777 Fig.A FCg.5