Przedmiotem wynalazku jest sposób zdobienia wyrobów ceramicznych poprzez nanoszenie po¬ wierzchniowych barwnych zdobin reliefowo-rzez- biarskich.Znany jest sposób zdobienia wyrobów ceramicz¬ nych umozliwiajacy uzyskanie barwnego reliefu lub wypuklego wzoru zdobniczego polegajacy na tym, ze w plaskiej formie bedacej negatywem od¬ wzorowywanej zdobiny odciska sie z masy cera¬ micznej o dowolnym kolorze element zdobniczy.Znany jest równiez sposób uzyskiwania zdobiny reliefowo-rzezbiarskiej przez formowanie odlew¬ nicze. Polega on na tym, ze do odpowiednio wy¬ profilowanej formy o zewnetrznych ksztaltach wy¬ robu, wlewa sie mase lejna i po okreslonym czasie wylewa sie nadmiar masy a nastepnie wyjmuje sie z formy zdebialy czerep wyrobu. Wlana masa wypelnia kazda szczeline odwzorowanego na formie negatywu zdobiny reliefowej umozliwiajac uzy¬ skanie elementu zdobniczego na wyrobie w scisle okreslonym miejscu. Metoda ta jednak pozwala na uzyskanie zdobiny reliefowo-rzezbiarskiej w takim kolorze jaki posiada czerep wyrobu.Celem wynalazku jest zmniejszenie pracochlon¬ nych recznych operacji technologicznych oraz za¬ pewnienie uzyskania wielokolorowego elementu zdobniczego w scisle okreslonych miejscach czerepu wyrobu ceramicznego.Sposób dekorowania wyrobów ceramicznych umozliwiajacy uzyskanie zdobiny reliefowo-rzez- 10 15 20 25 JO biarskiej odmiennej kolorystycznie od czerepu wy¬ robu przy wykorzystaniu metody formowania od¬ lewniczego polega na tym, ze zdobine formuje sie przed wytworzeniem czerepu wyrobu w odpo¬ wiednio przygotowanej formie roboczej posiadaja¬ cej negatyw wzoru zdobniczego przy uzyciu plaszcza formierskiego. Po zdjeciu plaszcza for¬ mierskiego z formy roboczej na zdobine naformo- wuje sie czerep wyrobu. Celem uzyskania zdobiny wielokolorowej bedacej jednoelementowa kompo¬ zycja plastyczna, nalezy stosowac przegrody gipso¬ we o mozliwie najmniejszej szerokosci, bezpo¬ srednio we wlasciwej czesci formy roboczej i od¬ powiednio w plaszczu formujacym.Sposób zdobienia wyrobów prowadzi sie przy uzyciu formy roboczej i plaszcza formierskiego przedstawionych na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój formy roboczej z plaszczem fbmujacym wraz z otworami zalewowymi i prze¬ grodami, fig. 2 przedstawia przekrój formy roboczej wraz z uprzednio uformowana zdobina, przygotowa¬ nej do naniesienia czerepu wlasciwego metoda for¬ mowania odlewniczego, a fig. 3 przedstawia prze¬ krój formy roboczej wraz z uformowanym czerepem wyrobu.Czesc formy roboczej 2 wyrobu posiadajacej ne¬ gatyw wglebny zdobiny a, b i c oraz odpowiednie przegrody 4, 5 i 6 przykrywa sie plaszczem formu¬ jacym 1 posiadajacym technologiczne otwory zale¬ wowe i odpowiedniki przegród gipsowych. Negatyw; 109 54010$ 540 3 zdobimy a, b i c nanosi sie ma czesc formy robo¬ czej 2 przy uzyciu znanych i stosowanych technik modelarskich. Czesc robocza plaszcza formujacego 1 tj. te, która styka sie z masa zdobiny a, b i c, izoluje np.: przez pudrowanie drobno zmielonym biskwitem, w celu zatrzymania zdobiny w czesci formy roboczej 2. Do tak przygotowanej formy wprowadza sie w odpowiednie otwory zalewowe róznobarwne masy lejne. Plaszcz formujacy 1 zdejmuje sie w momencie przejscia masy lejnej w mase plastyczna.Nastepnie w przypadku pojawienia sie podle¬ wów lub nadlewów, cyklinuje sie zdobine na czesci formy roboczej 2. Celem uzyskania odmiennego kolorystycznie tla, na którym znajdowac sie bedzie zdobina, mozna wyformowac go przez zastosowanie kolejnego plaszcza formujacego o zadanym ksztal¬ cie.Tak przygotowana czesc formy 2 wraz z wyfor- mowana zdobina a, b i c, przykrywa sie czescia 3 formy roboczej i formuje czerep wlasciwy wyro¬ bu d, wprowadzajac technologicznym otworem za- 10 15 20 lewowym mase lejna o zaprogramowanej barwie.Po uzyskaniu przez wyrób d odpowiedniej wilgo¬ tnosci, umozliwiajacej rozebranie formy, zdejmuje sie czesc 3 i pozostawia go na czesci 2 do momentu umozliwiajacego swobodne jegio zdjecie. Nastepnie wyrób d czysci sie i poddaje obróbce termicznej.W wyniku zastosowania przedmiotowego sposobu uzyskuje sie zdobine w kolorze odmiennym od wyrobu bez koniecznosci dodatkowych manualnych operacji technologicznych.Zastrzezenie patentowe Sposób zdobienia wyrobów ceramicznych, umoz¬ liwiajacy uzyskanie wielobarwnej zdobiny relie- fowo-rzezbiarskiej na powierzchni czerepu wyrobu poprzez formowanie odlewnicze, znamienny tym, ze zdobine formuje sie przy uzyciu plaszcza for¬ mierskiego z odpowiednio wyprofilowanymi prze¬ grodami gipsowymi przed wytworzeniem czerepu wlasciwego wyrobu, a nastepnie na zdobine znaj¬ dujaca sie w formie roboczej naformowuje sie czerep wyrobu.FIQ.1 Fig. 2 A 2 OZGraf. Z.P. Dz-wo, z. 1284 (105+20) 4.81 PL