Przedmiotem wynalazku jest sposób badania procesu zelowania past PCW oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.W procesach przetwórstwa past z PCW istotna role odgrywa znajomosc charakteru Teologicznego zachowa¬ nia sie past w procesach produkcyjnych. Lepkosc past wzrasta szybko wraz ze wzrostem temperatury, a gradient tej szybkosci zalezy od skladu pasty i w pewnych granicach moze byc regulowany za pomoca odpowiednich zmian w tym skladzie. Szczególnie istotne znaczenie ma znajomosc powyzszych zaleznosci w metodach przet¬ wórstwa za pomoca maczania, odlewania stacjonarnego i podobnych, poniewaz w tych metodach pasta styka sie z przedmiotem ogrzanym do okreslonej temperatury. Lepkosc warstwy pasty bezposrednio przylegajacej do ogrzewanej powierzchni szybko wzrasta osiagajac wartosc okolo 100 000 cP, przy której pasta przestaje plynac.Grubosc warstewki pasty unieruchomionej na ogrzanej powierzchni w momencie usuniecia pozostalej czesci pasty decyduje o grubosci powloki po zzelowaniu, co dla prawidlowego prowadzenia procesu przetwórstwa ma istotne znaczenie.Znany jest sposób badania procesu zelowania past PCW polegajacy na nalozeniu równej warstwy pasty na tasme wykonana z folii aluminiowej. Wspomniana tasma jest umieszczona na plycie pieca elektrycznego o strefo¬ wo zróznicowanej intensywnosci grzania, na skutek czego na róznych odcinkach ma ona rózna temperature. Po nalozeniu warstwy pasty obserwuje sie, po jakim czasie w poszczególnych strefach przebiega proces zelowania.Ten znany sposób nie daje calkowicie jasnego pogladu na zwiazek miedzy skladem past a griiboscia powloki plastyfikatu powstajacego w okreslonych warunkach technicznych przetwórstwa.Wynalazek ma na celu opracowanie sposobu, który przy prostocie uzytych srodków pozwalalby na precy¬ zyjne ustalenie zaleznosci wzrostu lepkosci past o róznym skladzie od temperatury. Dalszym celem wynalazku jest skonstruowanie urzadzenia przydatnego do stosowania opracowanego sposobu.Cel wedlug wynalazku osiaga sie w sposób nastepujacy. Zespól otwartych od góry naczyn o jednakowych wymiarach i grubosciach scianek ogrzewa sie w okreslonych warunkach czasu i temperatury, korzystnie w warun¬ kach odpowiadajacych przewidywanej technologii. Naczynia napelnia sie równoczesnie badana pasta lub pastami2 109465 a nastepnie po uplywie okreslonego czasu paste z naczyn wylewa sie. Pozostala na sciankach naczyn warstewke zeluje sie i oznacza mase powstalego piastyfi katu. Korzystnie wykonuje sie tez pomiary grubosci otrzymanej warstewki w róznych punktach naczyn.Wykonanie opisanych pomiarów dla past o róznym skladzie, przy stosowaniu róznych parametrów czasu i temperatury, daje mozliwosc przewidywania, jaka pasta jest najbardziej odpowiednia dla stosowanych w prze¬ twórstwie parametrów technologicznych. W oparciu o uzyskane wyniki mozna tez okreslic parametry technolo¬ giczne zapewniajace uzyskanie zalozonych celów.Urzadzenie do stosowania opisanego sposobu jest zaopatrzone w korpus korzystnie w postaci prostopadlo- sciennej skrzynki, we wnetrzu którego na wspólnym poziomym obrotowym uchwycie sa umocowane obok siebie naczynia w postaci kubeczków. Kubeczki maja korzystnie ksztalt cylindrów z wyoblonym dnem. Górna pokrywa korpusu jest odejmowalna w celu umozliwienia napelniania kubeczków przez nalewanie past od góry. Jedna z bocznych scian korpusu jest przezroczysta w celu umozliwienia wzrokowej obserwacji procesu zelowania.W dolnej czesci korpusu znajduje sie wysuwana wanienka, do której wylewa sie paste z kubeczków przez ich obrócenie wraz z uchwytem o 180°.Wynalazek jest dokladniej objasniony na przykladzie w zwiazku z rysunkiem, na którym fig. 1 przedstawia Urzadzenie w przekroju podluznym, a fig. 2 — to samo urzadzenie w przekroju poprzecznym.W prostopadlosciennym korpusie 1 jest obrotowo osadzony poziomy uchwyt 2 z raczka 3. W uchwycie sa umocowane obok siebie kubeczki 4. Pokrywa 5 korpusu 1 jest wyjmowalna. W dolnej czesci jest umieszczona wysuwna wanienka 6. Jedna z bocznych scian korpusu jest zaopatrzona w szybe 7.Przyklad. Urzadzenie wedlug wynalazku zawierajace piec kubeczków oznaczonych literami od A do E umieszczono w suszarce i wygrzewano do uzyskania temperatury 170°C. Nastepnie po zdjeciu pokrywy 5 kubeczki napelniono róznymi pastami. Kubeczek A napelniono pasta sporzadzona z polichlorku winylu emulsyj¬ nego pastotwórezr^o o stalej Fichentschera 68, oznaczonego E68P i jako plastyfikatora ftalanu dwuoktylowego oznaczonego FDO. Kubeczek oznaczony B napelniono pasta zlozona z równych czesci polichlorku winylu sus- pensyjnego o stalej Fichentschera 64 oznaczonego S 64 P80 i polichlorku winylu emulsyjnego powszechnego stosowania oznaczonego E 68 Nw; jako plastyfikator uzyto ftalan dwuoktylowy oznaczony FDO. Kubeczek C napelniono mieszanina polichlorków winylu takich samych jak w kubeczku B lecz jako plastyfikator uzyto adypinian dwuoktylowy oznaczony ADO. Kubeczek D napelniono ta sama mieszanina polichlorków winylu lecz jako plastyfikator uzyto ftalan dwubutylowy oznaczony FDB. Wreszcie kubeczek E napelniono ta sama miesza¬ nina polichlorków winylu a jako plastyfikator uzyto mieszanine ftalanu dwuoktylowego i adypinianu dwuoktylo¬ wego. Po napelnieniu kubeczków nalozono pokrywe 5 i utrzymywano urzadzenie w temperaturze 170°C przez 10 minut.Nastepnie raczka 3 obrócono uchwyt 2 o 180° plynna zawartosc kubeczków wylano do wanienki 6 a pozostala na sciankach kubeczków podzelowana warstwe zelowano w ciagu 25 minut w temperaturze 190°C.Nastepnie urzadzenie ostudzono do temperatury pokojowej, kubeczki 4 wyjeto z uchwytu 2 i oznaczono mase powstalego piastyfikatu. Uzyskane wyniki zestawiono w tabeli.Jak widac z uzyskanych wyników, róznice miedzy plastyfikatami sa bardzo znaczne. Sluza one dalej do oceny rzeczywistego zachowania sie past o róznym skladzie w okreslonych parametrach procesu technolo¬ gicznego.Tabela Kube¬ czek A B c D ¦ . 1: Rodzaj PCW E68P S64P80 E68Nw j.w. j.W. j.w.Ilosc g 50 25 25 j.w. j.w. j.w.Plastyfikator FDO g 50 50 25 ADO g 50 25 FDB g 50 Masa plasty- fikatu g 46,4 17,8 8,1 23,2 Uwagi Równomierna grubosc scianek i dna j-w- | Bard/o cienka scianka u góry, dno /lucznie i grubsze K u be c/e k pi a w ic cal¬ kowicie w\ pelniony Równomiern;. uibosc scianki i dna109465 3 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób badania procesu zelowania past PCW, znamienny ty m, ze zespól otwartych od góry naczyn o jednakowych wymiarach i grubosciach scianek ogrzewa sie korzystnie do temperatury odpowiadajacej przewidywanej technologii, naczynia napelnia sie badana pasta lub pastami i przetrzymuje je w osiagnietej tem¬ peraturze w okresie czasu korzystnie odpowiadajacym przewidywanej technologii a nastepnie naczynia opróznia sie z plynnej pasty, pozostala na sciankach naczyn warstewke zeluje i oznacza mase powstalego plastyfikatu. 2. Urzadzenie do badania procesu zelowania past PCW, znamienne tym, ze w zamknietym kor- pusie (1.) jest obrotowo osadzony poziomy uchwyt (2), w którym obok siebie sa umocowane jednakowe wymia¬ rowo kubeczki (4) a w dolnej czesci korpusu znajduje sie wysuwna wanienka (6), zas czesc górna korpusu (1) jest wyposazona w odejmowalna pokrywe (5).Fig. 2 PL