Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania jednorodnych granul substancji tworzacych stopy i urzadzenie do tego sposobu, szczególnie przydatne do wytwarzania jednorodnych granul nawozów sztucznych.W procesie granulacji wiezowej, polegajacym na wytworzeniu na szczycie kilkudziesieciometrowej wiezy kropel stopu a nastepnie wychlodzeniu ich w przeciwpradowo plynacym powietrzu podczas ich opadania, bardzo waznym zagadnieniem jest uzyskiwanie jednorodnych lub prawie jednorodnych kropel.Jednorodna wielkosc uzyskiwanych granul decyduje o ich tendencji do zbrylania sie, o segregacji w przypadku sporzadzenia mieszanek produktów granulowanych itp.Obecnie w przemysle nawozowym stosuje sie dwa sposoby wytwarzania w wiezy granul o okreslonej wielkosci.Pierwszy znany sposób polega na wyplywie strumieni cieczy poprzez otwory o okreslonej wtelkosci, z których to strumieni pod wplywem niekontrolowanych drgan (zaburzen) osiowo symetrycznych i sil napiecia powierzchniowego formuje sie krople o okreslonej wielkosci zaleznej glównie od srednicy strumienia w stanie niezaklóconym.Drugi znany sposób polega na oddzialywaniu na wyplywajace strumienie za pomoca drgan (wibracji) o okreslonej czestotliwosci, co doprowadza do okreslonych zdeformowan tych strumieni i utworzenia kropel o wielkosci zaleznej od srednicy strumienia w stanie niezaklóconym i czestotliwosci drgan. W tym przypadku na wyplywajace strumienie mozna oddziarywac w sposób mechaniczny lub akustyczny.Sposoby bezwibracyjne, chociaz tanie i nieklopotliwe w obsludze,nie zapewniaja zadowalajacej jednorodnosci uzyskiwanym produktom. Najmniejsze granule otrzymywane tymi sposobami sa masowo kilkadziesiat razy mniejsze od granul najwiekszych . Sposoby wibracyjne, chociaz zapewniaja znacznie jednorodniejszy produkt równiez nie eliminuja tworzenia sie kropli satelitarnych i rozrzut widma •2 109 194 granulometrycznego produktu jest znaczny. Ponadto sposoby te sa znacznie drozsze w realizacji, a stosowane urzadzenia wymagaja ciaglej kontroli.Znane wieze do wytwarzania granul posiadaja od góry zazwyczaj zbiornik naporowy stopu i rozbryzgiwacze stacjonarne lub obrotowe, wzglednie glowice granulacyjne wyposazone w urzadzenia (np. ruszt ruchomy o ruchu drgajacym lub obrotowym, drgajace iglice, tloczki wykonujace ruch posuwisto-zwrotny) do przerywania strugi wyplywajacej z glowicy przez plyty perforowane lub dysze do przestrzeni schladzajacej . W stosowanych urzadzeniach z jednej np. dyszy uzyskuje sie w ciagu jednej sekundy do 5 kropel, przy czym w przypadku stopów o mniejszej lepkosci (stop saletry amonowej, mocznika itp.) obserwuje sie zawsze istnienie niepozadanych kropel satelitarnych.Zwiekszenie wydajnosci procesu kropienia, unikniecia powstawania kropel satelitarnych jest mozliwe jezeli zastosuje sie sposób i urzadzenie wedlug wynalazku, zapewniajacych wytwarzanie jednorodnych granul, zwlaszcza ze stopów nawozów sztucznych.Sposób wytwarzania jednorodnych granul substancji tworzacych stopy wedlug wynalazku polega na tym, ze krople formuje sie na zaostrzonych pretach, a nastepnie schladza sie je w znany spcrób, Ksztalt przekroju preta moze byc dowolny . Splyv/ajacy po precie stop granulowanego medium (saletry amonowej, mocznika itp.) tworzy na zaostrzonej koncówce preta krople, która wzrasta do momentu az suma sil ciezkosci wzrastajacej kropli i bezwladnosci nowonaplywajacych czastek nie stanie sie wieksza od sily napiecia powierzchniowego utrzymujacej krople na precie. Wielkosc sily napiecia powierzchniowego w sposób posredni zalezy od kata zaostrzenia koncówki preta.Wedlug wynalazku mozna zatem uzyskiwac krople o okreslonej zadanej wielkosci droga dobierania pretów o okreslonych katach zaostrzenia ich koncówek. Im kat zaostrzenia koncówki preta jest mniejszy, tym wielkosc tworzacych sie kropel jest mniejsza i odwrotnie. Stozkowe zakonczenie koncówki preta eliminuje gwaltowna zmiane kierunków przemieszczania sie czastek cieczy podczas tworzenia sie kropli umozliwiajac uzyskiwanie z jednego preta trzy do czterech razy wiecej jednorodnychkropel w jednostce czasu w porównaniu do sposobów znanych. Pod pojeciem kropel jednorodnych rozumie sie krople o wielkosci zawartej w zakresie srednic d±0,2 d, gdzie d jest srednica granul reprezentowana najwiekszym procentowym udzialem wagowym.Sposób wedlug wynalazku zapobiega tworzeniu sie kropel satelitarnych, gdyz koncówka preta zatrzymuje przewezone czesci strumieni podczas odrywania sie kropel od pretów, z których to przewezen tworza sie wspomniane kropelki satelitarne.Udzial frakcji tworzacej jednorodne krople stanowi ponad 95% wagowych wszystkich formujacych sie kropel, a wiec znacznie wiecej niz wszystkie dotychczas znane i stosowane sposoby bezwibraeyjna i wibracyjne.Powstajace krople schladza sie i zestala w znany sposób np. powietrzem w wiezy lub w cieczy gratulacyjnej.Urzadzenie wedlug wynalazku do wytwarzania kropel granul substancji tworzacych stopy stanowi zaizolowany korpus posiadajacy perforowane dno w którego otworach znajduja sie prety zaostrzone korzystnie stozkowo w dolnej czesci. Prety sa zamocowane korzystnie w dwóch perforowanych plytach umieszczonych wewnatrz korpusu. Miedzy otworami dna i pretami znajduje sie szczelina do wyplywu stopu. Dla udroznienia tej szczeliny prety moga wykonywac ruchy posuwisto-zwrotne, dzieki polaczeniu plyt z walkiem napedu.Koncówki pretów sa zaostrzone korzystnie pod katem od 5°do 60°. Urzadzenie jest proste w budowie, mozna go zainstalowac np. na górze wiezy granulacyjnej.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawione w przykladzie wykonania na rysunku, przedstawiajacym urzadzenie w przekroju pionowym.Urzadzenie sklada sie z korpusu 1, wewnatrz którego znajduja sie pfytki 2 i 3r do których przymocowane sa zaostrzone prety 7. Plytki 2 i 3 sa perforowane i polaczone z walkiem 4 mogacym wykonywac ruchy posuwisto-zwrotne podczas przyciskania dzwigni 5, co jest niezbedne dla udroznienia szczelin miedzy pretami 7 i otworami w dnie 6. Korpus posiada króciec 8 do doprowadzania stopu.Zasada dzialania urzadzenia jest nastepujaca. Stop doprowadzany do korpusu 1 urzadzenia króccem 8 przedostaje sie otworami w plytkach 2 i 3 do przestrzeni nad perforowane dno 6 i szczelinami miedzy dnem 6 a pretami 7 wyplywa na prety, po których splywa w dól i odrywa sie z zakonczonych stozkowo koncówek pretów w formie kropel. Krople schladza sie w znany sposób np.fpowietrzem i odbiera jako granulat. Prety 7 wykonuja ruchy posuwisto-zwrotne w szczelinie miedzy nimi a otworami w dnie 6.Dla preta o kacie zaostrzenia jego koncówki 6° optymalna czestotliwosc kropienia (pod tym pojeciem rozumie sie maksymalna ilosc jednorodnych kropel uzyskiwanych w jednostce czasu — sekundzie)stopu saletry amonowej wynosi 15-16 krppel/s. Okolo 99% wagowych uzyskiwanych kropel miesci sie w przedziale 2,5±0,5 mm.Dla preta o kacie zaostrzenia koncówki 40° optymalna czestotliwosc kropienia stopu saletry amonowej wynosi 8-9 kropel/s. Okolo 99% uzyskiwanych kropel miesci sie w przedziale 3,5±0,7 mm.I109 194 3 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania jednorodnych granul substancji tworzacych stopy, znamienny tym, ze krople stopionej substancji formuje sie na zaostrzonych pretach o dowolnym ksztalcie przekroju po czym schladza sie je i zestala w granule w znany sposób. 2. Sposób wedlug zastrz. I,znamienny tym, ze wielkosc kropli i czestotliwosc kropJenia reguluje sie katem zaostrzenia koncówki preta. 3. Sposób wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze krople schladza sie i zestala przy pomocy powietrza np. w wiezy. 4. Sposób wedlug zastrz. I.znamienny tym, ze krople schladza sie i zestala w cieczy granulacyjnej. 5. Urzadzenie do wytwarzania jednorodnych granul substancji tworzacych stopy, stanowiace korpus majacy perforowane dno, znamienne tym, ze wewnatrz otworów dna (6) ma usytuowane prety (7) mogace wykonywac ruchy posuwisto- zwrotne. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, z n a m i e n n,e t y m , ze prety sa zaostrzone w dolnej czesci stozkowo. 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze prety sa zamocowane w perforowanych plytach,(2) i (3) usytuowanych wewnatrz korpusu (1) i polaczonych z walkiem (4) napedu. ^ 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, z n a m i e n n e t y m , ze kat zaostrzenia koncówek pretów wynosi od 5 do60°C, PL