Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do napedzania lawy obraczkowej w przedzarkach i skrecarkach, w których lawa jest polaczona ciegnem z koncowym elementem te¬ go urzadzenia oddzialywujacym na ruchy lawy.Przy nawijaniu przedzy na cewki lawa obraczkowa wykonuje ruchy posuwisto-zwrotne w góre i w dól* pod¬ noszac sie po kazdym skoku o pewna wartosc w góre w zaleznosci od grubosci nawijanej przedzy. Ruchy po¬ suwisto-zwrotne lawa otrzymuje przez zastosowanie róz¬ nego rodzaju urzadzen sluzacych do jej podnoszenia i opuszczania, natomiast wznios lawy po kazdym skoku odbywa sie dzieki zastosowaniu urzadzenia podskoku, sprzezonego z urzadzeniem do podnoszenia i opuszcza¬ nia tej lawy.W dotychczasowych rozwiazaniach znanych z paten¬ tów polskich nr nr 63277, 45732 i 95284 zródlem energii napedu lawy sa urzadzenia mechaniczne lub hydraulicz¬ ne, natomiast czesc posredniczaca w przenoszeniu tej energii sklada sie z szeregu przekladni, walów, srub, cie¬ giel, tulei itp., w których glówna czescia skladowa jest wal napedowy poruszajacy sie ruchem wahliwym, zgod¬ nym z ruchami lawy obraczkowej. Z czlonem posrednicza¬ cym w przsnoszeniu energii do napedu lawy sprzezone jest urzadzenie podskoku tej lawy oddzialywujace na koncowy element urzadzenia wplywajacy bezposred¬ nio na ruch lawy. W rozwiazaniach tych lawa polaczona jest ciegaem ze sruba wkrecajaca sie w tuleje badz tez polaczona jest z nakretka, w która wkreca sie sruba. Sru¬ ba ta lub tuleja otrzymuje ruchy posuwisto-zwrotne od walu napedowego, natomiast ruch obrotowy okresowo 10 15 20 23 przerywany, powodujacy skracanie ciegna lawy obracz¬ kowej, otrzymuje od urzadzenia podskoku.Znane jest równiez z patentu polskiego nr 45404 hy¬ drauliczno-mechaniczne urzadzenie do napedu lawy o- braczkowej. Urzadzenie to zaopatrzone jest w nierucho¬ my cylinder z przesuwajacym sie w nim tlokiem polaczo¬ nym ciegnem z lawa obraczkowa. W tloczysku polaczo¬ nym spoczynkowo z tlokiem umieszczony jest tloczek stale dociskany, za pomoca sprezyny, poprzez krazek do krzywki sterujacej, osadzonej na walku napedowym.Do cylindra tloczona jest za pomoca pompki ciecz po¬ wodujaca podnoszenie sie tloka wraz z polaczona z nim lawa obraczkowa. Zagadnienie bezposredniego napedza¬ nia lawy obraczkowej z pominieciem czlonu posrednicza¬ cego w tym napedzie rozwiazane zostalo przez urzadze¬ nia bedace przedmiotem wynalazku, w którym tlok po¬ laczony jest z obrotowo osadzonym tloczyskiem, na którym zamocowany jest slimak zazebiajacy sie z kolem slimako¬ wym osadzonym na wale polaczonym ciegnem z obracz¬ kowa lawa. Slimak i kolo slimakowe tego urzadzenia slu¬ za jednoczesnie do wahadlowego obracania walu oraz do zamiany okresowego ruchu obrotowego tloczyska na ruch obrotowy walu skrecajacego ciegno obraczkowej lawy. W urzadzeniu tym, ruchome tloczysko jest bezpo¬ srednio polaczone z koncowym czlonem tego urzadzenia, oddzialywujacym na ruchy obraczkowej lawy.Urzadzenie bedace przedmiotem wynalazku posiada nastepujacezalety: — zwarta i uproszczona konstrukcja urzadzenia pod¬ nosi stopien niezawodnosci dzialania maszyny, 108 490108 490 — znaczne zmniejszenie ilosci czesci maszynowych w sto¬ sunku do dotychczasowych rozwiazan korzystnie wplywa na zmniejszenie ciezaru maszyny, obnizenie materialochlonnosci, pracochlonnosci i kosztów ma¬ szyny, — ulatwia obsluge i konserwacje maszyny.Urzadzenie bedace przedmiotem wynalazku jest uwi¬ docznione w przykladzie wykonania na rysunku przed¬ stawiajacym urzadzenie w czesciowym przekroju wzdluz tloka i cylindra wraz z umieszczonymi w nich czesciami konstrukcyjnymi.Urzadzenie bedace przedmiotem wynalazku sklada sie z nieruchomego cylindra 1, umieszczonego w nim, wy- nicfrr posuwisto-zwrotne tloka 2 polaczone- [)/za^^oiredn1(CtSe^ lozyska 3, z obrotowo osadzonym ykiem 4, w którym jest umieszczony suwak 5 wy¬ pchany sprezyna 6 umieszczona w wydrazeniu tego tlo- ysfcaT Na ^Kontóufsiwaka 5 zamocowana jest nastawna lozyskowany jest element toczny np. rolka 8 toczaca sie po obrotowej krzywce 9, tworzac lacznie mechanizm krzywkowy, w którym rolka 8, o- prawa 7 i suwak 5 spelniaja role popychacza. Na tloczys- ku 4 osadzone jest przesuwnie kolo zebate 10 znanego mechanizmu podskoku, nie pokazanego na rysunku.Zebate kolo 10 napedza tloczysko 4 nadajac mu ruch obrotowy, okresowo przerywany.Na koncu tloczyska 4 zamocowany jest slimak 11 za¬ zebiajacy sie z slimakowym kolem 12 osadzonym na wale 13 polaczonym ciegnem 14 z obraczkowa lawa 15 wyko- mujaca pionowe, posuwisto-zwrotne ruchy, i podno¬ szaca sie po kazdym skoku o pewna wartosc w góre, w zaleznosci od grubosci przedzy nawijanej na cewce 16, tworzac nawój w postaci kopki 17. Cewka 16 osadzona jest na obracajacym sie wrzecionie 18.Ruchome tloczysko 4 wykonuje, razem z tlokiem 2 i slimakiem 11, prostoliniowe ruchy posuwisto-zwrotne oraz ruchy obrotowe, okresowo przerywane na skutek dzialania zebatego kola 10 wchodzacego w sklad mecha¬ nizmu podskoku obraczkowej lawy 15, nie pokazanego na rysunku.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w nastepujacy sposób.Ciecz tloczona pod cisnieniem z urzadzenia nie pokaza¬ nego na rysunku podawana jest otworem wlotowym 19 do komory 20 cylindra 1 nad tlokiem 2, nastepnie przez otwór 21 w tloku 2 wchodzi w wybranie 22 tloczyska 4 i zostaje zatrzymana na sciance suwaka 5. Wówczas nastepuje wzrost cisnienia cieczy w komorze 20 nad tlo¬ kiem 2, który wraz z tloczyskiem 4 zaczyna przesuwac sie wzgledem suwaka 5 do dolu, otwierajac szczeline a, przez która przeplywa ciecz do dolnej czesci komory 20 cy¬ lindra 1 i przez otwór wylotowy 23 do urzadzenia tlo¬ czacego, nie pokazanego na rysunku. Nastepuje wówczas spadek cisnienia cieczy w górnej czesci komoiy 20 nad tlokiem 2.Obracajaca sie krzywka 9 powoduje ruchy suwaka 5, który przesuwajac sie do dolu lub do góry, zamyka lub otwiera szczeline a. Gdy szczelina a jest zamknieta tlok 2 podaza za suwakiem 5 do dolu, pociagajac za soba tlo¬ czysko 4, natomiast gdy szczelina a jest otwarta tlok 2 wraz z tloczyskiem 4 podnosi sie do góry. Pionowe, po¬ suwisto-zwrotne ruchy tloczyska 4 powoduja dzialanie przekladni zebatej srubowej skladajacej sie ze slimaka 11 zamocowanego na tloczysku 4 i kola slimakowego 12. 15 20 25 Przekladnia ta W swym dzialaniu zblizona jest do me¬ chanizmu zebatkowego sluzacego do zamiany prostoli¬ niowego ruchu tloczyska 4 i slimaka 11 na ruch obrotowy ,. kola slimakowego 12 osadzonego na wale 13, na który na- 5 wija sie ciegno 14, powodujace podnoszenie i opuszcza¬ nie sie obraczkowej lawy 15.Lawa swym ciezarem powoduje odwijanie sie ciegna 14 z walu 13, który obracajac kolo slimakowe 12 powo¬ duje pionowy przesuw slimaka 11, a wraz z nim tlo- w czyska 4 z tlokiem 2. Na ruch lawy 15 ma rówiez wplyw cisnienie cieczy tloczonej do komory 20 cylindra 1 przez urzadzenie hydrauliczne, nie pokazane na rysunku, prze¬ ciwdzialajace ciezarowi lawy 15.Obraczkowa lawa 15 podczas procesu roboczego, po kazdym skoku podnosi sie o pewna wartosc, w zalez¬ nosci od grubosci nawijanej przedzy. Odbywa sie to w ten sposób, ze zebate kolo 10 suwliwie osadzone na obro¬ towym tloczysku 4 bedace czescia, skladowa—znanego- mechanizmu podskoku obraczkowej lawy 15„ nie poka¬ zanego na rysunku, obraca sie o pewien kat powodujac czesciowy obrót tloczyska 4 oraz zamocowanego na nim slimaka 11 wspólpracujacego z slimakowym kolem 12 osa¬ dzonym na wale 13. Obrót tego walu skraca ciegno 14 obraczkowej lawy 15 i powoduje przemieszczenie ku górze ruchu posuwisto-zwrotnego tej lawy o uprzednio nas¬ tawiona wartosc, uzalezniona od grubosci przerabianej przedzy.Przy ruchu obrotowym tloczyska 4 slimak 11 i slima¬ kowe kolo 12 pracuja jak normalna przekladnia zebata 30 srubowa, w której ruch obrotowy jest przenoszony z jed¬ nego walu na drugi na skutek zazebiania sie slimaka 11 napedzajacego slimakowe kolo 12. W tym przypadku nas¬ tepuje zamiana okresowego ruchu obrotowego tloczys¬ ka 4 na ruch obrotowy walu 13 skracajacego ciegno 14 obraczkowej lawy 15..W rozwiazaniu tym ruchome tloczysko 4 jest bezposred¬ nio polaczone z koncowym czlonem urzadzenia, w sklad którego wchodzi slimak 11, slimakowe kolo 12, wal 13 40 i ciegno 14, oddzialywujacym na ruchy obraczkowej ,awy 15.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do napedzania lawy obraczkowej w prze- 45 dzarkach i skrecarkach sprzezone z mechanizmem pod¬ skoku tej lawy, zaopatrzone w nieruchomy cyLnder z prze¬ suwajacym sie w nim tlokiem polaczonym z tloczyskiem, w którym jest umieszczony suwak napedzany krzywka, oraz w ciegno laczace lawe obraczkowa z koncowym ele- 50 mentem czlonu tego urzadzenia oddzialywujacego na ru¬ chy lawy, znamienne tym, ze tlok (2) polaczony jest z obrotowo osadzonym tloczyskiem (4), na którym za¬ mocowany jest slimak (11) zazebiajacy sie ze slimako¬ wym kolem (12) osadzonym na wale (13) polaczonym 55 ciegnem (14) z obraczkowa lawa (15), przy czym sli¬ mak (11) i slimakowe kolo (12) sluza jednoczesnie do wahadlowego obracania walu (13) oraz do zamiany okre¬ sowego ruchu obrotowego tloczyska (4) na ruch obroto¬ wy walu (13) skracajacego ciegno (14) obraczkowej 6o lawy (15). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze ruchome tloczysko (4) jest bezposrednio polaczone z koncowym czlonem tego urzadzenia, oddzialywujacym na ruchy obraczkowej lawy (15).108 490 PL