Opis patentowy opublikowano: 30.10.1981 107 405 Int. Cl.' B61G 5/06 CZVi£LNIA Urredw Pa4«nto¥rftgo Twórcy wynalazku: Dieter Lingott, Winfried Becker Uprawniony z patentu: Ministerium fur Verkehrswesen, Berlin (Nie¬ miecka Republika Demokratyczna) Urzadzenie do zakrywania gniazd i styków zlaczy przewodów samoczynnych sprzegów cieglowo-zderzakowych pojazdów szynowych Wynalazek dotyczy urzadzenia do zakrywania gniazd i styków zlaczy przewodów samoczynnych sprzegów cieglowo-zderzakowych pojazdów szy¬ nowych, w których laczenie przewodów powietrz¬ nych oraz przewodów elektrycznych nastepuje za posrednictwem umieszczonych w obudowie lacz styków wzglednie gniazd samoczynnie, przy czym te styki wzglednie gniazda w stanie rozlaczanym zakryte sa urzadzeniem zakrywajacym, które jest odchylane podczas procesu sprzegania.Znane jest z opisu patentowego NRD nr 57 875 urzadzenie zakrywajace, które polaczone jest z ramieniem, na którym umieszczona jest krzywka pozostajaca w zaleznosci roboczej z przyporzadko¬ wanym torem krzywki dzwigni tocznej. Podczas procesu sprzegania w pierwszej kolejnosci tor krzywki dzwigni tocznej styka sie z krzywka ra¬ mienia pokrywki. W wyniku tego krzywka prze¬ taczajaca sie po torze krzywki ramienia pokryw¬ ki, powoduje odchylenie pokrywki, zas lacza prze¬ wodów przemieszczaja zderzakiem dzwignie toczna z jego tylnego polozenia spoczynkowego w przed¬ nie polozenie sprzegania. Przy rozlaczaniu pokryw¬ ka przesuwa sie samoczynnie przed styki lacz.Wada znanego rozwiazania jest to, ze w wyni¬ ku wystepujacych uderzen przy wyzszych pred¬ kosciach najezdzania -wystepuje przeciwne ukie¬ runkowanie sil ciezkiej obudowy lacz przewodów oraz pokrywki, mogace prowadzic do przeciazen i odksztalcen pokrywki oraz ciegien. 10 15 30 Dla zapewnienia sprawnego dzialania pokrywki konieczne jest pozostawienie miedzy nia oraz o- budowa lacz przewodów odpowiedniej szczeliny.Doswiadczenie wykazuje, ze przez szczeline te podczas jazdy pociagu przedostaje sie do przewo¬ dów powietrznych na poczatku i na koncu skladu pociagu kurz, brud i snieg, w wyniku czego wy¬ stepuje obok niebezpieczenstwa zmniejszenia przekroju przewodu oraz zabrudzenia styków elektrycznych, równiez niebezpieczenstwo przeni¬ kania cial obcych jak tez kurzu i brudu do ele¬ mentów systemu hamulcowego.Dalsza wada rozwiazania jest to, ze na po¬ wierzchniach styku przy laczeniu, brud i snieg przylegajacy do powierzchni pokrywki wciskany jest do przewodów powietrznych. Zwlaszcza wcis¬ kany do przewodów powietrznych snieg topnieja¬ cy w temperaturach bliskich zera, powodowac moze zamarzanie stopionej wody, w wyniku czego pokrywka bedzie mocno przylegala do usz¬ czelek gniazda i styków. Powoduje to skasowanie szczeliny powietrznej miedzy pokrywka i uszczel¬ kami gniazda tak, ze przy samoczynnym sprze¬ ganiu obudowy lacz przewodów nastepuje od¬ ksztalcenie pokrywki, albo oderwanie uszczelki gniazda z jej pozycji, badz tez jej zniszczenie, w wyniku czego przy sprzeganiu wystepuja nie¬ szczelnosci pogarszajace w znacznym stopniu dzialanie systemu hamulcowego.Wada znanego rozwiazania jest równiez to, ze 107 4053 w wyniku przyjetej zasady lozyskowania po¬ krywki na obudowie, sprzegu oraz w wyniku ko¬ niecznosci stosowania szczeliny powietrznej mie¬ dzy obudowa lacz przewodów i pokrywka, z ko¬ niecznosci wystepuja duze tolerancje wymiarowe.Dla zachowania wymaganej wielkosci szczeliny konieczne jest stosowanie miedzy skomplikowa¬ nym mechanizmem sterowania pokrywki oraz po¬ krywka elementu posredniego dopasowanego in- . dywidualnie do kazdego sprzegu cieglowo-zderza- kowego. Przekresla to mozliwosci Wymiennosci mechanizmu sterowania, klapki, dopasowanego elementu posredniego oraz obudowy lacz przewo¬ dów. Poza znacznymi kosztami zwiazanymi z czynnosciami parowania przy wyposazeniu pojaz¬ dów szynowych po raz pierwszy w samoczynne sprzegi cieglowa-zderzakowe komplikuje to w znacznym 'stopniu zagadnienia zaopatrzenia w czesci zamienne.Wada zlaczy przewodów typu teleskopowego jestj równiez to, ze z powodu przymusowego ruchu obudowy lacz przewodów do polozenia rozlaczo¬ nego dla uzyskania szczeliny powietrznej pomie¬ dzy obudowa lacz przewodów i pokrywka, tele¬ skopy w polozeniu rozlaczonym nie sa ustawione wspólosiowo, przez to daja sie wymieniac jedy¬ nie z wielkim wysilkiem.Celem wynalazku jest usuniecie wystepujacych wad i opracowanie urzadzenia do zakrywania gniazd i styków lacz przewodów samoczynnych sprzegów cieglowo-zderzakowych pojazdów szy¬ nowych, które skutecznie zabezpieczy przed prze¬ dostaniem sie sniegu i brudu do przewodów po¬ wietrznych, jak równiez przed 'zabrudzeniem sty¬ ków elektrycznych oraz uniemozliwi odksztalca¬ nie urzadzenia zamykajacego, przy czym w pro¬ dukcji oraz eksploatacji wyeliminuje wszelkie kosztowne czynnosci pasowania, spelniajac waru¬ nek wymiennosci niektórych lacz przewodów.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze urza¬ dzenie sklada sie z korpusu pokrywki, dzwigni pokrywki i lacznika, polaczonych wzajemnie ru¬ chomo wzgledem siebie za posrednictwem obro¬ towego zlacza, przy czym dzwignia pokrywki osa¬ dzona jest obrotowo w obudowie lacz przewodów, a lacznik osadzony jest obrotowo w glówce sprzegu, zas miedzy obudowa lacz przewodów a dzwignia pokrywki oraz miedzy korpusem pok¬ rywki i lacznikiem umieszczone sa zderzaki, a na korpusie pokrywki jest zabezpieczenie usztywnia¬ jace przed odksztalceniem- Na zlaczu obroto¬ wym usytuowana jest sprezyna.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku 55 w czesciowym przekroju w polozeniu sprzegnie¬ cia, fig. 2 — urzadzenie wedlug wynalazku w czesciowym przekroju w polozeniu rozlaczonym, fig. 3 — urzadzenie na poczatku procesu zamyka¬ nia, fig. 4 — urzadzenie w dalszym etapie zamy- eo kania, fig. 5 — urzadzenie z korpusem pokrywki odchylnym recznie, fig. 6 — urzadzenie wedlug wynalazku z korpusem pokrywki odchylnym sa¬ moczynnie sila grawitacji, fig. 7 — lacznik urza- 07 405 4 dzenia wedlug wynalazku, fig. 8 — dzwignia po¬ krywki urzadzenia wedlug wynalazku.W obudowie 5 lacz przewodów samoczynnego sprzegu cieglowo-zderzakowego i dajacej sie prze- suwac w kierunku osiowym znajduje sie ruchoma dzwignia 2 pokrywki polaczona za posrednict¬ wem lacza obrotowego z lacznikiem 3 i korpusem 1 pokrywki. Lacznik 3 osadzony jest obrotowo w glówce samoczynnego sprzegu cieglowo-zderzako¬ wego w punkcie obrotu 25. Dzwignia 2 pokrywki ulozyskowana jest wahliwie na zlaczu obrotowym 22 obudowy 5 lacz przewodów. Na ramieniu pok¬ rywki znajduje sie odgieta w strone osi srodko¬ wej obudowy 5 lacza przewodów pokrywka 12 uksztaltowana odpowiednio do otworów obudowy 5 lacza przewodów. Wymagany ruch osiowy obu¬ dowy 5 lacza przewodów wywolywany jest za posrednictwem znanego ukladu sterowania, z którego przedstawiono jedynie dzwignie 13 wpro¬ wadzona w wybranie 14 obudowy 5 lacz przewo¬ dów. Na dzwigni 2 pokrywki znajduje sie zderzak 6 krzywkowy wspólpracujacy z powierzchnia przy¬ legania 15 obudowy 5 przewodów. Drugi zderzak 8 majacy równiez ksztalt krzywkowy znajduje sie na dzwigni 2 pokrywki bezposrednio obok la¬ cza 4 obrotowego i posiada dwie powierzchnie 16, 17 zderzakowe. Lacznik 3 ma prawie na srodku zderzak 18 lacznika o ksztalcie 'czworoboku sie¬ gajacy na szerokosc lacznika i wystajacy po stro¬ nie lacznika przeciwnej do obudowy 5 lacz prze¬ wodów, przy czym zderzak lacznika posiada gór¬ na powierzchnie 19 zderzaka i dolna powierzch¬ nie 20 zderzaka. Na górnej powierzchni 19 zde¬ rzaka lacznika spoczywa jeden koniec sprezyny 11, zas dolna powierzchnia 20 zderzaka lacznika wspólpracuje ze zderzakiem 9 korpusu 1 pokryw¬ ki. Korpus 1 pokrywki ma wystep biegnacy w kierunku zlacza 4 obrotowego konczacy sie zde¬ rzakiem 7.Urzadzenie wedlug wynalazku zajmuje poczat¬ kowo polozenie pokazane na fig. 1. Obudowa 5 lacz przewodów znajduje sie w swym tylnym po¬ lozeniu spoczynkowym. Pokrywka ,12 przylega szczelnie do gniazda wzglednie do powierzchni stykowych obudowy lacz jakie maja byc zakryte.Zderzak 6 dzwigni 2 pokrywki przylega do po¬ wierzchni 15 przylegania obudowy 5.Gdy uklad sterowania i tym samym dzwignia 13 zostana przesuniete w kierunku strzalki A na fig. 1, wówczas dzwignia 13 toczna dosunieta zos¬ tanie najpierw do powierzchni 14 wybrania zwró¬ conej do gniazda obudowy 5 lacz. Dzwignia 13 toczna przesunie tym samym obudowe lacz prze¬ wodów równiez w kierunku strzalki A na fig. 1 az do zajecia przez obudowe 5 lacz polozenia przedstwionego na fig. 2. Podczas tego ruchu kor¬ pusu 1 pokrywki przesuniety zostanie zgodnie z kierunkiem strzalki C na fig. 1, a lacznik 3 prze¬ suniety zostanie w kierunku strzalki B na fig. 1.' Przyjeta zaleznosc ruchu korpusu 1 pokrywki, dzwigni 2 pokrywki oraz lacznika 3 zapewnia, ze miedzy przechyleniem urzadzenia oraz ruchem obudowy 5 lacz przewodów, zgodnie ze strzalka C na fig. 1, zachodzi opóznienie czasowe.Dzieki temu przesunieciu obudowy 5 lacz prze-107 4 5 wodów nie zostaje spowodowane jakiekolwiek uszkodzenie urzadzenia. Gdy obudowa lacz zajmie polozenie krancowe, pokazane na fig. 2, to po¬ wierzchnia 16 zderzakowa zetknie sie z korpu¬ sem 1 pokrywki okreslajac tym samym polozenie 5 w pozycji roboczej sprzegu cieglowo-zderzakowe- go. Podczas rozlaczania sprzegu, po rozdzieleniu mechanicznego polaczenia samoczynnego sprzegu cieglowo-zderzakowego, poczatkowo dzwignia 13 toczna wchodzaca w sklad ukladu sterujacego po- 10 ruszana jest w kierunku strzalki D na fig. 3, zas dzwignia 2 pokrywki obracana jest dookola zla¬ cza 22 obrotowego, zgodnie z kierunkiem strzalki E, dzieki czemu korpus 1 pokrywki wraz z pok¬ rywka 12 porusza sie zgodnie z kierunkiem strzal- 15 ki F na fig. 3 az do momentu, gdy pokrywka 12 zetknie sie z powierzchnia' 21 styku, zas zderzak 9 zetknie sie z dolna powierzchnia 20 zderzakowa lacznika.Przy dalszym ruchu dzwigni 13 tocznej zgodnie 20 ze strzalka D pokrywka 12 styka sie z krawedzia 23 styku obudowa 5 lacz przewodów, w wyniku czego od wewnetrznej strony pokrywki 12 usu¬ wany jest przylegajacy do niej snieg, brud i lód.Na poczatku przedstawionego na fig. 4, procesu 25 ocierania zderzak 9 dzwigni 2 pokrywki oddala sie od dolnej powierzchni 20 zderzaka lacznika.Jesli konieczne jest w stanie rozlaczonym sprzegu, tzn. w stanie gdy pokrywka 12 zakrywa powierzchnie stykowe, wzglednie uszczelki gniazd 30 obudowy 5 lacz przewodów, zdjecie pokrywki 12 w celu przeprowadzenia kontroli badz naprawy wzgfednie wymiany gniazd lub styków, to wówczas korpus 1 pokrywki mozna odchylic reka tak, aby zajal polozenie- pokazane na fig. 1, przy 35 czym nastepuje napinanie sprezyny 11 powrotnej przez korpus 1 pokrywki, co po zniknieciu od¬ dzialywania sily reki zapewnia prawidlowy pro¬ ces zamykania i szczelne doleganie pokrywki 12 do powierzchni uszczelniajacych obudowy 5 lacz 40 przewodów.Jesli przy sprzeganiu pojazdów szynowych wy¬ stepuja duze sily bezwladnosci wywolane duzymi 6 predkosciami stykania sie pojazdów, a wystar¬ czajace do tego, aby wychylic dalej korpus 1 po¬ krywki z polozenia przedstawionego na fig. 2 w kierunku strzalki C na fig. 1 wzglednie fig. 6, wówczas wychylenie to nie powoduje odksztalce¬ nia urzadzenia zagrazajacego jego dzialaniu. Wy¬ chylenie korpusu 1 pokrywki mozliwe jest az do tego punktu, gdy ramie korpusu 1 zetknie sie swym zabezpieczeniem 10 usztywniajacym na glówce 24 sprzegu.Powrót korpusu 1 pokrywki do polozenia uwi¬ docznionego na fig. 2 odbywa sie pod wplywem dzialania sprezyny 11 powrotnej dociskowej na¬ ciaganej podczas wychylania ramienia. PL