Opis patentowy opublikowano: 30.07.1980 107352 Int. Cl.2 HOIF 41/02 HOIF 3/04 Twórcy wynalazku: Andrzej Wlodarczyk, Maria Furmaniak, Jerzy Urban, Zdzislaw Tyszkiewicz, Jerzy Burkacki, Józef Calak, Andrzej Patejczyk, Danuta Sadomska, Elzbieta Górniak Uprawniony z patentu: Zaklady Wytwórcze Aparatury Wysokiego Napiecia im. Dymitrowa, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania obwodów-magnetycznych dzielonych / i Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania obwodów magnetycznych dzielonych, znajdujacych zastosowanie w magnetowodach przekladników pradowych, traasforma- torów i dlawików malych mocy, uzywanych w radio i tele- technice oraz elektronice.Na znany sposób wytwarzania obwodów magnetycznych dzielonych sklada sie szereg skomplikowanych operacji technologicznych, których glówny przebieg i warunki prowadzenia przedstawiaja sie nastepujaco. Rdzen jest zwijany z tasmy magnetycznej zimnowalcowanej na oszli¬ fowanym trzpieniu o przekroju prostokatnym lub torro- idalnym. Konce tasmy sa zgrzewane. Nastepnie dokonuje sie trudnej technologicznie czynnosci zsuniecia rdzenia z trzpienia stanowiacego forme dla zadanego ksztaltu okna rdzenia, z jednoczesnym wciskaniem rdzenia na inny trzpien przewidziany do wyzarzania wraz z rdzeniem, który to rdzen w procesie obróbki cieplnej jest obciskany na trzpieniu specjalnymi obejmami. Po obróbce cieplnej powtórnie wypycha sie trzpien z okna rdzenia oraz usuwa elementy obciskajace i z kolei poddaje sie rdzen procesowi nasycania lakierem elektroizolacyjnym o dobrych wlasnos¬ ciach mechanicznych, której to operacji dokonuje sie w autoklawie.Znane jest równiez nasycanie rdzeni kompozycja zywicz¬ na, której wykorzystanie do tych celów mialo te powazne wady, ze wystepowaly szkodliwe dla uzyskiwanych para¬ metrów obwodów magnetycznych naprezenia, wywolane skurczem i mala elastycznoscia kompozycji, a z wlasnosci przetwórczych wytracanie sie utwardzacza, w zwiazku 10 15 25 so z czym zachodzila bezwzgledna koniecznosc przeprowa¬ dzania okresowychfiltracji.Kolejnym etapem obróbki rdzeni jest utwardzanie syciwa rdzenia w postaci lakieru lub kompozycji zywicznej, prze¬ prowadzane w suszarce komorowej z wymuszonym obie¬ giem powietrza. Przeciecia rdzenia dokonywano za pomoca pilki tarczowej o drobnym uzebieniu mocujac uprzednio rdzen w uchwycie ograniczajacym naprezenia mechaniczne zwiazane z przecinaniem. Przeciete polówki rdzenia pod¬ dawane byly obróbce wykanczajacej, polegajacej na usu¬ nieciu zadziorów z powierzchni powstalych po przecieciu, pomalowaniu pozostalych powierzchni oraz oznakowaniu wzajemnego, wlasciwego polozenia polówek rdzenia do ich skladania.Celem sposobu wedlug wynalazku jest uproszczenie technologii wytwarzania obwodów magnetycznych z jedno¬ czesnym osiagnieciem bardzo wysokich i powtarzalnych wlasnosci magnetycznych wyrobu.Wytwarzanie obwodów magnetycznych sposobem wedlug wynalazku polega na tym, ze na trzpieniu wykonanym z materialu zaroodpornego i pokrytym srodkiem anty- adhezyjnym nawija sie znana tasme magnetyczna ze starym naprezeniem dla róznych szerokosci tasmy. Nastepnie trzpien z uformowanym nan rdzeniem jest poddawany obróbce cieplnej w atmosferze ochronne4), przy czym w pierwszej fazie nagrzewa sie rdzen do temperatury 820—350°C a nastepnie w okresie 2,5 do 3,5 godzin prze¬ prowadza sie proces wytrzymania temperatury osiagnietej w pierwszej fazie i z kolei schladza sie rdzen do temperatury okolo 300 °C po czym eliminuje sie atmosfere ochronna 107 3523 i kontynuuje proces schladzania do temperatury otoczenia.Po uwolnieniu od, trzpienia,, rdzen jest metoda prózniowo- -cisnieniowa wielokrotnie nasycany srodkiem klejacym sporzadzonym na bazie epoksydów o lepkosci okolo 40— —100 cP, z rozpuszczalnikiem, a nastepnie utwardzany w podwyzszonej temperaturze. Tak przygotowany rdzen jest przecinany z ustalonym, stalym dociskiem za pomoca, wirujacej tarczy sciernej. Przeciete powierzchnie -rdzenia sa dogladzane na mokro zawiesina korborundu w oleju. jjpfttófe W&kig wynalazki gwarantuje uzyskanie wyso¬ kich wlasnosci magnetycznych wyrobu finalnego, co ma szczególne znaczenie dla uproszczenia wykonawstwa i ja¬ kosci magnetowodów przekladników, transformatorów i dlawików. Uzyskanie takich wlasnosci jest mozliwe dzieki temu, ze na etapie zwijanie rdzenia uzyskuje sie wysoki wspólczynnik wypelnienia, iminimum 0,95 przez co eli¬ minuje sie mozliwosc powstawania odksztalcen w procesie wyzarzania, co mialo miejsce w dotychcmwpwyeji mctodtcfr.Wyzarzanie w atmosferze ochronnej, z góry zaprogramowa¬ nym przebiegiem Hmpem*xpvqm Mbeupiecza swyskanje optymalnych wjasoecct J3foiy m$gp&?m£iei. Wreszcie, zastosowana metoda klejenia zapewnia dobre polaczenie mechaniczne, niezmiennosc i stafbilnosc wlasnosci magne¬ tycznych rdzeni.Sposób wedlug wymflmira mst/mie tófaj wyjasniony aa przykladzie postepowca f*zy wymmamm abm*Mw jMgnufyofmyoh 4» pracWadailiów piadowych. Na tr*pte- niu wykonanym z materialu zaroodpornego, pokrytym lakierem grafitowym- nawijany jest rdzen magnetyczny o oknie prostokatnym i wymiarach 130 mm na U 3 mm. Do nawijania rdzenia ttzyta jest taftma magnetyema Mazo- -krzemowa z izolacja karlitowa, a nawijanie wykonuje sie za pomoca urzadzenia umozliwiajacego nastawienie stalego naciagu dla wybranej szerokosci tasmy oraz usuwanie gratu z krawedzi tej tasmy. Konce tasmy sa zgrzewane punktowo za pomoca zgrzewarki wbudowanej w urzadzenie do nawijania tasmy. Przygotowane rdzenie poddaje sie procesowi obróbki cieplnej w atmosferze czystego azotu.W pierwszej fazie nagrzewa sie rdzen do temperatury '830 °C, a nastepnie w przeciagu 3 godzin utrzymuje sie osiagnieta temperature, po czym schladza sie rdzen do temperatury 300°C i eliminuje atmosfere ochronna. Sehla- dzanie jest kontynuowane az do osiagniecia temperatury otoczenia^ w której z rdzenia wyciskany jest trzpien a rdzen poddaje sie procesowi klejenia polegajacemu na nasycaniu kompozycja o skladzie: zywica epoksydowa ciekla modyfi¬ kowana z rozpuszczalnikiem — 100 czesci wagowych, utwardzacz aminowy ciekly z rozpuszczalnikiem — 100 4 czesci wagowych. W tempewtóze otoczenia czas zycia uzywanej do klejenia kompozycji, przy produkcyjnym cia-. glym uzupelnianiu, jest pr*tycznie ndeograniczony. Kle¬ jenie przeprowadza sie w autoklawie, w którym umieszcza •5 sie rdzenie i m pneciaga 0,5 godziny i temperaturze oto¬ czenia poddaje sie oddzialywaniu prózni mniejszej od jednego tora, a nastepnie zatapia wsad opisana kompozycja klejaca i przesyca nia w ciagu 10 minut, przy cisnieniu okolo ,0,1 atmosfery, po czym przez kolejne 10 minut 10 wytwarza sie nadcisnienie izedu 2 atmosfer. Operacje te powtarza <&ie 4wukrotB*e. Po obcieknieciu syciwa suszy sie rdzenie w temperaturze 90°C w ciagu 16 godzin i utwardza w temperaturze 140°C w dagu 8 godzin, fta sklejonym rdzeniu maluje sie pasek sluzacy do pózniejszego okreslania 15 wlasciwego, wzajemnego polozenia polówek przecietego rdzenia. Przecinanie rdzenia realizuje «c za pomoca tarczy sciernej o ziarnie 63 i twardosci Q przy 4 500 obrotach na ssKttfte po ttpr»4airo zamocowaniu rdzenia w imadle ograniczajacym naprezenia mechaniczne,powstajace w bez- w pesrtUmj strefie micJK* yonmam, Z polówek przecie¬ tego rdzenia usuwa sie ewentualne zadziory, myje rdzen a nastepnie po umieszczeniu rdzenia w obejmach zabezpie¬ czajacych przed deformacja przy przylozeniu nacisku do 3 kN/m2, dogladza sie na mokro powierzchnie przeciecia gg na dp^adgarcc, mmu^ac sawieme lirótanindu w oleju.Po powilismym umyciu rdzenia i wypolerowaniu dogladzo- nycli powieizclmi kompletowane sa wlasciwe pofGWM a rdzen podlega koncowemu sprawdzeniu wlasnosci ma¬ gnetycznych. 99 Zastrzezeaie patentowe Sposób wytwarzania obwodów magnetycznych dzielo¬ nych, zwijanych z tasmy magnetycznej na trzpieniu, wy¬ zarzanych a nastepnie klejonych i przecinanych, znamien— 35 ny tym, ze tasme nawija sie ze stalym naprezeniem aa trzpieniu zaroodpornym, pokrytym srodkiem antyadhe- zyjnym^po czym rdzen wraz z trzpieniem jest w atmosferze ochronnej nagrzewany do temperatury 820-^850 °C która utrzymuje sie w okresie 2,5—3,5 godzin i z kolei schladza rdzen do temperatmy okolo 300°C oraz eliminuje atmosfere wstamM* tattysOTKC proces adfafetam do tempats&sry etaczemz, m p» rawiiy** topieni* rdaen jest roetada prómmo-cismkmawa wieSokrirtaie masymy srodkiem Uepacfn spoizadBcaym na bazie epoksydów o lepfeasci 45 40—JO0 oP z «wc**ecz*tóki*m oraz utwasteamy w pod- wyzfiZDsej tempemtmnc a nastepnie praeemany ze stalym dociaktem tarcza scierna, vq czym pwrierzcbwe po prae- deciata dogladzanenamokrozawie»oa karhomrwfeiwolej*.LZG Z-d 3, z. 276/1400/80, n. 120+20 egz.Cena 45 zl PL