PL106093B1 - Srodek chwastobojczy - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobójczy, który zawiera jako substancje czynna N-(2-benztiazolilo)- -N,N'-dwumetylomocznik methabenzthiazuron w kombi¬ nacji z chlorowcopodstawionymi estrami kwasu 4-fenoksy- Fenoksy-a-propionowego.

Wiadomo, ze szereg chloro- i trójfluorometylo podsta¬ wionych estrów kwasu 4-fenoksy-fenoksy-ce-propionowego ma specyficzne dzialanie przeciw waznym gospodarczo chwastom trawiastym, w szczególnosci przeciwko wyczyn¬ owi polnemu i owsowi gluchemu, lecz równiez przeciw chwastnicy jednostronnej, palusznikowi krwawemu, wlos¬ nicy zycicy trwalej i perzowi wlasciwemu (por. opisy pa¬ tentowe RFN DT-OS tir 2'223 894 i DT-OSnr 24 33 067).

Do tego samego celu zaproponowano równiez 2-chloro-4- -bromopodstawiony ester kwasu 4-fenoksy-fenoksy-a-pro- pionowego (por. opis patentowy RFN, DT-OS nr 26 01 548) Zwiazki tego typu, zwane dalej typ (1), mozna stosowac nie tylko w burakach cukrowych, roslinach straczkowych, warzywach i innych dwuliscieniowych roslinach uprawnych, lecz czesciowo równiez w jeczmieniu, pszenicy i zycie, przy czym korzystnie natryskuje sie je po wzejsciu roslin.

Wiadomo równiez, ze liczne chwastobójcze substancje ?czynne maja wprawdzie dobre dzialanie na chwasty dwu- liscieniowe, lecz nie dzialaja na chwasty trawiaste lub dzialaja tylko niewiele. Do zwiazków tego typu, zwanego dalej typem (2) nalezy zaliczyc miedzy innymi: Desmedip- iiam i Phenmedipham (pór. 3 sympozjum o nowych herbi¬ cydach, Paryz 1969), N- (3-chloro-4-etoksyfenylo)-N',N'- -dwumetylomocznik (por. opis patentowy RFN DT-OS nr 22 21 795), Methabenzthiazuron Q>or. Biol. Bundesan- stalt f. Land — und Forstwirtschaft, Pflanzenschutzmit- telverzeichnis 1975 (76, str. 105) oraz Metamitron (por.

Zeitschr. f. Pfl. Krankh und Pflanzenschutz, SH VII, 1975,367 — 374); Zadaniem niniejszego wynalazku jest opracowanie no¬ wych srodków chwastobójczych opartych na zwiazkach typów (1) i (2), które maja podwyzszone dzialanie w od¬ niesieniu do chwastów dwuliscieniowych i trawiastych i które w szczególnosci umozliwiaja objecie calego spektrum szczególnosci umozliwiaja objecie calego spektrum jedno¬ rocznych chwastów jedno- i dwulisciennych w uprawach zbozowych, i 'Okazalo sie obecnie nieoczekiwanie, ze przy kombino¬ wanym zastosowaniu zwiazków typów (1) i (2) wystepuje nie tylko oczekiwany efekt addycyjny, lecz oprócz tego wys¬ tepuja efekty synergiczne przy zwalczaniu chwastów.

Przedmiotem wynalazku jest zatem srodek chwastobój¬ czy, który zawiera jako skladnik (1) zwiazek I, to znaczy ester nizszoalkilowy kwasu 2-[4-(4,-chlorofenoksy)-feno- ksy] -propionowego, zwiazek II, to znaczy ester nizszo¬ alkilowy kwasu 2- [4- (2',4,-dwuchlorofenoksy)-fenoksy] - -propionowego albo zwiazek IH, to znaczy ester nizszoal¬ kilowy kwasu 2- [4- (2,-chloro-4'-bromofenoksy)-fenoksy] - -propionowego w kombinacji- ze skladnikiem (2), który stanowi zwiazek D, to znaczy N-(2-benztiazolilo)-N,,N'- -dwumetylo-mocznik (Methabenztiazuron).

Korzystne sa estry izobutylowe zwiazku I oraz estry metylowe zwiazków II i III. Stosunki zmieszania I-III/:D moga sie wahac w szerokich granicach miedzy okolo 1:0,5 i 1:17. 106 093106 093 3 Dobór stosunku zmieszania zalezy od kazdorazowych skladników mieszaniny, od wystepujacego spektrum chwas¬ tów i od stadium rozwoju chwastów. Kombinacje zwiazków I, II i III ze zwiazkami D maja np. korzystnie stosunek ilosciowy 1:2 — 1:6.

Srodek do zwalczania chwastów wedlug wynalazku moze wystepowac w postaci proszków zwilzalnych koncentratów do emulgowania albo srodków do opylania i zawierac znane pomocnicze srodki do preparatów, takie jak srodki zwilzajace, polepszajace przyczepnosc, dyspergujace, stale albo ciekle substancje obojetne oraz srodki ulatwiajace mie¬ lenie albo rozpuszczalniki.

Jako substancje nosne mozna stosowac substancje mine¬ ralne takie jak glinokrzemiany, tlenki glinu, kaolin, kredy, kredy krzemionkowe, talk, ziemia okrzemkowa albo uwod¬ nione kwasy krzemowe albo preparaty tych substancji mineralnych ze specjalnymi dodatkami, np. kreda natlusz¬ czona stearynianem sodu.

Jako nosniki dla preparatów cieklych mozna stosowac wszystkie przyjete i odpowiednie rozpuszczalniki organiczne np. toluen, ksylen, alkohol dwuacetonowy, izoforon, benzy¬ ny, oleje parafinowe, dioksan, dwumetyloformamid, dwu- metylosulfotlenek, octan etylu, octan butylu, czterowodoro- furan, chlorobenzen i inne.

Jako substancje zwiekszajace przyczepnosc mozna sto¬ sowac kleiste produkty celulozowe albo polialkohole winy¬ lowe.

Jako substancje zwilzajace mozna stosowac wszystkie odpowiednie emulgatory takie jak oksyetylowane alkilofe- nole, sole kwasów arylo- albo alkiloarylosulfonowych, sole etoksylowanych kwasów benzenosulfonowych albo mydla.

Jako substancje dyspergujace nadaja sie pak celulo¬ zowy (sole lugów posiarczynowych), sole kwasu naftaleno- sulfónowego oraz ewentualnie uwodnione kwasy krzemowe albo tez ziemia okrzemkowa.

Jako srodki ulatwiajace mielenie mozna stosowac od¬ powiednie sole nieorganiczne albo organiczne takie jak siarczan sodu, siarczan, amonu, karbominian sodu, wodoro¬ weglan sodu, tiosiarczan sodu, stearynian sodu, octan sodu. 40 Zawartosc substancji czynnych wedlug wynalazku wy¬ nosi w tych srodkach na ogól 2—75%. Te substancje czyn¬ ne moga jednak wystepowac w preparatach równiez w mie¬ szaninie z innymi znanymi substancjami czynnymi.

Wymagane w praktyce zastosowanie moze sie zmieniac w szerokich granicach. Tak np. mozna stosowac kombinacje zwiazków I, II albo III ze zwiazkiem D w ilosci 0,1—10, korzystnie 035 —5 kg/ha.

Proste preparaty nadajace sie do zastosowania mozna otrzymac wedlug nastepujacych przepisów. Przyklady preparatów I —IV zestawiono w tablicy I.

Preparaty wytworzono w nastepujacy sposób; ' Mieszanina 1. Podane, w tablicy I estry zwiazków I, II i III w podanych ilosciach poddaje sie uplynnieniu, w temperaturze 60 °C i w mieszalniku szybkobieznym adsorbuje sie na syntetycznym kwasie krzemowym w ilos¬ ciach podanych w tablicy I.

Mieszanina 2. Niezaleznie od mieszaniny 1 podane w tablicy I ilosci zwiazku D miesza sie z podanymi w tablicy I ilosciami skladników pomocniczych do preparatów i miele bardzo mialko w dezyntegratorze przy wysokiej liczbie obrotów.

Przyklad preparatu. Wymienione wyzej mieszaniny 1 i 2 miesza sie kazdorazowo wedlug tablicy I i jednorazowo miele dodatkowo na wolnoobrotowym mlynie udaro¬ wym z bijakiem krzyzowym na gotowy proszek zwilzalny.

Stosunek skladników D do I lub II lub III w gotowych proszkach zwilzalnych podany jest w tablicy w czesciach wagowych.

Przyklady biologiczne.

Przyklad V. Nasiona wyczynca polnego (Aiopecu- rus myosuroides) umieszczono w doniczkach i po wzejsciu w stadium 2 — 3 litnym w szklarni traktowano zwiazkami.

D i I samymi oraz w kombinacji w stosunku zmieszania D:I wynoszacym 5,19:1 lub 3,25:1.

Wynik traktowania, wyrazony jako % stopnia uszko¬ dzenia 4 tygodnie po traktowaniu, podano w tablicy II.

Wynika stad, ze w przypadku kombinacji, przede wszystkim w dolnym zakresie dawkowania, dzialanie na wyczynca pol¬ nego w porównaniu z oddzielnym traktowaniem nieocze¬ kiwanie wzroslo. Pszenica nie zostala w zadnym przypadku; uszkodzona (w tablicy nie podano).

Tablica I Przyklady preparatów I-IV Skladniki l Mieszanina 1 j Substancja czynna kombinacji. 1 Syntetyczny kwas krzemowy Mieszanina 2 Zwiazek D Pwunaftylometano-dwusulfonian sodu Ugninosulfonian sodu Oleoilo-N-metylotauryd sodu Dwubutylonaftalenosulfonian sodu Alkilonaftalenosulfonian sodu Dodecylosiarczan sodu Palmitynian sodu Czesciowo zmydlony polioctan winylu Syntetyczny kwas krzemowy [ Stosunek I) I-ester izobutylowy 12,0 8,5 39,0 . 9,0 ,0 3,0 — — — — — 18,6 D :I =3,25:1 II) II-ester metylowy czesci v 18,0 ,0 ,0 8,0 — — 3,0 — — — 1,0 ,0 D:II = 1,94:1 III) III-ester metylowy ragowe 8,0 ,67 41,5 — ,0 _ — ,0 1,0 0,5 — 18,5 D:III =.5,19:1 I IV) III-ester l metylowy l [' r ,0 | 12,3 | 36,4 ,0 fe """ 1 0,5 3,0 _ „— 1 — |; ~" .— I 18,0 [ D:III=-2,43:l|106 Tablica II Dzialanie kombinacji chwastobójczych w procesie po wzejsciu w szklarni na wyczynca polnego Stosunek D:I = 5,19:1 Sub¬ stan¬ cja czyn¬ na I D I+D Dawka kg/ha 0,270 0,135 0,067 0,034 1,4 . 0,7 0,35 0,175 0,270+1,4 0,135+0,7 0,067+ 0,35 0,034+0,175 Dzia¬ lanie 95 75 32 16 80 65 32 0 100 90 85 65 Stosunek D:I = 3,25:1 Sub¬ stan¬ cja czyn¬ na I D I+D Dawka kg/ha 0,270 0,135 0,067 0,034 0,875 0,437 0,219 0,109 0,270+0,875 0,135+0,437 0,067+0,219 0,024+0,109 Dzia¬ lanie 95 75 32 16 70 48,5 0 0 99 95 70 60 | Przyklad VI. W nastepujacej próbie w szklarni 25 zastosowano substancje czynne D, II i III same jak równiez w kombinacjach D + II i D + III po wzejsciu roslin.

Mieszaniny stosuje sie w nastepujacych dawkach polowych: D + II = 1,75 + 0,9 kg/ha = 1,94.:1 D + III = 1,75 + 0,72 kg/ha = 2,43:1. 30 Chwasty trawiaste wyczyniec polny i miotla zbozowa rozwinely do czasu traktowania okolo 3 lisci, rosliny upraw¬ ne pszenica jara i jeczmien jary 3 — 4 lisci.

Wynik podany w tablicy III wykazuje slabe dzialanie zwiazku D na wyczynca polnego oraz dobre dzialanie na miotle zbozowa. Zwiazki II i III, obydwa jako estry metylowe, dzialaly stosunkowo dobrze na wyczynca pol¬ nego, natomiast nie dzialaly na miotle zbozowa.

W przypadku kombinacji rzuca sie w oczy wykraczajace poza oczekiwany rozmiar dzialanie na wyczynca polnego (kazdorazowo w 1/2 i 1/4 dawki poczatkowej) i na miotle zbozowa (w 1/2. dawki poczatkowej). Pszenica i jeczmien zostaly zaledwie uszkodzone przy najwyzszej dawce kom- % binacji, uszkodzenie bylo podobne jak przy zastosowaniu samego zwiazkuD. 4 6 Tablica III Dzialanie kombinacji chwastobójczych w procesie po wzejsciu (w szklarni) Substan¬ cje czynne D II III D + II D + III Dawka kg/ha 0,88 0,44 0,22 0,45 0,23 0,11 0,36 0,18 0,09 0,88+0,45 0,44+0,23 0,22+0,11 0,88+0,36 0,44+0,18 0,22+0,09 Dzialanie (% uszkodzenia) na Wyczyn¬ ca polnego 62 8 0 87,5 70 16,2 92,5 87,5 75 95 87,5 48,5 100 97,5 90 Mio- tle ¦ zbo¬ zowa 96 48,5 8 0 0 0 32,5 16,2 0 97,5 85 32,5 97,5 90 32,5 Psze¬ nice 7,5 0 0 0 0 0 0 0 0 2,5 0 7,5 0 0 Jecz¬ mien 1,2 0 0 0 0 0 0 0 12,5 2,5 0 1,2 0

Claims (3)

Zastrzezenia patentowe

1. Srodek chwasotobójczy zawierajacy substancje czynna oraz staly lub ciekly nosnik, znamienny tym, ze zawiera jako substancje czynna skladnik (1) stanowiacy ester nizszoalkilowy kwasu 2- [4- (4'-chlorofenoksy)-fenoksy] - -propionowego, ester nizszoalkilowy kwasu .2-[4^(2',4'- -dwuchlorofenoksy)-fenoksy] -propionowego albo ester .niz¬ szoalkilowy kwasu 2- [4- (2'-chloro-4'-bromofenoksy)-feno- ksy]-propionowego w kombinacji ze skladnikiem (2)> który stanowi N- (2-benztiazolilo)-N,,N'-dwumetylomocz- nik..

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze sto¬ sunek wagowy skladników (1) : (2) wynosi 1:0,5— 1:17.

3. Srodek wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze jako zwiazki typu (1) zawieraja este* izobutylowy kwasu 2- [4- (4'-chlorofenoksy)-fenoksy] - propionowego albo es¬ ter metylowy kwasu 2- [4- (2',4'-dwuchlorofenoksy) -fenok- sy] -propionowego albo kwasu 2- [4- (2,-chloro-4'-bromo- fenoksy)-fenoksy] -propionowego.