PL94235B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobójczy.

Z niemieckiego opisu patentowego RFN DOS nr 2223894 znane sa miedzy innymi zwiazki o wzorach 1 lub 2, w których R oznacza, wodór albo IO\—C6/-alkil. Zwiazki te maja doskonale dzialanie przeciwko waznym jednorocznym chwastom trawiastym takim jak Alopecurus myosuroides (wyczyniec polny), Avena fatua (owies gluchy), Echinochloa crus-galli (chwastnica jednostronna), Digitaria sanguinalis (palusznik krwawy), Setaria viridis i Setaria lutescens (zielona lub zólta wlosnica), nie dzialaja jednakze przeciwko chwastom szeroko Iistnym (dikotyle). Mozna je stosowac przede wszystkim po wzejsciu wymienionych chwastów.

Ponadto z opisu patentowego RFN DOS nr 1 567 151 wiadomo, ze zwiazek 3-metoksy-karbonyloaminofe- nylo-N-/3'-metylofenylo/-karbaminian (Phenmedipham) o wzorze 3 zwalcza dwuliscieniowe (dikotyle) chwasty zwlaszcza w burakach cukrowych, jesli natryskuje sie go po wzejsciu roslin.

Przedmiotem wynalazku sa srodki chwastobójcze, które zawieraja mieszaniny chwastobójczych substancji czynnych kwasu a-[4-/4'-dwuchlorofenoksy/-fenoksy]- propionowego lub jego estru /Ci —C6/-alkilowego /A/ albo kwasu a-[4-/2',4'-dwuchlorofenoksy/fenoksy]-propionowego lub jego estru /Ci —C*/-alkilowego /B/ z 3-fnetoksy- karbonyloamino-N-3'-metylofenylo/karbaminianem/C/w kombinacji ze znanymi substancjami pomocniczymi i nosnikami.

Nieoczekiwanie wymienione zwiazki wykazuja w tych mieszaninach w procesie po wzejsciu wybitne dzialanie synergiczne, w szczególnosci przy zwalczaniu traw przy stosowaniu stezen, przy których jeden lub obydwa skladniki wykazuja tylko niewystarczajace dzialanie.

Propocje zmieszania moga obejmowac szeroki zakres. Mozna zatem stosowac kombinacje, które na jedna czesc wagowa zwiazku C zawieraja 0,1—5 czesci wagowych zwiazków A albo B. Dobór proporcji zmieszania zalezy przede wszystkim od obecnego spektrum chwastów lub traw, ewentualnie równiez od stadium rozwoju zwalczanych gatunków roslin. Korzystnie stosunek zmieszania C : A albo B wynosi 1 :0,15 do 1 :2,5.2 94 235 Srodki chwastobójcze wedlug wynalazku mozna stosowac w postaci proszków zwilzalnych, dajacych sie emulgowac koncentratów albo srodków do opylania i moga one zawierac znane srodki do preparatów jak srodki zwilzajace, polepszajace przyczepnosc, dyspergujace, stale albo ciekle substancje obojetne jak równiez srodki ulatwiajace mielenie albo rozpuszczalniki.

Jako nosniki dla preparatów cieklych mozna stosowac wszelkie przyjete i odpowiednie rozpuszczalniki organiczne, np. toluen, ksylen, alkohol dwuacetonowy, izoforon, benzyny, oleje parafinowe, dioksan, dwumety- loformamld, dwumetylosulfotlenek, octan etylu, octan butylu, czterowodorofuran, chlorobenzen i inne.

Jako substancje zwiekszajace przyczepnosc mozna stosowac produkty celulozowe, czesciowo zmydlone, polioctany winylu, polialkohole winylowe albo poliwinylopirolidony.

Jako srodki zwilzajace stosuje sie odpowiednie niejonowe emulgatory jak oksyetylowane alkilofenole jak równiez sole sodowe kwasów alkiloarylosulfonowych i kwasów alkiloarylosiarkowych, oprócz tego alkilopoligli- koloeterosiarczany sodu albo mydla.

Jako substancje dyspergujace stosuje sie pak celulozowy (sole lugów posiarczynowych), sole sodowe kwasów aUdlo-naftalenosulfonowych jak równiez sole sodowe produktów kondensacji formaldehydu z krezolem albo-kwasami hycfroksynaftalenodwusulfonowymi.

Jako srodki ulatwiajace mielenie mozna stosowac odpowiednie sole nieorganiczne albo organiczne jak siarcza© sodu»^iarczan amonu, weglan sodu, wodoroweglan sodu, tiosiarczan sodu, stearynian sodu albo octan sodu. '¦_;.*„* W srodkach chwastobójczych wedlug wynalazku zawartosc substancji czynnych A albo B i C wynosi na ogól 2—60%, korzystnie 20—50%. Substancje czynne moga wystepowac w preparatach róv/niez w mieszaninie z innymi znanymi substancjami czynnymi.

Przyklad I. Wytwarzanie proszku zwilzalnego przeprowadza sie w ten sposób, ze najpierw ciekla substancje czynna zwiazków A albo B (w postaci estrów alkilowych) adsorbuje sie na drobnodyspersyjnym kwasie krzemowym, po czym po zmieszaniu ze skladnikami preparatu, zmielonymi na szybkobieznych dezyntegratorach albo mlynach sprezarkowych, i zwiazkiem C poddaje sie zmieleniu w wolnoobrotowym mlynie udarowym odsrodkowym z bijakiem krzyzowym z utworzeniem zadanej kombinacji proszku zwilzalnego.

Sklad: 15,0 czesci wagowych zwiazku A w postaci estru izobutylowego, 30,0 czesci wagowych zwiazku C, ,0 czesci wagowych soli sodowej produktu kondensacji krezolu i kwasu hydroksynaftalenodwusulfonowego z formaldehydem, 6,0 czesci wagowych alkilonaftalenosulfonianu sodu, 0,5 czesci wagowej mydla, 3,5 czesci wagowych kaolinu, 5,0 czesci wagowych wodoroweglanu sodu, 30,0 czesci wagowych drobnodyspersyjnego kwasu krzemowego, ogólem 100,0 czesci wagowych.

Przyklad II. Proszek zwilza Iny sporzadza sie w sposób, podany w przykladzie I, o nastepujacym skladzie: 20,0 czesci wagowych zwiazku B w postaci estru metylowego, 30,0 czesci wagowych zwiazku C, 8,0 czesci wagowych soli sodowej produktu kondensacji krezolu i kwasu hydroksynaftalenodwusu Itonowego z for¬ maldehydem, 0,5 czesci wagowej mydla, 6,5 czesci wagowych alkilonaftalenosulfonianu sodu, 5,0 czesci wagowych wodoroweglanu sodu, 30,0 czesci wagowych drobnodyspersyjnego kwasu krzemowego, ogólem 100,0 czesci wagowych.

Przyklad III. Koncentrat emulsyjny otrzymuje sie, preparujac obydwie substancje czynne wedlug nastepujacej receptury 7,5 czesci wagowych zwiazku A w postaci estru izobutylowego, 15/) czesci wagowych zwiazku C, 4,0 czesci wagowe dodecylobenzenosulfonianu wapnia, 3,0 czesci wagowe eteru trójizobutylofenolo- poliglikolowego, 2,0 czesci wagowe eteru polig I ikolowego alkoholu olei Iowego, 68,5 czesci wagowych izoforonu, ogólem 100,0 czesci wagowych.

Przyklad IV. Inny koncentrat emulsyjny otrzymuje sie, mieszajac nastepujace skladniki: 25,0 czesci wagowych zwiazku B w postaci estru metylowego, 10,0 czesci wagowych zwiazku C, 5,0 czesci wagowych dodecylobenzenosulfonianu wapnia, 8,0 czesci wagowych eteru rycynowo-poliglikolowego, 2,0 czesci wagowe eteru poliglikolowego alkoholu oleilowego, 50,0 czesci wagowych izoforonu, ogólem 100,0 czesci wagowych.

Przyklady od V—VIII ilustruja dzialanie biologiczne srodka wg wynalazku.

Przyklad V. W doswiadczeniu w szklarni po wzejsciu roslin zastosowano zwiazki typu A iB jak równiez w mieszanienie ze zwiazkiem C. Wyniki tego doswiadczenia sa podane w tablicy I. Wynikaja stad nastepujacewnioski: , Zwiazki typu A i B zgodnie z oczekiwaniem dzialaly dobrze w stosunku do zastosowanych chwastów trawiastych, zwiazek C zgodnie z oczekiwaniem nie dzialal wcale lub prawie wcale. Kombinacje A + C i B + C byly nieoczekiwanie w wielu przypadkach wyraznie bardziej skuteczne niz sam zwiazek A lub B, wystepuje tym samym efekt synergiczny.

Podobne wyniki uzyskano, stosujac zamiast uzytego estru izobutylowego zwiazków typu A lub uzytego estru metylowego zwiazków typu B inne estry alkilowe zawierajace do 6 atomów wegla (prostolancuchowe albo rozgalezione). Nie stwierdzono istotnych róznic.94 235 3 Przyklad VI. Dzialki pola buraków cukrowych, zarazonego wyczyncem polnym, opryskano róznymi preparatami samymi albo w mieszaninach, gdy wyczyniec polny utworzyl piec do szesciu lisci i zaczal sie rozkrzewiac.

Ocena po uplywie 4 tygodni po traktowaniu dala obraz przedstawiony w tablicy 11.

W dawkach 0,25 i 0,50 kg/ha zwiazku A dzialanie na wyczynca polnego jest wyraznie widoczne, jesli nawet nie calkiem zadowalajace. Dodatek zwiazku C polepsza drastycznie dzialanie, chociaz ten zwiazek sam nie dziala na wyczynca polnego. Wynika stad synergiczne dzialanie kombinacji. Burak cukrowy nie zostaje uszkodzony.

Tablica I Próba doniczkowa na chwastach trawiastych w szklarni.

Dawki w kg/ha substancji czynnej.

Traktowanie po wzejsciu.

Dzialanie jako stopien uszkodzenia w % zwiazek A jako ester izobutylowy 1 0 2,5 1,25 0,62 0,31 0,15 2,5 1,25 0,62 0,31 0,15 Dawki Zwiazek B jako ester metylowy 2 0 2,5 1,25 0,62 0,31 0,15 2,5 1,25 0,62 0,31 0,15 zwiazek C 3 1,0 0 0 0 0 0 1,0 1,0 1,0 1,0 1,0 0 0 0 0 0 1,0 1,0 1,0 1,0 1,0 wyczyniec polny 4 - - 83 49 8 - - 94 89 84 - Dzialanie na owies gluchy 0 - - 68 41 0 - - 78 68 57 chwastnice jedno¬ stronna 6 - - 75 65 45 - ' - 85 80 65 - - 80 73 - - 90 85 55 wlosnice 7 0 84 73 63 - - 95 85 75 - - 73 65 55 - - 93 81 68 - —4 94 236 Tablica II Próba polowa na buraku cukrowym i wyczyncu polnym.

Dawki w kg/ha substancji czynnej.

Zastosowanie po wzejsciu.

Dzialanie jako stopien uszkodzenia w %.

Dawki zwiazek A zwiazek C jako ester izobutylowy 1 0 0,25 0,25 0,50 0,50 0,75 0,75 2 0,94 0 0,94 0 0,94 0 0,94 Dzialanie na wyczynca polnego 3 0 75 90 85 95 95 98 buraka cukrowego - 4 0 0 0 0 0 0 0 Przyklad VII. Dzialki pola buraków, zarazonego zielona i zólta wlosnica, potraktowano róznymi dawkami zwiazków A i B samych albo w kombinacji ze zwiazkiem C. Chwasty trawiaste rozwinely do tego czasu 3 do 4 lisci. Wynik podano w tablicy III.

Tablica III Próba polowa na burakach cukrowych i wlosnicach.

Dawki w kg/ha substancji czynnej.

Traktowanie po wzejsciu.

Dzialanie jako stopien uszkodzenia w %. zwiazek A jako ester izobutylowy 1 0 0,75 1,0 0,75 1,0 0 0 0 0 Dawki zwiazek B jako ester metylowy 2 0 0 0 0 0 0,375 0,75 0,375 0,75 ^^~^^~»"^™^^ zwiazek C 3 0,94 0 0 0,94 0,94 0 0 0,94 0,94 Dzialanie na wlosnice 4 75 85 95 100 60 80 95 99 buraka cukrowego 0 0 0 0 0 0 0 0 094 235 5 Chociaz przy zastosowaniu zwiazku C samego nie bylo mozna zaobserwowac praktycznie zadnego dzialania, to dzialanie mieszaniny A + C i B + C wszedzie jest lepsze niz dzialanie samego zwiazku A albo B.

Efekt synergiczny jest stad jasno widoczny.

Przyklad VIII, W dalszej próbie doniczkowej na burakach cukrowych i mieszanym skladzie chwas¬ tów trawiastych (wyczyniec polny i owies gluchy) i chwastów dwuliscieniowych, jaki wystepuje czesto w praktyc© w polach buraków, zbadano, czy mieszaniny wedlug wynalazku A + C albo B + C nadaja sie równiez do zastosowania przy mieszanym zachwaszczeniu. Wyniki podano w tablicy IV.

Tablica IV Próba doniczkowa na burakach cukrowych, trawach i chwastach.

Traktowanie po wzejsciu.

Dawki w kg/ha substancji czynnej.

Dzialanie jako stopien uszkodzenia w %.

Rodzaje roslin Burak cukrowy Chwasty trawiaste owies gluchy Wyczyniec polny Chwasty: Gwiazdnica pospolita Rumianek Rdest inne* C 0,94 0 0 0 100 95 85 A 0,31 0 - 10C 0 0 0 Preparaty i dawki A + C 0,31+0,94 0 - 100 100 95 90 B 0,62 0 i 97 - 0 0 0 B +C 0.62 + 0,94 0 i 100 - 100 100 85 • ) Mieszanina; pokrzywa, psiankowate i tobolki polne.

Wyniki dla chwastów gwiazdnicy pospolitej (Stellaria media), rumianku (Matricaria chamomilla), rdestu (Polygonum persicaria), pokrzywy (Utrica urens), psiankowatych (Solanum nigrum) i tobolków polnych (Thlapsi arvense) wskazuja, ze dobre dzialanie zwiazku C na dwuliscieniowe gatunki przez kombinacje ze zwiazkami typu A albo B nie ulega w sposób istotny zmianie. Zastosowane kombinacje A+C obejmowaly jednakze dodatkowo wyczynca polnego, B+C dodatkowo owies gluchy, tak ze mieszaniny wedlug wynalazku stanowia srodki chwastobójcze o szerokim spektrum chwastów, jakie jest stale wymagane w praktyce. Poniewaz takie „szeroko- tasmowe herbicydy" do stosowania po wzejsciu w burakach cukrowych nie sa dotychczas znane, mieszaniny wedlug wynalazku uzupelniaja braki w tym zakresie.

Buraki cukrowe nie zostaly uszkodzone przez zaden z wymienionych preparatów lub mieszanin prepara¬ tów.

Claims (3)

1. Zastrzezenie patentowe

2. Srodek chwastobójczy zawierajacy substancje czynna oraz staly lub ciekly nosnik, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera mieszanine kwasu a-[4-/4'-chlorofenoksy/-fenoksy]-propionowego lub jego estrów ICX -C6/a Ikilowych albo kwasu a-[4-/2',4'- dwuchlorofenoksy/-fenoksy]-propionowego lub jego estrów /Cx -C6/-aIki Iowyeh z

3. -metoksykarbonyloaminofenylo- N73'-metylofenylo/-karbaminianem.94 235 a-0-°-0"°"CH3"(=C< CH, JD O-R WZÓR 1 cl^°-00-^3-<°.R WZÓR 2 O NH-C-O^y u 0 CH3 NH-C-OCH3 WZÓR 3 Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cene 10 zl