PL105134B1 - Srodek antyadhezyjny - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek antyadhezyjny do zapobiegania przyleganiu masy ziemi do roboczych po¬ wierzchni metalowych przewozowych srodków kopalnia¬ nych (wagony, koparki i inne).

Wiadomo, ze w toku urabiania i transportu rud odkryw- 5 wych, na roboczych powierzchniach metalowych prze¬ wozowych srodków kopalnianych przylega i gromadzi sie masa ziemi, i ze w celu jej usuniecia trzeba przerwac prace.

Zestawy pociagów do przewozu masy ziemi usuwane sa na przyklad na specjalnie wyposazony tor kolejowy, co 10 zaklóca rytm procesu technologicznego i marnuje cenny czas, sprzet jest niewykorzystany i znacznie zmniejsza sie zdolnosc produkcyjna.

Dla zapobiezenia przyleganiu rud odkrywkowych do metalowych powierzchni roboczych przewozowych sród- 15 ków kopalnianych stosowano szereg dobrze znanych srod¬ ków chemicznych. Swiadectwo autorskie ZSRR Nr 213745 proponuje do tego celu odpady z syntezy alkoholi metoda okso. Stosuje sie takze preparaty na bazie oleju solarowego, jak równiez odpady z rafinerii benzyny, roztwory chlorków 20 metali alkalicznych itp. Niedogodnoscia tych wszystkich metod jest to, ze sa one nie bardzo skuteczne jako anty- adhezyjne, a ponadto sole metali ziem alkalicznych od- dzialywuja agresywnie na powierzchnie metalowe sprzetu.

Zadaniem wynalazku jest wytworzenie bardzo skutecz- 25 nego srodka zapobiegajacego przyleganiu rud odkrywko¬ wych do roboczych powierzchni metalowych przewozowych srodków kopalnianych, srodka o dobrym przyleganiu do metalu, odpowiadajacego wymaganiom sanitarnym i nor¬ mom przeciwpozarowym, srodka nie korodujacego po- 30 \ wierzchni metalowych oraz takiego, który daje sie nakladac mechanicznie prosta metoda.

Problem ten rozwiazano wedlug wynalazku przez za¬ stosowanie mieszaniny pozostalosci podestylacyjnych z pro¬ dukcji kaprolaktamu wedlug metody fenolowej oraz frakcji ciezkich i pozostalosci podestylacyjnych z przerobu ropy naftowej.

Pozostalosci podestylacyjne z produkcji kaprolaktamu wedlug metody fenolowej stanowia mieszanine pozostalosci z rektyfikacji surowego cykloheksanolu i surowego cyklo- heksanolu.

Srodek antyadhezyjny wedlug wynalazku zawiera wa¬ gowo 30—85% mieszaniny pozostalosci podestylacyjnych z produkcji kaprolaktamu i 15—70% odpadów z selektyw¬ nej rafinacji ropy lub ciezkiej frakcji ksylenowej z przerobu ropy naftowej.

Pozostalosc podestylacyjna z produkcji kaprolaktamu metoda fenolowa jest substancja zywicowata, wydzielona po ekstrakcji uzytecznych zwiazków w procesie rektyfikaqi w celu wytworzenia cykloheksanonu. Pozostalosc ta ma ciemno-brunatne zabarwienie, jest nierozpuszczalna w wo¬ dzie ale rozpuszcza sie w szeregu rozpuszczalników orga¬ nicznych i posiada nastepujace cechy fizyko-chemiczne: — zawartosc cial lotnych nie wiecej niz 0,004% wagowo — zawartosc cykloheksanonu nie wiecej niz 1% wagowo — zawartosc cykloheksanolu nie wiecej niz 7% wagowo — zawartosc fenolu nie wiecej niz 5,5% wagowo — frakcja ciezka nie mniej niz 86,5% wagowo — poczatek wrzenia 140—160 °C — temperatura zaplonu w otwartym tyglu 0—120°C 105 134105 134 3 — temperatura krzepniecia —20°C — ciezar wlasciwy 0,95—1300 g/cm3.

Frakcja lzejsza z pozostalosci podestylacyjnej kapro- laktamu zawiera produkty uboczne procesów wodorowania i odwodornienia cykloheksan, cykloheksen itp., jak tez 5 nizej wrzace produkty zanieczyszczajace fenol. Cyklohek- sanol i fenol znajduja sie przewaznie we frakcji do 190°C.

Frakcja ciezka, z pozostalosci podestylacyjnej kapro- laktamu powyzej 190 °C warunkuje przede wszystkim wlasciwosci hydrofobowe i niskie temperatury krzepniecia 10 t.j. ponizej —20°C.

Ciezka frakcja ksylenowa jest produktem odpadowym powstalym w procesie wodorowania i pirolizy benzyn.

Zawiera zespól weglowodorów aromatycznych i olefino- wych o nastepujacych wlasciwosciach fizycznych i chemicz- 15 nych — ciemno-brunatna ciecz bardzo ruchliwa — temperatura zaplonu w otwartym tyglu nie mniej niz 150°C — poczatek wrzenia 150°C 20 — temperatura krzepniecia—20 °C — slady wody — nierozpuszczalna W wodzie — rozpuszczalna w wielu rozpuszczalnikach organicznych.

Odpady z selektywnej rafinaqi ropy zawieraja wyzej 25 skondensowane zwiazki aromatyczne i sa produktem o na¬ stepujacych wlasciwosciach fizyko-chemicznych: — lepka masa o ciemnym brunatnym zabarwieniu z od¬ cieniem zielonkawym — lepkosc w 100 °C nie mniej niz 12°E 30 — temperatura zaplonu w 0° nie mniej niz 200°C — zawartosc wody do 1 % wagowo — zawartosc fenoli nie wiecej niz 0,05% wagowo — zanieczyszczenia chemiczne nie wiecej niz 0,09% wa¬ gowo 35 — refrakcja r|970 — 1,500—1,560 — nierozpuszczalny w wodzie, rozpuszcza sie w wielu roz¬ puszczalnikach organicznych.

Dokladniejsze wyjasnienia wynalazku podano w przy¬ toczonychprzykladach. 40 Przyklad I. Srodek skladajacy sie z 83,4% wagowo mieszaniny pozostalosci podestylacyjnych z przerobu ka- prolaktamu metoda fenolowa i 16,6% wagowo odpadów z selektywnej rafinacji benzyny nalozono metoda natryskowa na metalowe powierzchnie robocze zestawu pociagów, 45 skladajacego sie z 12 wagonów „wywrotek", kazdy o obje¬ tosci geometrycznej 40 m3, przy sredniej wilgotnosci masy ziemi w temp. 10, 7—18,1 °C wynoszacej 34,55%. Zestaw pociagów spryskiwano raz na dzien, srednio iloscia 9 li¬ trów srodka antyadhezyjnego na wagon przez 6 dni; przez 50 4 ten czas powierzchnie robocze wagonów winny byc oczysz¬ czone z przylegajacej masy ziemi. W tym samym czasie i w tych samych warunkach 6 zestawów pociagów skla¬ dajacych sie z 12 wagonów wywrotek o pojemnosci 40 m3 nie spryskiwano, lecz tylko oczyszczano kazdego dnia.

Przykladu. Wykonano srodek skladajacy sie z 75% pozostalosci podestylacyjnej z przerobu kaprolaktamu metoda fenolowa i z 25% wagowo odpadowej ciezkiej frakcji ksylenowej z rafinacji ropy naftowej i postepowano analogicznie jak w przykladzie I.

Przyklad III. Wykonano srodek skladajacy sie z 85% pozostalosci podestylacyjnej z produkcji kaprolaktamu metoda fenolowa i z 15% wagowo odpadów z rafinacji ropy naftowej i postepowano analogicznie jak w przykladzie I.

Pod koniec 6-go dnia ilosc masy ziemi przylegajacej da powierzchni metalowych wagonów natryskiwanych srod¬ kiem wedlug przykladów I—III wynosila 2—3 m3 na wa¬ gon, podczas gdy ilosc masy ziemi przylegajaca do robo¬ czych powierzchni metalowych wagonów nie opryskiwa¬ nych wynosila 4—8 m3.

Srodek wedlug wynalazku zmniejszyl stopien przylegania 12- do 16-tokrotnie w przeliczeniu na objetosc (m3) masy przylegajacej na wagon na dzien. Srodek nie koroduje powierzchni metalowych i odpowiada wymaganiom sa¬ nitarnym i przeciwpozarowym.

Claims (2)

Zastrzezenia patentowe

1. Srodek antyadhezyjny zapobiegajacy przyleganiu masy ziemi do roboczych powierzchni metalowych przewozo¬ wych srodków kopalnianych, zawierajacy odpady z rafinacji produktów naftowych, znamienny tym, ze zawiera 30— —85% wagowo pozostalosci podestylacyjnej z produkcji kaprolaktamu metoda fenolowa o ciezarze wlasciwym 0,95—1,00 g/cm3, poczatku wrzenia 140—160 °C i tempe¬ raturze krzepniecia ponizej —20 °C oraz 15—70% wagowo ciezkiej frakcji ksylenowej z rafinacji ropy naftowej, o po¬ czatkowej temperaturze wrzenia 150 °C i temperaturze krzepniecia ponizej —20°C.

2. Srodek antyadhezyjny, zapobiegajacy przyleganiu masy ziemi do roboczych powierzchni metalowych przewozo¬ wych srodków kopalnianych, zawierajacy odpady z rafinacji produktów naftowych, znamienny tym, ze zawiera 30— —85% wagowo pozostalosci podestylacyjnej z produkcji pakrolaktamu metoda fenolowa o ciezarze wlasciwym 0,95— —1,00 g/cm3, poczatku wrzenia 140—160°C i temperaturze krzepniecia ponizej —20°C oraz 15—70% wagowo wysoko- aromatycznych odpadów z selektywnej rafinacji ropy naf¬ towej o lepkosci w temperaturze 160 °C nie mniej niz 12 °E i refrakcji 1,500—1,560. LZG, Z-d 3 w Pab., zam. 843-79, nakl. 90+20 egz. Cena 45 zl